Petri Tatareti ... In Aristotelis philosophiam, naturalem, diuinam, & moralem, exactissima commentaria quibus passim inseruntur quaestiones quamplurimae, ... Additae sunt in calce duae quaestiones R.P.M. Iacobini Bargij, Scotistae clarissimi. Omnia n

발행: 1581년

분량: 854페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

I 2 2

A parte lucida per cotinua elongat lD- ne corporis luminosi continue fieri minus lucidam, in qua remistione impossibile est dare primu renias Sit

esse,sicut in motu corporis illuminatis impossibile est dare prirnu mutatu esse. Tertia propolitio: m aliqua intensione cotingit dare primu intensum elle & in aliqua remissione primu remissum esse. Prin a pars pa

tet, quia in subiecto habente aliqua forma non in summo possiet Deus in inlianti causare aliquam partem formae eiusde speciei. & immediate in tepore sequete partibiliter continue creare in eode subiecto aliquam parte, quo posito totalis intentio huius formae copraehendens illa subitanea,& succeuiua haberet primu intensumesion stanti enim dato illas forma esset primo intensa, quan uis illa partialis intensio, quae ponitur tota continue no haberet primu intensum et Ie. Secunda pars patet, Ramus posset aliqua parte formae corrupere in inllati, & in tri immediato reliqua successivae,& tunc secundu intellectu praemissum in inflati dato illa forma esset primo remissa. Et haec de secundo articulo. Quantum ad tertium sit. Art. 3. COMc Lusio responsalis: Mouens est simul cum moto vel secundu contactum mathematicum quando primo mouet, vel virtualeqn primo no mouet. Ad rones ante

oppositu patet solutio in articulis.

ec inde. missi aliqVis utru omnis motus omni comparabilis sit an non. I s T E est secundus tractatus hu Cius libri, in quo determinat de com An om Paratione motuum ad inuice, & di- nis fot' uiditurin trir capitula. l In primo tui inve mouet una quaestione, scilicet Vtru locitate , omnis motus sit omni motui cop de tardita rabilis in velocitate,& tarditate. Et IecOP-ra probat primo, non duabus rati PQui nibus .s Prima, quia tunc sequer tur,quod motus rectus motui circulari esset parabilis, sed hoc eit i allum, quia si essent coparabiles ad inuicem tuc spacium circulare,& a-cium rectum essent comparabilia.

ad inuicem,quod eli salsum, igitur.

Secunda ratio. quia tunc tequeretur, q) motus localis esset coparabilis motui alterationis, S per consequens aequalitas enes quam attenditur velocitas in motu alterationis

esset aequalis magnitudinis cum spa cio enes quod atteditur velocitas Min motu locali, consequens est sal- sui igitur.Deinde arguit ad parte amrmativa duabus ronibus. 'Prmma,ta motus circularis, si rectus est . .. velox vel tardus: ergo motuS rectus, vel circularis sunt aequaliter, velo- L ces vel in qualiter,& per conseques sunt coparabiles ad inuicem. Secuda ratio motus rectus S circularis possitnt fieri in aequali tempore, ergo possitne esse aeque veloces,& percolequens comparabiles ad inuice. Consequenter ponit coditiones coparabilium ad inuice. Prima es illud in quo debet feri comparatio

aliquorum ad mulcem non debet eis competere aequi uoce, sed uni uoc .Quod probat exempla riter, nalicet acutum conueniat stilo vino

282쪽

Liber VII.

E di voca, quia tamen conuenit ipsis aequi uoce, ideo talia non comparantur in acuitate ad inuicem. Et

subdito si aliquid aequi uoce de ali

quibus dicatur, etiam dissinitio illius dicetur aequivoce de illis. IS cunda conditio, quod comparabi- ' lia habeant idem susceptiua primu, ita si illa quae comparantur ad inuicem conueniant in aliquo susceptitio, desectu cuius vox non est comparabilis melli in dulcedine. Tertia conditio, ' comparati ua debent adinvicem comparari secundu sp ciem specialissimam, & non secu dum genus,ut non dicimus proprietquod una res est magis colorata, quam alia.

SIC Θ circa motum aeque de itide.' velox, quod in aequali tempore i mouetur aequale, o tantum lamnetussinum lati. Is Tu D est secundum capitu- basim lum,in quo philosophus determi- ad mulee nat' paratione motuum in 'e- compata clati supponendo 2, illa aequalitertio. naouentur quae in aequa ii tepore s

cudu aequale mouentur eadem specie motus. Deinde ponit tres conclusiones. Prima nulla alteratio est coparabilis seu aeque velox cum mutatione locali,quia talia no sunt ei uiadem ,speciei neque eius de generis, igitur. ISecunda concliasio, motus circularis non est comparabilis m tui recto, quia linea circularis non est commensurabilis lineae rectae: igitur.' Et siquis q uaerat quare est isti motus non sunt co parabiles.

espondet ui maxime est, quia fi per dispositiones, seu magnitudi- G-nes,quae differunt specie. Conseque ter excludit alia quaestione, quaereret enim aliquis,utrum quia aliqui motus fiunt per diuersa instrumenta, ideo dicantur no esse comparabiles, sicut motus volandi & motus ambulandi. Respondeis, instrumeroru diuersitas non impedit. Ex istis inseri unu correlarium, dicens 9, il- si motus qui non sunt eiusdem speciei non sunt comparabiles ad inuicem, saltem ii fiant secundu diuitiones disserentes specie, quia ubi est aequi uocatio ibi non est coparatim . sed in differentibus specie est aequi e Pones uocatio, luia in genere latent a ui- tripliera uocationes. Et subdit quod triplices sunt aequi uocationes quaedam sunt multu distantes, sicut est in aequiuocatione a casu, quaedam fiunt per Hquanda similitudine,sicut in aequi- uocatione a consilio, & quaeda fiunt proxiuie,sicut species in generati ne. Tertia concluso, possibile est alterationes inter se esse comparabiles, quia possibile est i aliqua duo

simul sanantur, & sic ille sanationes erutae iue veloces.Etses dicat sicut scam quantitate aliquid diequale: ita secundu qualitate aliud dr simile: erro una alteratio non debet dici aequalis,neq; velox alteri. Respodetu, alteratio dicitur aeque velox,quae est scam eade qualitatem in aequalirpe,cla tys est 'titas. Et dicit, ' adhocu, aliquae alterationes coparent ad inuice reqrit,s, sint ad qualitates eiusde speciei,& sciam aequales gradus. Et subdit 2, ad noc,' alterati nes dicant oinuaeque veloces opo tet Diuitiaso by Cooste

283쪽

cta. Nayp qualitate, I subiecta una cij immediate temporis. Quarta . alteratio est velocior altera. Finali si aliqua virtus moueat aliquod morer ostedit,quo gnationes,& corru- bile per spacium aliquod in aliquoptiones lane eque veloces,& ponit tempore, media virtus mouebit inrale conclusionem. Generationes & aequali tempore medietatem illius corrupti es diis, aeque veloces, q per idem spacium Quinta regu- sic se habet, p p eas in aequali ipe de lao aliqua virtus mouerit aliquodneratur res eiusdem speciei, ut si in mobile per aliquod spacium in ali- aequali ipe generatur duo homines, quo tempor non oportet illam viris gnationes eoru dictitur aeque vel tute mouere duplex mobile in duces. Et ex hoc ur sequi, ' aliqua ge- ylici tempore per idem spactu, quia neratio sit successiua,cu fiat in tem- torte nullo modo poterit ipsum mopore. Et hoc pol esse verum de gene uere. Motor enim non potest aliqd rationibus formarum corporalium, mouere, nisi virtus eius excedat re& materialium. sistentiam mobilis. ISexta regula,

1nde. c . . . , , . bile per aliquod spacium in aliquo

uens mouetsemper aliquid, o n medietateiri B aliquo θ wque ad aliquii illius virtutis mouere ide mobile in Rςgvla I s et v D est tertiu, & vltimu ca- eode tempore per medietate illius D .hia pinilum huius libri, in quo philoso spacis,quia sorte non poterit moueino iuum plius ponit septe regulas de copar re. 'Septima regula, s una virtus ad move tione motuu ad mouetia. I Prima,si mouetvnu mobile, & altera altem -- aliqua virtus moueret mobile ina- per aliquod spacium in aliquo temius per aliquod spactu in aliquo te- pore, aggregatum ex illis virtutibus pore: eade, vel aequalis mouebit me mouebit aggresam ex illis mobili-dietatem, illius mobilis per duplex bus in eode, ves aequali tepore,& pspactu in eode tPe. ISecuda regula, idem spacium, quia semper mane

si aliqua virtus moueret aliqd mo- bit eade proportio. Et aduerte psibile per aliquod spactu in aequali te- cut pr*dicts regulae tenent de motupore,eade,vel aequalis virtus moue locali: ita pro portionabit iter tenent bit medietate illius mobilis per ide de motu alterationis, & augment sputu immediate illius teporis. Et tionis. Circa textum. illas duas regulas probat si naul:quia motus velocitatur secundum proportionem mouentis ad resistentia mobilis. Tertia regula, si aliqua virtus moueret aliquod mobile

An omnis motus sit omni metui comparabilis. v AE R I T v R. Vtrum omnis

motus sit omni motui coparabilis. per spacium aliquod in aliquotein s Et arguitur primo si sic, qa omnispore, eadem vel aequalis mouebit motus est velox, vel tardus, vel ergo

284쪽

E est eque velox,vel velocior, aut minus velox cu alio, &sic est copa rabilis. ISecudo arguitur lie, secundum philosophii octauo huius, motus coeli est primus,& velocissimirsommuτ.co. 76. motuu:ergo est comparabilis omni motui alteri a se: igitur. Tertio a

Tuitur: Omnes motus eade nHUura mensurantur. s. tempore sed Omnia quae eade mei, sura mensuratur, videntur ad inuicem esse coparabi- lia: ergo omnis motus eii alteri ino-

. tui coparabilis . s Quarto ars uitur sic: Motus sursum 5e deorsum, quidisserui specie: pollunt comparari in . Velocitate,& tarditate igitur omnis

. motus est omni in tui comparabilis. I Quinto arguitur sic: Si no omnis motus esset comparabili, omni motui,hoc esset,quia no omnis motus est eiusdem speciei specialissimecu omni motu,hoc est salsum, quia motus diurnus solis est velocior alteratione,& in non sunt eiusde spe- .ciei: igi tur. In oppositum eli ph ilosophus in textu. In q u ilione erui tres articuli. Quantum ad primum. Att. t. P R I M O sciendia, i, comparatio, est duarsi reru vel unius vel dua-COpara ru In aliquo tertio collatio secudumtio quid, aequale vel inaequale magis vel mi- dictione. Ru E quo sequitur' ad comparationem tria requirutur, scilicet duo quaec5par.'ntur,&tertiuin quoc5-

parantur. IEt si dicatur ' requiritur anima & etiam conceptus per quos anima comparat. Responde- . tur quod ad actualem comparati nem certe anima requiritur tanquam principale comparans, & etiaconceptus comparabilium tanquainstrumenta,quibus anima compa- G Irat. Et notis ter dicit in dissinitione unius vel duorum: quia unius ad se poteit esse comparatio, ut dicendo, sortes est albior nunc, quam heri.

IEt siquis dicat,nihil dicitur esse in

duobus:ergo nulla potest esse comparatio propria sed omnis abusiva, quaest quando coparabilia non con tuemunt in tertio, in quo coparatur,

ut Deus est melior diabolo, de quo alias visum est in Summulis. Respodetur 9, licet idem numero non sit in diuersis, tamen bene ide genere vel specie. i Et siquis iterum dicat,

plura plui ibus possunt comparari: ergo male dicitur ' comparatio est . Tunius ad aliud. Respondetur uel licet M. plures pluribus comparentur pluribus coparation ibus, tame una comparatione unu tantia uni c5paratur.

IEt aduerte quandoque aliqua

comparantur uia mediate in uno, ut

homo & asinus in albedine, quan--i iadoque immediare in duobus S m adiatem uno, ut dicedo quod sortes est ita albus sicut Plato & niger. Et scpatet quomodo ista comparatio νest in tribus & immediate in duobus, scilicet albedine & nigredine,& mediate in uno scilieet intensi ne. IAduerte ulterius ς, ad hoc Paliqua in aliquo comparentur,oporteis, illud luscipiat magis & minus: ideo sortes & Plato non comparantur in homine,quia homo no suscipit magis neq; minus, Ut alias visum est in Logica .Secundo requiritur P comparatio propria fiat in aliquo uni uoco, quod suscipiat nragis &mminus. PAduerte tamen

quod

285쪽

m Porum.

I et q

A quod comparatio minus proprie fit

in aequivoco a consilio. Nam qnque dicimus hominem pictum esse pulchriore homine uiuo , modo collator pulchritudo dr aequi uoce de vivota picto, sed in aequi uocis a casu nu- quam fit comparatio,etiam in genere non ita propriae fit comparatio sicut in specie specialissi ina, sed ut in pluribus, sit comparatio in forma

specifica. Antes rei SEcuvi, o sciendum,*circa in P se' textum incidit dissicultas, utru,qus paletur. libet res sit comparabilis alteri rei in persectione. i Pro cuius solutione est a lucr tendum ui rei d uplex attribuit pirsectio. Vna eslentialis quae non dil aliud, quam ipsim et res minii vel in tali gradu persectionali. Alia est accideralis, tuam habet res B v qualitates vel per aliquod accidesipiam pei sciens, ut homo qui meliores Spei sectiores habet qualitates persectior est dei sectione accide- tali quam alius homo non habens

ita persectas qualitates. IEt si quis,

quaerat utrum una res sit persectiora: ia persect ione essentiali seu perse- tione entitatiua . Respondetur, psc, imino impossibile est duas species vel duo ditiarentia specie esse aeques: s persectionis essentialis immo una est scin per perectior alia. Et si qu: sargu.it, Onan Ia aequaliter dii lant a persectione primi seu

Dei, ideo quia perfectio primi est infinita,& omnium aliorum finita, modo a perfectione infinita omnis pei sectio finita inaliter distat, scut si es et magnitudo infinita, tuc magnitudo bipedalis non magis attingeret eam, quam magnitudo pe Cd alis quod est salsum. Respondetur r entia aequaliter distare a persectione primi potest dupliciter in teli isti. Vno modo sic , , quocunq; gradu persectionis addito uni nunquam posset attingere perfectionem primi S sic bene verum est. Alio modo una non magis appropinquet Deo, seo. in quoad persectionem aliquam,&lic d G q t. no est verum, immo dico q, in Deo suntmultae persectiones simpliciter,

ideo illud cli simpliciter persectius, quod est sibi propinquius secudum

illam rationem persectiorem. Vnde

ut dicit philosophus in j. Thopicoruin non sequitur simiam esse meliorem equo licet ipsa sit sumitior homini, quia non est similior homini in conditionibus nobilioribus smpliciter,ideo illud, quod eli similius DDeo in conditione nobiliori illud, est persectius. Et aduerte quod coditio simpliciter in Deo nobilior est intellectualis, ideo homo est simpliciter nobilior c*lo, quia magis appropinquat Deo in conditione nobiliori, quam cetium. I Aduerte sinaliter quod sicut in Deo sunt multaepc edtionis simpliciter, ita possunt esse tot ordines perfectionu in enti bus. Unde est una persectio simpliciter in Deo quae est necesse esse, & sequanto aliquid est magis necessariutanto illud eli Spinquius Deo quoad illam periectionem, seu in illo ordiri - , 5 Iic est uni est Deo tropinqui us η tiocunq ii e corruptibilior, &tic persecti us est in v l ca ho in i ne ta- me homo simplicii erect perfectior, quia magis aporopinquat Deo quo ad Diuiligoo by Gor la

286쪽

Liber VII.

. E ad conditione simpliciter perfectiorem,s intellectualitatem ,& postea sentitiuum, & postea vegetalluunι, ideo musca simpliciter est pei sectior ea lo, licet coelum secundum quid sit persectiuS. Qu'imo T ER Tio sciendum , Q quan

tu ill ad praeses iussicit dicere,aliqua

copalat. V unt comparari ad inuicem dupliciter.Uno modo propriae, puta secudii certa quatitate excessus unius supra aliud, & sie dico, ' nulle res spe disterentes sic comparantur ad inuicem in entitate vel in essentia, ideo squis otisret homo eli perseditor asino, vel ergo i uno gradu vel in duobus. Respondetur,u non est dabilis certa quantitas execessus eius ad aequum, ideo ur sequi core larium

babilem perfectio indiuidui sup p rioris specie in infinitum excedit individuum de specie inferiori, quia

quantuncunque multipliciter persectio indiuidui inferioris, non attingeret individuum speciei superiolis ut qua tuncunque multip icetur psectio asini,etiam si secundum imaginationem posset intendi & remitti,

nunquam attin meret persectionem homines. Et si quis arguat, ergo

homo est in infinitum perfectior a-sno , ergo in infinitum est perse. ctus. s Secundo, quia si esset unus asinus ita perfectus sicut omnes asini, ille estet in infinitum perfectus, quia aliquam perfectionem finitam datam infinities contineret.

t Respondetir ad primam negando consequentiam, quia ibi arguitur a dicto secudum quid ad dictum simpliciter. Nam esse in infinitum persectius illo,non est esse persectum,nisi in respectu. Ad secundam potest dici quod licet unus asinus esset ita perfectus, sicut omnes asini qui

sunt. vel possunt esse, non tamen esset infinite perfectus, i inmo sorte ita perfectus esset unus sicut omnes Gmul capti, & etiam licet una pers ctio aliam infinities excederet, non tamen propter hoc esset infinita, cusint diuersarum rationum. Alio modo aliqua possunt comparari propriae quae secundum certam quantitatem excessus,unum excedit aliud quemadmodum dicimus quod albedo qua tuor graduum excedit albedinem duorum graduum . Et ex

isto sequitur quod aliqua duo sola

n umero disterenti a postv nt comparari ad inuicem in entitate secunduceria quatitatem excessus, ut albedo trium graduum, & albedo duorum Qv ARTO sciendum,' pro solutione aliquarum difficultatum ponuntur aliqua pro litiones proba biles. I Prima omnes motus locales sunt ad inuicem com parabiles, quorum velocitas atteditur pinas linea, quia quibus eodem tempore aequaleslinri pertranseuntur, sunt aeque

veloces, & quibus inaequales dis

runt in velocitate& tarditate. Ex quo sequitur'motus circularis est

coparabili, motui recto, immo multi philosophi voluerunt demon-ctrare lineam circularem esse squalem linee recte, sicut Alchinides voluit hoc probare. 'Et s suis dicat,

dicit Arist. in textu,' illi motus nosunt comparabiles in velocitate, &tarditate. Respondetur 9, Aristoti

tatib' eo ducent a

287쪽

corum.

Α hoe non voluit direre, ostendendo articulo. Quantum ad secundum. 9, motus circularis&rectus differat Dua IT Arva primo pinnes specie, neque linea recta, & circula- qd attedit velocitas & tarditas i moris,sed solum volebat diceres, velo tu.Proculus solutione supponit pricitas & tarditas non sunt spes spatis mo ς, velocitate attedi rines aliqdsmae, sed genera continentia multas non est aliud, quam velocitatem cossies quae non habent nomina impo gnosci per illud secundo supponit, sita,ve locitas enim motus alteratio in in velocitate duo sunt consideranis est alterius spei a velocitate mo da,ssi acium pertransitum, & illud tus locali Et quia dixit v, in genere a quo procedit,c causa. ITertio suppmprie non est comparatio, io hoc ponitur, in velocitas communiter, volebat mani sestare cum,dicebat,u, sequitur illud ,ad cuius multitudine

motus circularis & rectus non cona multiplicatur, & ad cuius media- parantur adinvicem in velocitate & tionem mediatur.' Quarto suppo- tarditatritamen simpliciter compa nitur,ci, si debeat fieri motus, opor-rantur in velocitate & tarditate, ut tet,q, sit excessus motoris super movelocitas ct tarditas determinantur bile. i. I, motor sit maioris virilitis, nota ad motus localis. IEx quo sequitur in mouendo,quam mobile in resi- secunda propo q, motus sursum & stendo. His suppositis ponuntur alidi motus deorsum sunt comparabiles quae oromnes. Prima, velocitas , - ad inuicem. Sequitur et alia propo non sequitur potentiam motoris scv oes motus locales qui fiunt ii videlicetu, proportionabiliterint neas comparabiles, sicut sunt ora li- datur sicut virtus motoris, Scremeneae recti inter se & lineae circulares tatui sicut virtus motoris, quia non sunt parabiles ad inuice in veloci- oportet u si virtus motoris in duplorate S tarditate. I Quarta pro, om remittatur,' velocitas motus in dunes augmentationes ni coparabi- plo remittatur patet,quia virtus subles ad inuiceni,quia attenduntur dupla motoris sorte nullo mo potones similia spacia& etiam omnes di est mouere mobile. arguat minutiones. Sed de alterationibus motus sequitur potentiam motoris dico P omnes alterationes quaesut sicut essectus causam, igitur ad ma- ad qualitates eiusdem spei possunt lorati Ecauset augebitur Sporti comparari ad inuicem, ut duae cale- nabiliter ectus, S econtra ad di- sectiones. Dico etiam 3 omnes alte minutionem causae diminuetur es

rationes quae pus sunt attendi psnes sectus.Respodetur cressectus ad causti illa sipacia, possunt proprie copa- se m est bona proportio quae non estrari ad inuicem ideo potest probabi nisi proportio producti ad Pduces. liter dici mallerationes factae secun Sed non oportet et sit proportio in

dum ranclem contrarietatem, vica essectibus ad preportionem causar

lefactio& stis actio. possunt com- η Secunda proportio, velocita non parari adinvicem. Et hie de primo sequitur resistentiam, sic P si eadem

ariendis, velocitas, vel tarduras in mo

tu .

288쪽

E dem proportio velocitatis qualis est . proportio relistentis, quia si moto

ut sex moueat quatuor non oporteto, duplam resistentiam,quae esset i Go, moueat tardius in duplo, immo a ui non mouebit. IEt siquis arguat,qa quanto relistentia cli minor, tanto velocitas eli inaior,ergo velocitas. motus sequitur resistentiam. Antecedens patet per experientia ira,& et hoc ur velle Arist. in tex. Respondetu, si ly quanto,denotet solam augmentationem antecedens est veru, sed non valet cosequentia, si autem denotet proportionem velocitatis, antecedens est salsum. Tertia propositio,velocitas non sequitur excessum,seu augmentationem excessus potentiae inouentis, sic*proportio velocitatis sit,sicu i proportio excen' F sus,quias uereturi duodecim velocius mouerent decem, quam duo

unum,quod est salsum. s Et si quis

arguat, secundum diminutione excessus diminuitur velocitas, igitur. Antecedens patet, quia ii in infinitum diminuatur excessus, in infinitum diminuetur velocitas, is itur. Respondetur quod bene diminuet velocitas ad diminutionem incensus, scd non proportionabiliter. I Quarta proposito velocitas motuum inpotentiis naturaliter agentibus,cum resistentia, sequitu r proportionem potentiae motoris ad resistentiam, sic videliceis quantopor io est maior tanto lit motus ve- Instantia. locior. I sed contra contra hoc arguitur,quia tunc sequeretur, Pomnis motor aequalis, moueret squale

resistentiam aequaliter, quod est salsum, quia sortius moueta prope, si Ga longe igitur.Respondetur xl' debet intelligi dummodo sit aequalis ap- placatio. quod non est hic. I Secundo sic, quia, s ueretur Psortes in infinitum posset velociter mouere, lapidem,quia secundum diminutionem lapidis potest augeri propo tio potentiae motiuae super resistentiam,sed lapis potest diminui in in-snitum,igitur. I Respondetur negado consequentiam, quia seruata eadem potentia motoris, non potest

resistentia in infinitum minui naturaliter, non enim solum resistit grauitas lapidis sorti proiicieti, sed grauitas membrorum impetum in primentium & medium diuidentium, indepol lapis tantum diminui, 2 non erit receptiuus illius impetus. D vh ITA TvR secundo, pc Hnesciuid attendit velocitas motus,

localis ex parte essectus. Tro cuius dila, io

solutione supponitur si velocitas, ealismo- motus prout nunc ad proposuis est, tus ex p- potest attendi ex parte duorum , s. φst e parte cavsq, & ex parte essectus, ' dubium praecedens quaercbat in parte caule, S illud quaerit ex parte dia sectus.Hoc supposito ponuntur alique qropositiones. I Prima velocitas inotus localis recti non attenditur pines spacium corporale pertra

stu in i in tanto, vel tanto tem Pore ,

quia sequerct i totum velociori motu moveretur quam pars, quia maius spacium pcrtransit quam medietas,quia totum maius spacium corporalem duplo describeret qua medietas in aequali tempore, & ii militer quaestio posset neri de spacio su

289쪽

Physi

icorum.

Aperficiali. 'II Secunda propositio, in mobilis in tanis, vel in tanto tem- Cmotu locali recto attenditur veloci pore. Et notanter dr verum vel imatas Irines spacium lineale descriptu ginarium propter v ltimam sphera, ab ipso mobili in tanto vel tanto te- quae non describit spacium verumpore. Quod probatur,quia vclocitas vel imaginarium . Veloe lasa treditor rines fractum & non cor Duκt τλTun tertio poenes in m x

porale nec superliciale, igitur atten quid attenditur velocitas in motu ' Σ,: ,

ditur penes spacium lineale. t Ter- augmentationis. Pro cuius solutio ne, quiJtia propositio velocitas motus lo- ne ponunt ali lus propon eq. Prima attendie. calis recti non attenditur 'lanes velocitas augmentationis non attenspacium lineale totale exiliens in- ditur psnes quantitatem ac tessi intra terminum a quo, & terminu ad in tanto,uel in tanto, tempore. Q r uem, quia tunc sequeretur, ita r- probatur & ponatur I, in aliquo teius motum velocius moueretur, pore uni paruae herbs acquiratur . quam mobile velocius motum, ut titas digitatis per conuersionem ali-

ponendo casum ' sint duae lineae menti, &etiam uni magnae arbori Inter duos parietes,una magna,quq acquiratur squalis quantitas in aequasi attingat duas parietes & alia , quali tempore, tunc collat P cui li- parua. Et volo verum, qu6dinei- beta dii enit aequalis utitas in aequapiant simul moueri, Si simul tangat li tre,& in non iudicatur aequaliter g alium parietem,tunc ille duae lineae esse augmenta. na augmetatio herbi D in aequali tempore transeunt aequale sensbiliter percipitur & no augmespacium,& tamen una x loci ori mo latio arboris igitur. s Secunda a po

tu movetur, puta Diarua, quam alia. velocitas augmentationis non atte-

Quarta proposi: io, velocitas m di turpines proportione qualitatis tus localis recti attenditur penes*.i acquisitae ad quantitate pexissente: cium lincale veru vel imaginartu, na si sic sequeretur tessent dus augdescriptum a puncto m diu, vel aeq. mentationes,quarum una non esset ualenti corporis moti in tanto vel in velocior alia neq; tardior,neque ae- tanto ipe. Et notanter dr aequi uale qualis. nam ponendo iv a sit corpusti quia si fieret codensatio ipsius ino pedale,& augeatur in hora acquire bilis, non maneret idem puctus me do tibi quantitatem pedalem , licidius nisi secundum squi ualentiam. sat bipedale, di b fit corpus pedale, Sed de motu circulari ponitur talis di augeatur in eadem hora acquire conelusio. Velocitas motus circu- do quantitatem bipedalem, lic 9, b, laris attenditur p es si acium per- in fine sit tripedale, tuncq uantitatis transitum in tanto, vel in lato tre. acquistae primi, sca ad quantitatem ISecunda conclusio. Dicti veloci- praeexisteretem est proportio squalitas attenditur poenes spacium linea tans, re respectu ipsius b est pi oporte verum vel imo ranarium descri- tio inaequalitatis, quae non con p. a plua pucto velocissime moto iplius rantur ad inuicem, igitur , Uccaug mea Diuili acri by coral

290쪽

Liber VIII.

E naentationes ille. η Tertia proposi

tio, velocitas augmentationis atten

ditur pines proportionem compositi ex quantitate pexistente,& quantitate acquilitia ad pexistentem soluin ordine a s tempus , ut ii a pedale acquirat sibi in hora quatitatem pedalem,&b quantitatem bipedalem tunc in augmentatione ipsius a, proportio copositi ex pexistente, Sac-q u i sita ad pexistens solum est dupla& in augmentatione b est tripla, moin quali pro',rtione se habet dupla ad triplam in tali proportione se habet b ad augmen lationem a. Sed de motu alterationis ponitur una sup-O,le una conclusio. Suppo est haec, 9, in alteratione inuenit duplex successio,ta n intensionem,& fm extesionem.Τunc sit haec conci usio. Velo F citas alterationis attenditur psnes qualitatem acquisitain In tanto, vel in tanto tempore absolutae. Verbi G

ratia, ut si duob. subiectis, sue squaib. sue inaequalib. in eade hora acgrant qualitates iquales ista erunt C quae velociter alterara.Et hic de se- cudo art. Quantu ad tritum arti . sit. CONCLusio responsalis: Ani. s. Non omnis motus est omni motui comparabilis comparatione oppriet dicta. Ad rationes ante Oppolitum.

Ad primam dret velos non drde motibus sicut species specialissimae,

ideo non oportet omnis motus

si comparabilis omni motui in velox, vel tardum, immo dicunt multi, velox & tardum diar aequiu Ede motibus differentIbus spe. I Adsecudam dr, quod talis motus bene est comparabilis omni motui locali sed nom cuilibet alteri motui co- paratur. Et similiter ad alias rone, x patet quid sit dicedum in articulis.

PHYSICOR UMLIBER OCTAVUS.

T κ v M autem factus sit aliquando

motus,cum non effet prius, ct corauι pitur iterum, sic smoueri nihi sit, aut neque fa ctus eH,neque corrumpitur . sed erat semper, is semper erit hoc immortale. 9 sine quiete existit an his quae siunt, ut vita quadamnatura olbus subsistentibus,cte.

S i E Eset Octauus liber Physicoru, in quo philosophus inquiritur

quid sit primus motus, primus motor, & primum mobile'. Et dividit inquatuor tractatus. In primo determinat de perpetuitate motus & continet quatuor capitula. In primo ponit opiniones antiquorum Antiquo rum philosophantium this de Perpe

tuitate motus.

SEARCH

MENU NAVIGATION