장음표시 사용
421쪽
tum, detestatur quam flebiles voces exprimit in quadam ad Atticum epistola , iam victo patre Pompeio, adhuc filio in Hispania fracta arma refouente ri id avam,inquit, hic quaerise moror in Tusculano meo semiliber. Alia deinceps ad ij-cit,quibus & priorem aetatem complorat,& de praesenti queritur, & de futura dein sperat. Semiliberum se dixit Cicero. at mehercules nunquam sapiens in tam humile nomen procedet,nunquam semilibererit: integrae semper libertatis & solidae, solutus, & sui iuris, altior ceteris. Quid enim supra eum potest e ste, qui supra fortunam est 3 CAP. V I. Liuius Drusus, vir acer &vehemens,cum leges nouas & mala Gracchana mouisset,stipatus ingenti totius Italiae coetu, exitum rerum non prouidens , quas nec agere licebat, nec iam liberum erat semel inchoatas relinquere , exsecra
tus inquietam a primordijs vitam, dici. tur dix ille, Vni stibi,nec puero quidem,unquam fetias contigisse . Ausus est enim &pupillus adhuc, & praetextatus, iudicibus
reos commendare,& gratiam suam interponere tam efficaciter, ut quaedam iudicia constet ab illo rapta . Quo non irrumperet tam immatura ambitio 3 scires in malum ingens,& priuatum, & publicum, euasuram illam tam praecoquem audaciam . Sero itaque querebatur, nullas sibi
serias contigisse: a puero seditiosus, &
422쪽
ro grauis. Disputatur, an ipse sibi manus attulerit. subito enim, vulnere per inguem accepto; collapsus est: aliquo dubitante ,
an mors voluntaria esset: nullo, an tempestiva. Superuacuum est commemorare
plures: qui cum alijs felicissimi viderei tur, ipsi in se verum testimonium dixe-xunt, perosi omnem actum annorum suorum . Sed his querelis nec alios mutauerunt,nec seipsos. Nam cum verba erumperent , affectus ad consuetudinem relabebantur. Vestra mehercule vita , licet supra mille annos exeat , in arctissimum contrahetur. Ista vitia nullum non saeculum devorabunt:hoc vero spatium, quod, quamuis natura currit, ratio dilatat, cito vos effugiat necesse est. Non enim apprehenditis , nec retinetis, nec velocissimae
omnium rei moram facitis, sed abire ut rem superuacuam ac reparabilem sinitis. In primis autem & illos numero, qui nulli rei, nisi vino ac libidini vacant. nulli enim turpius occupati sunt: ceteri, etiam si vana gloriae imagine teneantur, speciose tamen errant. Licet auaros mihi, licet vel iracundos enumeres,vel odia exercentes iniusta, vel bella : omnes isti vitilius peccant. in Venerem ac libidinem proiectorum inhonesta labes est. Omnia istorum tempora excute. aspice quandiu computent, quandiu insidientur, quandiu timeant, quandiu colant,quandiu colantur, quantum vadimonia sua atque aliena occupent,
423쪽
cupient, quantum conuiuia, quae iam ipsa officia sunt: videbis, quemadmodum illos respirare non sinant vel mala sua, vel b
na . Denique inter omnes conuenit, nullam rem bene exerceri posse ab homine
occupato: non eloquentiam, non liberales
disciplinas: quando districtus animus nihil altius recipit, sed omnia velut inculcata respuit. Nihil minus est hominis o Cupati, quam vivere: nullius rei dissic1lior est scientia. CAP. VII. Professores aliarum artium vulgo multique sunt. quasdam vero ex his pueri admodum ita percepisse visi sunt, ut etiam praecipere posient: Viuere tota vita discendum est: & Quod magis fortaste miraberis,tota vita discendum est mori. Tot maximi viri , relictis omnibus impedimentis, cum diuitijs, ossicijs, voluptatibus
renunciassent, hoc unum in extremam vGque aetatem egerunt,ut vivere scirentaplures tamen ex his nondum se scire confessi, e vita abierunt, nedum ut isti sciant. Magni, mihi crede, & supra humanos errores eminutis viri est, nihil ex suo tempore delibari sinere: & ideo vita eius longissima est, cui quantumcunque patuit, totum ipsi vacavit. Nihil inde incultum otiosumque iacuit: nihil sub alio fuit. neque enim quidquam reperit dignu, quod cum tempore 1uo permutaret, custos eius parcissimus . Itaque satis illi suit. his vero neces.se est defuisse,ex quorum vita multum po-
424쪽
pulus tulit . Nec est quod putes , hinc iblos non intelligere damnum suum. plerosique certe audies ex his quos magna felicitas grauat , inter clientium greges, aut caussarum actiones, aut ceteras honestas miserias exclamare interdum: Mihi vive, re non licet. Quidni non liceat omnes
illi qui te sibi aduocant, tibi abducunt. Ille reus quot dies abstu lit quot ille camdidatus quotcilla anus, efferendis heredibus lassa ξ quot ille ad irritandam auari tiam captantium simillatus ςgerὶ quot ille
potentior amicus, qui Vos non in amici'tia, sed in apparatu habet Dispunge , inquam , ac recense vitae tuae dies : videbis paucos admodum & rei j culos apud te resedisse . Assecutus ille quos optauerat fosces, cupit ponere, & subinde dicit: Quando hic annus praeteribit Facit ille ludos, quorum sortem sibi obtingere magno aestimauit: Quando,inquit, istos effugiam
Diripitur ille toto foro patronus , es mamgno concursu omnia, ultra quam audiri potest complet , Quando, inquit, res proferentur Praecipitat quisque iram suam,& futuri desiderio laborat, praesentium taedio. At ille , qui nullum non rempus in usus suos conseri, qui omnes dies tamquam vitam ordinat,nec optat crastinum, nec timet. Quid enim est, quod iam ulla hora nouae voluptatis possit afferre nia nota, omnia ad satietatem pcrcepta sunt: de cetero, fors fortuna ut volet or-
425쪽
dinet, vita iam in tuto est. Huic aduci potest, detrahi nihil ; & adijci sic , quemadmodum faturo iam & pleno aliquid cibi, quod nec desiderat, nec capit. C A P. VIII. Non est itaq; quod quem quam,propter canos aut rugas , putes diu vixisse . non enim ille diu vixit, sed diu fuit. Quid enim λ si illum multum putes
nauigaiusse,quem fama tempestas a portu exceptum huc & illuc tulit,ac viribus venistorum ex diuerso furentium per eadem spatia in orbem egitὶ non ille multum nauigauit, sed multum iactatus est. Mirari soleo, cum video aliquos tempuS petere,& eos qui rogantur facillimos. illud uterque spectat,propter quod tempus petitum est: ipsum quidem neuter. Quasi nihil peritur,quasi nihil datur; re omnium pretiosissima luditur. Fallit autem illos, quia
res incorporalis est, quia sub oculos non venit : ideoque vilissima aestimatur, imo paene nullum pretium eius est. Annua congiaria homines clarisIimi accipiunt,&his aut laborem, aut operam,aut diliget tiam suam locant.nemo aestimat tempus. utuntur illo laxius, quasi gratuito. Aeeosdem aegros vide , si mortis periculum admotum est propius, medicorum genua tangentes; si metuunt capitale supplicium, omnia sua, ut vivant, paratoS impende re : tanta in illis discordia affectuum est. Quod si posset, quemadmodum praeteri torum annorum cuiusq; numerus proponi,
426쪽
ni,sic futurorum : quomodo illi, qui pa ccis viderent superesse, trepidarent, quin modo illis parcerentὶ Atqui facile est, quamuis exiSuum dispensare, quod ceditum est:id debet seruari diligentius, quod nescias quando deficiato Nec est tamen, quod ignorare putes illos, quam cara Lestit. Dicere solent eis quos valdissime dis
ligunt , paratos se partem annorum filo rum dare. Dant, nec intelligunt: dant autem ita ,.ut sine ulmum lucremento sita detrahant: sed hoc ipsum an detrahant, nesciunt: ideo tolerabilis est illis iactura detrimenti latentis. Nemo restituet amnos , nemo iterum te tibi reddet. Ibit qua
coepit aetas, nec cursum suum aut reuocabit.ant supprimet: nihil tumultuabitur , nihil admonebit velocitatis siue, tacita lobetur . Non illa se regis imperio, non is More populi.longius proisret. sicut iusia est, a primo die curret: nusquam diuertet, nusquam remorabitur. Quid fiet tu o
Cupatus es, vita sestinatamors interim aserit, cui, velis nolis, vacandum est.
CAP. IX. Potestne quisquam, dico ἡhominum eorum qui prudentiam iactat,& operosius occupati lunt, quam ut m lius possint vivere L endro vitae vitam mstruunt, cogitatioues suas in longum ordinant: maxima porro vitae iactura, dilatio est. Illa primam quemque extrahit diem, illa eripit praesentia , dum ulteriora promittit. Maximum vivendi imperi
427쪽
metum est,expectatimquet pendet ex cromno . Perdis hodiernum. quod in manu sortunς positum est,ssisponis:quod in tua, dimittis. Quo spectas, quo te extendis omnia quae ventura sunt, in incerto ia-Cent et protinus vive. Clamat ecce maximus vates , & velut diuino furore instinctus salutare carmen canit et prima quaque dies miseris mortalibus aut
Prima fugit. Quid cunctaris, inquit, quid cessas Nisi
occupas, fugit: cum occupaueris, tamen fugiet. Itaque cum celeritate temporiS sutenda velocitate certandum est. velut extorrente rapido, nec semper casuro, cito
hauriendum est. Hoc quoque pulcherrime ad exprobrandam infinitam cogitationem, quod nO optimam quamque ςtatem, sed diem dicit Quid 1ecurus, & in tanta temporum fuga lentus, menses tibi, M annos,& longam seriem,utcunque auiditati tuae visum est, exporrigis de die tecum loquitur, & denoc ipso fugiente. Non dubium est ergo,quin prima qu quφoptima dies fugiat mortalibus mi seris , id est,Occupatis;quorum pueriles adhuc animos senectus opprimit,ad quam imparati inermesque veniimi. Nihil enim prouisum est Iubito in illam, nec opinantes in
ciderunt: accedere eam cotria te nou se
tiebant. Quemadmodum quos aut seserno, aut lectio, aut aliqua interior cogitatio iter facientes decipit, peruenisse se an-
428쪽
te sciunt, quam appropinquasse: ita hoc iter vitae assiduum & citatissimum , quod dormientes vigilantes'; eodem gradu f
cimus, occupatis non apparet,. nisi in sine.
CAP. X. Quod proposui, si in partes
velim & argumenta diducere,inulta mihi occurrent, per quae probem breuissimam esse occupatorum vitam . Solebat dicere Fabianus, non ex his cathedrariis phil sophis, sed ex veris & antiquis, contra as-fectus impetu, non subtilitate pugnam dum, nec minutis vulneribus , sed incursu.viIertendam aciem. Sugillationem enim retundi debere , non vellicari . Tamen ut illis error exprobretur suus, docendi, non tantum deplorandi sunt. In tria tempora
vita diuiditur:quod est,quod fuit, & quod futurum esti Ex his , quod agimus,breue est quod acturi tarius,dubium: quod essemus, cellum. Hoc est enim, in quod foγtuna ius perdidit, quod in nullius arbitrium reduci potest. Hoc amittunt Occum pati . nec enim illis vacat praeterita, respicere: & si vacet, iniucuuda est poenitendae rei recordatio. Inuiti namque ad tempo
ra male exacta animum reuocant, nCc a dent . ea retentare , quorum Vitia etiam
quae aliquo praesentis voluptatis lenocinio subripiebantur, retractando patescunt. Nemo, nisi a quo omnia acta sunt sub cesima sua , quae nunquam fallitur, libenter se in prateritum retorquet. Ille qui mus ambitiose concupit, stiperbe come
429쪽
psit, impotenter vicit, insidiose decepit, auare rapuit, prodige effudit, necesse est memoriam suam timeat. Atqui haec est pars temporis nostri sacra ac dedicata , omnes humanos casus sit pergressa , extra regnum fortunae subduina: quam non inopia,nou nactus, non morborum in cirrsiis exagitat. Haec nec turbari, nec eripi potest: perpetua eius & intrepida possessio est . Singuli tantum dies , & hi per momenta pnesentes sunt: at pr eriti temporis omnes,cum iusseris, aderunt, ad arbitrium tuum se inspici ac detineri patientur et quod facere occupatis non vacat. Securae & quietae mentis est , in omnes vitae suae partes discurrere : occupatorum animi velut sub iugo sui, flectere se ac respicere non postlint. Abiit is itur vita eorum ita profundum, & ut nihil prodest, quantumlibet ingeras, si non siiDest quod excipiat , ac seruet: sic nihil refert, quantum temporis detur, si non est ubi subsidat. per
quasi, soratosque animos transmittitur. Praesens tempus breuissimum est, adeo quidem , ut quibusdam nullum videatur: in cursu enim semper est. fluit & praecipitatur: antὰ desinit esse, quam venit: nec magis moram patitur,quam munduS, aut sidera, quorum irrequieta semper agitatio , nunquam in eodem vestigio manet. Solum igitur ad occupatos praesens perti net temPus: quod tam breue est,ut arripi
Mon possit, & id ipsum illis, districtis iii
430쪽
muIta, subducitur. CAP. XI. Denique vis scire, quam non diu vitiant vide quam cupiant diu
vivere. Decrepiti senes paucorum anno-xum accessionem votis mendicant. minores natu seipsos esse fingunti mendacio Gbi blandiuntur: & tam libenter fallunt, quam si fata una decipiant. Iam vero climillos aliqua imbecillitas mortalitatis a,
monuit, quemadmodum pauentes m riuntur, non tanquam exeant de vita, sedaanquam extrahantur stultos se fuisse, quod non vixerint, clamitant, & si modo euaserint ex illa valetudine, in otio victuros. Tunc quam frustra parauerint, quisbus non fruerentur, quam incassum omnis labor ceciderit, cogitant. At quibus vita procul ab omni negotio agitur, quidri spatiosa sit nihil ex illa delegatur,nihil
alio atque alio spargitur, nihil inde sertunae tractatur ,.nihil negligentia interit, ni-HI laigitione detrahitur, nihil superuacuum est: tota sui ita dicam an reditu est. Quantulacunque itaque abunde sufficit:& ideo quandocunque ultimus dies venerit , non cunctabitur vir sapiens ire ad mortem certo gradu. Quaeris serte, quos Occupatos vocem non est quod me solos putes dicere , quos a basilica immissi demum canes ei jciunt; quos aut in sua vides turba speciosius elidi, aut in aliena co remptius 3 quos officia domibus suis eum