Petri Tatareti ... In Aristotelis philosophiam, naturalem, diuinam, & moralem, exactissima commentaria quibus passim inseruntur quaestiones quamplurimae, ... Additae sunt in calce duae quaestiones R.P.M. Iacobini Bargij, Scotistae clarissimi. Omnia n

발행: 1581년

분량: 854페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

. Physivorum. 137

A cognitione sed appetitu naturalem

ipsius corporis, qua non est nili ines inacio natural s illius conmiis ad ubi deorsum, & ideo iste motus lolueti ad viiii. i. ad unu ubi, puta ad ubi de-- li orsum, licui appetitus naturalis ad

unum determinatur. Alius aut i DO-

tus, qui est ratione animae sequitur appraehensione, quae non est semper respectu unius loci,& situs, sed nunc respectu unius, nunc respectu alterius, ideo appetitus animalis seques cognitione non est respectu unius stus, propter quod talis motus non

est semper ad eunde situm. ITertio

differatnt,quia animalia in illo in tu,cuius anima est principium,possunt se sistere per intrinsecum. unde

quamuis brutu non moueatur tib re, potest in cum alio occurrete ap-

v praebenso se sistere. sed in alio motu non potest se sistere , sicut elementupraedom trians non potest se sistere. Vbi sur. Et dicit Scotus 3 naturalius est corpori perfici ab anima,& s fiat

sectibile eius, & ν moueatur motu competenti animae,quam P moueatur motu proprio ad centrum .s Et aduerte ulterius in motus animalis

inquantum est ab anima secuduincognitione, non est proprie naturalis,neque violentus, nisi capiedo naturale ut distinguitur contra violentu,quia talis semper fit secundu cognitionem obiecti,& animal in etur ad illud secundum illam appraebensionem S appetitum, que habet ad illad obiectu. Posset elici dici naturalis pro qu. ito diceretur colaruatiuus ipsius aiat is, sed motus animalis, etsi sca m exigentia esemeti potis 4

dici naturalis,si moueatursiam exi Q gentia illius elementi, puta ad ubi,

deorsum . Si aute moueatur contra eius inclinatione naturale drivioletus, ideo omnis motus animalis Q. non fit deorsum , dicitur violentus,iattendendo ipsum motu scam exingentiam elementi praedominantis. Du BiTA TvR tertio. Vtrii An omne omne corpus moueatur. Pro cuius: co pu

solutione ponuntur aliquae proposi- Σμ '

tiones. I Prima: tota terra mouetur: continue motu locali descensus,qa probaturi quia continue centru grauitatis terrae est extra centrum mundi,ergo cotinue descendit, patet c sequentia,quia cum terra naturali

ter moueatur ad mediu, simpliciter ipsa appetit ut ex omni latere medii sit aequalis grauitas, ideo quado sic non est,& non est impedimentum, II terra mouet se, ut mediu grauitatis sit mediu muli di,modo costatu, re- 'spectu tantae grauitatis quanta est e prauitas terrae nomi per naturam esse impedimentu: Anumptu patet: quia continue pars terrae discooperta sit Isuior: ergo centru grauitati terrae fit extra centru mundi , quia hia esset aequalis grauitatis ex omni latere centri, si ab aliqua parte au serretur aliqua grauitas,& non ab alia medietate,tuc seret inaequalis. Antecede, patet de te, qa radis solares, tinue leuiscat partes terrae discoopertas. Et siquis arguat dicendo quod licet una pars fiat leuior S ali. irrauior, tamen talis paruus excessus no est fasticiens nec pol mouer totam terram. Respondetur quod hoc non conchidit,quia non solum

Tertia Paria s i l

312쪽

Liber VIII.

ille paruus excessus qui additur appetit mouere terrai sed tota terra appetit ita locari. Ex quo pol inferrio, tota terra mouet turres, S castra, Ied non percipimus propter tarditate motus,propter quod multi dixe runt terram non moueri. Secunda propositio: tota aqua mouetur locaHIiter, quia tota terra illo motu continuὰ mouetur,ereoomnia ab ea suis stentata cuiusmodi est aqua. sTe tia propositio,infima regio aeris continue mouetur, quia insequitur motum aquae ne fiat vacuit . Quarta propositio,non videtur esse manifesta aliquod corpus quiescere localiter priter mediam regione aeris, qa

corpora cilesia, R ignis & suprema

regio aeris motiemur circulariter.

Sed quod media regio aeris quie- i probatur, lula est in loco naturali, nec videtur aliqua rario quare debeat moueri, igitur. Et si arguatur, media regio aeris est graitior aere interiori: erso descendit. 'Item multae exhalationes siccae descedur peream: ergo diuidunt eam, S per consequens partes tuae mouentur. Ad primit dicitur i, modica prauitas aeris non sum cit movcre illuaere. Ad secundam dicitur, quod multae paries ipsius mediae regionis per quas fit asce sus & descensus e

lx quo Gequitur 9, tota media r 1rio quies it, capiendo totis catheronematicae, S non syncatllegorem a-ricae. s Ex quo se u tur,q, sali la,corpus continue quiescat est inpio media aerib, quae tame media regio

aeris cotinue mouet motu alterationis, quia cotinue illuminat. Ex quo

sequitur,a, omne comus mouetur

salte aliquo motu, R illud ut susticere philosopho. Videtur et dicere

S . non solii omne corpus mouetur, sed omne corpus pol mouere &moueri, S pol sic ybari utraq; pari; omne agens habes aliquem terminu in virtute sua pol illu habere salte si sit suscepi bile illius, sed omne

corpus vr habere terminu motus I

calis in virtute sua activa, quia ut ipse dicit, terminus motus est ubi, qui est impersectior termino cuiuscunque alterius motus, ideo dicit,u, nullum est corpus, ita impersectum quod non habeat in sua virtute istuterminu,& et ad mouendii aliud ad istu terminii, ut lapis trahit ad locustium aliud si sibi coniunetatur. I Ex quo pol in serri, ' omne corpus a seipso pol moueri. Et si quis dicat, nihil agit in seipsum , ergo videtur 'nihil mouet seipsum, quia tunci de simul esset in actu, R in potetiare pectu eiusde. Rndet Scottis,lilla propolitio non est vera nisi de apete uni uoco, nec illa probatio concludit, ' tunc idem simul esset in actu, te in potentia nisi qri agens agit uni uoce,quod sit quando aetens indutit in passum sorma ei uide rationis es illa per qua alit. Unde si aliquid sic ageret in se sequeretur, ς, simul haberet formam ei uiae rationis ad qua mouet,& dii mouetur ad illam causaretur illa, is itur simul haberet,& non haberet illa, in agentibus au- te a qui uocis. i. quae non agunt per forma eiusde rationis cum illa ad quam

agibilita

te corpo rum lanis torum

313쪽

A qua agunt, propositio illa. s. q, nihil

mouet se non habet necessitate,nec et eius probatio videlicet ' ide ellet in actu,& in potentia respectu ei uia decu agens est virtualiter in actu tale,& formaliter tale in potentia se

mali.s Et subdit Sco.s illa glosa de

.i agentibus uni uocis,& aequi uocis necessaria est, quia philosophus ponit motu non solii in genere qualitatis, sed quantitatis,& ubi, in quantitate aut,& ubi nullu est a sens uni u cu,quia in genere quanti talis,& ubi nulla est forma quae sit principium inducendi similem forma. IEx quo

inserti omnis motus qui non est ad forma activam non est ab agente uni uoco, cu talis serma terminas nost activa,nulla eiusdem rationis est principium agendi. Et haec de secunt do arti . Quantum ad tertiust.

salis ad quae situ. Grauia& leuia mouentura seipss in genere causae esticientis,ut patet ex primo artic. Ad rationes ante oppositum patent solutiones x dictis.

vero aliud facientibus principium maras erit de his manifeIlum circ.

τα s . I S T ε est tertius tractatus hu-ti inde. ' uis libri, in quo philosophus ostedit

quis motus sit perpetuus. Et diuiditur in quatuor capitula. In primo pohit sex cofusiones.sQuaru prim2 apposi est:alteratio est prior augmentatio- 4: ci is ne,& diminutione: quia augmentariem tu, tiost per conuersione nutrimeti in Perpetu'. substantia aliti,quod ali metu est primo dissi inite , &postea simile ipsi nutrito quod non fit nili per alteratione:igitur.Secunda pars probaturi Cquia di ininutio praesupponat augmen tallone.' Secu nda conclusio,ab

teratio non est primus motus, qui onanea iteratione praecessit alteras,

y quidem alterans oportet prius approximari passo per motum locale in antequa alteret ipsum, ergo motus localis prςcessit illam alterationem. 'Tertia conci usio,motus localis est primus motuit, quia tantu sunt tres ii, spes motus. s. scam qualitate uti ta- itte& ubi,sed motus localis est prior raugmen latione, luar est prior altera tione: ig itur.' Quarta coclusio: M. . :tus localis ei t prior natura aliis motibus,quia motus localis pol esse noexistentibus aliis motibus, sed alii non possunt elle sine ipso: ergo. Maior pater: quia non est nec elle illud quod movet localiter generari, vel corrupi,& per consequens, nec alte Drari,vel augmenta ri. Quinta conclusio, motus localis est prior aliistri, quia perpetuu est prius no perpetuo, sed motus localis cli perpetuus: aliJ vero no: igitur, & licet in uno & eode generatio praecedat omne aliti motum tu motus localis est simpliciter prior. Sexta conclusio, . - motus localis est prior alis, motibus . . . secudii persectione,patet tripliciter. Primo, quia in uno, S eode motus localis est posterior generatione, ergo est prior persectione. Tenet cosequentia, quia quae sunt posteriora via Senerationis sunt priora via persectionis gnatione aut posterius, natura prius est. Scdo,qa motus localis solii couenit psectis, igit est Psectior aliis. Ans patet, et a py indigen

314쪽

Liber VIII.

E tia organorum, multa viuentia sunt immobilia motu .pgressivo, ut plantae,& qusda genera animal tu Tertio secundu motu locale nihil mutatur deesse rei sicut secundum alios, igitur est per sectior aliis.

di inde. αἱ e re aut e loci mutatio prima sit nunc monstrandu m.

M. u, i, i v v eii secundu capitulit, inealis sis. quo philosophus ostendit 3 solus

Ius perpe motu localis est perpetuus,& intentuus in- dit talem coclutione. s Nullus alius oe, αι u Qx amotu locali unus& ide exiluc stens p. st,esse continuus, & perpetuus, probat duabu, rationibus. Prima nulla mutatio inter terminos cotrarios, vel oppositos potest esse continua, S perpetua naturaliter, sed

Onan Is mutatio alia a mutatione locali est huiusmodi. Et s quis di-

p cat notus localis est et inter termi

nos contrarios; quia Omnis motus

est de cotrario in contrariis, ut pater in quinto huius.Dicitur et licet contraria aliqua, inter quae est motus, impediant perpetuitate motus, aliqua sunt tamen, qti e no impediunt perpetuitatem motus. l Et siquis di C5. s. ει cat , Plicet de uno cotrario in aliud p L 19. cotrarium non si mutatio perpetua absit; reflexione tamen mutatio illa per reflexione pol perpetuati.Respode aetatis inutatio non est una,&eade mutatio ante reflexionem , &post, quia tales mutationes sunt couama,& sic non possJunt ad inuicem continuari. Et si quis dicat, r m . tus cotrariatur quieti, ergo no contrariabitur motui,& pcoseques illi motus possunt cotinuari. Rndet philosophus, i vnsi bene opponis diuer Isis scam diuersa genera oppositi nis. da ro,sicut est in generatione,& corruptione, ita et in aliis motibus, sed sic est in generatione, & corruption 2, inter generatione,&corruptione sibi opposita est aliqa medius ibi oppositu: ergo ita est in aliis Autori motibus, &P con seques no posIunt esse cotinua. Et ex illo passia elicitur, in nihil reneratur ut raptim traseat. Habet et hic Aristoteles, i in lians attribuitur posteriori pallioni, de no primae pastioni. QVONI 'M aut con T. eo .s .

tingit esse quenda motu in sinit ' inde.

unum emitentem oc. Is T v D est tertiu capitulia, in quivi. quo philosophus ostedit, p nullus motus amotus pol esse perpetuus praeter ino perpςxuitu circulare. Et intendit quinq; con - η - λς

clutiones. I Prima neccile est in otii 2 eis u

ni motu rcflexo mobile quiescere' latea . in termino reflexionis, quod .sbar, Hquia mobile non simul accedit ad terminii, & recedit ab eode, nec limul accedit,& recedit sed est in i sinergo in alio tepore accedit & alio recedit,& Per conseques est signabile tepus, in quo non accedit, nec re cedit a termino magnitudinis, ergo

oportet tunc ipsum quiescere, igiatur. I Secunda conclusio, motus re-

fiexus non est unus,quod probat sex rationibus. Prima differentia specie non possunt ad inuice cotinuam, sed motus rectus,&reflexus differunt specie cusint cotraris: igitur. 'Secuda ratio ille motus non est unus qui

est per quiete interruptus. sed sic ethde

315쪽

Phasicorum. I 39

A motu reflexo, igitur. sortia ratio,

quia si esset unus motus,& cotinuus: tunc mobile in termino reflexionis moueretur, coseques est salsum, isitur. Falsitas consequetis patet, quia

tunc moueretur motibus cotrariis, - quia tuc moueretur,& no est maior ratio quare moueretur motu acces- . . t. sus Q recessus vel eco tra, igitur in ueretur ambobus motibus. I Quartaro: Illi motus non sunt unus, cum

quoru uno stat quies opposita altere sed sic est de motu ante reflexi ne,& post reflexione: igitur. Minor patet,qa si aliquod mobile moueatur a loco sursum ad locu deorsum,

u S ecotra, tuc motus ante reflexione

dr motus deorsum : cu quo stat 'es opposita motui sursu:&postreii xione igit. Quinta ratio, qa tuc sequeretur ir in eode instanti simul A & semel fieret albii, & non albis,sin instanti terminante dealbatione, in

tuo incipit denigratio , sed hoc estes sum, igitur.' Sexta ratio: Illi motus non sunt unus qui sunt cotraris, sed se est de motu ante reflexione: igitur. ITertia conclusio: Impossibila est motu rectum esse unu Sperpetuu,quia motus rectus fit supra spa-ctu finitu, supra qd non potest seriret teratio nisi per reflexione, & i

terueniente reflexione non est unus motus & continuus. Quarta conclusio. motum mixtum ex recto, &circulari non contingit esse unu ,&perpetuit,quia nullu mixtum cotingit esse perpetuu cuius aliquod mixtibiliu non contingit esse perpetuit, sed motu rectum non contingit ese perpetuit: igitur. Quinta conclusio: Nullus motus Iocalis praeter circulare potest esse unus, & perpetuus, quia omnis motus localis est circularis, vel rectus, vel mixtus ex utroque, sed nec rectus, nec mixtus p test esse perpetuus: igitur.

nita ma nitudine non contingit n*ς

infinitam esse potentiam, ex his manifestum est Θc.

Is Tu D est quartum rapitulum, Μotus in quo philosophus ostedit,*mo- cu a tus circularis est perpetuus & unus,& intendit duas coclusiones. Qua- unus.'ru prima est; motus circularis est p-petuus, quod probat, quia illom tus,qui est ab eode in id e sine reflexione potest perpetuari, sed motu circularis est huiusmodi: igitur. Et ex hoc inseri tria correlaria. 'Primu,nullus motus qui fit secundum D semicirculum, aut alteram portionem circuli est perpetuus: quia ibi non potest fieri regressus ab eodem in idem nisi per reflexionem: igitur. Secundu corrotarium, nullus motus alius a motu locali circulari potest esse perpetuus, quia omnis alius est de contrario in contrariti, modo talis non potest esse perpetuuς. igitur . 'Tertium corrotariu, salsum est omnia semper moueri & omnia

esse continuo motu, quia oportet omnia moueri motu circulari cum

omnes alii motus sint finiti & terminabiles ad quiete. ISecuda c5Auso:Inter motus locales motus circularis est primus, ' probat quatitorronibus & tribus auctoritatib. Prima ratio est, Omnis motus localis

S 3 vel

316쪽

O r Liber VIII

a vel est circularis, Arectust vel mix Tertia auctoritas est Democriti po- Gius ex circulari & recto, sed inter nentis principia rerum esse quaeda omnes illos motus, motus circula- corpora atomatia quae segreganturris est primus, quod probat, primo & congregantur, & fiebant genera- est prior motu mixto: quia simplex tiones, & segregatio& congregatioeli prius coposito,i sit prior recto p sunt motus, locales, igitur motu, lobat,iluia perlectius est prius minus calis est primus & non nisi circul

l . p. secto ted motus circularis est P- xi tigi V ' τ eo.so. sectior motu recto, quia est incorru A. O N igitur neq; in insini kil.

ptibilis& motus rectus est corrupti tame contingit in minori bilis. igitur. Secuda ratio, moxu P magnitudine ampliorem Θα

iure V petuus est prior motu no perpetuo,

sed motus circularis est huiusmodi, Is TE'est Vltimus tractatus hu- M.tu, de alii no sunt perpetui:igitur. I Ter ius libri videlicet octaui play. in quo infinito , ' tia ratio: mensura est prior mensu- ostendis quale est primum moues. infinita rato, sed motus circularis est men- Et diuiditur in tria capitula. In pristita aliorsi motuum, igitur. Mino- mo ostendit i ad motum infiniture probat, quia omnia mensurantur requiritur potentia infinita ponens primo, S primu est mensuraalio- tres conclusiones.Prima, impostibi e tu. Quarta ratio, motus regularis te est mouens finitum mouere per

est prior motu irregulari sed motus tempus infinitum. Pro cuius pro- circularis est regularis, alii uero no: batione supponit v, moues linitum Higit motus circularis est prior alii . fit. a.& mobile finitu sit.b. tepus v Minore probat,quia motus circula- ro infinitust e. Secudo lupponit, nixis non est velocior in principio, ci pars mouetis sit, d, & pars mobilis in medio vel fine, nec econtra, sea iit c,& pars teporis infiniti sit T. tuc motus recti saltem si sint naturales sic arguit,si a moueat b in e,d mouesunt velociores in principio, quam bit e in Z, sed d potest totiens lumiin fine. igitur. Consequenter proe- φ finiet totum a ,&c, sic incolum et bat auctoritatibus. IPrima aucto- totum b, cum ilia sint finita, sed et, ritas est Empedoclis dicentis litem nunil potest consumerec, cuc hi in& amicitiam esse principia motuum finitum, ergo e non erat ad quatuper staregationem & congregatio- tempus in quo a moueml b. t Scclanem Hiae sunt motus locales, igitur concluso; In magnitudine finita noscundum insum motus localis est potest esse virtus infinita . Pro quo prior aliis. s Secunda auctoritas est supponit primo i maior potentia Anaxagorae dicentis, omnia fuisses mouet in minori tempore,& minor in uno confuso chaos,& per intelle- in maiori. Secunda F omnis motus ctsi diuinu segregata suerunt, quae fit in t pe,tunc lic arguit, si in magni segregatio est motus localis, icitur tudine finita sit virtus infinita, tunc dicebat motu locale esse prinspiu. sequeretur 9, virtus finita & in inita

317쪽

Α nita possent mouere in aequali treidem mobile consequens est salsum

igitur. Consequentia patet, quia cu traq; magnitudo sit finita utraque mouebit in tempore finito licet una in maiori,alia vero mino ri, augeatur ergo virtus finita secundum proportionem secundum quam unum tempus excedebat aliud tune virtus sinita,& infinita mouebiit in aequali tempore. 'Tertia conclusio.In magnituditudine infinita non pol esse virtus fin i ta,quod probat duabus rationibus. Prima, si in magnitudine infinita esset virtus finita se queretur si virtus finit a quς esset in magnitudine esset infinita quia illa virtus est infinita,quae mouet aliquod mobile velocius,qua posti t aliqua virtus finita mouere, sed sic esset de virtu-B te, quae esset in magnitudine infinita quacuque virtute data in magnitudine infinita esset dare maiorem,& per consequen serat infinita secudaros in magnitudine infinita eet virtus finita moueret per ips snitu,&sic moueretur in aequali tempore cum magni tudine is ita conseques est talium, igitur.

τ - DE his autem qua seruntur de inde. benes habet dubitare quadam

. . . 'dubitationem Urc. Is Tu D est secundum capitu- a quo mo G,in qu0 philosophus mouet quanuentur. dam qOnem pura a quo mouentur proiecta quido sunt extra proiicies. Pro solutione ponuntur quatuor coclusiones, Prima, proiecta no m uentura parte medii propinqua proiicienti, quiasmiliter esse qo de ista

parte medii a quo moueretur.sicut C de proiecto. I Secunda conclusio, iecta non mouent a medio seque te quemadmodum dixerunt aliqui antiquis, sic mouebantur ne fieret vacuu, sed hoc non est versi, quia oporteret in motu proiecti omnia polleriora moueri. I Tertia conclusio,Riectavr moueri a medio & a parti. 'bus medii seinuicem mouentibus, ira proiiciens simul cum lapidem mouet aetem propinquu,& ille aeralium,& sic consequenter usque ad x Tfinem motus.Unde proiiciens simul cum proiecto non solum mouet a rem propinquum , immo cum hodimprimit sibi virtutem mouendi aerem sequentem. I Quarta coclusio, motus proiectorum 'on est propriissime unus, & continuus, quia ad Dpersectam continualitatem de unitatem motus requiritur unitas mot rum, quae non est in motibus proiectorum. l

quae sunt, nece se est semper esse

motum coutinuum .

I s et v o est tertium &vltimum capitulum, in quo philosophus Olle titi, ων dit viritatem, S immobilitatem pri mobilis.

mi motoris, ponens quattuor conclusiones. Prima, tantum est unum primum mouens,quialalias esset sis

cessus in infinitum,u, prius reprobatum est igr. II Secunda conclusio,primum mouen, est immobile probatduab. roni b. prima,quia si nio ueret, moueret ab alio &lic non Get pri-t t. mum mouens igr.Secundar5,sies. iset mobile, sequereturi non sem et

318쪽

a per moueretur qMa esset fatigabile, 9, talis sit infinitus, igitur. Tertio G

vel saltem non moueres regulari- arguitur sici Implicat coniradictio te quod eii falsum, igitur.' Tertia nem elle aliquod infinitum actu, erronclusio, primum moues est in cir go nulla est virtus infinita, & per tuseretia ipsius elli,quia primu mo- consequens primus motor non estuens det poni ubi velocior est mo- infinitae virtutis. I Quarto arguitur tus, cincircini ferentia si hirae vel sc Impossibile est primum motorector est motus,quam in centro, igi- ess euec non mouere vel moueri velotur. I Quarta conclusio, primu mo- citate infinita, sed si primus motor .uens est in diuisibile, nullam habens si infinitae virtutis , alterum illorum at nitudinem. Quod probat, quia necessario sequit secundum phil vel naberet magnitudinem finitam sophum naturalem,ergo non det ia 3.16. vel infinitam. Non infinitam, quia cedi in philosophia naturali u sit in nulla est talis. ut probatum est. Ter- finitae vitutis. Antecedens patet protio huius. Nec snitam, quia potetia prima parte in primo tractatu huius infinita non potest esse in magnitudi ubi dicit primum motorem necessane finita .Primus aute motoreit po- rio esse perpetuum, sed quo ad .seculentiae infinitae,cum moueat perte- dam partem patet , quia si moueret pus infinitum, igitur. Circa textu. infinita velocitate, tunc dabilis essets . - motus velocillimus,ci, est manifeste F Anprimus motor sis Hui 3Πμώς- falsum igit. Quinto arguit. Quic- is

- in mi Tu R. Vtru primus virtutis,ergo non ipse solus est inmmotor sit immobilis, unus,infinitus nitar virtutis. Ans patet, quia mat i mpartibilis & nullam habens ma- tia priniat, et virtutem sustandi insi gnitudinein,& an si mouens natu nitis sormis S ignis hei virtute e tale aut violentum. Primo arguit burendi infinita combustibilia. Sila contra suppositum,quia implicat co potentia visiva habet virtutem in

tradictionem aliquid esse infinitum mutandi ab infinitis obiectis igito S nullam here magnitudinem,igi- s In oppositum est philosophus in

tur. A ntecedens patet in primo hu- textu. In ista qugstione erunt tres

ius,ubi dru ratio infiniti soli quan art. Quantum ad primum. Attii titata conuenit & non substatiae vel, P R I M o sciendum et, pro de- qualitati nisi secundum accidens,er claratione primi partis flonis. Sup supposim implicat,m primus motor sit in- ponitur primo, a, nec moueri, nec tionc finitus & nullam habeat magnitudi mouere se dicunt persectionem simnem, itur. ISecundo arguitur sic: pliciter,licet bene mouere, ideo nolPrimus motor non potest nobis in- oportet,quod si mouentia secunda- notescere nisi per suos effectus , sed ma sint mobilia quod primum m , nullus effectus eius est infinitus, ut vens ubique praesens nulla persectio 3 patet de se, ergo non possumus sciretne carens sit mobile seu, quod Im

319쪽

phsicorum. I AI

A ueat se. I Ailaerte tame ut dicit M. lio,quia iam non esset primum nisi Cseo . in ir omnis persectio simpliciter attri- dicatur, quod moueretur a seipso, q*' i buitur Deo, ideo aliter no esset sum quod ei fallum, igitur. Nam ii mO-

me persectus, non tamen Oportet o, ueretur a seipso, velήmoueretur ad

W' omne illud quod attribuitur sibi sit aliquam formam quam habet, vel

persectio simpliciter: nam generare quam non habet, non primum,quia S tenerari attribuuntur sibi,Sta me stultra moueretur , nec secundum,

non sunt pζrsectiones simpliciter. quia careret aliqua perfectione. SupNam ut ipse dicit ibidem nulla per- ponit, etiam philosophus quod sectio simpliciter est incompossibi- primum mouens eli indi ullabile, relis alteri persectioni, sed generare,& ita non habet partem se mouentem generari in diuinis, seu paternitas, & partem per se motam suare non& filiatio sunt incompossibiles, igit. mouebitur. Supponit etiam primae Dicit etiam ibi, r persectio simpli- mouens non habere magnitudinem citer est communicabilis tribus sup sua informet, & cui inhaereat ad eupositis in diuinis modo notum est y ius motum ipsum mouetur per accleenerare non attribuitur filio. Et di dens, quemadmodum mouetur araeit ibidem, D persectio simpliciter ad motum corporis. IEst in aduer- est quae est melior in quolibet suppo tendum ' licet primus moror nonsito absolutae accepto secucdum ra- habeat magnitudinem, quae sit qua B tionem suppositi,non determinado titatis molis, habet tamen magnitu ianaturam in qua, vel cuius est suppo dinem virtutis infinitam . Uult etias tum quam non ipsa, ideit, quam habere philosophus ' primus m quodlibet sibi incompossibile, ut ca tor est smplex& non compesitus, nis inq uantum est in natura cani ira quia si esset compositus non esset pra non ed melius sibi habere scientiam mus, quia cuiuslibet compoliti par qua in copossibile sibi,quia tunc no tes eius pretcedunt. IEx quo sequit remaneret canis tamen est sibi me- quil sit dicendum ad primam par- litisse dum quod est suppoli tum . te qonis quod primus motor est im-

Secundo supponitur,quod philO- mobilis non sens magnitudinems ... liis isophus dicit primum motorem es- summae psectus&summae simplex. se immobilem . Pro cuius proba- Ex licet primum moues aliter&al I tione assumit, quod non est necesse ter se ii beat per denominationem

omne mouens inoveri ad hoc quod extrinsecam, non tamen intrini eramoueat. Non enim oportet quod si- nec mutatur de no velle in velle,aut

quis calefaciat aliquem quod ille ca econtra, nee de non intel ligere ad Iesai,&sic de multis aliis. Accipit, intelligere . etiam quod oportet esse statum im- SECvMDo sciendum, mouentibus,ita quod e st deuenire, Arist. fuit in isto Octauo, quo Mad unum primuin essentialiter sub- qd Deus immediate,caulat necem-i ordinatis, quod non mouetur ab a- rio causat, di quicquid immedia-Disitir le

320쪽

ciber VIII.

. E re potest care,quia nono pom -- . negaret plailosophus, diceret. n. e- G.tingentia ad causandum, nisi Ppter minentiori modo hens talem virtu- aliquam mutabilitatem in agente , tem pol quidem in suo ordine in es

quod non potest esse in agente pri- sectum ed ordo suus est πιν sit ca sumo cum ti immutabile, ergo in age perior & remotior. Et si dicat conte lecundario,& licvr habere Ariit. tra eum. quia tunc sequeretur si in non quodcunq, creabile Deus p pericinio requireretur in prima cateli immediate, & se solo creare, sta ad causandu quia mediante casecurunc pollet sacere cr nulla causa se- da dicereta, cum dico immediat cunda haberet actionem propriam. caret duo dico. s. cationem, S illud Sed istud urelie cotra philosophum, dicit perfectionem, & dico modum' commentatorem, tinnao videtur siue immediationem candi &illere dicere . Commentator, sic entia quirit imperfectionem annexam, non haberent suas est entias, ct enti- ergo ad mediate candum requiritur tales. Modo secundum philosophii imperfectio, non scutro causandi, Inconueniens est Deum posse en ti- sol sicut conditio necessaria in astentates omniu aliorum destruere. Pro te.Ex quos ituri philosophus nebat etiam, quia si Deus posset i in me gareti stam, Nerseditor causa im-drate oe creabile causare tequeret v, mediatius causet. Adverte tamen

in causis estentialiter non ponuntur illae mediae caui, subordinatis noeiset simpliciter ne ut addatur perfectio calitatis, quia H cestarius nec essentialis, quod est in tota persectisti me est in prima, sed conueniens apud philosophia, illius ut lietur ordinata persectio descentu allum pii oppositum tenent the dens ad vitiniam i inperfectum , 5

- 4 Qg Dcum In P ila immediate crea non sit sine diminutione persecti .squba R d ς abile potest intelligi nisAEEt ad rones Arist. di Deus

eidabile cup icit . Vno mo immediatioe Poteii facere causas secundarias sine creare cauti sic non mediat aliqua ca, S sui, actionibus,& vere remanebunt tu imio lic poteri Alio modo immediat: entia. Dicitur etiam o, ordo causa

ith tu est tam causae quam esectu Sproxi- ru nia est sic necessarius quin Deusini, S. sic non potcii cum non possit possit illum destruere di causale si-

prodocere relationem nisi concurre ne aliqua causa secunda. tibus extremis suo modo,&omnia TER Tio si tendum, in circa Antantus ita sunt de mente Aqti,& etiam il- textum incidit talis difficultas, utru unus Ia qconsequenter dicentur. Et sic ina sit unus primus motor. C Et vi P i my arguatur contra Arist. probando cyno,quia sunt tot quot sunt orbet, μ' 'φ' 'prima ca possit immediate crea-i dc uilibet est lor maliter necestarius bile care, omnis causia virtualiter& igitur.Respondet breuiter quodli- . . D eminentes hcns virtute activa caae, cet plures ii nicterni motoris & sorseo. in proxime pi immediate effectum il- maliter.& necessarii', tamen, unus quot.q. r. lius cax care. Dicit Oc.23 illa maiore i est primus a quocmnes alii depedet

SEARCH

MENU NAVIGATION