장음표시 사용
81쪽
Primum ira si quantum minatur, veseu ob hoc ipsum quia terribilis estin multa est. Periculosius est autem timeri , quam despici Si vero sine viribus est , magis e x posita contemptui est , & derisum non estugit.quid enim est iracundia in superuacuum tumultuante frigidius Deinde non ideo quaedam, quia terribiliora , potiora sunt et nec hoc sapientis dici velim , quod fierς quoq; telum est, timeri. Quid
non timetur sebris , podagra, ulcus ma-
Ium nunquid ideo quicquam in istis boni estian contra, omnia despecta,& Qeda, di tur pia,ipse quo rimentur, sunt Ira per se demimis est, & minimὸ metuenda : istimetur a pluribus , sicut deformis pers
na ab iniantibus. Quid, quod semper in
auctores redundat timor , nec quisquam metuitur, ipse securus occurrati hoc loco tibi tabellanus ille versus, qui medio cituli bello in theatro dictus, totum in se populum non aliter conuertit, quam si missa esset vox publici assectust Netam es multos timor, quem multi t
tia natura constituit, ut quod alieno m tu magmun est, a suo non vacet. Leoniquam pauida sunt ad Ieuissimos strepitus rectora acerrimas seras umbra, vox, α odor insolitus exagitat. quicquid terret,& trepidat. Non est ergo quare concupiscat quisquam sapiens timeri. C A P. XII. ως ideo is magnum quasquam
82쪽
quisquam putet, quia formidini esti quoniam quaedam etiam contemptissima tis mentu L :Venena ossa mortifera,& mo 1 . Nec est nurum, cum maximos ferae.
xviri greges, linea pennis distincta contisneat c in insidias agat:ab ipso effectu dis
sta formido. Vanis enim vana terrori stat. Curriculi motus, rotarumque ver sata faciesdeones redigit in caveam: et phanres porcina vox tenet. Sic itaque ua metuitur , quomodo umbra ab insam
tibus , a feris rubens pinna. Non ipsa in se quicquam habet firmum aut forte, sed vanos animos moiIet. Nequitia, inquit, de rerum natura tollendae Π,si velis iram inlleret neutrum autem potest fieri. Pr,mum, potest aliquis non algere,quamuis ex rerum natura hiems sit: & non aestu Te, cruamuis menses aestiui sint. aut loci beneficio aduersus intemperiem anni tum tus est, aut patientia corporis sensum utatusque peruincit. Deinde verte istud. necesse est prius virtutem ex animo to Ias,quam iracundiam recipias: quoniam cum virtutibus vitia non coeunt. Nee magis quisquam eodem tempore dc ir tus potest estein vir bonus,quam aeger αsanus. Non potest, inquit, omnis ex aniamo ira tolli. nec hoc nominis natura patitur . Atqui nihil est tam difficile & a
duum,'uod non humana menet vincat,&in familiaritatem perducat assidua meditam et misique sunt tam feri de sui iuris Mis
83쪽
affectus, ut non discipIina perdomentur. Quocunque sibi imperauit animus , obtinuit . Quidam ne Vnquam riderent, consecuti s iitrvino quidam,alii Venere quidam omni humore interdixere comporibiis. Alius contentus breui semno , vigiliam indelati Natalem extendit: D dicerunt alij tenuissimis & aduersis funi-hus currere,& ingentia, vixque humanis toleranda viribus onera portareac in im mensam altitudinem mergi, ac sine ulla respirandi vice perpeti maria.
CAP. XIII. Mille sunt alia,in quibus
pertinacia impedamentum omne trans
cendit,ostenditque nihil esse difficile, e ius fibi ipsa mens patientiam indiceret. Istis,quos paulo ante retuli,aut nulla tam pertinacis studi j, aut non digna merces fuit. Quid enim magnificum consequ-tur ille, qui meditatus est per intensos funes ire qui sarcinae ingenti ceruices supponere qui somno non submitere Oc lost qui penetrare in imum mare & tamen ad finem operis, non magno auct ramento, labor peruenit. Nos non adu rabimus patientiam, quos tantum praemium expectat, selicis animi immota tranquillitas Quantum est effugere ma--rrum malum Iram,& cum illa rabiem, saeuitiai crudelitatem,fiirorem, & alios comites eius affectiH Non est quod patrocinium nobis quaeramus,& excusatam ligentiam iticeotes , aut utile id esse , aue by Cooste
84쪽
ineuitabile. cui enim tandem vitio aduocatus defuit Non est quod dicas, excidi Mon posse. sanabilibus aegrotamus malas et ipsaque nos in rectum genitos natura, si
emendari velimus, iuuat. Nec,ut quibusdam dictum est,arduum in virtutes & as, perum iter est: plano adeuntur. Non v nae vobis auctor rei venio. Facilis est ad
beatam vitam Via: mite modo bonis a
spiciis, ipsi sique diis henὸ uiuantibus , Multo dissicilius est facere ista, quae iacistis . Quid enim quiete otiosius animi, quid ita laboriosus Quid elementia re. m issius, quid crudelitate negotiosius Θcat pudicitia, libido occupatissma est,
omnium denique virtutum tutela facis Itor est:vitia magno coluntur. Debet ira remoueri hoc ex parte latentur etiam , qui dicunt ese minuendam. Tota dimi latur: mlut profutura est sine illa facilius rectiusque sectera tollenti ix:mali punie tur, & traducentur in motus.
CAP. XIV. Omnia, quae debet sapiens, sine ullius mala: 1 ei ministelio efficiet: nihilqile admiscebit, cuius modum siticitus chseruet. Nunquam itaque iracundia admittenda csse aliquando simulanda, si segnes audientium animi concitandi sunt, sicut tarde consui bentes adcursum equos simulis, facibusque subditis, excItamus. Aliquando incutiendus est his metus, apud quos ratio non profixit. Irasci quidem non magis utile est, quam
85쪽
quam moerere Huam metuere. Quid ergo non incidunt causae, ouae iram laces
lant Sed tunc maximὲ illi opponendae
manus sunt: nee est doecile , vincere ansemum: cum athletae, quoque in vilissima sui parte occupati, tamen ictus doloresque patiantur, ut vires caedentis exhau-LIant,nec cum ira suadet,seriunt,sed cum occasio. Pyrrhum maximum praecept rem certaminis gymnici, solitum aiunt his quos exercebat, praecipere, ne irascerentur. Ira enim perturbat artem, & qua noceat tantum, non qua caueat, aspicit. Saepe itaque ratio patientiam suadet, ira
vindictam: & qui primis defungi malis
potuimus, in maiora deuolitimur. Quintam unius verbi contumelia, non aequo
animo lata,in exilium proiecit: & qui leuem iniuriam silentio strre noluerant, grauissimis malis obruti sunt, indignatique aliquid ex plenissima libertate diminui, semile in sese attraxerunt iugum. CAP. XV. Vt scias, inquit,tram habere in se generosi aliquid , liberas videbis gentes quae iracundissimae sunt: ut Germanos & Scytas . Quod euenit, quia
sortiora solidaque natura iugenia, antequam disciplina molliantur , prona in iram sunt. Quaedam enim non nisi melioribus innascuntur ingenijs. sicut val da arbusta & laeta, quamuis neglecta te, lus creat: alia tacundi soli silua est. Itaque & ingenia natura sortia iracundiam serunta
86쪽
lamni, inhilque tenue & osse rapiunt ignea α senudat sed imperseetiis ille vigor est, ut Omnibus quae sine arte, ipsius tantum natum bono, exsergunt. sed nisi cito domita sunt , quae sertitudini apta
erant, audaciae temeritatique consu
scruit. Quid non mitioribus animis vitia leniora coniuncta sunctur misericordia,amor, & verecundia. Itaque tibi saepe b nam indolem in malis quoque ostedam. Ied non ideo vitia non uint,si naturi melioris indicia sunt. Deinde omnes istae k-xitate liberq gentes,leonum luporumque ritu, t seru4re non possiant, ita nec imperare. Non enim humani vim ins:enij, sed seri & intractabilis habent. Nemo autem.
regere potest, nisi qui & regi. CAP. XVI. Feia itaque imperia pinnes eos fuere populos, qui mitiore coelo utuntur: in trigora Septentrionemque vergentibus immansueta ingenia sunt,ut ait poeta, si visimillima ealo. Animalia, inouit, generosissima habentur, quibus multum inest irae. Errat, qui ea in exemplum hominis adducit, quibus pro ratione est impetus: homini pro impetu, ratio est. Sed nec illis quidem omnibus idem prodest. Iracundia te
nes adiuuat, pauor cerilos, accipitrem
impetus,columbam sega. Quid, qised ne illud quidem verum est,optima animalia esse iracundissima Ferasile putem,quibus
87쪽
nx raptu alimenta fuit, mcliores, qiici iratiores Patientiam laudauerim boum, di equorum faenos sequentium. Quadautem est, cur hominem ad tam infelicia Tempi a reuoces . cum habeas mundum, Deumque, quem ex omnibus animali
bus, ut solus imitetur, solus intestigit 3 Simplicissimi, inquit, omnium habetitur iracundi. Fraudulentis enim & versutis comparantur: & simplices videntur, qiuasexpositi sunt. quos quidem non simplices dixerim ted incautos. Stultis, luxuriosic, mepotibusque hoc nomen imponimus, &bomnibus ' iiijs parum callidis., CAP. XVII. Orator, inquit, iratusiliquando melior est. Im o imatatus itatum. Nam & histriones in pronuntiando non irati. populum mouent, sed ira- .um bene agentes. Et apud iudices itaque , & in eoncione, & ubieunque alieni animi ad nostrum arbitrium agendi sunt,
modo iram ζ modo metum, modo misericordiam , ut aliis incutiamus, apsi simulabimus:& 1 pe id quod veri affectus non
effecisciat, effecit imitatio assectuum. Lasag udus,inquit nimus est, qui ira e ret . Verum est, si nihil habet ira valemti us. Nec latronem oportet esse, nec praedam;nec misericordem, nec crudelem. illius nimis mollis animus , huius nimis durus est . Temperatus sit sapiens et & ad res sortius agendas non iram, sed vim,dhibeat.
88쪽
DE IRA, Lib. II. .' C A P. XVIII. Quoniam quae de
ira quammtur, tractauimus , accedamus ad Temedia eius. Duo autem, ut opinor,
sunt: ne incidamus in iram, & ne in ira peccemus. Vt in corporum cura, alia de tuenda valetudine, alia de restituenda, praecepta senuita aliter iram debemus r pellere , aliter compescere, ut vincamus. Quaedam ad uniuersam vitam pertinemtia praeeipienturiea in educationem,& insequentiatempora diuidentur. Educatio maximam diligentiam, plurimumq; pr futuram desiderat . facile est enim, ten ros adhuc animos componere:dissic ulter reciduntur vitia, quae nobiscum creti runt. Opportunissima ad iracimdiam se uidi animi natura est. nam cum elementa sint quatuor, ignis, aqua, aer, & terra: potestates pares his sunt, fligida,feruida, arida,atque humida. Et locorum itaque, di animalium, & corporum, & morum
varietates, mixtura elementorum facit,
& proinde in aliquos magis incumbunt ingenia, prout alicuius elementi maior vis abundauit. Inde quasdam humidas vocamus, aridasque regiones, & calidas, A frigidas. Eadem animalium & h minum discrimina sunt. C A P. XIX. Resert quantum quis que humidi in se calidique contineat. cuius in illo elementi portio praeualebit, inde mores erunt. Iracundos semidi mistura faciet: est enim actuosus &perti-C nax
89쪽
nax ignis. Frigidi mistura stigidos faeter
pigrum est enim contractumque Digus . Voliuit itaque quidam ex nostris iram in
pectore moueri, effervescente circa coxsanguine. Caussa, cur hic potissimum assignetur irae locus, non alia est, quam uod in toto corpore calidissimum p raus est. Quibus humidi plus inest, e rum paulatim crescit ira: quia non est paratus illis calor,sed motu acquiritur. It que puerorum seminarumque irae acres magis, quam graues sunt, leuioresque dum incipiunt: siccis aetatibus vehemens robustaque ira est, sed sine incremento , non multum sibi adijciens, quia inclin tum calorem stigus insequitur . Senes dissielles & queruli sunt , ut aegri & eo tialescentes, & quorum aut lassitudine , aut detractione sanguinis exhaustus est calor. In eadem causa sunt siti fameque rabidi, & quibus exangue corpus est, minligneque alitur & deficit. Vinum incem dit iram: quia calorem auget pro cuiusque natura.
C A P. X X. Quidam ebrij essenie-Ωunt,quidam sicci . Neque ulla alia caussa est, cur iracundissimi sint flaui rubente et quibus talis natura color est,' u Iis nexi ceteria inter iram selet. mobilis enim illis agitatusque sanguis est. Sed
quemadmodum natura quosdam pro li- in iram facit et ita multae incidunt
causse, quae idem possint quod natura Alios
90쪽
AIios morbus aut iniuria corporum in hoc perduxit, alios labor, & continua
peruigilia ,.noctesque. licitae, & desideria, amoresque: & quicquid aliud aut
corpori nocuit aut animo, a 3ram meu-tem in querelas parat. Sed ista omnia initia causi eque sunt, plurimumque pintest consuetudo : quae si grauis est, alieritium. Naturam quidem mutare, difficile est: nec licet 1emel mixta nascentium elementa conuertere. Sed in hoc nosse profuit, ut calentibus ingenijs su i trahatur vinum: quod pueris Plato negandum putat, & ignem vetat igne incitari . Nee cibis quidem implendi sunt. distendentur enim corpora , & animicum corpore tumescent. Labor illos citra lassitudinem exerceat r Vt minuatur snon ut consummatur calor, nimiusque
ille feruor despumet. Lusus quoque prOderunt . modica enim voluptas laxat animos, & temperat. Humidioribus, siceioribus& frigidis non est ab ira periculum t sed maiora vitia metuenda sunt, pauor, difficultas, & desperatio, & s spieioneS.C A P. XXI. Mollienda itaque Quendaque talia ingenia, & in laetitiam euocanda sunt. Et quia alijs contra iram, alijs contra tristitiam remedijs utendum est, nec dissimilibus tantum ista , sed contrarijs curanda sunt, semeer ei occurremus , quod increuerit. Plurimum, C L ii