장음표시 사용
291쪽
Airum de vetuitate motus, mouens
aliquando sit factus, sicu, ante nihil
moueret,& utrum aliqn desinet esse seu postea nihil mouebit, velut ii nunquam inceperit esse, & desinet, esse. Et de de hoc recitat tres opiniones antiquorum.-Prima suit Democriti,dicentis quod semper sui emotus,& haec suit opinio eorum qui dixerunt mundos esse infinitos dixerunt enim semper esse generatione,& eorruptionem aliquorum mundorum, sed necesse est generatione, di corruptionem esse,cum motu, io
dicebant semper esse motum. ISecuda opinio fuit Anaxagorae dicentis non semper fuisse motum, sed aliquando ipsum incepisse, sic ς nun-
. quam prius fuisset, dixit enim mun' dum semel esse genitum,& nunquapost debere corrumpi. Nam secundum eum an te mundi costitutione res per infinitum tempus quieuerunt in uno consuso chaos, & pollea ab intellectu diuino sequestratae sut& sie constitu tus est mundus, & tucinc pit motus, qui nunquam desinet. ITertia opinio sui Empedoclis Poneris motu no sem p suisse, sed aliquando incepisse,& aliqfi desinere
esse, Cadueniete amicitia reru, & iterum adueniente lite constituit mundus,& incepit motus.Et subdit philosiophusu, ditiaenter inquirendia, A est de hac quaestione,cii sit dissicilis,& de ea multe sunt opiniones.
T. eo. . INCIPIEMUS autem priti inde. mum ex di nitis a nobis in phrsicis prius oci h
Ι s T v D est secudum capitulit Cin quo philosophus ponit rationes Motus se adproba dum sempiternitatem ino P fuit,etus,& intendit aliquas coclusiones. xς in I Prima est per modum supponis, s et si debeat motus esse, Oportet Pprius sit mobile, & motivum. Quod
.pbatrone,& inductione. Rone sic, motus est actus mobilis ergo motus
no potest esse quin prius sit mobile. Inductione sic, quia ubi est alteratio oportet-alterabile prscedat,& ubi est combustio, oportet o eobustibi- lepcedat,& sic de aliis motibus, ieitur, ISecunda coclusio.Sempcr fine
motus. Quod probat duabus ronibus. Prima: nam si aliquando incepisset,Paliquando suillat verum dicere motus non est tunc mobile, S
moti uu pressisset motu.Vr ergo suis oset ab qterno, & sic motus no incepisset,sed se isset ab aeterno, cum motiuit,& mobile sint causae sum cientes motus. Uel aliqn suissent sacta,& sie
ante motum suisset moruscum non
potuissent fieri sine motu, & dicit 'primum fuisset irrationabile dictu. Unde dicit, quod sine ratione dicit tanquam ab insipiente dictum est.
Deinde remouet unam cauillationem. Nam diceret aliquis, ' licet agentia naturalia non possitiat agere sine mutatione,tamen bene agentia libera.Respondet quod sicut natura nunquam asit in utrunque contrariotium nisi ratione diuersarum dispositionum , vel intrinsccarum , vel extrinsecarum, ita etiam agens, liberum non agit contraria, nisi secudum diuersas dispolitiones intrinsecas,velextrinsecas, S illa non possunt
292쪽
E sunt fieri sine motu igitur . Secunda
ratio, tem pus est aeternum, ergo &motus. Consequentiam probat, o a tempus uel est motus,vel non eis sine motu. Antecedens probat auctoritate antiquorum, omnes enim antiqui praeter Platonem duxerunt. te pus non esse factum. Probat etia m-ne,quia quod si de nouo necesse est aliquid esse prius ipso,& ipsum ese- posterius,quia necet se est, ς, faciens praecedat factum, sed prius & posteri us non polIunt esse sine temporeia, igitur ante tempus suisset ips. leter
Quod probat, quia si aliquando nost motus tune motivum,& mobile erunt semper,& sic semper erit motus, cum corruptio non sit sine ni tu. Ex quo inseri, quod motus est, F perpetuus, quia non potest incipere esse neque desinere esseta.
eorum,qua natura secundum naturam sui, oec. Is Tu D est tertium capitulum, Repr ba liuius tractatus, in quo philosophus ' id iri reprobat opiniones Empedoclis , &rol Anaxago Asa agori negantium sempiterni l . talem motu. Et intendi ire; conclusiones. IPrima. in opinio Anaxagor ,quam Empedoclis est ii rationalis quia illi irrationabiliter loquutur qui de naturalibus aliqua asterunt, quae nec sunt per se nota, nec ex per se notis, vel prcbabilibus deducta, immo quῖ non sunt magis apparentia, quam sua opposita, sed c6stu et non eli per se notum nee ex Pse notis magis deduci poteti ai mundus aliquando non fuit, quam oppo G situm eius, igitur illi irrationabiliter loquuntur.qSecuda conclusio. Posito Anaxagoret est irrationabilior positione.Empedoclis, quia in natura nihil debet poni ordina tum inter infinitu tempus in quo Anaxagorasdj citres in infinitum quieuisso, & lcmpus finitu in quo dicit res moueri cum inta illa nullus sit ordo,quia finiti ad infinitum nulla est proportio.' Tertia concluso. Empedocles non hene dixit motum non semper esse & multotiens mundum incipere esse & desinere esse,quia nosum cit aliquid asserem: sed oportet assignare rationem & eausam ronabile sui dicti puta inductionem vel demonstrationem, sed hoc no secit Empedocles,igitur. Et si dicatur P non oportet illorum assignare ali H quam causam, quia de sempitemis
non oportet quaerere causa mi cum
non habeant. Respodet philosophus , licet in aliquibus hoc si verum,oc tamen non est uniuersaliter verum, quia hoc triangulum habere tres angulos aequatus duobus rectis est sempi ternum,& tamen habet aliquam causam, s. principia per quae demonii ratur, igitur. Et subdit et sicut principia sunt necessaria , ita &conclusones principiorum, princi
piorum autem non est causa. quamuis bene conclusic num.
CONTR, δεμ autem T.eo. IS. his non dissicile e i soluere, vide uide . bisur autem ex huiusmodi considerantibus oc.
Isaevo est quartum capituma Ionu Proin
293쪽
A in quo philosophus narrat & soluit
Matium rationes quae solent fieri ad proban-
motu no dum motus non erat perpetuus.
iuuae s Prima Ois motus est aliquo termiuo ad aliquem terminu,sed oe hens terminum est finitu igitur. I cundaro si motus non potuisset fieri den O, sequeretur uniuersum semper moueretur, vel semper quiesceret, sed hoc est salsum, igitur. Videmus. Π, y in uno mobili qnq; est motus & qnq; non. ITertia ratio,scutest in minori mundo, ita ur esse in maiori,sed minor mundus putatio vel alat,deth principium sui motus ergo & maior mundus. I Ad primam dicit philosophus Uconcesso P ois motus sit finitus,& nullus infinitus,non pu hoc sequi mr quin illa sit vera, in est motus.s Ad Lecunda μ dru, non het dissicultate, nec facit
aliquid cotradicta .quia postiι aliqdquiescebat, mouebatur de nouo per nouiam motum antem illum infinitum fuit alius motus. I Ad tertiam drivrhre maiorem dubitatione, quia urtiret motus incepit in animalibus de ante no fuit alius motus in ipsis, crest salsum, quia motum localem animalis precessit alter motus scilicet alteratio corporis. An mundus sit aeremus, ,el alisian
si sternus vel aliquido factus. IEt
arguitur primo, istaetemus, quia Deus ab aeterno produxit motu aut
non .Si primum sic est Viernus, si noergo de non agente, factus est agens de novo, & de non producenἰe,pro ducens, ergo est aliquando mutatus Cquia non ur possibile Deum seri
gentem,& non agentem sine muta- rtione,& in est immutabilis omnino igitur. Secundo sc. Quia aut Deusao Yterno produxit mundum.&se habetur intentum , aut non non potestis dicere, quia vel hoc elset eo p non voluit, aut quia non potuit.
Non quia non potuit, quia semper aequalem potentiam habuit. No qa non volui quia tuc fuisset in uulus,& suisset m utatus de non volente in volentem.' Tertio sic. Quia impossbile est aliqua a voluntate antiqua de nouo aliquid producere sine mutatione sui, ergo impossibile est voluntatem diuinam mundum produxisse sine sui mutatione. AntecedeS, patet per articulum Pari sensem dicentem,s, impossibile ea tiaste de Dcontradictorio in contradictorium, quorum alterum est reale sine mutatione. I Quat to sic. Mu tari est aliter se here nunc si prius,sed si Deus roduxisset mundum de novo, seabuisset, aliquando aliter, quam prius,ergo aliquando suillet muta-tps.s quinto sic. Tempus est aeternum, ergo& motus. Consequentia patet, qui a tempus non fuit mae motu,nec econtra antecedens.patet,ila
prius,& posterius sunt tempus, vel partes temporis, ergo si ii , incepit esse,prius habuit non est si esse,ergo in illo priori suit,q, implicat, vel
non suit: ergo non fuit prius S posterius,* salsum est, igitur. In oppostum arguitur auctoritate fidei tenentis solum esse unum aeternum,s. Devin per quem omnia facta sunt.
294쪽
E In quaestione, erunt tres articuli. Quantum ad primum. Artic.1. P R i M o sciendum, P non est idem loqui de aeternitate motus &de eius entitaterna ista accipitur tanquam per se nota & manifesta in philosophia, motus est, sed ista, motus est stemus, non ab omnibus conceditur, sed disceptat fides contra philosophum cum , ipsa sit simpliciter salsa, in philosophus concedit eam Sem du in veram. Secundo supponitur,2 istud adverbium semper, picapi dupliciter. Vno modo utim valet,sicut in omni tempore,& se ista est coc denda, sempet fuit motus. i. in omni tempore ruit motus. sed ista non coceditur motus semper fuit nisi diceretur 91 ex omnibus motibus est coponeretur unus totalis motus. Alios modo , t tm valet sicut ab aeterno,Pcommuniter tantum valet sicut ante omne tempus, & sc non conceditur ista semper fuit motus. i.ab aeterno fuit motus licet Arist. eam cocessisset,non in sc exponeret illud co- Plexi im,ab aeterno. Ex isto sequi Pq litercunq; capiatur semper, seinterminus seques distribu ibilis no impeditus supponi t consust ratum. Vnde quando ὀr,ab aeremo fuit motus ly motus,supponit con su se im,si
hoc complexum,ab,Stono, exponatur per hoc,'est ante Omne repus.
'Ex isto ur sequi di serentia inter
ab aeterno,& perpetuum. Nam ab q- temo,dicit anteriori tatem sed perpetuo dicit posterioritatem, ut de ala nunc creata dic imus,*perpetuo vivet Sc Ppetuo erit, sed non dictinus
illam ab aeterno esse. I Et siquis con
tradicta argua imam ista est vera,an Gle omnem motum suit motus, igit vi et, motus fuit ab aeteruo,& inunquam sit dabilis primus motu S. I Aduerte autem et ista est vera,ante omnem motum fuit motus, quoad destionem,non autem quo ad inceptionem, licet Atist .diceret Oante omnem motum suit motus quoad inceptionem. Diceret etiam, Ppost omnem motum esset motus, quo ad desitione quia diceret mudum esse perpetuum & nunquam
SECv Noo sciendum, P circa An ad textum incidit talis dissicultas. An ad physicum pertineat determina eonsidere de Frimo motore 'Et videtur'tatio denon: nam dicit Philtaophus insccii primodo huius, mouentia non mota. no m. Ore.
sunt phys es consideratronis,sed primus motor est mouens non motu, seisitur. Item de substantiis separ
tis,sicut est primum mouens pertinet ad Metaphyseum. IIn opposituest philosophus in hoc octauo in it tu, dicens determinandum est de primo motore S primo mobili. J Pro cuius solutione supponit fovisum est in primo huius ' phil sephia naturalis habet determinare de omnibus entibus, cum ipsa heat
formare demonstrationes ex terminis supponentibus pro omnibus rebus, licet non habeat considerare de
aliquo simpliciter& quid ditatiue, costendendo quid ipsum sit. ISecudo supponitur metaphysicuS considerat de caulis in quannum causata dependent ab eis in essendo, &phy licus habet, considerare de elain Disitiam by Gooste
295쪽
γcorum. I et PIA in quantum causata dependent ab sana sui esse,& potest esse,& non esse:
illis in mouendo di transmutando Ex quo sesuitur, Pipsae non dicatam active, uim passive. 'Ex quo tur necessariae, eo sint necessario, sequitur-ii possit demonstrari pri sed sta qualitercunque per ipsas simam causam cile per esse alterius, gnificatur,necesi e est ita esse, sic 'tunc talis demonstratio pertinet ad impossibile est ita esse, sicut per conmetaphysicum: Si vero possit demo tradictoriam eius significatur. Aliastrari per mouere, vel moueri, tunc sunt necessaria inc5plexa,& de istis talis demonstratio pertinet ad phy- pol dupliciter responderi. Vnomo scum, qui no habet considerare de do, secundu veritate,& fidem, sic vi movete no moto quo ad eius quid delicet,lest tantum unum necelleditatem, sed bene quo ad rationem esse incomplexum,sDeus. Dico se- mouentis,& in quantum alia depen cundo, ip tale no habet causam sui dent ab eo in mouendo vel tra au- esse,quia est in productu, R increarando,& per hoc soluitur ratio ante m. Alio modo potest responderi se- oppositum. IEt squis dicat, etiam eundum mentem philosophorii, Npnilosophus non habet considerare praecipue Avicennae, qui posuit ea de mouetibus & motis quo adqd- thenam aurea .Et dicitur secundum, ditatem,sed solum secundum illas eum,q, plura sunt necesse esse inco- rationes, secundu quas diffinit mo- plexa, quae impossibile est non esse. m uentia non mota: igitur non magis sVnde imaginatur Avicena, i pri' debet dicere ' mouentia mota sunt maintelligentia intelligendo se pro physicae considerationis,quam mo- ducit secundam intelligentia, quae
uentIa non mota. Respondetur ne- regit orbem, & est mouens extrandigando consequentiam. Cuius ratio secum. 'Et ista secunda intelligen- est, quia dicebat hie Philosophus tia intelligendo primam, a qua fuit, scilicet ip mouentia mota sunt phy- producta,causat tertiam, & intelliscae considerationis tanquam per gendose, causat animam sui Orbis: se in seriora ad subiectum physicae, quia iste Avicenna ponebat orbes
non autem mouentia non mota. esse animatos,& illa anima erat moTERTIO sciendum,quod cise uens intrinsecum & iterum illa in- ea textum incidit talis difficultas, telligetia intellige do possibilitate,
Neeessa Vtrum necessaria & perpetua pose &depedetia sua a prima intelligctiaria, perpe sint habere causam sui elle. I Procu causat s uu orbem,& sic patet,s i pie u qih ' ius solutione supponitur quod du- ponebat tot esse intelligetias, lux t - plicia sunt necessaria scilicet cople- orbes.s do patet, P culu, liber.O μμ . xa dc incomplexa. Complexa, sicut bis ponebat duo moueria, s. extrin sunt propolitiones neccssarie o. Et secum,quod est intelligemia,Ssc dico de illis v, omne necessariu trinsecu qa est anima illius. lix quo creatum, coplexum, seu omnis pro sequitur, v iple ponebat cito liae simo nece saria crinia habet cau- animatos .Dicebat enim qualibet ra Tertia Pan. R lem
296쪽
, E lem intelligentia excepta prima esse Effectus, ab alio caiisata,vel producta. I Processiti ur qu. ad ueritati, rad hoc, effe- quid tal ctus si necetarius,oportet, 9: causa siti. eius sit necessaria dupliciter, scilicet in es redo,& in causando,quia altera deficiente potest essectus no esse: S per consequens non esset effectus
An Deus Q v ARTO sciendum, ' inci- necesia - dit alia difficultas: Virum Deus, seu ad' elui prima causa causet aliquid necessa-
rio ad extra3 Et videtur 9, sic e nain producto corpore, dc anima informante corpus, non potest Deus non
causare humanitate: igitur. Ite 'viai xu .et ductis duabus albedinibus, no pot non causare similitudinem: agitur. Ite causa prima causat eo de m do sicut secunda causa, sed causa aliqua secunda causat aliquid necessa- F rio, quia naturalitercausat Sc non libere: igitur. Prosis utione lupponitur, i, Deum causare, seu producere aliquid ad extra, non eli aliud,
J Dcti causare aliquid in vero es istincto realiter ab ipso. Ex quo sequitur,m illud, quod rea lucr distinllitur ab ipso Deo, dicit esse extra u.' Secundo suppon itur, P Op Au .de fi ra Trinitatis ad extra sunt indivisa, de ad re scilicet, et nihil potest produci ab
uum . una persona diuitia ad extra, quin producatur ab alia, ut pater non potrroducere ad aliquid ad extra, tu insitus producat, de Spiritus sanctus: quia Deu producere aliquid ad extra, non est aliud, quam Deum em caciter velle illud, sed in tribus personis diuinis tantum est unu velle',
na voluntas: igitur. Supponitur
tertio, i Deum producere aliquid Gad extra necessario, potest intelligi
dupliciter. Uno modo, necessitate lini pi ici ter d icta. Al io modo in eceta sitate conditionata, Sc secundu hoc pontitur aliquae propositiones. Prima,Deus nihil producit ad extra ne cestitate sinpliciterdicta, immo mere con ti ngemeside t ibere, sic θ s m pliciter poteli non producere. IS cuda Spositio: Deus multa ad extralducit necessario necellitate codi-rionata, i. praesupposita caulatione alic uiuS vel aliquorinde per hoc sol uuntur duae primae rationes. 'Te tia propositio, nulla causa secunda causat aliquid necessario, sed mere
tingeter,quia tuc sequeretia Petcausi prima aliquid necessario causareticum causa secunda non possit causare aliquid, nisi causante prima causa, immo causante secunda causa,impossit ite et primam non causare. t Quarta propositio, causa se cunda mere naturalis pol dici ea sare aliquid necessario necessitate secundu quid, seu necessitate natur l i, quia posito pallo debite approxlmato, de no in pedito quantu est de
se nonpor non agere, ut ignis quantum est de se approximato combustibili,non pol non comburere,ilcet tame simpliciter pol non coburcre. Nam Deus potest eius causationem suspendere. Et haec de pruno artici an tum ad secundum.
Du vir ATVR primo:Vtrum Art.I. Deus sic potuerit sacere motum de An Dens nouO,P ante eum nullus praefuerit.
Et arguitur, v sic, ua aliter Deus ἡue Tnon esset omnipotens, quod falsum motum
297쪽
A est: igitur. IIn oppositum videtur voluntas,& hoe est, quod dicat alis Cesse Arist. intextu. tro cuius solutio sub aliis vel bis,puta, ut Deus voluisne s ponitur primo, libἰ tenendu crear e mundum ab aeterno, sed nostest, id si es tenet, scilicet, v Deus prosterno. Vnde dicit Scotus,quod Sco. in x. creaultinotum & angelum de no- nulla poteti ellardatio nou in inquo&no ab aeterno. Vnde magis cre per invia inici iis tui, quia tuς . ut GTdendu est viii articulo fidei, 4 om- mutaretur: eryse ibaeicino compa nabus auctoritati philosophi, scd uit omnes res ad inuice ira : ergo in hoc tenendo rellat soluere rationes gnouit relationem actualem ipsius
philosophi, quas iacit ad probuiuii ad rem, quam de nouo u QR pr dx ob talis motum esse ab aeterno. s Ad pi mra cit.' Et ii quis dicat, ergo Deus non nec
cu arguat, si motus no fuerit ab eler post et se cognOlcere creantem lapi no&c. Dico, ν motor praecessit, di dem uenouo. Dico, pcognoicit se et mobile natura praecellit motum, creante lapidcm pro a, sed non de& motus suit factus, Sc ctiam in bi- nouo cognoicit se creantem lapide, te, non tamcn mediante alio motu, ted in aerernitate cognolcit se pro sed bene mediante mutatione, scili- a,crcantem lapidem, sicut in aetercet creatione,& sic non est inconue- nitate cognoicit se pro aliquo tem ntes, Tante oem motum praecelse- pore creaturum lapidem, hoc est di-rit mutatio saltem natura. IEt si 's ctu,in aeternitate cognoscit relati Dp inserat,ergo sequitiir,.Deus est et nem actualem eius ad i. lud, quod 'mutatuS, quia pilus non suit produ pro a, in instanti erit. 'Et si quis ite o ubi uricens motu, S postea sui t produc cs: rum dicat Deus cognoscit se ab qter
si concedas, Tyrtu, non erat produ no create lapidem pio a, ergo Deuscens,& pollea Dctus est produccns, ab aeterno creat lapidem Dico, P ab used propter hoc no est mutatus, er- aeterno creat lapidem pro tali instango sequitur,u erit traia litus de con ti,& lac ille modus non videtur contradictorio in contradictori u absq; cedere, q, de Deo possint succcniue
mutatione,quod videtur cotra arti- contradictoria verificari, saltein perculum Parisiensem.' Respondetur aliquam mutationem in ipso laeta
ibi per aliquas propositiones. Pri- s Et si quis dicat: Deus dicitur doma, tua est vera, Deus ab aetern OVO minus ex tempore, ergo sequitur, Pluit producere motu,si ly ab et erro, de Deo dicentur contradictoria sucdeterminet ly voluit, si vero deter- cessive. Dicit Otus, r Deus dicitur minet ly producere, ipsa est salsa,& dominus sola relatione noua in crea istaui sic dato Deus de nouo producat tura,&non m ipso Deo. Ex quo vi- lapidem, no tamen propter hoc mu detur haberi,in contradictoria vereta tus est in sua volutate, sicut si vel- succestiue pollunt dic t de Deo, non
les cras ire ad forum, & continua- tamen propter mutationem lui,pu-rra tuum velle, tunc cras ires ad so- ta,v, aliquid de nouo intrinseceii-rum di tamen non edet mutata tua bi adueniat, sed solum propter m R 1 tata - Diuitiam busino e
298쪽
E lationem obiecti, ves obiectorum se aeterno, sed quodlibet aliud a Deo Geundariorum. De ista autem propo prius habuit necetIario non es e litione, quae sunmur, non pol esse ν quam esse, cum creatio sit de non transitus de uno cotradictoriorum esse ad esse, ergo nihil potuit esse ab
Tbi sup . mi Scotus,u est simpliciter vera, no sic,probando, quod mundus no novi detur enim, iti res omnino ea- tuit esse ab aeterno, quia infinitul dem maneat,&nullo modo muta- pus tabi praeteritum, consecruens
tur, quod modo veri ficetur unum est impossibile, quia de ratione prae. contradictorioru,&postea relio uia. teriti est, quod sit totum acceptum: . uti tamen dicunt, quod susticit S nihil eius sit in potentia ad acci-iucce Ilio temporis, P de hoe tamen piendum. De ratione autem in siles am magis si Iur. I Ad ecudam ei est,i non sit totum acceptum, verationem philosophi, qua iacit de patet per distinitionem eius in Ter tepore, negatur,quod tepus est aeter tio. s Secundo sequitur, tr infinitonum,&conceditur, i, ei productit post et seri additio,quod est ina nota cum coelo.&coceditur,quod prius sibile. Patet consequentia quia in tam aliquid fuit, non prioritate tepo- niti dies praecesserunt hodiernum ris, sed Hemi rate, scilicet Deus om diem, & omnibus potest addi dies
pi et con trad iction e in aliquod vel 9, pars eius non esset minori ubi id suis ea bile fuisse ab aeterno Respon- ra trunque et inpossibile: istitur.
.r φ ς Consequentia probatur: nam dies
ipsi esto.'l'rimo he, si Deus posset praecedentes diem crastinam sunt iacere aliquid ab aetern sequerctur partes iplius temporis,quod est usu; aliqua creatura ad equaret Deo, ad hodiernam diem mclusiue , aut saltem in Gemitate, sed hoc est sal- ergo omnes illi simul cum hodiemasum: igitur. Sccundo si si Deus te ellent pi ures, quam illi ante hodiercasset aliquam creaturam ab sterno, nam diem. Si plures, tunc infinito Iequeretur,' neccisario eam sectia erit aliquid niaturis non plures, e 1et, quod est falsunt. consequentia go hodierna dies non faciet maiore patet, quia vel potuit eam non crea numerum cum illis diebus. Ouarre,quado creauit, vel ante, vel pol l. to sequitur,' unum infinitum esset Non quando creauit, quia omne, multiplex ad aliud, scilicet duplu, quod eit quando est, necesse eit e si vel trisu. Cosequentia patet: na sise. Nec ante,quia ante aeternum no mudus suillet ab aeterno, infiniti nueli ante . Nec poli, quia tunc non meri senarii suissent ab aeterno, di cici eallet ab aeterno. ' Iertiose, il- infinita numeri ternarii, & cum nu-lud quod necessario habuit prius no meri ternarii sint in duplo plures,sime, quam cile, non poteli fieri ab senaris,cum contineant duos nume
299쪽
queretur,ae actualiter essent multitudo animarum rationalium infinita, cum infinitidio mines praecessis-- sent, sed hoc videtur esse salsum igitur. I Alia est opinio dicens, ', non implicat contradictionem aliquod creabile sui se ab aeterno, quia qua- . docunque aliquid se habet contingenter ad utrumque extremum co- tradictionis, non implicat contradictionem udum esse divisim sub uno quando eli sub alio, sed quodlibet
creabile cotingenter se habet ad es- . se,&non esse in instantisternitatis, ergo non implicat co tradictionem
ipsum esse pro illo instanti. Et pro
illa opinione,quae est vera, ponun tur aliquae coclusiones .Prima , Deu, pro dux ille aliquid ab aeterno, non B tollit libertate voluntatis diuinae, que est libera libertate cotradictionis: Nam posita aeternitate essectus, flat adhuc libertas contradictionis in Deo, non et in instanti aeternita-α et tis erraret,& non crearet, sed quia - ,ι. - istae duae sint ut starem: Deus abster V nocreat: & Deus ab aeterno potuit non creare: illa enim de inesse, & negativa de possibili de Eden tuli non
repugnant. Secuda conclusio: Mois tus, S tempus, &quaelibet alia sue cestiuaen tuas potum esse ab remo: quia de rationesnccestiuoru non est habere primum instans sui esse ex tepore, immosuccessiva, nec habent ' Primis,nec ultimu: immo omne, amouetur in tepore, potuit ant mmueri, & sic procedendo in infinitu. Tertia coclusio:Si succestiua sui iassent ab aeterno,propoliciones M,Incipit in ipsis no exponerentur, sicut C
ponuntur enim sic, motus incipit esse,motu, nuc non est, & immediate post hoc erit: Sed talis expositio non potuisset verificari de motu ab is aeterno,quia ista fuisset salsa, motus nunc non est,cu semper motus suisset. Quarta conclusio: Si ereatura suisset producta ab aeterno, adhuc pri us habuisset non esse, et esse prioritate natum,quia illud natura pretcedit in aliquo, qa haberet ipsum . nisi p aliquod altera haberet aliud,
ut si creatura per altera non haberet esse, haberet simpliciter no esse quarum est de se, ideo non esse dξ praecedere esse natura. 'Sed restat pa Du dubium, si asina praegnans suis. Dubium. set producta ab aeterno, utrum p tuisset generare in instanti aeternita Diis Respondetur, ' non,quia gen ratio procedit de non esse ad esse,sed 'ς - ,
in instanti aeternitatis idem non po'
test simul este,& non esset igitur Et sc dicit, r illa asina quieuisset per
tempus infinitum imaginarium an c catequam tenerasset: quia generatio . ...
habet primum instans sui esset ideo
illa sic exponitur, hoc eteneratur: hoc nunc eli, & immediate an re hoc non fuit, ita quod ly immediate debet stare pro tempore in nitu imaginario. 'Similiter soluitur dubiis de angelo, in quo quaera tur et Viruinasi an us creatus ab aeterno fuisset, utrum lmst mediam horam ab inflati sternitatis potuis set aliquid operari, puta intelli aere, velle. Respori dem mcasus implicat, quia inter tempus, sit xl rnitate est
300쪽
- tempus insiditum, ideo rellat solue non sit totum acceptum, S complere rationes alterius opinionis.' Ad tum nisi sorte de ratione infiniti ini primam dicitur, v nun est inconue potentia. 'Ad secundam dicunt, . niens creaturam adaequari Deo in quod non eli inconueniens infini- duratione. Unde aliter diceretqter- to in potentia aliquid addi, ut vi-νnitas de ipso Deo, R de creatura, si sum est inistertio, etiam tenendo - produceretur ab aeterno. Nade Deo illum modum. Et similiter dicas diceretur iturinsece,& de creatura tur ad tertiana IAd quartam nega .extrinsece, pro quanto coexistit tali tur consequentia, dicitur enim, . durationi. IAdsecundam dicitur, et sent infiniti teinarii, infiniti sena- p Deus potuisset non producereis rit, immo etiam infiniti centenarq, . creaturam in instanti quo produce- propter, quod infiniti senaris no ci- bat eam. De ista autem propositio- sent multiplices ad infinitos terna- n omne quod est quando, sa- rim. Nec probatio valet, nam licet
tis visunt eli in logica. Ad tertiam talis multiplicitas sit inter finitasia dicitur, nulla creatura habet ne- multitudines proportionabiles,non cessario pri us non esse tempore, q tamen sequitur, quod sit inter infi- .mn ea G -esse, licet benendesse natura, Rad- nitas inter quas nulla est proportio F-huc priuatiue,&non postiue . Ad numeralis. Ad quintam dicitur, , alias rationes,quae probant de muri non est inconueniens multitudi-
do, potest dupliciter responderi, se- ne in infinitam elle actu. Et sic solui- cundum quod duplex est modus di tur totum dubium. . cendi de infinito. Unde illi; clui di--Dv Betr T Tv n tertio. Vtrum /nstiti lacunt, quod impossibile est elle in , scientia Dei possit augeri, aut mi- Dei pris nitum in actu, cui videtur tenere nui: cum dictu in sit in primo du- sit auge-
Loeo et Scot. nunquam concederent, item bio, quod Deus voluit omnia ab ri, vel ini--to. pus praeteritum ellet infinitum, ne- aeterno, S scivit. Et arguitur pria 'μμ'ue quod dies praeteriti essent infini mo, quod possit augeri : quia Deusti, neque horae,neque homines, ne- potest scire quod non scit: igirur . que anim illorum hominum quia Antecedens probatur: quia Deus quod implicat contradictionem, no poteli sacere cile altilua sutura, quae magis potest fieri in magno tempo- non sunt sutura, S illa nunc nonre,quam in uno die, vel in hora, sed scit esse futura: igitur. Et ' possit in hora non posset Deus producere minui, .pbat, Raaliquid Deus scisi infinitas animas: igitur. Et perhoe quod potnbseire, qui Deus scit me soluerentur omnes rationes sequen I pere nune, &hoc Deus pol no scites. Sed alit,qui tenent, quod po- re, nam die crastina Deus non sciet test esse infinitum actu, sicut Grego me legere in a.' In oppositu arguit: Mus de Ari mino,aliter habetet, lis quia scientia Dei est omni no i a truuere rationes. SAd priinam dictit, mutabilis,eum ipsa sit Deus. igitur. Pro