장음표시 사용
491쪽
non erit probatum, si se umisquisque consuluerit, quantam cupiditatem habeat ignota noscendi, quam ad omnes fabulas excitetur Nauigant quidam, & labores peregrinationis longissimae una mercede perpetiuntur, cognoscendi aliaruid abditum remotumque . Haec res ad spectacula populos contrahit , haec cogit praeclusa rimari, seeretiora exquirere, antiquitates uoluere , mores barbararum audire gentium . Curiosum nobis natura ingenium
dedit: & artis sibi ac pulchritudinis suae
conscia, spectatores nos tantis rerum spectaculis genuit, perditura fructum sui, si tam magna, tam clara, tam subtiliter dii-eta, tam nitida, & non uno genere form sa, solitudinis ostenderet. Vt scias illam spectari voluisse , non tantum aspici, videquem nobis locum dederit. In media nos, sui parte constituit,& circumspectum omnium nobis dedit: nec erexit tantummodo hominem, sed etiam ad contemplati nem factum , ut ab ortu sidera in occasum labentia prosequi posset ,& vultum suum circumserre cum toto , sublime secit illi caput, & collo flexibili imposuit. Deinde sena per diem , sena per noctem signa produxit , nullam non partem sui explicuit: ut per haec quae obtulerat eius oculis, cupiditatem faceret etiam ceterorum nec enim omnia, nec tanta visimus, quan-ra sunt: sed acies nostra aperit sibi inuestigando viam , & fundamenta veri iacit, ve. inquis
492쪽
inquisitio transeat ex apertis in obscura,& aliquid ipso mundo inueniat antiquius. nde 1sta sidera exierint quis fuerit uniuersi status, antequam singula in partes discederent 3 quae ratio mersa & confusa diduxerit Z quis loca rebus assignauerit ρε uapte natura grauia descenderint, euolauerint leuia, an praeter iiisum pondito que corporum altior aliqua vis legem simgulis dixeiit 3 an illud verum sit, quo maximὸ probatur , hominem diuini spiritus esse partem, ac veluti scintillas quasdam
sacrorum in terras desiluisse, atque alieno loco haesisse 3 Cogitatio nostra coeli munimenta perrumpit , nee contenta est id quod ostenditur scire. Illud, inquit, scrutor, quod ultra mundum iacet, Vtrumne profunda vastitas sit, an & hoe ipsum te minis siris cludatur 3 qualis sit habitus exclusis, informia & confiisa sint, an in omnem partem tantundem loci obtinentia , an & illa in aliquem cultum descripta sint 8 huic cohaereant mundo, an longe'ab hoe secesserint, & in vacuo volutentur in . diuidua sint, per quae stiuitur omne id quod natum futurumque est, an continua eorum materia sit e&per totum mutabilis virum contraria inter se Mementa sim, an non pugnent, sed per diuersa coi spirent Ad haec quaerenda natus, aestima,
quam non multum acceperit temporis ,
etiam si illud totum sibi vindicet. cui liuet nihil facilitate eripi, nihil negligentia. - patiatur
493쪽
patiatur excidere, licci horas suas avarisi, me semet, & vistae in vitamae aetatis humanae terminos procedat, nec quidquam illi ex eo quod natura constituit fortuna concutiat :tamen immo, ad immortalium cognitionem, nimis mortalis est. Εxgo secundum naturam uiuo , si totum me illi dedo, si illius adimirator cultorque sum. At uatura yprumquo facere me voluit, Scuere, & contemplationi Macase . Vtauimque facio: quoniam ue conmmplatio quidem sine actione in . Sed refert, inquis, an ad hanc voluptatis caussa 4ccesserit ,
nihil aliud ex illa petens, quam assiduam
CDutemplationem,sine exitu. est enim dulcis, α habet illecebras suas. Aduersiis hoc tibi respondeo. aeque restri , quo animo ciuilem agas vitam: au ut semper inquiem tus sis, nec unquam sumas ullum tempus, quo ab humanis ad diuina respicias. Quomodo Res appexere , sine ullo virtutum amore, & si e cultu ingenii, ac nudas ede re operas , minimc Hobabile est: misceri
enim inter se ista, & conferri debent: sic imperfectum ac languidum bonum est, idiotium sine actu proiecta virtus, nunquam
id quod didicit ostendens. Quis negat illum debere profectus suos in opere tela tare nec tantum quid faciendum sit cogitata , sed etiam aliquando manum exe Iere , & ea quae meditata simx, ad verum
494쪽
ta desiuit: ecquid illi sectim esseJermittes Quo animo ad otium sapiens secedit lis sciat secum quoque ea acturum, per quae posteris prosit. Nos certe sumus, qui dicimiis M Zenonem & Chrysippum m lora egisse, quam si dimisent exercitus , gessissent honores, leges tuli tant, quas non viri eluitati, sed toti humano generi
tulerunt . Quid ergo est. quare tale otium non conueniat bono viro, per quod futura saecula ordinet, nec apud paucos inmcionetur , sed apud omnes omnium gemitum homines,quique sunt,qtuque erunt e Ad summam quaero, an ex praeceptis suis
vixerint Cleanthes, Sc Chrysippus. M Zenon non dubiE respondebis, sic illos vi. xisse, quemadmodum dixerant esse vivendum. atqui nemo illorum remp. adminio strauit. Non filii illis , inquis, aut ea ser tuna , aut dignitas , quae admitti ad publicarum rerum tractationem solet. Sed ijdem nihilominus non segnem egere vistam. inueneriuat , quemadmodum pius .
quies illorum hominibus prodesset , quam aliorum discursus & sudor. Ergo nihil minus hi multum egisse visi sunt , quamuis nihil publice agerent. Praeterea, tria genera sunt vitae, inter quae, quod sit optimum , quaeri seleta Ium voluptati vacat salterum contemplationi, tertium actioni . Primum , deponia contentione depositoque odio , quod implacabile diuersa sequentibus indiximus, videamus , an haec
495쪽
omnia ad idem, sub alio titulo , perue niant. Nec ille, qui voluptatem probat, sine contemplatione est; nec ille, qui contemplationi inseruit, sine voluptate est ;nec ille, cuius vita actioni destinata est, sine contemplatione est. Plurimum, inquis, discriminis est , virlim aliqua res propositum, an propositi alterius accessio sit. S nὸ grande discrimen : tamen alterum sine altero non est. Nec ille sine actione contemplatur , nec hic sine contemplatione agit. Nec ille tertius, de quo male existimare consuevimus, voluptatem inertem
probat, sed eam, quam ratione essicit fi mam sibi: Ita & haec ipsa voluptaria secta in actu est. Qu1d ni in actu ut, cum ipse dicat Epicurus, aliquando se recessurum a
voluptate, dolorem etiam appetiturum , si aut voluptati imminebit poenitentia, aut dolor minor pro grauiore sumetur Quo pertinet hoc dicere ut appareat , contem plationem placere omnibus. Alij petunt illam: nobis haec statio est, non portu
Adijce nunc huc , quod e lege Chrysippi
vivere otioso licet. non dico , ut otium patiatur, sed ut elisat. Negant nostri sapientem ad quamlibet rempub. accessurum. Quid autem interest,quomodo sapiens ad otium veniat rutrum quia resp. illi deest, an quia ipse reipublicae λ Si omnibus destitura respub. est semper autem deerit fastidiose quaerentibus i interroseo ad quam Iempub. .sapiens accessiirusti λ Ad
496쪽
Atheniensium,in qua Socrates damn3tur, Aristoteles ne damnaretur, fugit Z in qua opprimit inuidia vinules ὶ negabis mihi accessurum ad hanc rem p. sapientem. Ad Carthaginensium ergo rempublicani sapiens accedet, in qua assidua seditio, &Optimo cuique infesta libertas est; summa aequi ac Doni vilitas, aduersus hostes inhumana crudelitas,etiam aduersus suos hostilitas 3 & hanc fugiet. Si percensere singulas voluero , nullam inueniam , quae έapientem , aut quam sapiens pati postit. Quod si non inuenitur illa resp. quam nobis tingimus , incipit omnibus esse otium necessarium et quia quod unum prae ferri poterat otio, nusquam est. Si quis dicit
optimum esse nauigare: deinde negat nauigandum in eo mari, in quo naufragia fieri soleant, & frequenter subitae tempestates sint, qllae rectorem in contrarium rapiant: puto, hic me vetat nauem soluere, quamquam laudat nauigatio-
497쪽
NTER multos ac varios ei rores temere viventium imi consulteque, nihil propemo si dum,.vis optime Liberalis, dixerim nocentius, quam quod beneficia nec dare scimus, nec accipere . Sequitur enim ut male collata , male debeantur. de quibus non redditis , sero querimur: ista enim perierant, cum darentur; Nec misium est, inter plurima maximaque vitia nullum esse frequentius , quam.ingrati animi . Id euenire ex pluribus mullis vis
deo. prima, quod non eligimus dignos IIuibus tribuamus,sed nomina saetiari, di 11genter in patrimonium & vasa debitoris inquirimus: semina in selum effetum& sterile non spargimus: beneficia sine ullo delectu magis proiicimus, quam damus . Nec facile dixerim, utrum turpiussit, inficiari, an repetere beneficium. Id enim genus hiatus erediti est, ex quo tantum recipiendum sit, quantum ultro resertur: decoquere vero foedissimum ob hoc ipsum, quia non opus est ad liberandum
498쪽
dum fidem facultatibus, sed animo. recbdit enim beneficium , qui libenter debet ..-Sed cum sit in ipsis crimen, qui ne comsessione quidem grati sunt, in nobis quinque est. Multos experimur ingratos, plures facimus: quia alias graues exprobratores exactoresque sumus; alias leues, α
duos paullo post muneris sui poeniteat;
ias queruli,& minima momenta calum inantes . . Ita gratiam omnem corrumpi
mus, Non tantum postquam dedimus M, neficia, sed dum damus. Quis enim no. strum contentus fuit, aut leuiter rogari , aut semel Z quis non,cum aliquid a se peti suspicatus est, frontem adduxit, vultum auertit, Occupationes simulauit, longis sermonibus, & de industria non inueniem tibus exitum, occasionem petendi abstulit, & variis artibus properantes nece Tintates elusit In angusto vero comprehen
sus, aut distulit,id est,tiintdε neg au itinue promisit, sed difficulter, deii subductis
superciliis, sed malignis & vix exeunt bus verbis nemo autem libenter debet, quod non accepit, sed expressit. Gratus esse aduersus eum quisquam potest, qui beneficium ant superbe iniecit, aut iratus impe3it, aut fatigatus, ut molestia care tet , aedit Errat, si quis sperat responsurum sibi, quem dilatione lassauit, expectatione torsit. Eodem animo beneficium debetur, quo datur: & ideo non est: negligenter dandum. Sibi enim quis debet, Dima V 1 quod
499쪽
quod a nesciente accepit. Nec tarde clidem: quia cum in omni ossicio magaestimetur dantis voluntas, qui tarde 1 cit, diu noluit. Vtique non contum
liose . nam cum ita natura comparatu
fit, ut altius iniuriae quam merita dicendant, Zcilla cito defluant, has ten:
memoria custodiat: quid expectat qoffendit, dum obligat Satis adueri illum gratus est , si quis beneficio ei ignoscit. Non est autem quod tardires faciat ad bene merendum , turba igratorum . Nam primum sui dixi) nillam augemus: deinde ne deos quide immortales ab hac tam effusa benigitate sacrilegi, negligentesque eorundeterrent..Vtuntur natura sua , & cucta, interque illa ipsos munerum suxum malos interpretes, iuuant. Hos squamur duces, quantum humana imbcillitas patitur: demus beneficia, Iactaneremus. Dignus est decipi, qui Tecipiendo cogitauit, cum daret. At mle cessit. Et liberi, & coniuges spem ffellerunt: tamen & educamus, 3c ducmus . adeoque aduersus experimen
pertinaces sumus, ut bella victi , & nai fragi maria repetamus. Quanto magpermanere in dandis beneficiis decet quae si quis non dat quia non recipi deditivi reciperet, bonamque ingratitum facit causam : quibus ita demutturpe est non reddere, si & licet. Quas a se a V multi
500쪽
multi indigni luce sunt 3 & tamen dies oritur. Quam multi, quod nati sunt ,
queruntur ὶ tamen natura sobolem nouam gignit, ipsosque qui non fuisse mallent , este patitur. Hoc & magni animi& boni proprium est, non fructum boneficiorum sequi, sed ipsa, & post m.
los quoque bonum quaerere . Quid mugnifici erat multis prodesse, si nemo deciperet nunc est virtus, dare beneficia:
non Utique reditura , quorum a viro
e regio statim fructus pereeptus est. Aseo quidem i sta res fugare nos , & pigri res ad rem pulcherrimam secere non debetivi si spes mihi praecidatur gratum hominem reperiendi, malim non recispere beneficia , quam non dare . Quia qui non dat, vitium inuerati antecedita Dicam quod sentio. qui beneficium non reddit, magis peccat ; qui non dat, cistius C A P. II. Benescia in vulgus cum largiri in ueris Perdenda sunt multa, ut semet ponau
In priore versu utrumque reprehendas. nam nec in vulgus effundenda sunt; αnullius rei, minimc beneficiorum, honesta largitio est . quibus si detraxeris uti dictum , desinunt esse beneficia : in aliud quodlibet incidunt nomen . Sequens semius mirificus est, qui uno bene posito be-Mficio , multorum amissorum damna i