장음표시 사용
71쪽
E quantacunque serendum maenitudinem.Dicit etiam secundo de anima,quod omnium natura constanti si est determinatus terminus magnitudinis augmenti. In illa quetitione sicut in coeteris erunt tres articuli. Art. r. Par Mo sciendum , quod pro declaratione terminorum questi nis praemittendae sunt aliquae distin Entia du ctiones,quarum prima est, Dupliciapi . .' sunt entia naturalia , quaedam sunt animata, ut homo, leo,pl.ra. s Et ista sunt triplicia, secundum quod triplex est anima, quaedam sunt animata anima rationali, ut homo,quidam anima sensitiva, ut leo,& quaedam anima vegetativa, ut planta, seu arbor ita sunt in animata,quae non habent animam,ut ignis, aqua,. V lapis. 'Secunda di itinctio, entium naturalium, quaedam sunt homogenea, quorum partes sunt eiusderationis cum toto, ita quod nomen
totius pridieatur ae qualibet partiuillarum, ut aqua, aer. Alia sunt heterogenea, quorum partes sunt alterius rationis a toto, sic quod nometotius non praedicatur de ipsis partibus, ur homo,squus. I Tertia distinctio maximum potest exponi dupli. citer,sicut S quilibet alius superla-d uti tuu Vi D modo negatiue,& se idet et . est,quod magnum,quo nihil elimalius. Alio modo ammirative, & sic idem est, quod magnum, & quoli- M axi mu bet alio maius. I Quarta dillinctio, triPle . maximorum quod dam potest imaginari maximum simpliciter, quo
nihil est maius, ia omni alio maius siue illud fit iusdem rationis cum illo, siue non. Aliud potest imistinarm maximum in genere, quo nihil est maius in tali genere, ut homo, vel aequus . t Quinta distinctio, triplex Ein maximum, scilicet secundum
multitudinem, ut numerus secundum intensionem, sicut est qualitas,& secundum intentionem sicnt est quantitas. Sexta dii tincti O, maximum esse dabile potest intelligi dupliciter . Uno modo, quod de facto detur,& sic est illud, quod inter omnia de facto existentia est maxim. ii, quo nihil est maius, vel mainum,&omni alio maius. Alio modo potest
intelligi de possibili. Et hoc dupliciter. Uno modo de possibili simpliciter,& sc illud est maximum, quod per nullam potetitiam potest habere aliud maius. Alio modo de possibili secundum naturam , & sic illud est maximum , quod non potest per
potentiam alicuius agentis natura
lis habere aliud maius se. si is prim illis dicitur primo, quod debile
est maximum de facto,posito, quod totus mundus sit aliquid um,tunc mundus de facto est maximus. Si vero non sit aliquid unum,std multa, tune ultimasphs a, ideli ultimum
coelum est maximum, exponendo maximum tam amrmative, quam
negati uia icitur secundo, quod dabile est maximum corpus possibile per naturam, quia non est possibile per natura aliquod corpus esse m
72쪽
& dico, quod hoe potest intelligi du aproprie intelligitur de animatis. Ad C
pliciter. Uno modo de iacto, alio mo uerte tamen quod hominem esse dedo de possibili. De facto respondeo, terminatu ad maximum, potest in- quod dabilis est maximus homo, testipi tripliciter, secun um quod saltem exponendo negati ue,quia da .aliquid dicit determinari ad aliud. bilis est homo magnus, quo non est 'Uno modo, cauta de ncccssitate ha,li' homo maior. Si de possibit i hoc bet illud,& sc Deus dicitur se deest dupliciter. Uno modo per natu- terminatus adesse, quia neccslarioram, lic videlicet, si, possi tesserita- est.Et iso modo homo, ncque aliqaeirils homo,& per naturam non pos aliud animal est determinatum aR tesse maior, & de hoc diuersifican maximum, quia nullum est necessatur doctore,.sDicunt enim aliqui, rio, ita magnum quin possitissem l- quod no, quia dato illo homine, po nus. Alio modo dicitur det rmina
test adhuc rareseri per cal id itatem ri ad astud, quia non sotest iste sili
naturalam, posset etiam impinguati illo,&se ignis dicitur terminatusti percuti,sic,quod per talem percu- ad caliditatem, quia naturaliter nosone instaretur , & sic fieret maior. potest esse sine illa,&isto modo hos Alii dicunt, quod est dabilis maxi nao non est determinatu S. ad n axi mus homo per naturam, idest quo mum, quia potest este sine tali ma- non poto ii esse maior secundum il- gnitudine, cum possit essc minor. lamnaturam, quod dato, tali homi Alio modo, homo dicitur deter-Diae non posset augmentari augme- minari ad maximum, eo quod est latione proprie dicta, qussit quo do dare certam magnitudinem, quam conuertitur plus de nutrimentot' non potest excedere, nec etiam ali- tubicictu maliti, quam fuerit deper- qd de sua specie. Et sc credo, quod ditu,& tali augmentatione non po- intel ligebat. Arist. quia naturalia D teli augmen tari talis homo, quia oe saltem animata su ut de tei minata ' ψ' agens, &augmentans proprie dictu ad maximum , quia dabili, est ali-
requirit certam, & determinatam qua quantitas, quam nullus homo suantitate et in pasto, ideo licet ta- potest excedere saltim naturali tm, lis inpinguetur, vel in sic tur, vel ali- quia est dare certam magnitudine, qualiter rarcsat, tamen non ausine quam potest attingere, ta non potabitur augmentatione proprie dia test eam excedcre. Et de hoc est du- . . dicta. Vel psit dici, & melius, qd talis bium, ut iam tactu est, vi ano raretieret, neq; pingueseret, neq; T Tio scicii luim, quod de dabitis inares,& hoc natura normittente, homo meis est talis diffficii ita, . maximφR similiter dicatur de aliis a talibu4 Vtru rei sit dabilis maximus ianis3 igni & hoc videtur velle Arist a. & dea- I Respondeo, quod lue rotest in-nima, ubi dicit, quod omnium na- telligi duplicitkr. Vno modo delatura conitantium, postus est certus isto,ct sic dico, quod dabilis in m Ierminus augmenta,qui anctorita x inius ignis, di hoc exponcndo lyri
73쪽
4 maximus, tam assumatiue, qui ne gatiue ut ignis elementaris est o ML
ni alio igne. maior & nullus eli ignis maior eo. Alio nodo de possibili,&ὶ duplicita. Vno modo de possibidi per naturi, sic dico', quod hoc pό-test intelligi dupliciter , quia vel a-sens naturale potest uti igni applicare aliquod combustibile vel non.
si possit dico, quos hon est dabilis
maximus ignis possibilis per natu- m, qa tunc Niis ausmentaret pςr applicationem eobii stibilis. Vel non
potest sibi applicari cMustibile sicut
forte te' eternentari, cui no vr posse applicari combustibile virtute/gentis naturalis,& tunc dico, v, b
ne est dabilis maximus isti is possibilis per naturam, i. qui virtute age- tis naturalis non potest auῆ mei tabς ri. Alio modo de possibili simpliciter,seu per potentiam diluinam, Rse dico probabiliter, p non est dabilis maxim is ignis, imino quantocii, quedat', potest sieri maior per ρο- . . . . t tentiam diuinam, quia sibi pi applicare combustibile, quo sat o v l buret illud, vel non, non est dicendunt, quod non, quia mirabile esset quod paruus ignis combureret stit. rana, & non magnus ignis. Si verocoburat,ergo erit maior, qua prius, T. eo. I. & hoc ur velle Aristotelas in secuni do de anima, ubi dicit, i, ignis per . applicationem combustibilis , est augmentabilis in infinitu. I Dicunt
in aliqui oppositu,& quod ignis no
combureret,quia non est sub deaer , minata quatitate ad agendum,mq- do omne agens requirit determina-
eam quantitatem in se ad agedum,& etiam in passio. Ru A R T ci sciendum. : quod dό sit da 'maximo secundum multi dinem, bili , m 'dr quod est dabilis maximu nume na
rus de se .sed no est dabilis de possibili per naturam, quia quocunque
numero aato potest adhuc fieri maior ter diuisonem continui nec est dabilis maximus numerus simpliciter possibilis,quia quacunq; multitudine data, Deus potest adhuc creare aliquod ens de novo, & tune erit maior multu do,qua prius. Sed de maximo secundum intensione, seu qualitatem respondetu probau seolia 3. liter eum Scoto in tertio sente tiara di M.q t.
distin. ia. quod dabilis est mari ma qualitas, tam de facto, quam de possibili, quia dabilis est graria animae Christi quae est qualitas, qua nopotest dari malo quia est maxima, & summa, ut ipse ibi probat, imasinatur enim,*ῖratia animae Christi fuit ita magna, 'uod Deus non po tuisset facere maiorem, & satis consormiter posset dici de aliqua alii clualitate corporal i, ut dealbedine , ita Φ vult ibi habere, in gratia anime Christi non est v nibili, cum quocuque alio gradu gratiae. Et dico,etia uod si suae rationes ibi concludant
de quali late permanente, pilam videtur, quod concludant de magni tudine. Sc continuo,puta quod esset dabilis maxima magnitudo . qua Deus non posset sacere maiorem.
I Ideo cause respondendum est in
hac ma teri, a quia sere omnes docto res sunt contra eum. Et si quis contra hoc arguat, quia data illa qualiutare maxima,puta tratia: Deus poesacere
74쪽
unire eu gratia animae Christi, quo facto gratia animae Christi erit ma- reor,si prius. I Respondeo ν non est mni bilis cu aliqua alia gratia: quia ipsa est in termino, ideo non potestun iri est aliqua alia. s Contra,Omnia indiuidua eiusde ronis sunt unibilia adinvice: erso quaelibet gratia erit uni bilis eii alia fratia. Rei pondeo, p antecedes est veru, si unu illorum non sit in termino:quia si sit, Vnibili - non poterit uniri. I Ex quo videt ur q P s sequi,stvnibilitas no est passio gra- ψῆ - tiae secundu se captae, sed grati V n. existentis in termino. sDico etia, et dato,u vn ibi litas esset passio pratiae secundu se captae,non in sequitur, I possit uniri cu alio gradu gra- . tiae,quia ipsa est incopostibilis cum - quocunque alio gradu, immo si in-B telliga tur alius gradus sibi addi,erit inc5possibilitas. Ex quo sequitur, aliquod finitu itelligibile repugnat alteri finito intelligibili. Et haee deprimo articulo. Quatu ad secundu. Dus ITA Tva primo: Virum
infinitu secundu quod infinitum sit nobis ignotu: Et ut ii ad cognitione
. copoliti necesse sit cognoscere,ex urbus,& quotis fiat:Et utru omne corpus finitu per ablationem finiti taniis finitu de con sumatu r. s Pro solutione primultipli- mae partis supponitur,m infinitu poeiter. test capi dupliciter, scilicet synca- thegorematice, & cathesoremati ee . Si syncati . orematiceia, hoc est dupliciter . Uno modo, ut a tribuitur magnitudini, & tunc dupliciter accipitur. Vno modo,ut tatum valet, sicut hoc complexum; aliquantum, δc non tantum quin Cmaius, S sic conceditur ista, infinitum pondus sortes potest portareia, id est aliquantum,& non tantu quinnaaius.' Alio modo, ut tantum v let,sicut aliquantum, & quodlibet maius, S sic non conceditur ista, infinitum pondus Brtes potest por- rare. I Alio modo, accipitur infini- tum, ut attribuitur multitudini, de hoe dupliciter. Vno modo, ut tantuvalet,sicut hoc coplexum: duo, tria quatuor,procedendo ad infinitum,& sic conceditur ista, infinitae partes sunt in conti nuo. I Alio modo, vetantum valet, sicut: ali quod & non tot quin plura, & sic no cocedit ista, infiniis sunt partes in cotinuo: quia sensus est,aliquo i,& no tot sin plures, & de hoc ample visum est in Sumulis.Si cathegorematice sumatur, I
hoc est dupliciter s. in actu , & in potetia. s In actu pol imaginari quadrupliciter,s.scam virtute, quo nopotesse maius in entitate, ut Deus.
Alio mo, scd m in tesone, ut si essetiqua qualitas, quae haberet infinitos gradus psectionales. ' Alio mo,
scdm exlesione, di est ide, T res extensa no terminata, neq; nata terminari. I Alio mo,scam multitudine,& tunc ide est, si, multitudσ, cuius non est dabilis vltima unitas, & de istis no qrit dubia, cu nullisi tale vi deatur posse esse, excepto infinito in virtute. 'Et si sis dicat, icotinuo est multitudo,cuius no est dabilis vitima unitas, ergo dabile eritisnitu in v. multitudine.Rndeo,*n5 est icove ' finies esse multitudine i finita unitatist l. . ogizno separataru Ginuice, tame bene videt c. Tertia Pars. D esset
75쪽
F esset in conueniens esse; multitudine gnoscendum aliquod totum,opose secedere ali infinitam unitatuit, inuicem sepa tet cognorire .umnes eius paries, 'Rudi Wβxararum.Sed infinitum in potemui salterii trip lo, die isti ira tot ' 'μμ' i'It illud, de otio dicit Arii M. Phuc les AEEt siquis dicat,an aliquo toto non quod est,cuius quantitate accipien puta in lapide sunt infinitae partes, smplici- -tibus, idest quantumcuque accipie- quae non possunt' bis cognoici. tibus semper est aliquid extrasume Respondeo, p ibi lunt Ubialtae. p Θ q)' A. Et ideo dicitur infinitum in pote tes eiusdem proportionis, S e tra inreuos ti : quia accipiendo Olterum poli ai finitae partes partiales essentialo,cu' teruin,quod non est nisi pars infini quaelibet talis pars eiusdem proporti potentialis,sempet rellat aliud ac tionis componat 0r ex partiat i matecipere, cu non sit Mucia tendum ad yia, S sorina . I.t de talibus dico, pultima partem. Dicitur etiam pote ad cognoscendi tutum, non opolatia,quia esse suum solum habet eia tet omnes tale, cognoscere quo ad se in fieri: puta aecipiedo parte post conceptus proprios, sed lunacite partem. Et de illo respondetur cum cognoscere quo ad conceptu, speclrseo . in . Scoto,dilhinci. i. primi, quod totale ficos. 6c communes.s Ad tertia du-4 q insin: tumi potentiale.est ignotum: bitationem dicitur, quod si colimrii Quia v n umq uodque est cognoscibi diuidatur in partes eiusdem quanti - le, secundu quod est in actu, modo tali I non communicantes, tandem As esse talis infiniti inquams,est infini cosumetur, id est deuenietur ad vI'tu semper est in potetia,pura in acci rimam partem, quae non amplius dipi edo parte poli partem. 'Dico ta uisibilis est in Danx partem eiusdemen, quod non est se ignotum , p quantitatis, ted si diuidatur per par sbi repugnet intelligi ab intuli eiu tes eiusdem prop0rtionis nuquam infinito. h Dico secundo, ν non pol consumetur, iden, nunquam deli cognosci ab aliquo intellectia cognu Dietur ad yltimam Partem ei uidem .
scente ipsum secundum modsi suae Proportionis .. G:. t i ii Iinfini tatis,qui modus infinit iis est . Duu i T A T. y n secundo,' truaccipiendo alterum poli alte tu, mo icta iv xuna,quam asseruerat Ana- nihil fit, do intellectus, qui cognosceret hoc Nasoras,& Empedocles, & ercocs modo alterii post alterum, semper Pnilosophi, scilicetu, ex nihilo ni- coenosceret aliquod siti tum , quia hil fit,sit vera, ct an repupnet veri partem in s niti potentialis,& credo, tali fidei .Proculae, solutione suppo D Arii l. hoc volebat habere in tex- nendu est,sp apud Philosophos anxi stu, p infinitum inquantum in sini- quos, ta Aristotelem iste duae prax- tum est ignotum, idest, ct infinitum positiones, scilicet. Ex nihilo nihil no potet φ cognosci ab intellectu co- fit:&Ex aliquo aliquid fit: fuerunt unoscente ipsum secunda modum coiter c ne sit &reputate tanq e- r. . s. suae infinitatis. Ad secunda dubi- rae,&eui deteris Unde Arist. inhoetatione respondeo, et ad pcrsccte co primo declarat eas dicens, 2 hzy
76쪽
A positio, ex hoe fit hoe, aequi ualet duplexese,.sese cognitum, uod shuic hoc fit aliqd,quare ilia, ex m- habet esse ab aeterno in mente diuiμhilanahil fit, aequi ualet huic, nihil na, di cile rcale, quod habet 'in ad fit aliquid, quod cit impossibile . extra producitur, & illud diuiditur Etiam eth de mente Averrois in in esse est entiae,&es e existentis,nes prologo tertit phy s. ubi dicit, uicu cst imaginandii aliquod aliud esse homo fuerit assii eius credere seriiro quid ditati uti distinctu ab ipsis, q4nes falsos a puerilia, erit illi censue multi Scotizantes ponunt. Totio ludo abnegandi vcotatem manife- supponitur, V duplex est aeductio, stam, sicut accid: tillis, qui dicuti scitiat naturalis, qu si in virtute ex nihilodiat quid fit. Et siccoueni Qt agetis naturalis, ut generatio, & coroes Pullotoplus ex nihilo nihil fit, ruptio. Alia est supernaturalis clugS et omne, quod sit, fit ex aliquo. tria fit in virtute atciuis supernatu S Aduerce tamen, cp licet ista deri- ratis, ut creatio, Sc anni hilatio. His fore logices,ex nihilo nihil sit aequi suppositis dicitur primo, laccipi c- ualet iiii,ex quolibct aliquid fit, q donihil, ut opponitur contradicto- est salsa, quia omne, qa hi fit natura De omni politiuo, sic ex nil illo nati illiter ex determinata materia, & ab fit, nec potentia naturali, nec superratente determinato tamen Philolo naturali: quia in omni lactione ne-.B psus cspit eam in illo sensu, ut squi cesse est,u, hallum, vel aliquid sui ivalet illi, nihil fit ex nihilo, seu loco ante sui factionem habeat ali id esse Dillius,ex no cnte no si aliquid, que positiuum, vel reale,vel coenitum concederetur naturaliter, tamen su- sDicitur secundo, i accipi edo nimi ernaturaliter, ex nihilo si aliquid' hit,ut opponirur actuali exissentiae, deo secundum fid2m si ter respon sic ex nihilo aliquid fit sactione sudetur. I Pro quo supponitur primo, pernaturali,& hoc modo intelligen , aliquid produci ex nihilo potest domaximam: putas, ex nitatio ali- dupliciter intelligi.Vno modo, ut ly quid fit, ipsa eli vera, nec contradianihil, pponitur actuali existcntiae, cit veritati fidei. sDicitur tertio, Pseo. iri 1. S sic illud producitur ex nihilo, qa aliquid potest produci, licet no creadi. r. q.a. nec ipsum,nec aliquid sui existebat ride omnino nihil, id est non de ali racta t ante sui productionem. Alio modo, quo: ita,quod nullum esse habuerit, ut ly nihil opponitur omni positi- nec reale, nec cognitum, quia cre uo,& sic illud producitur ex nihilo, tura producitur in mente diuina inet, nec ipsum nec aliquid sui est ali- esse cognito de Oino nihil. εἰ Nee quid positi usi ante sui productione, est imaginandii, ut aliqui putant Pital ipsum,&quodlibet sui erat pu esse possibile rei praecedat esse coeni
rum nihil antequam producctetur: tu: quia esse cognitu rei est omnino
ita i nec habebat esse cognitu, nec primu esse,esse tri cognitum , S esse ereale . Secundo supponitur, possibile sunt idem realiter, licet disquod cuiuslibet rei potest intelligi ii inruantur formaliter, quia illud D a Pr
77쪽
produci in esse coenito Q in creari, quia errare secundu Scotu est de nihilo aliquid producere in essectum, id est in esse reali. ISed diceret aliquis: An philos hi docessissent ali quid fieri de nihilo. Respondet Sco.
Σ.sen. d. I.'. 2. re, aliquid produci de tithilopolinteIIipi dupliciter. Uno modo, ut tyde, dicit ordine durationis: ita,et, secundum tepus habuerit pius no esse,&scn si concederethilosophi,quia saltem in omni sa-ctione ubi non esse duratione praece id it esse, dicerent requiri necessario materiam siue subiectum factionis. Alio modo, ut ly de dicit ordinem
Natum,& sic concederent, a mola
nino nihil, aliquid fieret. Na Avicena 6 metaphyl. concedit, Pprima F intestimentia producit secundam,&secunda tertiam, & sic deinceps: Et
in tali productione nihil ipsus producti praeexistebat, quod esset aliud eius tanu subiectum, vel tanu pars, ideo ponunt ipsi hoc modo aliquid fieri de nihilo, puta quando illa propositio de,dicit ordinem natura &non ordinem durationis. An om- Dv BITA TvR tertio. Utrum aera entia omnia entia naturalia sint determi--ἡ,ihi 'axa ad minimum .s Proculus soluminata Lisne suppostitur, i, minimum secuad uia xi- du magnitudinem pinest duplicitermum honsiderari. SVno modo inquantuquoddam ens naturale,idest habens qualitates naturales. Alio modo inquantum est quantum. Hoc supposito dicitur, τ quodlibet totuheterogeneum est determinatu ad minimum, vel saltem ad maximi quantita em. quam non potest tabere:quia quodlibet tale debet ha- Ibere partes diuersarum rationum, quae non possunt seruari sub quacu que quantitate. Et si quis dicat, dotur minimus homo, qui possit esse, ille potest codensari per corpus frigidum: ergo non erit minor. Respodetur ιν tenendo,,st dabilis minimus homos, natura non permitteret condensari: immo cimis corruperetur, propter hoc, re forma, & ma teria determinant Dui quantitatem
ad hoc quod tale patiatur. Aly, et
tenent, quod non est dabilis minimus homo dicerent,quod condensaretur,&-non esset dabilis minimus homo, licet bene sit dare maximam quantitate, quam homo non potest habere. Dicitur secundo, pest dabilis minima multitudo: quia Hnon pol dari multitudo minor numero binario Sed de minimo in ma natudine,respondeo, si non est dailis minima magnitudo,imo qua cunque data, dabilis est minor: itas ista incocedenda:Omni magnia tudine data, dabilis est minor: quia quacunque magnitudine data, vel
est diuisibilis, vel indivisibilis. Non indiuisbilis, quia ex seipsa, & vna
alia fieret magnitudo maior: quod non esset si esset indivisibilis Si diuis bilis: ergo non erat minor, cu par tes eius sint minores. Et si ciuis di Instantia ea sit Arist. dicit in textu, i dabilis est minima caro. & per consequens dabilis est minima magnitudo. Respondeo,quod hoc non d:cit de me te propria, sed assiimebat hoc tanqcocessum ab Anaxagora, ouo ficto, arguebat contra eum, probando, P
78쪽
ἰ' uou quodlibet segregaretur a quoli set immutare,&ta dabilis in mini Cbet: quia a tali minimo nihil esset se ma, & hoc videtur esse de mete Sco. grega dum, vel esset dare minus mi- secudo Sentetiarum .dist.2.quaest. obiectio. nimo. IEt si quis dicat, potest dare 'Dicunt tamen aliqui, quod non ita parua caro:a, si diuidatur,im me est dare minimum, quod seorsum diate corrumpetur a circundarm. igi posset sentiri,quod probat, & volo, tur illa erit minima. Respondeo, o quod a longe videatur paries albus, ruicquid fit de antecedere, negoco &s, sint grana milis seminata con-equentiam: quia dato, quod corru tra illum parietem valde propinq patur a circundante,posset rame co- non se tangentia, constat, quod tu seruari a Deo, ibi et circustans pose non iudicabis illum parietem esse set sie disponi, quod non corrumpe album, sed nigrum, vel sust quod re posset etiam corrumpi,carne Ἀ- non esset, nasi videres illa trana mi li remanente. Sed de minimo secu- Iis quamuis seorsum exiitant. Et si dum intensionem, seu qualitatere . illa grana diuiderentur in eentesi spondeo, quod non est dare minia mas partes adhuc obscurarent illamum in qualitatibus diuisibilibus, parietem,quod non esset, nisi vid vi no est danda minima albedo,nec rentur. Aduerte tame, quod licet
minima caliditas: quia quacuq; da- illa grana mili, videantur, non ra ta,dabilis est minor, cum si diuim men distincte, quia visus no potest Instities bilis. IEt si quis dicat,potest dari at iudicare unu franum distinctu ab Nd bedo, ita parua, i non plus poterit alio.Dicunt isti, quod hoe non ob viderit igitur illa erit minima. Re- stante no est dare minimum, quod lspondeo, quod non sequitur, na lis seorsum possit sentiri distincter caere sit dabilis minima quantum ad illa grana, vel centesimae partes im- actum immutandi sensum, non ra- murabant visum: ergo erat alicuius mea quantum ad acta essendi. IEt intesionis,& virtutis r ergo una para s contra hoc arrvatur, quaecunque sine aliis potest videri, i icet sorte papars albedinis detur, ipsa potest in ru videatur. Et haec desecudo articu toto eum aliis partibus cooperari ad lo. Quantum Ad tertium sit, iacia immutandum sensum:ergo non est - CONCLvs Io respontis: Endabilis: minima quo ad hoc, qgest ria naturalia heterogenea silai d immutare sensum. Respodeo, pali terminata ad maximum,& ad miniqua pars albedinis dicitur sensibilis, mulicet de homogeneis si dnbiu.:& .immutare sensum dupliciter. 3c hoc fuit ostensum in r. art. s AdiVno modo in virtute,hoc est, quod argumera ante oppositu patet sol . ipsa in toto potest cooperari c si alia tiones in duobus primis articulis. .,
ad immutandum senium, S sic di- - . . -
eo,quod non est dabilis se minima V M NES. Itμr coirara re . . ,
in virtute. Alio mo in actione, hoc faciunt principia, σicentes, unde.
est si ipsa seorsum esset, ipsa no pos- quod unu sit omne, er immobile.
79쪽
o E. Est secundus tractatus, in cundum accidens, Inquatum m ro Gquo Philosopli' dererminat de pria accidit esse musicum, sed album fity the p;i, inpii remn xuralium secundu pro ex non albo per se, &non ex quocii ieiu natu priam opinione. Et diuiditur in tria que non albo, sed ex non albo, quod , orat uiuet. capitula. t In primo ostendit oualia eli nigru, vel medio colore colorata mente runt principiau rerum naturalium. tu eum solum ipsum nigru vel nam δῖ - M. D diuiditur in duas partes. In pri- dio colore coloratu, eli in potentia ma, intendit talem conclusionem. ad esse alta. Sinai: itar album no cor Principia reru naturalium sunt con rumpit in no musicum, nisi finacrivaria, probat dupliciter. Primo, dens sed corrumpitur in no album, auctoritate omnium antiquotu: oa est niptum,vel medio colore colo, omnes antiqui dicunt, prinei pra eta ratu,&simili ter dicatur in alii sim- . in contraria . Unde antiqui posue- plici b. sed lin cona positis istud ma runt calidum, & frigidum, sicut il- is non liceat, coll, opposiva compoli, qui posuerunt omnia esse unum si tortam non sunt nobis nominata, iens ,& sic secundum istos illa, quae v tuoppositu domus no e nominatu, erant unum secundum ratione, erat sed posimus ipsum nominare isto plura secundum sensum, aliqui ra- nomine,non consonans,& tunc murum,& densum,aliqui plenu,& va- sonans i delicona politum si ex non cuum, licut Democritus, aliqui ina consonanti, & non ex quolibet non ti,& paruu, sicut Plato, aliqui fur eousonanti, sed ex non consonanti H
Him,&deorsum,ante ,& retro, alii fibliopposito etiam corrumpitur in Ilectu,&circulare. ΓRone sic pbat, non consonans sibi opnolitum. In Co
qcunci, tacdena sit no hut ex aliis is unda parte ponit couenientiam xi , di sis nec ex alteruri is, &ς, oia sui ex ip- & disserentia antiquorum circa prinus,sunt prima principia, sed prima cipia. Conueniunt enim Omnes an- tum' eis cotraria sunt huiuscemodi ergo pri ci qui in noc, quod ponunt principia ea princima contraria sunt prima principia. esse contraria, sed disserunt,quia ali Pi
Primi parte Tinoris probat. s. 91 pri qui posuerunt calidum, & sit Pi duinia , mad Otraria non fiant ex aliis: quia esse principia contraria, & illi dixe-
tue no essent Prima. Secundam par- runt principia esse priora sin sensu. tem probat,puta, P non fiant ex al- s Alii posuerunt rarum,& densum, terutris, quia unu corrariu fit ex alii magnum,& Paruuum,alii litem alio, cum non iit natu esse pars alte-i ct amicitiam, & iiii dixerunt prirn3ilus. Tertiam partem probat, puta contraria esse principia secundum diomnia fiant ex ipsis: quia omne, thtellectum. I Et illi, qui dixeritves, si, fit ex contrariO,a ut ex medio, principia esse priora secundum senni est contrarium utrique ex- dixeruntprincipia esse singula orum ,& istud probat indu- tia,eo insensus non est nisi lineula-ctive. Wriino, in simplicibus, quia rati,&illi,qui dixerunt principia album non fit musico, nisi se- placita sed in uitellectum, dixerund 'S' ε' a /I . illa
80쪽
comm . et 8 A illaesse uniuersalia. I Ex quibus ita est eas seri per snita quam per infi- C
sco.q. D sert. quod ratio eli ipsius uniuersa nita. Et ex illo textu elicitur illa auq RQ ii lis sensuq vero particularis.' Ex isto ctoritas . Frustra fit per plura quod 7' Mς i, ωriluor aliquiniicere . quod in potest sieri perpauciora. s Quartati lii '' tellectus non cognoscit singularia, ratio non omnia contraria stant Prinsed solii uniuersalia, sed male eli- eip:a, ergo non sunt infinita. Antececiunt,cum auctoritas sic non intel- dens probat quia quaedam contra-ligit,& cum Aristoteles non iaciae ria sunt ex aliis, ut dulce &amarii, ibi nis recitare opinioes antiquorii. album & nigrum,ergo illa non stiri Consequens autem utrique r manen ergo no sunt principia, rit dicere, utrum duo, aut tria, quia principia oportet semper ina
I s T v D es secundum capitulu non sunt tantum duo. Probat duab. ' i' iei' huiuκ tractatus, in quo Aristo. osten rationibus,& uno signo.' Prima ra
in talium dit numerum principiorum rerum
quoti&q. naturalium, de diuiditur in quatuor partes. In prima ostendit duas conclusiones. s Prima oportet dicere si principia rerum naturali usinti duo, vel tria, vel quatuor, aut plura. tio,omne quod fit naturaliter fit ex aliquo subitantialiter, sed unum cortrarium non fit ex alio substantialiter, ergo praeter contraria oportet ponere aliquid ex quo res fiant subitantialiter tanquam ex subiecto illotu D ISecunda, impossibile eit principia contrariorum, & per consequen e- rerum naturalium esse unum tantii, rant plura principia quam duo
Secunda ratio ζ oportet principia
rerum naturalium esse conetratia, de oportet aliqua principia rerum naturalium non elle contraria,sed illa saluari non possunt,s essent tantum duo igitur. Prima pars maioris em quia principia rerum naturalium, sunt contraria , ergo impossibile elltantum esse unum , quia contraria non sunt unum. I In secunda parte ponit talem coclusionem , principia
rerum naturalium non sunt ins ni di l ..
ta,quod probat quatuor rationibus. nota,& secunda probatur, quia subs Prima,si essent infinita essent igno stantiae nihil est contrarium, S intra,& sic nulla res naturalis esset scibi principia lubstatiae sui lii bilitis intlis quod est falsum . ' Secunda ra- non omnia principia i uni contraria. τς ο - a tio in quolibet genere est una prima Similiter contraria trabent seri ci contrarietas, sed illa prima contra- ca idem subiectum , ergo i illa con-rietas non habet infinita contraria, traria lint principia , subie a m erit igitur. 'Tertia ratio, illud quod po principium, cum sub: edis iit, priu test fieri per si ita mari; ponendum praedicato, ideli praedicatuiti sibi imest feri per finira,quam per infinita, haeret, sed subiectu non eis cottarii sed res naturales possime feri P prin alicui, ergo aliqua principia ri sunt cipia finita, ergo punendum . ntraria.Minorem probat pht.O