장음표시 사용
301쪽
simo,ita maxime querulo & morom positus sum: nec aegroto, nec valeo. Nota est quod dicas, omnium virtutum tenea a es. re principia , tempore ipsis duramentum di robur accedere. Non ignoro, etiam quae in speciem laborant, dignitatem di co, & eloquentiae famam, & quicquid ad alienum 1uffragium venit, mora comIam Iescere, & quae venas vires parant, & qu ad placendum fuco quodam subornantu expectant annos,donee paulatim colorem diuturnitas ducat: sed ev vereor, ne consuetudo, quae rebus affert constantiam , hoc vitium in me altius figat. Tam bonorum, quam malorum, longa conuersatio amorem inducit . Haec animi interutrumque dubij, nec adrecta sertiter, nec
ad praua vergentis, infirmitas qualis sit, non tam semel tibi possum,quam per pars
res ostendere. Dicam quae accidant mihi ttu morbo nomen inuenies . Tenet me fummus amor parcimoniae, fateor. placet non in ambitionem eubile componium snon ex arcula prolata vestis, non mille ponderibus aut tormentis splendere coe gentibus pressa:sed domestica,& vilis, nec seruata, nec sumenda sbllicit . Placet ebbus , quem nec parent semiliae, nec spinctent ' non ante multos paratus dies, neo multorum manibus ministratus, sed parabilis facilis ue , nihil habens accersiti pretiosit e, ubi Itbet non defuturus , nec ρο- tiimonio grauis, nec colori, nec redit
302쪽
rus qua intrauerat. Placet minister incul-tiis & rudis vernula ; argentum graue Tu 1tici patris, sine ullo opere & nomine arti ficis ; & mensa non varietate macularum conspicua,nec per multas elegantium dominorum successiones ciuitati notat sed in usum posita, quae nullius conuiuae oculos DCe voluptate moretur, nec accendat
inuidia . Cum bene ista placuerunt, prae stringit animum apparatus alicuius pae, diligentius quam iam intra pri-Matum larem vestita, & auro culta manci
pia , dc agmen seruorum nitentium. Iam domus etiam qua calcatur pretiosa, & diauiti js per omnes angulos dissipatis, tecta ipsa fulgentia, & assectator comesque pM trimoniorum pereuntium populus. Quid perlucentes ad imum aquas, & circumfluentes ipsa conuiuia quid epulas i quar, scaena sua dignas 3 Circumfudit me ex longo fruFalitatis situ venientem, mul to splendore luxuria, & undique circumtonuit . Paullum titubat acies e facilius aduersus illam animum, quam oculos at tollo. Recedo itaque non peior, sed tristior: nec inter illa friuola mea tam Letus Incedo, tacitusque morsus subit, & dubitatio, num qiud illa meliora sint. nihil ho-
Ium me mutar,nihil tamen non concutit.
Placet vim praeceptorum sequi, & in mediam ire Rempublicam et placet honores talcesque, non purpura, aut aureis virgis
adductum capessere, sed ut amicis propi quis
303쪽
quisque, & omnibus ciuibus , omnibus deinde mortalibus paratior utiliorque sim , propius positus. Sequor Zenonem , Cleanthem, Chrysippum: quorum tamen nemo ad Rempub. accessit, nemo non mi sit. Ad quam cum animum insblitiim arietari permisi, ubi aliquid occurrit, aut indignum sui in omni vita humana multa sunt aut parum ex facili fluens , aut
multum temporis res non magno aestiman poposcerunt, ad otium c.nuertoriae quemadmodum pecoribus , fatigatis quoque, velocior domum gradus est: placet intra parietes suos vitam mercere . Nemo ullum auferat diem, nihil dignum tanto impendio, redditurus. sibi ipse animus haereat, se colat,nihil alieni agat, nihil quod ad iudicem spectet: ametur exispers publicς priuat q; curς tranquillitas. Sed ini lectio sortior erexit animum, &aculeos subdiderunt exempla nobilia rprosilire libet in forum, commodare alte ii vocem, alteri operam , etsi nihil profise
turam, tamen 'conaturam prodesse : alterius coerceae in foro superbiam, male secundis rebus elati. In studi js puto mehercule melius esse res iisas intueri, &harum caussa loqui: ceterum verba rebus permittere, Ut qua duxerint, hac inela rata sequatur orario. Quid opus est seculis duratura componere Vis tu non id. agere, ne te posteri taceania morti natus es: minus molestiariun habet funus taci
304쪽
DE TRANQUILL . ANIMI. n. sylum. Itaque occupandi temporiscati sta , in usum tuum,non in praeconium, aliquid
simplici stilo scribe . minore labore opus est studentibus in diem . Rursus ubi se animus cogitationis magia itudine leuauit, ambitiosus in verba est, altiusque ut spirare,ita eloqui gestit, & ad dignitatem rerum exit oratio : oblitus tum legis presesiorisque iudicii,sublimis feror,& ore iam non meo . Ne singula diutius persequar, in omnibus rebus haec me sequitur bonae mentis infirmitas: cui ne paulatim defluam vereor, aut quod est solicitius, ne semper casuro similis pendeam , di plus fortasse sit, quam quod ipse prouideo. Familiariter enim domest ca aspicimus,& semper iudicio fauor ossicit. Puto multos potuisse ad sapientiam peruenire, nisi putassent se peruenisse : nisi quaedam in sedissimulassent, quaedam apertis oculis transili sient. Non est enim quod nos magis aliena iudices adulatione perire,quam nostra . Quis sibi verum dicere ausus estὶ quis non inter laudantium blandientiumque positus greges, plurimum tamen sibi ipse a flentatus est 3 Rogo itaque, si quod habes remedium,quo hanc fluetitationem meam sistas, dignum putes me, qui tibi
tranquillitatem debeam. Non esse periculosos motus animi, nec quicquam in multuosi afferentes, scio. ut vera tibi similitudine id de quo queror exprimam, non tempestate vexor, sed nausea. Detra-
305쪽
he ergo quicquid hoc est mala,& succurre in conspectu terrarum laboranti. C AP. II. QTro mehercule iamdudum, Serene, ipse tacitus, cui talem affectum animi similem putem. nec ullius propius admoneor exemplo, fam eorum qui ex longa &graui valetudine expliciti, motiunculis leuibusque interim offensis perstringuntur: & cum reliquias effugerint, suspicionibus tamen inquietantur, medicisque iam sani manum porrigunt,& omnem calorem corporis sui calumniantur. Horum,Serene,non parum sanum est eo pus , sed sanitati parum assuevit: sicut est quidam tremor etiam tranquilli maris , aut lacus , cum ex tempestate requieuit. Opus est itaque non illis durioribus, quae etiam transcurrimus, ut alicubi obstes iis bi,alicubi irascaris, alicubi instes grauius ssed illud quod ultimum venit, ut fidem tibi habeas, & recta ire via te credas, nihil avocatus transuersis multorum vestigiis passim discurrentium,& quorumdam ci ea ipsam errantium viam. Quod desideras autem,magnum & summum est,Deo que vicinum , non concuti. Hanc stabilem animi sedem Gr i Eυθυψαν vocant, de qua Democriti Volumen egregium est. ego Tranquillitatem voco. nec enim imitari, & transferre verba, ad illorum so mam necesse est: res ipsa, de qua agitur,aliquo signanda nomine est, quod appellationis Graecae vim debet habere, non faciem.
306쪽
ciem. Ergo quael imus,quomodosanimus semper aequalis,secundoq; cursu eat, pro
pitiusque sibi sit, & sua latus aspiciat: &hoc gaudium non interrumpat, sed placi
do statu maneat, nec attollens se unquam, nec deprimens. Id Tranquillitas erit. Quomodo ad hanc perueniri possit,in uni uersu qu ramus: sumes tu ex publico rein medio , quantum Voles . Totum interim vitium in medium protrahendum est, ex
quo agnoscet quisque partem suam:simultu intelliges, quanto minus negotij habeas cum fastidio tui, quam hi quos ad professionem speciosam alligatos, & sub ingenti titulo laborantes, in sua si mulsetione pudor magis, quam voluntaS tenet,
Omnes in eadem causa sunt: & hi qui leuitate vexantur, ac taedio, assiduaque mutatione propositi, quibus semper magis placet quod reliquerunt : S illi, qui marcent Sc oscitant. Adiice illos, qui non aliter,quam quibus dissicilis somnus est, ve sant se, & hoc atque illo modo compo nunt, donec quietem lassitudine inu niant, statum vitae suae formando subinde, in eo nouissime manent, in quo illos non mutandi odium, sed senectus ad nouaised impigra deprehendit. Α dijce N. illos , qui non inconstantiae vitio parum leues Iunt, sed inertia. Vivunt, non quomodo volunt, sed quomodo coeperunt. Innumerabiles deinceps proprietates sunt, sed unus effectus viiij, displicere sibi. Hoc M 1 ori-
307쪽
oritur ab intemperie animi, & cupiditatibus timidis, aut parum prosperis, ubi aut
non audent, quantum concupiscunt , aut
non consequuntur , di in spem toti prominent, semper instabiles mobilesque, quod necesse est accidere pendentibus. Omni vita pendent, & inhonesta se ac difficilia docent,coguntque: & ubi sine preemio labor est,torquet illos irritum dedecus; nec dolent praua, sed frustra voluisse. Tunc iblas & poenitentia coepti tenet, & incipiem di timor, subrepitque illa iactatio animi , non inuenientis exitum, quia nec cupiditatibus suis imperare, nec obsequi posisunt; & cunctatio vitae parum se explicantis , & inter destituta vota torpentis animi situs. Quae omnia grauiora fuit, ubi odio inselicitatis operosae ad otium profugerunt,& ad secreta studia: quae pati non potest animus ad ciuilia erectus, agendique cupidus, & natura inquietus, parum scit, cet in se solatiorum habens: ideoque detractis oblectationibus, quas ipsae occupationes discurrentibus praebent , d mum, selitudinem,parietes non seri,inuitus aspicit se sibi relictus. Hine illud est taedium,& displicentia sui,& nusquam residentis animi volutatio, & otij lvi tristis
atque aegra patientia: utiqtie ubi causas fateri pudet, tormenta introrsus egit verecundia, in angusto inclusis cupiditates, sine exitu , se ipsae strano utant. Inde mα-zor marcoique, & mille fluctus mentis
308쪽
incertae, quam inchoata habent suspen- fana, deplorata tristem : inde ille affectus otium suum detestantium, quaerentium Unihil ipsos habere, quod agant, & alienis incrementis,inimicissima inuidia. Alit enim liuorem infelix inertia: & omnes destrui cupiunt, quia se non potuerunt prouehere et & ex hac deinde auersatione alienorum processitum, & suorum desperatione, obirascens sortunae animus, & de saeculo querens, & in ano ulos se retra hens , & poenae incubans uiae, dum taedet sui,pigetque. Natura enim humanus animus agilis est, & pronus ad motus: Frata Omnis illi excitandi se abstrahendique materia est;gratior quibusque pessimis imgeniis , quae occupationibus libenter deteruntur. Vt ulcera quaedam nocituras manus appetunt, & tactu gaudent, & foedam corporum scabiem delectat, qui quid exasperat: non aliter dixerim his mentibus, in quas cupiditates velut mala lcera eruperunt, voluptati esse laborem dolore delectant: ut versare se , & mutare
nondum sessiim latus, &alio atque alid positum ventilari. Qualis ille Homericus
Achilles est, modo pronus, modo stipi nus , in varios habitus se ipse componens. grinationes suscipiuntur vagae, & littora
309쪽
pererranturin modo mari se, modo terra experitur semper piadentibus infesta leuitas. Nunc Campaniam petamus. iam delieata fastidio sunt: inculta videantur . Bruttios & Lucanos saltus persequamur. Aliquid tamen inter deserta am i requi ratur , in quo luxuriosi oculi Iongo loco. rum horrentium squallore releuentur. Tarentum petatur laudatusque portus, αhiberna cavi mitiorisin tecta vel antiquaesitis opulenta turbae. Iairi flectamus cur sum ad urbem. nimis diu a plausu & fragore aures vacaverunt: iuuat iam & humano sanguine frui. Aliud ex alio susci pitur ,& spectacula spectaculis mutantur ut ait Lucretius , ' Hocse γε que modo semper fugit.
Sed quid prodest, si non effugit 3 sequitur
se ipse, & urget grauissimus comes. Ita que scire debemus, non locorum vitium esse quo laboramus, sed nostrum. Infirmi
sumus ad omne tolerandum , nec laboris patientes, nec voluptatis, nec nostrae, nec
ullius rei diutius. Hoc quosdam egit ad 'mortem, quod proposita saepe mutando , in eadem reuoluebantur, & non reliquerant nouitati locum . Fastidio illis esse coepit vita, & ipse mundus: & subit illud rabidarum deliciarum: Quousq; eadem CAP. III. Aduersus hoc raedium quo auxilio putem utendum, quaeris. Optimum erat s ut ait Athenodorus in actione urum & Reip.tractatione, & omcijs ciui-
310쪽
Iibus se detinere. nam ut quidam sole, Mexercitatione, & cura corporis , diem d cunt, athletisque utilissimum est, lacertos sitos roburque cui se uni dicauerunt, maiore temporis parte nutrire: ita nobis an, mum ad rerum ciuilium certamen parantibus , in opere esse, non longe pulcherrimum est Z Nam cum utilem se efficere cis
tubus mortalibusque propositum habeat, simul & exercetur & proncit , qui in me. diis se officiis posuit, communiae priuataque pro facultate administrans. Sed quia in hac, inquit, tam insana hominum amisbitione , tot calumniatoribus in deterius Tecta torquentibus,parum tutae simplicitas
est, & plus futurum semper est quod o stet, quam quod succedat, a foro quidem& publico recessendum est: sed habet, ubi
se etiam in priuato lare explicet magnus animus . nec ut leonum animaliumq; impetus caveis coercetur sic hominum,quo rum maxime in seductit actiones sunt.Ita tamen delituerit, ut ubicunq; otium suum k absconderit, prodesse velit & singulis Sc niuersis, ingenio, voce , consilio. Nec
enim is solus Reip. prodest , qui candidatos extrahit, & tuetur reos, & de pace belloque censet: sed qui iuuentutem exhortatur, qui in tanta bonorum praeceptorum inopia, virtute instruit animos, qui ad pecuniam luxuriamque cursu ruentes prensat ac retrahit, & si nihil aliud , certe moratur,in priuato publicum negotium agitia