장음표시 사용
101쪽
. E actu esset,&percsi seques esset inpupotentia ,s' non esset in pura potentia. I Quarto sic, quia datis d uabus materiis separatis a suis formis,ad huc dualitas, quae eli qrida sorma ab illis di itincta, ellet in ipsis, ergo si materia sit separata a serma, adhuc habebit Brinam. II tecti culcri 3 pia materia a serma, vel eit eade cura,vel distincta ,si dii tincta, ergo in ea est dili incto,quae est quaedam sorseo .li. a. ma. In Oppolitum dr, p non est cotradictio; materiam elle sine ima
quacunq; siue subitantiali, siue accidentali, S hoc probat multipliciteris Primose, quicquid contingeter se het ad aliquid pol esset sine illo, sed materia contingenter liet ad sormam, quia xr contingenter se habet ad quodlibet cuiu,libet generis con F tingeter se liet ad quamlibet forma, igi materia se habet coli ngenter adicitu genus sermae. Item non magis repugnat materiam esse sine sorma,
. . 'uam subiectum esse sine accidete , sed primum no implicat, ereo neq; secudv. l Secudo sic,quia aut forma substantiali, Chri ili suit separata a
materia In morte eiu S, aut non. Non
potest dici, i, non,quia tunc no suis sci mortuus ti sic ergo materia eius renian sit sine serina substantiali si dicatur, ιν non remansit line sorma, ergo tunc suit aliqua forma in ea introducta, S non nisi forma cadaueris cm non vi dicendum. Issertio sic, quaecunque absoluta rea liter distincta, quorum unum eii prius,
in non implicat contradictionem,
prius separata a miteriori, sed materia, & sorma sum huiusnanda, igit.
Quarto sic, quandocunq, aliqua Gduo sic se habent, i unum ereatur immediate a Deo, reliquum vero a natura , tunc quod est creatu a Deo potest elle sine pducto a natura, sed materia immediate a Dco creatur,& non potest causari a natura, &forma causatur a natura, ergo potest Deus causare materiam, & conse vare sine forma Nunc ergo respondendum eii ad rones alterius opinionis. I Ad primam dr, ui duplex eli sco. vlla Vnitas,quaedam est v natas identita- P ris, qua aliqua dicuntur esse unum, s pr. u& tali unitate subiectum, & passio, ς P sunt magis unum,quam materia,&forma. Alia est unitas unionis , qua aliqua uniuntur in aliquo tertio, dc tali unitate materia, & sorina sunt
magis unum.' Ad secundam dr, Pnon concludit, quia loquimur hic de sorma distincta a materia, modo creatio passiua ipsius materiae ad Deum createm no est serina distincta a materia. I Ad tertia dr, i materia semper eli in potentia subiectiva ad sermam cum hoc in stat, ii estens in actu existendi ut iam visum
materiae separatae a formis rent duaedua ita te transcendentalis, quae nodistinguitur ab ipsiq.s Ad ultimam
di, i, distinctio materiae, qua materia est dillincta a Deo identificatur cum ipsa materia. Sed circa prvdicta incidunt aliqua parua dubia. I Primum utru materia ab Oi forma separata sit alicubi . Ad 'br rfidetur, Pipsa nulli bi GL 'er dirimi e nec circunscripulle, 'uia ipsa ee i loco, siue dissin ei ue, siue circunstri
102쪽
Α importat respectu realiter distinctu ab ipsa materia.' Sed d ices esto , psola materia sit illa adhuc hebit pira quaru qlibet distinguuta mater ia,&materia distinguetur ab illa. Rndeos, distinctio,qua materia distinguita suis partibus, est eadem ipsi materiae. s Secundum dubium, utrum M.t mobilis ad aliquod ubi.Dr,
sic potentia remota, sed non in poteria propinqua , S hoc ab agente extrinseco naturali. ITertium dubiu, utrum materia ab omni sorma, separata haberet partes. Respondeo, urse, & vesset diuisibιlis in potentia remota. Et ex illo sequitur, quod ipsa adhuc componeretur ex tuis pararisubsta xibus,&-non esset ens simplex.
tiae eorpo DURITAT vκ secundo. Utruxeae.& m- tam substantiae corporeae qua in cor
B poreae sint compolitae ex materia.&corporei forma. spondeo primo,si substantiae incorporee sunt subitantissim-nisteria, Pt ices, prout ly simplex opponiturdi forma. compositioni phusicae ex materia,&forma. IEt ex isto sequitur primo, licet substantiae simplices, seu mcorpores sint compositae ex realitate
direalitate, puta ex realitate gene- differentiae,& etiam ex realitate spei,& differentiae indiuidualis qaliquando vocatur materia, in non sunt compositae, neq; habent materiam, capiendo matcriam pro altera
parte com positi susceptiuam formae eo. a.d. istbstantialis.' Sequitur secundo,Pi sustantiae ilicorporeae non habents declara palac tum intrinsccum suae corruttianem. ptioni quia nulla subitalia simplexi et tale principium,sed solum copositu ex matcria,& sorma. na materia
dr illud ,quo res potest re,& no esse. C& manet in gnatione, & corruptione. I Et si quis petat quare est ρο materiaest illud. tuo res potesse dinoessea eliUndetur,'ro est, quia est capax alicuius formae, quam no het quae opponitur illi quam hel. Dico tertio,P in generatione naturali semper aliquid corrumpitur , S alia quid generatur,& semper aliqd manet, subiectum, seu ipsa materi a. Dico quarto,P quando ex Oppo lito sit oppositum, oppositu non manet, sed bene manet aliquid commune ipsius, si materia, ut qNando
ex aere ni aqua. aer non manet , sed bene materia eius sub forma aquae.s Et si quis dicati, totum pi uerti De hac
in totum eino in generatione non oportet aliquid manere. Respod , i.
quod licet hoc bene possit fieri, ta- Dmen hoc non est per generarionem, eirea ter sed per transubstantiationem, ut in tium Ponsacramento altaris. in quo totus pa- ς P ἰς nis transubstatiatur in corpus Christi,que transubstantiatio non dicitur proprie mutatio, quia in mutatione subiectuin dinet semper manere sub utroque termino, modo nihil ibi panis manet, neq; materia,
neq; forma 'Et si aliquis dicat.pta
tio est mutatio huius totius in hoc totu .ut dr primo de generatione,er Lo in ipsa no Oportet aliqd manere. ςο ir Kndeo, est mutatio huius totius in hoc totu, subiecto manete eode,
Puta materia, ibi illa diffiniti no capit ly totius syncathegorematice. Et si sis arguat cotra primam partem,puta P subnaliae simplices,seu in corpore ε sint positi ex materia,
103쪽
E & forma, quia quaecunque conueniunt in aliquo communi, conueniunt in principiis illius, sed substa
tiae corporeae,& in corporeae conue
niunt in subitantia, ergo conueni uti in materia,& forma quae sunt principia eius .. I Item cuicunque conueniunt proprietates materiae, in eo reperitur materia, sed subitantiis sepa
, ratis conueniunt proprietates male,
ris,quae sunt stub late de subiici, &recipere accidentia, igitur. 'Ad primam dicitur materia, di forma non sunt principia subitantiae corpor a ' Da communi, sed subitantiae corporeae. Ad lecundam dicitur,st, substare Ermae lubilantiali est bcne proprictas materie,sed substare accadent: bus non est proprietas adaequata materie. F D vhi TAT va tertio.Vmam An maie- materia pima sit primum subiectum uςςm unicuique,& Vtrona potentia mate
riuu ,o riae iit realiter distincta ab ipsa matete a tea. rla. 'Pro id lutione primi partis supli et di ponitur,quod diiunitio materiae de
. ti δ' subiectum, iracul clue,supplet i ge ncrabili, ex quo lum e subiecto staliquid, cum inlit,ideli remanente in compotito, non secundum accides queinadmodu est priuatio ,quq non manet in toto composito, propter quod dicitur principium per accidens. t Unde materia el primum subiectu, ex quo res gcnerabilis generatur, & in quod corruptibile, cude init este,corrumpitur. Et ex istis ater, quod Philosophus non vultabere, quod materia sit subiectum inhaesionis omniarn. krmariun tam accidentalium, quam substantis tu Geum sint multa accidentia, saltem spiritualia, quae in ipsa non recipiuntur,& sorte etiam multa corporalia. Vnde non imaginor, quod albedo Petri immediate recipiatur in materia prima, sed in corpore, id ia noest in materia prima. Nihilominus in pol dici, quod omnium formaraeo Oralium siue substantialium, sisue accidentalium materia est subi
ctum primum, ideli principale, sed hoc nolebat habere Philosopli', sed uod materia est subiectii unicui ;uppleret generabili.sEt si quis dicat, multae sunt res tenerabiles quarum non sunt subiecia , ut homo generatur,& lamen materia non est
subiectum hominis, cum homo no sit in subiecto. Respondi, quod licet materia non sit subiectum homi Hnis, vel alicuius totius geniti, est tamen subiectum fornig eius. I Pro secunda parte supponitur, quod duplex est potcntia. Quaedam est acti- u. . Quae est prIncipium transmutandi alius inquantum aliud. Alia est passiua , quae est principium trans. mutandi ab alio inquantum ab alio.' Secodo supponitur, quCdi1C-men,potentia est nomen retatiuum importans ordincm ad actum cuius
abstractum est potetialitas per qui aliquid dicitur potens actives, vel pastiue,active si sit principium ess ctiuuin, passive si sit principium recepti . um . Tertio supponitur, Piplius materis duplex cu potentia, scilicet actualis,& aptitudinalis. Aptitudinalis est qua materia nata est recipere formam, & ipsius materiae
104쪽
tantum una potentia aptitudinalis.
Sed de potentia actuali ipsius materiae diuersi sunt modi dicendi. Dicunt aliqui, quod ipsae potentiae materiae respectu formarum nosunt aliud, lua ipsa materia . Alii dicunt , quod sunt relationes reales in praedicamento relationis, S sunt totquot sunt formae recipiendar in materia. Sed ista opinio est salsa , Scontra eam ars uitur, nulla relatio realis,sive intrinsecus,sive extrinsi cus destruitur propicr positionem sui termini, sed iste potcntiae actuales destruuntur aduenientibus sormis igitur. Item mirum cet,quod tales relationes e sent reales S rameh multot:ens sui termini,scilicet sormae recipiendς in illa materia sunt purum nihil. Aliter ergo dicitur quod ista potentia actualis non est nisi ordo prioritatis ipsius priuationis ad forma. nam priuatio formarriscedit ipsam sormam in materia, de talis potentia actualis sundatur in priuatione, & terminatur ad sor- cmam pro dueendam in illa materia, quieti purum nihil id co talis telatio non cli n is te rectus rati cinis aesunt tot quot suiu pi matione, I materia, Sabriciuntur abiecti, priuationiblis,quae sunt eorum tundameta. Et haec de secundo articulo. Quatum ad tertium sit. CONCLusio Responsua. Materia seclusa omni forma est ensin actu Existedi, Sal petit sormam qua caret. Ad rationes ante crpostum. Ad prima or, et materia estens impotcnt: a subiectiua, Ied n O inpotentia Obicctiva. Dico ulterius Pluet materia non sit quid. i. hsic aliquid meit pars substatia .s Ad s
cundam patet solutio in aliquaquεstione. Ad tertiam, S. quartam pa Diet solutio. Ad quintam dres du- pluia sunt cotraria, quam sunt pcisitiua, S in illis unu non est ro appetedi reliquum. Alia sunt priuatiua,&in i lis unum bene potessem, Spter quam aliquid appetit reliquum.
α,-μnt a natura,abaria I vero ' opter ab as LMR causas, tura quidem animalia quscunque, o partes ipsorum,op rt, orsi ociter corpora, G ter
ra, ct ignis .ctare,ct aqua, hae
ad non natura exissent , qua quidem cnim ratura ivnt om
nia vademur habentia infers sis
105쪽
Liber ILE principium motis,is status , Uiuac quidem secundum locum, il
la verum secuniam augmein, o decrementum quaedam Iecundum alterationem.
losophu, determinat de principiis, ct causis reruruitutarium. Et diuiditur in sex tractatus. In primo, ostedit quid sit natura. Et diuiditur in tres partes.
In prima parte ponit unam diuisionem entium, dicens, quod entiu quaedam sunt naturalia, & quaedaartifici alia,que sunt mediante arte.
Et dicit, quod talia disserunt inter
se,quia entia naturalia habent prin. citium sui motus,& quietis. Sed ar- tincialia in quantum sunt artificialia non habcnt in se principium sui motus,& quietis, licet possint habere m quantum naturalia. I Ex his inseri diffnitionem naturae dices. Natura est principium, & caula mouendi,&quiescendi eius in quo est primo, Sper se & non secundum accidens. Et dicitur non secundum accidem,quia accidit medico sanari, &habete principi uum essectivum suae sanationis, quia per tale non inclinatur ad susceptionem sanationis, licet periosum disponatur ad sanan
aum. In seeunda parte ossedit et dest habens naturam, dicens, quod habens natura m, dicitur habes prineipium sui motus,&quietis,per se, primo,&non secundum accidens. Et subdit, quod tam natura, quam habens naturam est substantia,&q-clum natura est subiae si, scilicet ma Greria,& qucdam est subiecto, scilicet forma. 'Conseque ter ostendit quid est en, lecundum naturam di. cenS, P ens secundum naturam est,
or inest enti habenti naturam,quemadmodu sunt qualitates coseque tesens nanaturale. In tertia parte ponit talem conclutionem, ridiculum est tentare,ct demonstrare naturam esse, quia naturam esse,& multa esIeentia a natura est manifestum, ideo non oportet illa dein lirare es :nam illi, qui hoc faciunt. nesciutiudicare inter cognitum, & non cognitum.
tura, CrJubstantιa eorum, quae
natura junt, quod prinum ineuvnimique non formatum perseipsum ut lectati natura lignum,
Battiae amem es. I s et v n est secundum capitu- De qui b. tum , in quo ostendit Philosophus naturadi. de quibus dicitur natura S interiis
dii tres conclusiones. Prima, materia est natura,probat ratione, & auectorata te. Auctoritate quia omnes antiqui d: cebant mateliam csse una
materiam. Na aliqui dixerunt igne esse materiam, aliqui aquam,aliqui aerem. I Ratione sic probatur, quia malaia videtur esse tota substantiaret, lut materia lectuli videtur esse si- Pium,S statuae ἔ , ergo materia est natura. Antecedens probat duplicit .ssigno Antiphontis, & ratione Signo, quia si aliquis rictum re odiat ,& capiat potentia putrescendi, ita P
106쪽
nuo manet sub vii , termino traia
mutationis, sed materia eii huius- inodi, igitur. ISecuda c5clusio, sorma est natura, .pbat tribus rombus. Prima, illud, P qis res naturalis etian actu cBplet b& perfecto, et natura, sed forma est huiusmodi, qd probat per simile: qa artificiale non dractu artificiale line forma artificia-li:errores naturalis non dr actu res naturalis, nisi per forma. Secuda ro: illud, rone cuius aliquid generat sibi simile in natura est natura, sed sorma est huiusmodi: igitur.Tertia ratio, illud, a quo es iquid dicitur natu 'tale est natura, sed a forma genera-B tio dr naturalis: ergo serina est vere natura: Deinde Oiledit incide tali teret forma est magis natura, u materia, quia illud per quod rcs natura- Iis eis in actu, eli in agis natura, ι illud per quod res naturalis est in potentia sed per formam res naturalis est in actu, & per materiam in pol tia: igitur.' Tertia conclusio priuatio eii quodnmodo natura, probat quia est quodi modo sorma, sed sormaeli natura: igit. Circa hunc text.
res naturales Esserant ab artificialibus per habere principιum intrins cum sui motus.
tura e S disserant ab artificialiuos per hoc, quod habens principium m-trin secum per se sui motus. IAr-C'guitur primo contra suppositu: quia res artificialis est res naturalis,& ecotra: ergo non differunt. Antecedens paten. quia omne copositum eo materia, ct forma est naturale, sed res artificialis est huiusmodi igitur, sicut scamnum est res naturalis,& res artificiat: s. s Se do sic, arguitur: non omnis iei naturalis habet principium intrinsecti sui motus, quia grauia, & leuia, quae sunt rcs naturales mouentur a Sc nerate,ex sexto huius, sed generans cst extrinsecueis: igitur. Etiam ccelsi mouetur ab
intelligentia, quae est sibi extrinseca: igitur. 'Tertio sic arguitur: Omne,quod mouetur ab alio mouetur.eX. 7.huius: ergo naturalia non habent in se principium sui motus, natet etiam de motu corruptionis, ubi contrarium corrumpit aliud, di ta- Omen unum contrarium non cst alteri intrinsecum. Quarto sic arguitur: It es artificiales haben t principia intrinsecum sui motus saltem passiuii, cum habeant materiam, & ma, ut materia statim est nata moueri deorsum. si Quinto sic arguitur: Figura acuta est principium mouen
di & figura lata est principiu qui
sccnd i,v t corpus latu supernatat, S. Qescit,& corpus acu tu movet d corsum, ergo figura, quae eii ab arti est principiu motus sui, vel quietis, reperconsequens artificialia inquantum artificialia habent in se principiti in sui motus. Item leo iis,
qui est ab arte,habet ab arti,st sit diuisiva ligni. Similiter horolopia est
107쪽
Agens naturale duplexasco. q. I. Ptolog.1Π
E tra se principiti sui motus. In oppositum est Philoso lius in textu. in lone sicut in caeteris erunt tre, articuli. Quantum ad primum. Art. I. P Rixto sciendis,ui pro declaratione lonis ponitur haee suppositio. Ens naturale in proposito capitur pro ente coposito ex materia, &sorma substatui ali. Deinde ponuntur aliquae distinctiones.'Prima, duplex eli agens naturale, quoddaest animatum . que admodu sunt ani'malia,& planis. Aliud est in animatum,&cit duplex, quia quod di est corpus simplex, ut sunt clementa. Aliud eli mixtu, ut lapis. Cecunda distinctio, triplex eli motus, quida est naturalis, quida violetus, & q. da neutralis. Et ad istam cognitio nem est aduertendit, ir mobile habet duplicet pectum, unum ad sor F itia, quam recipit, & alium ad ages a quo recipit illam formam, & ratione initus sibi insunt duae propriezi tates, scilicet naturalitas,& supernaturalitas. Vnde quandocunque aliquod receptiuili alicuius iar me recipit illam sormam ab agente, quod . - natum est imprimere illam forma tali passo, tunc eli ibi naturalitas saltem ex parte agentis, scd quando recipit formam ab agente , quod non natum est imprimere illam sormam in tali pasib,tunc est ibi supernaturalitas & nullo modo violentacio, sed respectu fornaae quam mobile reci-
it ictbi insunt tales proprietates, scii cet naturalitas violenta O,N neu tralitas. Pro cuius declaratione P nuntur tres regulae. Prima: quand Regula. cunque mobile inclinatur naturaliter ad forma qua recipit talis mo- Grus violentitur cum inclinetur ad qualibet forma recipienda. Secunda resula quandocuque mobile naturaliter inclinatur ad forma cotrariam sermae qua recipit, motus perque acquiritur illa forma est violentus. Ex quo sequitur, Ira qua viole- ter recipit caliditatem , cum naturaliter inclinetur ad sorina sibi oppositam, ilicet ad frigiditate. Si tamecomparctur ad ignem qui natus est causare caliditate in tali aqua, tune recineret naturaliter, sed ii ad Deu, supernaturaliter illa reciperet. Tertia regula, quandocunq; mobile noniagis iues inarur ad serinam, i recipit,et ad eius oppositum, tuc motus per que acquiri tur talis forma est neutralis,sicut sunt motus, per quos acquiruntur formae artificiales. Vn- . de lapis non meis inclinatur ad Qrmam Mercuris, et ad serinam Iouis.
I Ex istis sequitur primo, q, nulla
corruptio est naturalis,salte ex parte passi, cum nihil naturaliter inclinetur ad sui corruptionem .sSequitur secundo,Vnullus motus deperditiuus est naturalis saltem in ordine ad sortiram,quia nullus talis habet pro termino sermam, ad quam naturaliter inclinatur. S E c uti Do sciendo, proma Motusiori declaratione supponitur adhuc, duplex. pduplices sunt motus. Quida sunt
antecedoetes rem naturalem, licui
est peneratio. Alii vero sunt consequetes rem naturalem, quia praesupponat mobile esse productu, ut alteratio,S loci mutatio. Sed restat aliquae disti cui tates. I Piim uri u Omne
108쪽
no laesidii accides ad remouendum C
ne ens naturale habeat in se principium intrinsecum activum sinae ge- aliqua principia, quibuS res natura-nerations S,& corruptionis. Pro cu lis mouetur, quae in non insunt illi ius solutione supponitur, quod du- rei natu seli naturaliter, ut leuitas est
plex est generatio. Quaedam eii acti sorte principale motivii vaporis surua, perquam aliquid dicitur gene- sum, sed quia non et vapori naturare. Alia eli palliua, perquam ali- rale, sed accide tale,& disconuenies quid dicitur generari. ηHoc suppo non dicitur natura eius. Dicitur nosito dicitur primo, quod omne ge- tanter eius, in quo est, quia respectu nerans habet principium intrinse- motus extrinseci no dicitur natura. cia. acti uu suae generationis a time, TERTIO sciendum, i, natura Natura quod eli sernia substantialis, quae capitur multis modis. Uno moras nin Mi Pii- est sibi intrinseca. I Dieitur secudo, turlarge, ut se exicdit ad omne ens, ς- ς si, nulluens naturale habet princi- vel Onanem emitate,& sic dicimus f)λὰ riuacti uu suae generationis passus, natura hominis, natura Petri, id est quotliadi deii habet principiti, per quod ge- entitas, vel ratio Petri. Capitur etia 3. Princi. neret se. I Dicitur tertio, ' corpora sic, ut se extendit ad no ens, quem- si inplicia no habent in seipsis princi admodum dicimus natura negatio pluacti uia suae corruptionis, cu lint nis,3c sic no capitur hic. Alio modo eiusde rationis in suis partibus, li- rapit natura prout distinguitur co-cet mixtu diuersarii partiti bene ha- tra libertatem,& sic dico, r natura, bet princi diu acti usi suae corruptio- & libertas sunt primae differentiae Dni de otio alias magis dicetur. t M agditis, seu principis activi, ita Pomcuda dissicultas, qualiter est intelli- ne agens, vel est agens naturale, vel genda distinitio naturae posita in tex agens liberum, S illo mo capiendo tu. IPro cuius solutione supponi- naturam, intellectus respectu sui a-tur,l ibi ponitur principiis,&causa ctus dicitur natura,& voluntas dici ad maiorem expressione. Dicut in tur propositu. Ex quo sequitur, Paliqui, pdicitur principium, ad de- omne agens, quod non agit per v notandum. 9, natura est prior illo, luntate,& artem dicitur agens natu cuius est natura. s Et dicitur causa rate.&omne agens,quod agit P V ad denotandum,' res naturales de luntatem,&arte dicitur agens libe-pen det ab ea. Et dr mouedi, de quie risi, vel secundu propolitu. Et si ssccnili, id est motus,&ntiletis . Et dicat agens secudum propojitu, vel dr primum principale ad remouen- secundia voluntate debet dici agens dii principia minus principalia, & naturale respectit et eiusdem actu S, . Dinitrumentalia, sicut sunt qualita- quia nunu aliquid agit secundu piores.& alia huius in odi. I Dicitur Per positum quin etiam agat secundum Ise,ad removcndum causas per acci intellectu, modo inici lectus est des sicut sunt caος,& sertuna, quae tura, ut dictit eis. Respi,detur pcne- Regula. sunt caulae Pacciis. IDr notate & do talem regulam ir quando volun
109쪽
tas concurrit cum intellectu, ut in productione artificialium, totu dicitur produci libere ,& secundu agens liberum , seu secundu propositum: quia volunta, eli principale, & immedia tu principium illius productionis exitinsecae. Etia quando voluntas agit cu aliqua potentia in seriori, sicut sentit tua, qua utitur, dicitur libere agere a principali agente, licet actio,ut est huius, scilicet intellectus sit per modum naturae ziam equia totum sub lacet voluntati, debet dici libere agere a principali agete. Ita istis sequitur,2, est alius modus agen i ipsius intellectus, di irisius voluntatis: na intellectus agit Pmodum natura ,& voluntas agit libere,& hoc li accipiatur in 'ne potentiae: na si acciperetur in ione obse
F cti, agerct per modii naturae, S per hoc soluitur argumentu OcΚam. QE A R To ic tendum, T de tysa natura incidui adhuc aliquae disi Naturam scultates. Prima vini natura esse sit demonstrabile. Respondetur bremotisti. uixeriu's lyeit, dicat aptatudinem,u. . tunc est demonItrabilis per distinitionem ipsius natura ,α sic non videtur coeptile A r illote. neque usus loquentium, sic capit ly eii, secundua diacens, quia tunc videretur concedi ista, Antichristus eii. Alio modo capitur ly eit, ut dicit actu, seu actualem exilietiam, di adhuc dico, g, po. teli de monti rari demsistratione naturali, ad quam sussicit Scedere ex notioribus, S sic demoni iratur, si principi u principale molaedi, S qescendi eis, natu laeti, sed natura est principium principale mouendi, S
quiescendi: ergo natura est .sEt si quis dicat, quare ergo dicit Aristoteles in textura esse in demonii rabile. Respondeo, P ideo vocabat lysam esse indemonstrabile: quia est
manile ita in philosophia, & quasi p
se nota,cu manifestu sit multa entia esse naturalia. 'Sccuda dissicultas, qualiter est intelligendum unu cinmune d ictum, in quo dicitur,s1 natura est determinata ad unum. Respondeturis naturam determinari ad unum , seu agens naturale poteli
intelligi dupliciter. Vno modo, ad num producibile, & sic non intelligitur, quia natura non solum specifica, sed v t est in uno singulari, potet tesse principium plurium producti rum, sicut ignis producens plures ignes. Alio modo, P dc terminetur ad unum modii agendi S sic intelligitur. IVnde ages naturale sic determinatur ad unu modum agedi'.
quia passo sibi debite approximam,
S no impedito: necellario agit,sic Pquantum eli dele non pol agere, neque habere modos agedi oppositos. Sed agens secundu propositum pasiaso sibi approximato,ia non impedito,pot habere plurcs actiones, S potest et non agere, ut voluntati approximato volibili. ipsi voluntas pol eis velle, x et nolle, vel pol suspendere suum actum, scilicet non velle .s Tertia difficultas: quasiler intelligitur , Ita forma eli magis natura, umater ia,cu forma non sulcipiat masis,& minus, cu lit I ubi antia. Res pcia dctur,a, non debet intelligi, forma suscipiat madis,2 m Inus, sectu ratio principianda ipsius formet est
Forma quo magis fiatu 13, qu i
110쪽
persectior, & ς, ipsa forma persectio rae d r de principio passivo,ut obant Cri modo principiat, qua materia. Et rones post oppositii. Et si qs dicati haec de primo arti c. ergo sequHur ' natura no diceret Mysi, D v κ I T A T v η primo: Virum de forma,sta forma no est principua principium in diiunitione naturae passi uu motus .Rndetur, I natura, dicatur de principio activo, vel de ut est principiti passi uu non sol udrprincipio passivo. t Et videtur, i, di de materia ted et de&rma.Vnde Iacatur de principio activo,quia dici- pis non sol si natus est descendere tur de illo, ciuod est causa mouedi, deorsum Pp materia: inamo naagis S quiescedi, sed illud est principiu rPQrma.' Et nitur talis regula, activum: igitur.' Sed in oppositum v per eandenaserina' per qua res artuitur, quia natura dicitur princi est haec,per illa,& eande est recepti-rium,quo aliquid dicitur naturali- ua passionis naturaliter consequenter moueri, sed mobile non dicitur Us natura eiusde rem deo natura, ut moueri a plincipio activo, sed a prin dicitur de principio passivo,dscitur cip o passivo: quia a quocunq; lapis deserma. 'Etsi quis dicat, qd in- moueatur deorsum, semper ille mo telligis per principiti passivit. Relipotus est naturalis: igitur. Item si di deo,* per principiti passi uu non inceretur de principio activo, sequere telligo, nisi illud, per quod aliquid tur, ci, medicus inquantum medi- est susceptiuum alicuius formae, vel cus per se sanaretur: sed oppositudi- motus , rei alicuius alterius . Vnde Dcitur in textu: igitur. I Consequen- principiti passi uti lapidis est illud, otia probatur: quia medicus inquan- quod lapis inclinatur,& natus est rotum medicus habet intra se princi- cipere motu, vel aliqua sorma. Et pium acti uti suae sanationis. IItem ex isto patet,' naturalia, &artificia mutatio est naturalis, qnando passe ita distinguutur ad inuice per princisum mutatur, sicut natu est mutari piu passivu, quia naturalis habet in a quocunque agente fuerit, sed nun se principiu passi usi inclinas ad tale, quam passum est sc aptum natu mu vel ad talem forma. Artificialia x e-tari propter principium activit, sed ro inquantu artificialia non habent solum propter principium passivu: in se principiu passivum inclinansigitur. 'Item natura est principiti ad tale incisionem, ves tat Eerecti motus,vel mutationis, S est princi nem, nec habet aliquid per arte, per pium intrinsecu, sed natura est hu- quod sint susceptiua, vel per quod iusmodi ratione principis passi uili inclinentur ad talem motum, siue igitur.Et minor etiam proba tur per habeant aliquid, quod sit causa ta-
exemplum textus, accidit enim m- lis motus,sue non. Vnde artificia- sirino, ut sanetur, esse medicu, id est lia,vel mouentur ad Armam contra habere artem, seu principiti acti uu inclinationem naturale,& tunc viosa nationis. I Pro solutione supponi lenter mouentur, vel ut .sunt in potu siet, principiu in dissinitione natu tentia neutra ad talem forma: R ide