장음표시 사용
601쪽
AElna maiore vi peragitata, in urbes , in agros, in magnam insulae partem effudisset incendium , vexerunt parentes suOS. Dissedisse creditum est ignes,& trimque flamma recedente limitem adapertum, per quem transcurrerent iuuenes dignissimi,qui magna tuto auderent. Vicit Antigonus : qui cum ingenti prauio superassset hostem, praemiti belli ad patrem transtulit, & imperium illi Cypri tradidit. Hoc
est regnum , nolle regnare , cum possiS. Vicit patre,imperiosum quidem,T. Manlius : qui cum ad tempus relegatus esset a patre , ob adolescentiam brutam ac hebetem, ad tribunum plebis, qui patri suo dixerat diem, venit: petitoq; tempore, quod ille dederat, sperans ire proditorem paerentis inuisi, s& bene meruisse se de iuuene credebat, cuius exilium pro grauissimo crimine inter alia Manlio obij ciebat nactus adolescens secretum, stringit occultatum sinu ferrum,&, Nisi iuras , inquit,te diem patri remistiirum,hoc te gladio transfodiam. In tua potestate est, viro modo pater meus accusatorem non habeat. Iurauit tribunus: nec fefellit, & causisam accusationis remisiae concioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum
CAP. XXXVIII. Alia ex alijs exempla subeunt eorum , qui parentes suos periculis eripuerunt, qui ex infimo ad summum protulerunt, & e plebe acerr
602쪽
uoque ignobili nunquam tacendos saeci lis dederunt. Nulla vi verborum, nulla imo enij facultate exprimi potest, quantum opus sit, quam laudabile, quamque nunquam a memoria hominum exiturum , posse hoc dicere: Parentibus meis parui, cessi: imperio eorum , siue aequum, siue iniquum fuit, obsequentem submissilinque me praebui: ad noc unum contumax fui, ne beneficijs vincerer. Cenate obsecro vos , &fiisi quoque restituite aciem. Felices, qui vicerint: felices, qui vince tur. Quid eo adolescente praeclarius, qui sibi ipsi dicere potuerit, neque enim fas est alteri dicere : Patrem meum beneficijs vici 3 Quid eo fortunatius lene, qui omnibus ubique praedicabit, a filio suo se boneficijs victum ρ Quid autem est felicius, quam sibi cedere 3
X omnibus quae tractauimus, A buci Liberalis, potest videri nihil tam necessarium, mi magis sui aidi Salustius) cumiadum , quam quoa in manibus est : An beneficium dare, & inuicem gratiam reserre , per se res expetendae sint 3 Inueniuntur qui honesta in mercedem colant, quibusque non placeat vir-xus gratuita : quet. nihil habet in se magnificum a. cura dice
603쪽
ncum, si quidquam habet vaenale. Quid
enim est turpius,quam aliquem computare, quanti vir bonus sit et cum virtus Nec lucro invitetur, nec abiterreatur damno , adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpat, ut contra in se impendere iubeat , ac saepius in ultro tributis sit 3 Calcatis utilitatibus ad illam eundum est,quocunque vocavit, quocunque misit, sine respectu rei familiaris: inte
dum etiam, sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum, nec unquam imperium eius detrectandum . Quia consequar, inquit , si hoc fortiter, si hoc grate fecero quod feceris. Nihil tibi extra promittitur: si quid forte obuenerit commodi, inter accessiones numerabis. Rerum honestarum pretium,in ipsis est. Si honestum per se expetendum est , beneficium autem honestum est, non potest alia eius conditio esse, cum eadem natura sit. Perse autem expetendum e ste honestum, pe & abunde probatum est.
CAP. II. In hac parte nobis pugna
est cum Epicureorum delicata & umbratica turba , in conuiuio suo philosophantium : apud qnos Virtus voluptatum ministra est. Illis paret, illis deseruit, illas supra se videt. Non est,inquit, voluptas sine virtute. Sed quare ante virtutem est De ordine putas disputationem esse de re tota, & de potestate eius ambigitur. non est virtus, si sequi potest . Primae partes eius
604쪽
sint. ducere debet, imperare, summo i co stare : tu illam iubes signum petere. Quid,inquit,tua refert & ego, sine virtute, nego beatam vitam posse constare . Irsam voluptatem, quam sequor, cui me mancipaui,remota illa, improbo & damno. de hoc uno disputatur, virlim virtus
summi boni caussa sit, an ipsa summum
bonum . Vt hoc unum quaeratur, ordinis tantum existimas mutationem ista vero
confusio est & manifesta caecitas, primis postrema praeferre . Non indignor, quod post voluptatem ponitur virtus, sed quod
omnino cum voluptate confertur. Contemptrix eius & hostis est, & longissimε ab illa resiliens, labori ac dolori famili Tior, virilibus incommodis, quam isti eμtaminato bono inserenda. CAP. III Haec, Liberalis, dicenda fuerunt, quia beneficium I de quo nunca itur dare , irtutis est, & turpi stimum id caussa vilius alterius rei dare , quam ut datum sit. Nam si recipiendi spe tribueremus, locupletissimo cuique, non dignis
smo, daremusmunc vero diuiti importuno pauperem praeferimus. non est beneficium quod fortunam spectat. Praeterea, si ut prodessemus, sola nos inuitaret utilitas,minime beneficia distribuere deberet, qui facillime possent, locupletes, & potentesin reges,aliena ope non indigetes. Dii
Vero tot munera, quae sine intermissione diebus ac noctibus studunt, non daret. in omnia
605쪽
Omnia enim illis natura sua sussicit, ple nosque & tutos, Sc inuiolabiles pra stat. Nulli ergo beneficium dabunt, si una dandi caussa est , se intueri ac commodum suum. Diud non est beneficium, sed sonus: circumspicere, non ubi optime ponas , sed ubi quaestitosissime habeas, unde facillime tollas. Quod cum longe a dijs remotum sit, sequitur ut liberales sint. nam si virabenefici j dandi caussa sit utilitas r nulla autem ex nobis utilitas deo speranda est , nulla deo dandi benefici j caussa est. , C A P..IV. Scio quid hoc loco res pondeatur. Itaque non dat Deus beneficia , sed securus & negligens nostri , auersus a mundo , aliud agit, aut squar maxima Epicuro felicitas videtur j nihil agit, nec magis illum beneficia, quam iniuriae tangunt . Hoc qui dicit , non exaudit precantium voces, & undique sublatis in coelum manibus vota facientium , priuata ac publica. Quod prose-
isto non fieret, nec in hunc furorem omnes mortales consensissent , alloquendi surda numina, & inefficaces deos : nisi nossent illorsi beneficia nunc vltro oblata, nunc orantibuS data; magna , tempestiua, ingentes minas interuentu suo soluentia. Quis est autem tam miser, tam neglectus, quis tam duro fato , & in poenam genitus , Vtinonitantam deorum munificentiam senserit 3 Ipsos illos complorantes sortem sitam, & querulos cirris
606쪽
cumspice. inuenies non ex toto beneficiorum caelestium experies: neminem esse ,
ad quem non aliquid ex illo benignissimo fonte manauerit. Parum autem id,
quod nascentibus ex aequo distribuitur Vt quae sequuntur, inaequali dispensata mensura, transeamus, parum dedit -- tura, cum se dedit3C A P. V. Non dat Deus beneficia . Vnde ergo ista quae possides 3 quaedas
quae negas Θ quae teruas 3 quae rapis unde haec innumerabilia, oculos, aureis, ani mum mulcentiaὶ unde illa luxuriam quoque instruens copia λ Neque enim neces utatibus tantummodo nostris prouisum est: usque in delicias amamur . Tor arbusta, non uno modo frugifera, tot herbae salutares, tot varietates ciborum, per totum annum digestae, ut inerti quoque sortuita terrς alimenta praeberent. Iam a nimalia omnis generis,alia in sicco solidoque, alia in humido innascentia, alia perlublime dimissa: ut omnis rerum naturae pars tributum aliquod nobis conferret. Flumina haec amoenissimis flexibus campos cingentia, illa praebitura commerciis viam , vasto & nauigabili cursu vadentia: ex quibus quaedam statis diebus mirabile incrementum trahunt, ut anhela & se uenti subiecta caelo loca subita vis aestiui torrentis irriget. Quid medicatorum torrentium venae quus in ipsis littoribus aquarum calentium exundatio λ
607쪽
Flumbus, o fremitu inurgens Benae
CAP. VI. Si pauca quis tibi donasset
iugera, accepisse te diceres beneficium iimmensa terrarum late patentium spatia, negas esse beneficium ξ Si pecuniam tibi aliquis donauerit, & arcam tuam squo niam id tibi magnum videtur impleuerit, beneficium vocabis: tot metalla deinfodit, tot flumina emisit in aera, super quae decurrunt sola aurum vehentia I argenti , aeris, ferri immane pondus omnibus locis obrutum, cuius inuestigandi tibi facultatem dedit, ac latentium diuitiarum in summa terra signa disposuit: negas te accepisse beneficium λ Si domus tibi donetur, in qua marmoris aliquid res, plendeat, & tectum nitidius, auro aut coinloribus sparsum, non mediocre munus vocabis: ingens tibi domicilium , sine ullo incendi j aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenues crustas, & ipsa qua secantur lamina graciliores, sed integras lapidis pretiosinimi moles, sed totas variae distinctaeque materiae, cuius tu paruula frusta miraris, tectum Vero aliter nocte, aliter interdiu fulgens r negas te vllum munus accepisse Et cum ista quae habes magno aestimes, quod est ingrati hominis, nulli debere te iudicas Vnde tibi istum quem trahis spiritum unde istam , per quam actus vitae tuae disponis, atque
608쪽
Ordinas, lucem unde sanguinem, cuius cursu vitalis continetur calor unde ista palatum tuum saporibus exquisitis vltra satietatem lacessentia unde haec irritamenta iam lasset voluptatis unde ista quies, in qua putrescis, ac marces Nonne si gratuS es,dice S, . Deus nobis De otia ferit Namqua eris ille mihi semper Deus. illius
Sape rener nolrris ab ovilibus imbuea
Ille meas errare boues, ut eernis, ipsum radere qua vestem , calamo permissagressi. Ille Deus est,non qui paucas boues, sed qui per totum orbem armenta dimisit,
qui gregibus ubique passim vagantibus pabulum praestat, qui pascua hibernis st,
ita substituit , qui non calamo tantum cantare, &agreste atque inconditum ea men ad aliquam tantum oblectationem modulari docuit, sed tot artes, tot Vocum varietates, tot senos, alios spiritu nostro , alios externo, cantus edituros , commemtus est. Neque enim nostra ista,quae inuenimus, dixeris: non magis, quam quod crescimus, quam quod ad constitutum temporum sua corpori officia respondent. Nunc puerilium dentium lapsus, nunc adsurgentem iam aetatem, & inr bustiorem gradum transeuntem pube
tas, & vltimus ille dies fugienti vitae ter.
609쪽
minum ponens. Insita sunt nobis omnium aetatum,omniumque artium semina, magisterque ex occulto Deus producit ire
CAP. VII. Natura, inquit, haec mihi praestat. Non intelligis te , cum hoc dicis,mutare nomen Deo3 Quid enim aliud est natura, quam Deus,& diuina ratio, i ii mundo & partibus eius inserta Quoties voles, tibi licet aliter hunc auctorem rerum nostrarum compellare. & Iouem ibium optimum ac maximum rise dices, &tonantem, & statorem : qui non sui historici tradiderunt in ex eo quod post votum susceptum, acies Romanorum fugiemtium stetit, sed quod stant beneficio eius omnia,stator, stabilitorque est ruunc euindem& satum si dixeris, non mentieris. nam cum satum nihil aliud sit, quam se, ries implexa caussarum, ille est prima omnium caussa, ex qua ceterae pendent. Quaecunque Xoles illi nomina proprie apotabis,vim aliquam effectumque cdestium rerum continentia . Tot appellationes eius possunt esse, quot munera. CAP. VIII. Hunc & Liberum patrem, & Herculem , ac Mercurium no1tri putant. Liberum patrem: quia omnium parens sit, quod ab eo primum inuenta Ieminum vis est, consultura per volupta tem. Herculem : quia vis eius inuicta sit, quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura. Mercurium: quia ramtio
610쪽
tio penes illum est, iamnerusque, & Ordo , S scientia. Quocunque te flexeris , ibi i lum videbis occurrentem tibi. nihil ab iIIo vacat: opus suum ipse implet. Ergo nihil agis ingratissime mortalium, qui te negas Deo debere , sed naturae. quia nec natura sine Deo esst, nec Deus sine natura: sed idem est utrumque, nec distat. Os ficium fi quod a Seneca accepisses, Amnaeo te diceres debere , vel Lucio ; non creditorem mutares, sed nomen . quoniam siue praenomen eius, siue nomen dis xisses , siue cognomen, idem tamen ille esset. Sic hunc naturam voca , latum , fortunam: omnia eiusdem Dei nomina sunt, varie utentis sua potestate. Et iust,
tia,probitas, prudentia, sertitudo, frugalitas , vlaius. animi bona sunt et quidquid horum tibi placuit, animus placet. C AP. IX. Sed ne tu aliam disput
tionem ex obliquo abeam, plurima beneficia ac maxima in nos Deus confert , sine spe recipiendi: quoniam nec ille collato eget nec nos ei quidquam conferre possumus: Ergo beneficium per se expetenda res est . una spectatur in eo accipientis utilitas: ad hanc accedamus, sepositis
commodis nostiis. Dicitis, inquit, diligenter eligendos quibus beneficia d mus : quia nec agricolae quidem semina arenis committunt. Quod si verum est , nostram utilitatem in beneficiis dandis