장음표시 사용
301쪽
' Α s Pro solutione est aduertendum,m dubium potest habere duplicem
' sensum. Unus est quem virtute sermonis facit, scilicet utrum illa res Pqua supponat ille terminus scientia
Dei,possit augeri, vel minui,& sie dico uinon. I Alius sensus est inter di. sputantes intentus, s virum Deus
possit seire aliquid persectius quamicit,uel impersecti' vel plura,vel pauciora. inantum ad primam partem certu eli, , Deus non scit persectiusAn Deus. unam rem in uno tempore , quam
plura sci- in alio neq imperfectius. Pro secuthb'nua da ergo parte eit dubium , Lutrum in alio. plura sciat in uno tempore, quam in alio,vel pauciora. Proculus declaratione supponit, ' scietia Dei potcapi dupliciter. Vno modo communiter, non quidem communitates per narii, sie quod sint plures scientiae Dei,quia tantum est una scientia Dei, sed respectu multitudinis co nitorum respectu quorum dicitur scientia. Alio modo potest sumi specialiter,& hoc dupliciter,scomplex &incomplexe.Iucomplexe secudum , quod per ipsam una res simplex cognoscitnr. Complexe secundum quod per ipsam aliquod signi
scabile propositionale cognoscitur, seu secundum, quod per ipsam una res cognoscitur in ordine ad aliam seu complexe, & secundum hoc pota in tur aliquae propositiones.' Prima est,omnem rem actuale ad possibilem , praeteritam, vel praesentem. r. Deus actu cognoscit,&scit scientia simpl ici. I secunda propolitio, qualibet rem actualem,vel possibilem, priteritam pri sentem,aut suturam:
Deus necessario cognoscit. IEx quo Cinseruntur aliqua. Primo,quod nullam rem quam Deus iaeicit potest, scire,quia nullam Deus nescit. I Secundo in sero, quod nulla quam scit potest nescire,quia quamlibet scit, .
necessario. ITertio sequitur, quod .... rnon plura, quam Deus scit ipse pO- ltest scire,etiam pauciora, quam scit ipse pol scire. Ex quo in sero quarto,quod potest nullam incipere scire, vel non qualitercunque expon tur. Sed de scientia complexe capta ponitur una coclusio. Aliquam rem quam Deus non scit potest scire, sta possi bile est aliquam rem, quae non est sutura esse suturam igitur. In sensu tamen composito est salsa, puta Deus porcst scire aliquam rem quam nescit,& etiam illa, potest Deus scire plura, quam scit. Et lige Dde secundo articulo. Quantum ad tertium sit. CONCLvs I o respono Art. 3. salis : Motus non fit ab aeterno tquae consulto satis pater ex dictis. I Ad rationcs ante oppositum .' Ad primam dicitur, quod Deus
sine sui mutatione, de non producente fit produccns nec est inconueniens aut impossibileia, & licet omnis actio naturalis, vel praedi camentalis in motu, firmetur sic, quod non possit esse sine motu, t men hoc non est verum, de actione Dei. s Ad secundam , tertiam,& quartam patet solutio in artico
lis priui habitis. I Ad qumra in pos
set dici etiam , quod patet solutio, quae videtur probare, quod tempus
302쪽
dem is didie dubitativus quare
tiere. iii , ius libri, in quo Philosophus osten-plicitet ..dit primum mouens,& primu mo- coungit. bile esse sempitema. E diuiditur iniseptem capitula. In primo ostendit . quot modis contingit aliqd moueri -dicens, i tribus, modis pol imagina iri alliquid moueri. Priino, si omnias moueantur,& nulla quiescant. Secu. do,quod omnia quiescant, & nulla moueantur. I Tertio, quod aliquatquiescant& aliqua moueantur. Et .hoc dupliciter. Vno modo,q, illa, qquiescunt, semper quiescant,& illa,
qui mouentur, semper moueantur,
F vel ,3 illa, quae quiescunt, aliquado
qui et cant,& aliquando moueantur S q, illa, quae mouentur aliquando . t .ri r quiescant,& aliquando moueatur.
Et ponit aliquas conclutiones. I Prima. In conueniens est dicere omnia seni per quiescere, quod probat quadrupliciter. Primo, quia lenius percipit aliqua aliquado moueri,& aliri quieicer ergo inconueniens esticere, oia sena per quiescant quia querere ronem & dimittere sensum est infirmitas intellectus. Secunda, quia licet possit esse dubium de corporibus superioribus, saltem de pri-Fo corpore, utrum sena per quiescat tamen non est dubium de istis corporibus inserioribus.Tertio, a uia di, cere Omnia quiescere, est destruere scientiam cia scientia acquiratur per discursum praemissarum ad conclusionem, quae dr quida motus. Quar Gto,quia phy licus supponit motu este cum supponat natura esse principiumotus. Secunda cones uno. In conuenies est dicere omnia sena per momoueri,quod probat dupliciter. Primo vana tura est principi u motus, ct quietis, ergo necesse est aliqua . quiescere. Secutido probatur 1nductive,primo de augmetatione,& diminutione,quia non oportet, I Ilud,s augetur, vel diminuitur,len perco tinue augeatur, vel diminuat, vili aliquid augeatur sim quantita- item digitalem in uno anno,no Oportet, lin qualibet parte illius anni, augeatur, ut probatur per simile. Nilicet omnes guttae cadant super lapidem, non omnes concauant lapide. Secundo probatur de alteratione: nasi quis infirmetur, non sena per sana Hbitur.Tertio probat de loci mutatione, quia corpora naturalia sunt in suis loci A naturalibus, ergo ibi quipsc t. I Tertia conclusio. In conueniens est dicere,et omnia quae Π Ο- uentur seni per moueantur, S Oia, qquiescunt sena per quiescant, quod probat, quia in eisdem successive videnaus motum & quietem. Videna' enim,u, aliquid id cur aliquando augetur, paliquado non, igit. Ex istis ergo prςmitit Philosophus, 9, mru, quae dicuntur moueri, quedam se in per mouentur , & quaedam senaperquiescunt,&qusdam aliquando gescunt,& aliquando mouentur. l
corum, quae mouent alia qui de
303쪽
A Is T v v est secundum capitulu siderat statimnis quis impediat. Ex CVouς; tu in quo olfendit philosophus, q, in praedictis inseri, duo corrotaria seu ψ ψ omni motu movens,& motum di- duas conclusones. 'Prima' omne .es: F stinguuntur inchonit aliquas diuisio quod mouetur ab alio mouetur, qanes. Quarum prima est,a, eorum, q omne quod mouetur, aut mouetur mouent,& eorum,q mouentur,quq violenter,& tunc manifestum est, dam per se mouent, & qdam per se mouetur b alio aut secundum na- mouentur,&quaedam per accidens turam,&tunc manifestum est, 'mmouent,&quaeda per accidens mo quolibet aliud est mouens,& aliud uentur. Secunda diuisio, eoru in,' quod mouetur. Secunda conclusio per te mouentur, quaedam mouent Gravia, ct leuia non mouentur a se
a seiplis, idest a principio intrinseco ipsis, quod probat, avia mouere seip& quaedam ab alio. i.aprincipio ex- sum est propriuatatum, quia i a se trinseco. ITertia diuisio, eoru quae ipso mouet diuiditur in partem per
per se mouentur, quaedam naturali. semo tam ,& partem per se movete. ter mouenturin quaedam violenter Secundo quia quscunq; sunt sibi carno uentur.Et subdit ad sciendum a mouendi, sunt et libi ipsis ea no moquo mouentur grauia,N leuia, q, ali uendi, sed grauia,& leuia non lunt
quid dresse in potentia dupliciter . sibi ipsis causa non mouendi, sed ali Vno modo adactum primum, i. ad quod prohibens, igitur. ΔΒ ad formani substantialena, i sit qnaliquid generatur. Alio modo ad actum secundum idest alterationem sine operationem sequentem talem formani. ITuc ponit talem concluisse,nem: Grauia & linea in animata,
enim non propter Ieipsu est mor ei rea me uens, sed propter alterum, quod dium. mouet. M. I s et v o est tertium caritulum sta i ad εmouentur a genera σe vel rein Ouen in quo Philosophus Ostendit, i si veniend a te prohibens, quod probatur, quia deueniendum ad unum primu in a: ad hoc,u graue incipiat moveri de uens,& ponit primo aliqua, diuisio
orsum indiget motorem extrinseco ne,.s Quaru prima est. Mouet iu qa scilicet generante in eo graujtatem, da mouet per ieipsu, aliud vero pers sit in potentia ad actum primum, alterum,ut baculus mouet lapide, vel indiget remouente prohibens si eou, mouetur a manu. I Secunda distin potentia ad. actum secundum. uico, mouentium per se quaedam os Ex quo inseri,*graue, dc leue exi uent per unum instrumentu alia venens in potentia ad actum primum ro per plura, ut ho mouens lapidem,s moueatur mouetur ab extrinseco baculo,&manu. Et subdit, 'primu puta a generante. Sed si sit in pol - mouens magis mouet quam l ecun tia ad actum secundum mouetur a dum quod probat dupliciter. Priino seipso, quod probat per exemplum: quia primum mouens, mouet sc- sciens seu habens scientiam con cundum, S. non econtra, Igitur. Se
304쪽
E eundo quia primum mouens potest mouere sine secundo, sed iucudum non poteli mouere sine primo, ut baculus no potest mouere nisi media te manu. Ex hoc habetur illa aucto ritas, quicquid potest prima causa agere cum secunda, illud potes lagere sine secunda. Cosequenter ponit cones usionem principaliter intenta quae eis hic. In mouentibus ellentialiter ordinatis deueniendum est ad aliquod primum mouens, quod nomouetur ab alio, quia in mouentibus essentialiter subordinatis non est processus in infinitum,aliter non esset dare primum mouens, neque
Υ. eo 36. D dicta autem, oesic in ς. intendentibus, contingeret ea
dem haec, si enim ab eo, quod mo
uetur, M. Od mo. Is Tu D est quartum capitulumue, in o. in quo Philosoplaus intendit talem ueri,no e conclusionem l Non est necesse omnςςςuς ne mouens moueri sed deuenienduest ad unum mouens, a, non moueta se nec ab alto,quod probat, quia si
nullum mouens possiet movete, nisi moueretur, vel ergo moueret per se vel per accidens. Non per accidenς, quia tunc sequeretur, 9, pollet non mouere Stunc nihil moueretur, ea primo motore no mouente nullum aliud mouet , Ssc omnia quiescerent,quod est superius reprobatum. Nec mouetur per se,quia vel moueretur secundum candem specie motu, qua mouetur illud,quod mouet
vel secundum aliam, non secundueandem, quia tunc sequmetur, Pomne,quod Cinaret, sanaretur, &q, Gomne docens doceretur quod eli falsuna, nec secundum aliam, quia spe
cies ira ritus sunt finitae, S motores,
sunt finiti,ergo tandem deuenienduellad aliquod movens, quod non
mouetur. Probat etiam illa miconclusionem , quia dabile est motum quod no mouet,scilicet materia prima, ergo dabile est mouens, quod
cESta es autem omnes T. e5. a. quod mouetur, esse diuisibile in ei rea ini. Iemper diuisibilia, oc. Mun .
Is Tun est quintum capitulli, seipsum in quo Philosophus intendit talem mouens. conclusionem.Omne mouens stip- in quassum diuiditur in partem per se moram,S partem per se mouentem, ri probar,quia in mouente se, vel totumouet se primo, vel utraq; pars mouet utranq; partem reci proce, vel q- libet pars mouet seipsam,vel una psmtiuet,& non mouetur, sed nullum trium primorum membrorum pD-
teli dici, igitur quartum est diem
dum. Minorem probat quo ad primam partem,puta, si totum no mouet totum per se primo, quia cii sit unus,& idem actus mouentis S mobilis tunc idem secundum eundem
retur,&sic idem secundum eadem sanitatem numero sanaret, & sana retur,quod est salsum . Probat secudo,quia tunc idem esset in potentia
ad illud sub quo et ranactu quod est
305쪽
Aproce, quia tunc nullum esset primu & primo probat, quod si unu quia mouens, quia nihil l mouetur ab rationabilius est na luentia esse fini- alio est primu movens sed tunc q3- ra, quam infinita. Elia rationabiliuslibet moucretur ab alio igitur. Tem est esse unum primum mouens,quatiam partem nainoris probat, fu, no plura, igitur. Quod sit perpetuum, quaelibet pars moueat seipsam, quia probar, quia primus motus est per tunc primum mouens moueret se- petuus,& non est possibile motum
ipsum per se primo, vel solu aliqua esse sine motore, igitur. pars eius moueret seipsam, i secuΠ' iterum consideram in dum tunc ipsium a nem pyx Vm principia mouentium, Omoues seipsum, sed mini ιδ p
erit primu movens. Si primum, tuc I - - . .
nulli parti conuenit mouere se nisi Is TV ' septi unam capitum, per accidens, quod est contra positu in. luo Plailos . intendi tostendere,vi Itur.Relinquitur ergo quartum ali uid temper est immobile,&ali- membrum, puta, F una pars mo- quid temper motum,& aliqua quae uet,&non mouetur. aliquando mouentur & aliqua, que
di inde. mouet aliud quidem q stamqης ra.similiter, i, aliqua sunt,quae ali tum ab alto,aliud autem cHm set quando mouentur, & aliquadoste limmobile, Θc. scunt sicut sunt animalia. Et primo I x T v D est sextum capitulum probat, quod sit aliquid semper in .nummo in quo Philosophus intendit princi mobile, quia omne quod mouetur,uens im- paliter probare unam conclusione, mouetur ab alio, ergo deueniedum m*bi ς α.sci necesse est este unum primu mo est ad unum primum mouens ii re μμ uens immobile,& perpetuit. Proeu- mobile. Deinde probat,s, si unumito Iari ius pbatione ponit duas suppones . semper motum,quia ell unum prisdum est. M P rima omne illud quod ali in est inum mouens,& perpetuum, & mo&ali in non est, het causam quare ius est perpetuus, igitur erit unu in aliquando est,& quare aliqua do no semper motum,& perpetuum alias est. I Secunda est, in licet oemoues, partes relinquit satis clie probatas, semium sit diuisibile in parte per se de mam festas Finanter ostendit motam, S partem per se mouente, motum localem mammati semper non tamen oportet, tomne moves priecedere alios motus. Nam si non si diuisibile,cum possit esse aliquod prscederet alius naotus, maxime s. mouens indivisibile tunc probat co set post dormit ena,mi aiat surgit clusionem suam, quae iam probata sed hoc non Nam illu motum pces est quo ad duas partes, squo ad hoc si alius motuMnam a tal dr surgere quod sit primum moves. Sed restat postquam facta est digestio, quae noprobare, ut sit unum, di perpetuum, fit sine motu, igitur. Clica textum.
T.co. soade inde. Penitus immobiisi Fenitus
306쪽
3 E An grauis,hula,ct inanimia moueatur Aeatitere oecit.: Qv As Ri Tua se indo. Utrum grauia,& leuia,&inanimata mouea iur localiter & in genere causae em- cientis a seipsis. I Prima, arguitur uinon,quia nihil potest moueri a seip so,ergo nec grauia,& leuia. Aiis pa-tct, quia si idem moueretur a seipso idem esset in actu,& in potentia re
spectu sui ipsius,quod est falsum igi
tur. Secudo lic, fra uia,& leuia moν uentur a sua gravi tate S leuitate,er go non a seipsis. I Tertio sic, omne . , quod mouetur ab alio mouetur, er- eo grauia,& leuia non mouentura seipsis. Antecedens patet auctorita- Tex. I. te philosophi in 7. huius. Quarto Tς se secundum philosophum. 9. Meta. . physi. potentia activa principi u tras mutandi aliud in quantum allud Spotentia passiuae si principium tras mutandi ab alio in ultim aliud ergo impossibile est aliquid transmutare seipsurn. I Quinto arguit, si grauia,
. S lema moti rentura seipsis sequeretii I, ro,qua Philosophus dem strat ee unum primum moues laino
immobile e et sophistica, quia totulandamentum qius est,per ir probat.', omne, quod mouetur ab alio mo- uetur. In opposita est philosophus
T. eo. a in in 1. huius a bi ponens disserentia inter naturalia, & artisci alia, licit,' naturalia habent prin. cipium sui imotus, sed non artificialia.In ista quaestio,ersit tres articuli.
A i , Quantum ad primum. Glaue I' Ri Mo sciendum, duplex duplex A est graue, quodda est graue in potenuritia essentiali, seu in potentia ad actu Gprimu .ut ad forma substantiale grauis, vel ad ipsam mei grauitate,& sicoe illud, ex quo graue pol generari
,ehei materia pi in formari forma prauis,dr graue in potentia prima,
leti in potentia essentiali. Et sic ignis dr graue in potetia essen tiali, qa ex ipsopi gnari grave. Aliud est praue in potetia seda ad actu M. Lad m tu deorsum sicut est illud actu hei
grauitatem . Vnde esse deorsum est actus grauis, seu moueri deorsum sicut moueri sursum est proprius in leuis. Unde sicut ignis hens calore in actu primo; vere & efective se het ad calefactione, i est operatio eius, ita graue existens actu praue seli et vere,& effective ad elle deorsiim seu ad operationem secundam. Et istud
graue est duplex,qa quod da est sim ti
plex, sicut aqua, terra. Aliud est mixtum sicut lapis,& tale est duplex, qa quoddam est alatnm,aliud est in alatum,&sic etiam posset diit ingui deleui. Haec enim qO mouetur aegrauibus, ta leuibus inaiatis. Et aduer- te, ' de motu grauium multae sue di runt opiniones antiquorum phil
sophorum. Prima fuit aliquorum dicentium prauia, ct leuia moueri a
generante, uniuersali,ca cetio, sic r grauia mouebantur per expulsione, S leuia per attractione, quae est opinio salla quia tunc sequerer, T quitoria ueplus distaret a celo, tanto tardius moueretur deorsum. Sequeretur et lanisp motuS grauium deorsum.&leuium sursum,essent violeti,cum expulsio,&tractus, ut plurimum sunt motus violeti. Alia opinio
307쪽
Anio fuit dicentium grauia, & leuia
moueri essective a su is locis naturalibus. Dicebant enim v in loco naturali alicuius est virtus conseruatiua eiusdem,& illa mouet, & attrahit illud et natum est esse in loco.Sed illa opinio est salsa, sicut pcedens. I Ponitur ergo ohsnio,quae v rese Arist. puta, grauia,& leuia eflective mouentura se ipsis ad actum secundu . MO. in 1. SEcv Niso sciendum, pquii. , 'in liquid est in potentia nassiua ad ς aliquid acquirendum, vel habendurer motum non est imperfectionis in eo,u, habeat potentiam activam,
perquam possit illud acquirere, sed est periectionis.' Unde animatis data est potentia aestua respectu quantitatis, ad qua sunt in potentia passiua quando generantur. I Ita ut vult B ibi habere,' quando animata generantur,iplamet in illo instanti producunt tuam quantitatem secunduexigentiam eorum, vel formae substantialis, ita st in illo in stati in quoi. . sortes producitur in illo instanti sorn, toptoducit suam quantitate, & no producitur a generante seriem, ut
de hoc iam alias visum est. Similiter applicando ad propositum grauia, sunt in potentia passiua ad motum deorsum,ergo persectionis est in ipsis habere potentiam activam pergpossunt illud habere. I Unde natura dignificanda est tantum, quantum potest nisi manifeste appareat de opposito. Etiam animalia nabent potetiam activam respectu sensationis, ad quam sunt in potentia passiva. Ex quib. vult habere Dinor sit illis,2 grauia ipsa, ta leuia mouen
tur a seipsis. Unde noueri a seipsi,
non est aliud, luam lire principium Moueri a in se intrinsecu sui motus, sicut gra 'sti Pisad. uia hent grauitatem,& leuia leuita tem. Elposse etiam sie probari, quia quando aliquid habet potentia adipuam respectu alicuius serna potem - .causare in quacunque passo proporia it)ὶ δtionato,& debite applicato, sed gra ue habet tentia aettua respectu v- bi deorsu,& ipsum est passum reor: aionatu tespectu talis ubi,&'est maxime sibi approximatum, ideo non
solii causabit ipsum a tu in ipso, immo summe causabit. Et aduerte, u licet graue habeat principium amuum sui motus, tamen propter hoc motus eius non est naniralis, sed qa
habet principiu passi uti, P quod inclinatur ad talem, ubi,& deliociam alias visum est.' Unde si quiratur Dquare gravia ,& leuia mouentur ad Hia loca. Respondetur,quia nata Sut esse, ubi S habent inclinationem ad
illud ubi, io dicit Philo phus 'grauehet principium tin patiendi,&non faciendi respectu motus, q)het intelligi respectu motu naturalis, i. T in quantum talis motus dr natu ratis debet este principium passivit, & non opportet,quod sit activum. T io sciendum,u squis obiectio instet contra praedicta. dicens quod nes. grauia non mouentur a seipsis, sed a remouente prohibens. Responde- Itur breuiter, i verum est per accidens, idest, remouens prohibens, mouet graue per accidens & non per se, sed ipsum mei graue mouet seipsum per se,& hoe ta inchoatiue, ii
continuatiue, immo eciam ιplum met
308쪽
A mei gratae remouet prohibens,puta. 'ndo vincit virtutem impedietis. Et . sic patet, ui grauia se mouent essectiue,sicut sciens mouet se effective ad
actu sciendi .s Et siquis dicat Arist.
expresse videtur probare Ii non moueantur a seiplis, sed necellario ab Vbi sup. alio I ndet Scotus dupliciter. Vno modo .s, non mouentur a seipsis,sicut agens per cognitionem mouet se, quia non polliunt se sistere circa centrum,neq; moueri diuersis motibus sicut animalia,quae pollunt se silere circa terminum,& mouerI diuertis motibus, quia mouent per cognitionem. Et ex isto potest haberi, quod graue non potest esse primum mouens,quia oportet primum ouens mouere per cognitionem. dicit secundo ,2, necellarIo mouenu tur ab alio quoad actum primum, id est ad grauitatem,vel forma sub
santialein, n de ipse non reducunt se de potentia secunda ad actum secundu in,nisi prius reducta fuerint de potentia prima ad actum primis. Ex qua sequitur, quod licet omne graue S leue moueat se essective de potentia secunda ad actum secundumouetur tamen ab aliquo extrinseco de potentia prii ad actum primum,& hoc suifficit Philosopho.
Et liquis dicat utrum moueantur per se pii mo a seipsis. Respondctur, ubi lap. 9, de hoc stari victim li 7. quomodo,
ut dicit ibi Scotus quod ii primo Potest dicere duplicem primitatem , Cadiquationis,ct totalitatis, & sic dicebatur, quod nihil mouetur per se primo a seipso illa duplici primita- a te. i Aduerce tamen, quod ultra illa
quae ibi fuerunt dicta,' ut dicit sco Ctus triplex est moueri deorsum,scilicet in communi moueri singulare totale', quod conuenit uni totali graui,& partiale,quod conuenit parti illius grauis.Vnde moueri &orsum in communi conuenit adaequate graui in communi,& moueri deorsum singulare totale conuenit ad aequa te huic totaligraui,& moueri deorsum partiale conuenit adaequa ιδ te parti iptius grauis. Ex quo sequitur,quoil licet hoc graue moueatur hoc moueri singulari primo prinritate adaequationis non tam e primo primitate totalitatis,cu tale moueri singularc non conueniat partiabus, qura nulla pars est, quae mouetur illo totali moueri, sed bene primo primitate totalitatis moueri deorsu na in communi,& proportiona Dbiliter dicatur de aliis . Qv ARTO sciendum, i circa textum incidunt aliqtis dissicultates.' Prima, tuomodo intelligitur, se quod omne per se mouens diuiditur in partem per se mouentem , di ritui in
partem per se motam, cu multa sinu eacie per quae mouent, quae non habent illas te mota.
duas partes,ut angeli,dc animae sepa I. II
ratae. Respondet Sco. quod debet intelligit de mouente animato per cognitionem,quod diuiditur in duo, quorum unum est primum moves,& aliud est primum motum. Cuius seot ubi ratio est,quia potentia motiva talis suPraἰ. mouent is est potenti a organica, ita, quod illa requirit non tantum, distinctionem inter corpus, & anima sicut inter mouens, & motum, sed
in ipsis corpore,in quo est virtus organica Diuilia by Cooste
309쪽
E ganica requirit partem corporis mouentem distincta in a parte mota.
λη quid- 'Alia dissicultas virum illa regula, ei4.ini. quq Omn uniter dicitur,&quae elirum' adcitur ex textu,& quicquid potest ea sida pos prima cum causa secunda, potest cast se io, prima se la, sit vera.' Et videtur
M quod non . nam Deus cum corpore,& aia cat hominem, S tamen Deus non potest se solo causare hominesne materia,& forma, ig itur. Respodetur br, i, illa regula debet intellisi in gcnere causes inicientis, & sna lis, sed non in genere causae nraterialis,& sermalis, impossibile eli enim si Deus sectat hominem sine forma& materia. Et ex hoc habetur,quod Deus non potest supplere cauialitatem causae materialis,& formalis, li cet bene possit supplere causalitatem se iis , d ς uita inicientis,&hnabis. Tcrtia 1.q.kni dissicultas, utrum illast vera,quicquid potest causa secunda cum causa prima, potest causa prima se sola. Et ur, quod non,quia causa secuna ut homo mediante Deo potest dicere falsum,ergo Deus potest dicere salsum. i Item causa secunda mediante causa prima potest peccare', ergo causa prima puta Deus potest peccare. Respondetur br,l tali, propolitio supplenda est determinando illud verbum potest per aliquem infinitiuu,& secun dum alium , & aliuinfinituum, qui potest addi, negadavel concedenda est propositio. Vnde constat, quod si dicatur quicquid
creatura potest pati mediante caula
rima hoc potest causa prima se s
i,tunc manifestum est,quod est fal
sa,sed sic dicendo, quicquid potest
facere causa secunda cum causa pii Gma, potest causaprima se sola facere, tu uc potest ede vera.Sed cauenduest, ui tunc minor dcbite subsuma-riar puta ponendo terminos ante copulam vilicidicendo, sed tal una cascda cum prima pi saccre,& tunc in sene illa Deus vel ca ptima falsumpsit sacere. Et haec de pimo articulo. Quantum ad secundum.
animalia moueant scipsa. I Etur An a talia non,quia aialia mouent ab alio, α mψυς-nc ergo no mouentur a seipsis. An, pa - e tet de motu augmen lationis, S diminutionis quibus arat non moueta seipso,sed ab alio.' Item ais ni uctur ab appetibili scu ab obic isto,u, appetitur ig tur. Item sunt aliqua
alatia, quae non mouentur a seiplis,
ut aiatia,petris affixa, ergo alat non mouetur a seipso. I Item ho est a tal& tamen non mouetur a seipso sed ab ala sua, igitur. IIn oppositum uresse Philos phus in textu. Pro cuius solutione supponit pi imo, si alurddr moneri a se multis modi ,. Pilitio quia sin se tarium mouci aliquo motu, de fin se totum mouet illo mCtu& illo modo aiat non mouet a se.Secundo modo aliquid di moueri a sequia non indiget aliquo motore in
tranteco ncc aliquo motore extrin
seco,& illo modo uihil mouet a se, nisi cetium capiendo adhuc cet tu pro
azgregato ex intellitentia, oc orbe. Tertio mo aliquid Er incucri a se tracoponitur e X motore,& moto tanqex partib.quaru una est moves alia
vero mota, & illo modo a talia grauia, dc levia inarata bene mouet a se. Quarto Diuiti d by Cooste
310쪽
E Quartomodo aliqd dr moueri a se,
qa potest incipere motu suu post quana quieuit nullo motore extrinseco,& particulari mouente concurrente,& similiter potest terminare inorum nullo extrinseco superueniete hoc modo alal mouetur a se localiter,ambulando volando, natando.
Nam poli eius quietem,ut poli somnum videmus animal ambulare, noapparente nobis aliquo extrinseco
I xticulari mouente. JEt cx illo ur
aberi duplex disserentia motus localis a talis ad motus locales inalato
TulΠ. nam animal, quod mouetur, saltem per cognitionem mouet diuersis motibus,& potest siliere ante terminum motuS,quod non conueniti natatis. I Secundo supponitur, tr duplex noteli esse movens m aiali
F &etia in aliis, motus mouens quo
quod in a talibus eli ipsa anima, sed in aliis est forma subitantialis, vel
aliqua qualitas motiva, sicut in graui grauitas, de quo alias magis dicetur . Aliud est naouens, i ta est ipsum totum compolitum, inouet,
ut dicimus, ip praue mouet se tanqmovcns,quod ,α prauitas sua mouet ipsunt tanu mouens quo. Similiter diceretur in arati tralal mouet se
nimat tanu mouens quo. Et ex istis poteli faciliter responderi ad rones. l. d pr nnam pol ii dici, p animal
non mouetur a seipso motu augmetationi , vel alterationis, licet tamebene motu locali, de quo eis hic ad propositum. Ad secunda dicitur,
qu Id licet alii imai moueatur ab appetibili in generc cautae finalis, non tamen in genere causae inicienti . GAd tertiam dr, quod dubium det intelligkde animalibus, quae moue tur secundum diuersas disterentias politionum secundum se tota modo illa animalia petris astixa non sunt huiusmodi igitur. Ad quartam patet solutiomam animal bene mouetur ab anima tanquam a mouente quo, sed mouetur a seipso tanquaa mouente quod . Du E ITA Tun secundo.Vtrumotus animalis sit naturalis.vel violentus Et ur,'non sit naturalis, quia motus naturalis velocior est in qualis.
ii ne, quam in principio , vel medio,
non autem motus animalis,sed velocior est in medio. Nec violentus, quia non vi,' a talis motus halcontra inclutationem ipsius animalis. Pro solutione est aduertendum, p Hut dicit Scotus,' in homine, & etia Sc.in α
in quolibet animam eli durex mo- 49. q. r . tus. Unus secundum exiteliam ele- '
naenti pridominantiu secundum Q-titatem sicut motus deorsum Pydominium terr in corpore humano secundnm quantitate. Alius est in tus non rone talis elemeti, sed rone qua alatum est,ut est motus progrestiuus in homine. Et differunt isti motus secundum tria Primo ex par te principiorum ,qa principiu unius motus eli mixtum per naturam elementi pr. aedominantis, & ideo post
mortem quando maxime illud elementum p. mina tur reddit corpus grauius,sed principium alterius motu, eti rii anima. t Secundo disserui, quia motus qui consequitur animatum ratione corpor S non sequitur cognIDjpitia d by Coos