장음표시 사용
541쪽
Krre potest gratiam, nisi qui meminit; requi meminit, iam reseri.Nec delicate a eipiendum est,nec submisse & humiliter . Nam qui negligens est in accipiendo , cum omne beneficium recens placeat 3 quid faciet, cum prima Cius Voluptas L frixeris Alius accepit fassidiosE, tanquam
qui dicat : Non quidem mihi opus est; sed Zia tam valde vis, iaciam tibi mei pote-atem . Alius supine, ut dubium praesta ii relinquat, an te erici alius vix labra diduxit,& ingratior, quam si tacuissetii it. Loquendum pro magnitudine rei impensius, & illa adicienda: Plures quam putas, obligasti. Nemo enim non gaudet beneficium suum latius patere. Nescis quid mihi praestiteris: sed scire te oporistet, quanto plus sit quam aestimas. Statim gratus est, qui se onerat. Nunquam tibi ratiam rererre potero: illud certe non esinam ubique confiteri, me reserre non posse. CΑΡ: XXV. Nullo magis Caesarem Aligustum demeritit,& ad alia impetranda facile sibi reddidit Fumius, qtiam quod, cum patri Antonianas partes secuto veniam impetrasset,dixit et Hanc unam Caesar habeo iniuriam tuam. effecisti ut
ille rem, & morerer ingratus . Quid est tam grati animi, quam nullo modo sibi satisfarere Θ quam nec ad spem quidem exaequandi unquam beneficii accedere His atque ciuimodi vocibus id agamus,
542쪽
ut voluntas non lateat, sed aperiatur, ut Iuceat. Verba cessent licet, si quemadmodum debemus affecti sumus, conscientia eminebit in vultu . Qui gratus futurus est, statim dum accepit, de reddendo cinsitat . Chrysippus quidem dicit, illum velut in certamen cursus composilli, & carceribus inclusum, opperiri debere suum. Rempus, ad quod velut dato signo prosiliat. Et quidem magna illi celeritate opus
est, magna contentione, ut consequatur antecedentem.
CAP. XXVI. Videndum est nunc ,ruid maxime faciat ingratos. Aut nimius ii suspectus, & insitum mortalitati vitium, se suaque mirandi:aut auiditas, aut inuidia. Incipiamus a primo. Nemo non benignus est sui iudex. inde est, ut omnia meruisse se existimet, & in solutum accipiat et nec satis suo pretio se aestimatum
putet.Hoc mihi dedit,sed quam sero, sed post quot labores quanto consequi plum
potuissem, si illum, aut illum, aut me cin1ere maluissem non hoc speraueram . In turbam coniectus sum. tam exiguo dignum me iudicauit. honestius praeteriri fuit. CAP. XXVII. Cn. Lentulus augur, diuitiaru maximum exemplum, antequa illum libertini pauperem facerents hic quater millies sestertium suum vidit. proprie dixi r nihil enim ampliusquam vidit) ingenii suit tam sterilis , .
543쪽
quam pusilli. Cum enim esset auarissimus, nummos citius emittebat, quam verba: tanta illi inopia erat sermonis. Hic cum omnia incrementa sua D. Augusto debe-,ret , ad quem attulerat paupertatem , sub honore nobilitatis laborantem: princeps iam ciuitatis, & pecunia, & gratia , subinde Augusto solebat queri, dicens, A stu- dijs se abductum . Nihil tantum in se
eongestum esse,quantum perdidisset, reli-.dia eloquentia. At illi inter alia hoc quoque diuus Augustus praestiterat, quod illum derisu ac labore irrito liberatterat. Non patitur auiditas quem qua esse Sratu. nunquam enim improbς spei, quod datur,
satis est. Eo maiora cupimus, lud maiora venerunt: multoque concitatior est ali ritia, in magnarum opum congestu coli cata. ut flammae infinito acriori vis est , quo ex maiore incendio emicuit. AEqud ambitio non patitur quemquam in ea mensura honorum conquiescere , quae quondam eius fuit impudens votum. Nemo agi de tribunatu gratias : sed queritur, quod non est ad praeturam usilue perductus. nec haec grata est si deest constilatus. ne hic quidem satiat, si unus est Vltra se cupiditas porrigit, & felicitatem
suam non intelligit: qtua non unde venerit, respicit, sed quo tendat. Omnibus his vehementius & importunius malum est inuidia, quae nos inquietat, dum com
544쪽
CAP. XXVIII. Hoc mihi praestistit: sed illi plus, sed illi maturius: deii
de nullius caussam agit,contra omnes sibi fauet. Quanto est simplicius, quanto pudentius,beneficium acceptum augere: scire neminem tanti ab alio, quanti a seipsis oestimariὶ Plus accipere debuissem. sea illi facile non fuit plus dare . in multos dis uidenda liberalitas erat. Hoc initium est. boni consulamus, & animum eius, gratE excidendo, euocemus. Parum fecit ; sed saepius faciet. illum mihi praetulit; & me multis . ille non est mihi par virtutibus, nec ossiciis ; sed habuit suam Venerem . Querendo non emciam , ut maioribus dignus sim, sed ut datis indisnus . Plura illis hominibus turpissimis data siuit . quid ad rem Z quam raro fortuna iudicat Quotidie querimur, malos esse felices. saepa quae agellos pessimi cultisque transierat, optimorum virorum segetem grando percussit. Fert sortem suam quisque, ut in ceteris rebus, ita in amicitiis . Nullum est tam plenum beneficium, quod non vellicare malignitas possit: nullum tam angustum , quod non bonus interpres extendat . Nunquam deerunt causi e qucrendi, si beneficia a deteriore parte spe
sint diuinorum munerum aestimatores, etiam quidam professi sapientiam. Que runtur , quod . non magnitudine corpo- : Y rum
545쪽
rum aequemus elephantes, Velocitate cediuos , leuitate aves , impetu tauros r
uod solidior sit cutis beluis, decentior
amis, densior ursis , mollior fibris: quod sagacitate nos narium canes vii cant , quod acie luminum aquilae, spatio aetatis corvi, multa animalia nandi facilitate . Et cum quaedam ne coire quidem in idem natura patiatur , ut velocit tem corporum & vires pares animalibus rex diuersis ac dissidentibus bonis hominem non esse compositum , iniuriam vocant : & in negligentes nostri deos querimoniam iaciunt, quod non bona valetudo & vitiis inexpugnabilis data sit, quod non futuri scientia. Vix sibi temperant, quin eousque impudentiae prouehantur , ut naturam oderint, quod insta deos sumus, quod non in aequo illis stetimus . Quanto latius est ad contemplationem tot tantorumque benefici Tum reuerti, & agere gratias, quod nos in hoc pulcherrimo domicilio voluerunt secundas sortiri, quod terrenis praefecerunt Aliquis ea animalia comparat nobis,quorum potestas penes nos est Quidquiά nobis negatum est, dari non potuit. Proinde quisquis es iniquus aestimator sortis humanae, cogita quanta nobis triabuerit parens noster, quanto valentiora animalia sub iugum miserimus, quanto velociora consequamur: quam nihil sit mortale, non sub ictu nostro positum. Tot
546쪽
Τot virtutes accepimus , tot artes, ansemum denique, cui nihil non eodem quo intendit momento peruium est, si dei, bus velociorem, quorum post multa saecula futuros cursus antecedit. tantum denique frugum, tantum opum, tantum rerum aliarum super alias aceruatarum.
Circumeas licet cunctat & quia nihil totum inuenies, quod esse te malles, ex omnibus singula excerpas, quae tibi dari velles. Ita benὸ aeitimata naturae indubgentia, confitearis necesse est, in delisciis te illi suisse . Ita est: carissimos nos habuerunt dij immortales, habentque.& qui maximus tribui honos potuit, ab ipsis proximos collocauerunt. Magna
accepimus. Maiora non cepimuS.CAP. XXX. Haec, mi Liberalis, necessaria credidi, ut dicerem, & quia loquendum aliquid de magnis beneficiis erat, cum de minutis loqueremur, α uia inde manat etiam in cetera, huius etestabilis vitii audacia. Cui enim respondebit grate, quod munus existim bit magnum, aut reddendum , qui summa beneficia spernit 3 Cui salutem, cui spiritum debebit, qui vitam accepisse se a diis negat, quam quotidie ab illis p tit Quicunque ergo gratos esse docet, α hominum caussam agit, & deorum: quiabus nullius rei indigentibus, positis extra desiderium, referre nihilominus gratiam
547쪽
sationem mentis ingratae ab infirmitare atque inopia petat,& dicat: Quid enim faciam,& quomodo quando superioribus, dominisque rerum omnium gratiam Te- feram Referre facile est, si auarus es, sine impendio: si iners, sine opera. eodem quidem momento, quo obligatus es, si vis, cum quolibet paria fecisti: quoniam qui libenterbeneficium accepit, reddidit. CAP. XXXI. Hoc ex paradoxis Stoicae sectae minimὸ mirabile, ut mea fert opinio, aut incredibile est, eum qui libenter accepit beneficium , reddidisse .
Nam cum omnia ad animum reseramus,
fecit liisque quantum voluit. & cum pietas , ndes, iustitia, omnis denique virtus intra se persecta fit ; etiamsi illi manum exerere non licuit, gratus quoque potest esse homo voluntate. Quotiens quod prinposuit quisque consequitur, capit operis
sui fructum. Qui beneficium dat, quid propouici prode se ei cui dat, & voluptati
sibi esse . Si quod voluit,effecit, peruenitque ad me animus eius, ac mutuo gaudio affecit, tulit quod petit. Non enim sibi inuicem aliquid reddi voluit: aut non fuit beneficium, sed negotiatio. Bene n uioauit, qui quem destinauit portum, tenuit: teli iactus certae manus peregit os cium, si petita percussit: beneficium qui dat, vult excipi gratE. habet quod voluit, si benὸ acceptum est. Sed sperauit emois iumentum aliquod . non fuit hoc benefi-
548쪽
eium, cuius proprium est, nihil de reditu cogitare. Quod accipiebam, si eo animo accepi quo dabatur, reddidi. Alioquin pessima optimae rei conditio est: vi gratus 1im,ad fortunam mittor. Si illa inuita re spondere non possiim, sussicit animus animo . Quid erδοῖnon quidquid potero, &faciam, & reddam γ temporum rerumque occasionem sequar, & eius implere sinum cupiam,a quo aliquid accepi sed malo loco Deneficium est, nisi & excussis manibus esse grato licet. CAP. XXXII. Qui accepit, inquit, beneficium, licet animo benignissimo acceperit,non consummauit ossicium suum. restat enim pars reddendi. Sicut in lusa
est aliquid, pilam scite ae diligenter excipere; sid non dicitur bonus lusor, nisi qui
apte & expedite remisit, quam exceperat. Exemplum hoc dissimile est. quare t quia huius rei laus in corporis motu est , & in agilitate, non in animo. explicari itaque totum debet, de quo oculis iudicatur. Nec tamen ideo non bonum lusorem di- eam , sisti pilam, ut oportebat, excepit, si per ipsum mora , quo minus , remitteret, non fuit. Sed quamuis , inquit,arti ludentis nihil desit, quia partem quidem fecit , sed & partem quam non secit, potest face re: ludus tamen ipse impersectus est : qui consummatur vicibus mittendi ac remittendi . Nolo diutius hoc refellere . existimemus ita esse: desit aliquid lusui non Ι
549쪽
sori. sic & in hoc de quo disputamus, deest aliquid rei datae, cui par alia debetur , non animo. Qui animum parem sibi nactus est, quantum in illo est, quod voluit, effecit. CAP. XXXIII. Beneficium mihi dedit. accepi non aliter , quam ipse accipi voluit. Iam habet, quod petit: & quod Vnum petit,ego S ratus sum. Post haec usus mei restat, & aliquod ex homine grato commodum. haec non imperfecti ossici j reliqua pars est, sed perfecti accessio. F eit Phidias statuam:alius est fructus artis , alius artificii. artis est, secisse quod V luit: artificii, fecisse cum fruc tu . Perfecte opus suum Phidias , etiamsi non vendidit. Triplex est illi fritissus operis sui. unus
conscientiae: hunc absoluto opere perce pii.alter famae,tertius utilitatis:quem allatura est,aut gratia,aut venditio, aut aliqua commoditas. Sic beneficii fructus primus ille est, conscientiae . Hunc percepit, qui quo voluit, munus suum pertulit. Secum diis est famae. tertius eorum , quae praestari inuicem possunt. Itaque cum venignEacceptum est beneficium,is qui dedit,grotiam quidem iam recepit,mercedem nondum . Debeo itaque quod extra beneficium est, ipsum quidem benὶ accipiendo persolui. CAP. XXXIV. Quid ergo inquit,retulit gratiam, qui nihllseeit 3 Plurimum fecit, bono animo bonum retulit: & quod est
550쪽
est amicitiae, ex aequo. Post deinde aliter benencium,aliter creditum soluitur. Non est quod expectes , ut solutionem tibi ostendam. res inter animos geritur. Quod dico, non videbitur durum, quamuis primo contra opinionem pugnet tuam, si te commodaueris milii, Sc cogitaueris regasse plures,quam verba.. Ingens copia est rerum sine nomine,quas non propriis arpellationibus notamus, sed alienis comismodatasque Pedem &nostrum dicimus,& lecti, & veli, & earminis: canem, & venaticumin marinum,& sidus. Quia non Iumcimus,ut sinoulis singula assignemus: quotiens opus est, mutuamur. Fortitudo est virtus, pericula iusta contemnens: auticientia periculorum repellendorum , e cipiendorum , prouocandorum. Dicimus tamen & glassiatorem sortem virum, MIermum nequam , quem in contemptum mortis temeritas impulit. Parsimonia est scientia vitandi sumptus superuacuos ue aueaIs re familiari moderate utendi: parcissimum tamen hominem vocamus pusilli animi & contracti ; cum infinitum inte sit , inter modum & angustias . Haec alia
sunt natura: sed effecit inopia sermonis, 't & hunc & illum parcum vocemus; ut Mille sortis dicatur cum ratione sertuita despiciens, & hic sine ratione in pericula excurrens. Sic beneficium est & actio, ut diximus, benefica, & ipstim quod datur per illam actionem: ut pecunia , domus,