장음표시 사용
341쪽
L ti,grauis, & alia in loco elementi te uis, ut in inco aeris, se i hoc non ut verum igitur. IEt si quis d icat. v lo quod iit unu in mixtum in sphaera aeris, in quo sint duo gradus deprauitate terrae, & duo de gravitate aquae,& duod leuitate aeris, & tres e leultate ignis, clarii, e Ii i hoc mixto domina: leuitas, & in no Pῖ hoc mouet sursum, sed deorsu, & ex eo quod in casu dicto solum tres gra dus leuitatis ignis trahunt sursum, per tertiam suppositionem postquaapsi s uni no naturaliter siti, sed duo. gradus grauitatis aeris, nec trahunt sursum, nec deorsum, i deo non ei Iattendendus motus simpliciter secundum pluralitatem graduia qualitatis motius sed det et aspici quali ter est, si tum illud mixtum. Scaon etiam oleum est unum mixtum, in
quo dominatur aer, & tamen non mouetur . nec quiescit licu t aeri nam
descendit in aere, ut patet per experientiam. JEx quo sequitur possibile est motum naturalem mixti in fine esse tardiorem, suam in principio, vis essentvnu mixtum in quo essent tres gradus grauitaris terrae,& tres grad' grauitatis aque, R duo leuitatis aeris,&. duo leuitatis ignisti sit illud mixtum in sphsra ignis,
in descensu talis mixti potentia motiva te habet ut octo,quia tam icrra, quam aqua, i aer trahit deorsum se retinentia eit sicut nutri,quia pono quod medium extrinsecum resiliathcut unum tunc illud mouetur usq; ad connexum aeris exclusiue a proportione Octo ad unum, & quando peruenit ad aerem, tunc resilientia
efiicitur maioriquia illi duo gradus Cleuitatis ignis resiliunt, cii non sint naturaliter siti, & potentia motui aessicit minor & ciqn pervenit ad adigitur. Ex quib. omnibus ponitur talis conclusio, mixtum monetur secundum qualitatem vel qualitates, elementi vel Aetnentorum habentis vel hentium dominium in trahen do sursum vel deorsum, & hoc volebat habere Ari. quando dixit mixtumoueri secundum naturam elemeti pretdenominantis in ipso. Dun I rATvR secundo. Utrsiti Vitu prς Praeterquatuor elementa & celum, ter via- sit ponendum sextum corpus sim in via &plex. t Et arguitur primo Psi quia edum sit sicut ponitur una corpus quod mo- ponenduuetur motu recto sullum, & unum, i Minyquod mouetur motu simplici oppo
sto deorsum,lie debet poni viiii cor is
pus simplex quod inouet motu Οpposito circulari. I Pro responsione, supponitur primo quod hic nos no . volumus loqui de quacunq; contrarietate, sed solum de contrarietate,
locorum , ad quam contrarietatem locorum requiritur maxima dillantia non simpliciter,sed in pencre sindigerentias loci, ius sunt sursum &deorsum. IVnde magis dii lant extrema totius diametri spha re corruptibilium, quam centrum S circi inserentia, &in i ita extrema no sinat loca contraria, io talis distantia noestaecipienda secudum totalem diametrum,scillecundum semidiametrum spherae corruptibilium . Secu-do requiritur P habeant contrarias virtutes. Ex quC pater l, non capit, ibi locus formalucr pro rei pectu neque
342쪽
E que etiam pm superficie tantii, sed
magis pro qualitatibus conseruatiuis seu pro aggregato ex superficie corporis continentie, & qualitatib. influxis a corporibus superioribuς.
I Supponitur secundo i ad contrarietatem motuum quatuor propriae
requirunt. I Primo q, sint de locis
trariis ad loca contraria. Ex quo sequituri motus ad latus non sunt
propriae contrarii, quia possibile est
talia loca non esse propriae cotraria.. sSecundo requiritur,lhit perli-b nea breuissimam. s. rectam. Ex quo sequitur, ' motus rectus & motus circularis non contrariantur, quia motus circularis non fit per lineam
breuissimam s Sequitur secundo lv nullus motus, factus per lineam curvam contrariatur motui, iactor per lineam rectam, quia tunc uni essent plura contraria, quod est salsu. Tertio requiritur fiant per eandem lineam vel aequi ualentem . Ex
quo sequitur q, postibile est aliqua
duo moueri motibus contrariis, &in otinuae squaliter distabui , sicut si aspheia ignis discenderet aliqua terra per semidiametrum, & ex alia
parte ascederet aliqua alia terra per alium semidiametrum, tunc mouetur motibus contrariis, S tamen se P r aequa iter distarent. I Qu arto requiritor th si unus sit naturalis alicuio, alter lit violentus eidem . Ex quo sequitur quod motus terrς deorsum non est contrarius motui ignis deor sum uterque secundum spectem e t naturalis terr . Et ex omnibus illis tritur ii nullus motus est inramus motui circulari coeli, ui
test satis probari ex contrarietate G
orum. I Unde oriens& occidens ad quae fiunt tales motus non sunt contraria quia sunt aeque sursum &sque naturalia cuilibet parti csti, ital aeque naturaliter est sol moriente sicut in occidente. I Dicunt in aliqi motui circulari, potest esse alius
motus contrarius,puta qui fieret ab occidente moriens supra eundem axem contrariaretur alteri qui fieret lupra eundem axem ab oriente
in occidens V probant,quia illi semper se impediunt, & non possunt s-mul eidem inesse, licet bene succese siue,quicquid ut sit de hoc credo τilli motus non sunt contrarii, quia illi motus qui possunt ad inuice continuari non sunt contrarii, v thr. s.
physi. sed illius,sunt,huiu hiodi igitur. Minorem probo ponends' mali H quod corpus orbiculariter moueat ab obiente in occidens per meridie super polosa& b,& in mouedo vertatur sic r a fit polus b , ct econuerso,quo facto eadem pars quae prius mouebarur ab oriente in occidens peremeridiem mouetur ab occidente in oriens per septentrionem. Et ad rones respondet et, illud non sudicit ad contrarietate motuum. I Et si ulterius dicatur, motus S rectus Smotus circularis magis d iiserunt,4
motus rectus & motus rectu bi, ergo magis conrrariantur. Respondetur, 9 non valet consequetia, licet enim
albedo& superficies magis disserat, quam albedo& nigredo, non tamem agis contrariatur. 'Ex suo sequitur ' motus circularis nulli est vi lemus.' Sequitur secundo P cuilibet Dissiliet b oste
343쪽
A belrnotiti potest permisceri,putati perioribus. Et ex isto sequitur Cmotui si lana, quam motui deor- ipse Deus proprie non dr tale pars sunt, si terra al: qua descenderet per mundi quia pars dicit imperfectio- arcu & cu motu sursum sit igni uste ne puta s, posset excedi ab illo, m deret per talem arcum. 'Et ex om- do impersectio no est Deo attribuenibus istis inserunt alium coeli da, ideo proprie no dicitur elle pars non disserunt specie, quaa deberent mundi. 'Secudo supponitur quod habere diuersos & contrarios mo- perfectu dupliciter dr. L simpliciter tus, quod tamen non videtur, sed de stam quid .Unde psectu simplici- istud non concludit: nam motus cet ter dr de quo hoc nome periectumli ut visum est ex parte mobilis non eli verificabile amrmati ut une ad 'est naturalis nec violentus,sed neu- to,ut dieedo hic est psectus, S uiuatralis, ideo problema est si coeli dis- vocatisfectu extra genus, & ad ipsa serant specie vel non, & P hoc satis requiritur p nihil possit sibi addi, . patet od sit dicendu ad rationem . nec sibi aliquid deficiat,nec taliqd, An mun Dunir A TvR-tertio. Vtrum sit perfectus, nec postic elis, quea id 3 cx P mundus sit perfectus. ' Arguitur 3 modu Deus dr esse perfectu simpli---μμ non,quia sibi pol fieri additio, nam citer. Et ex isto sequitur P mudus Deus potest de nouo creare unu om non est persectus simpliciter cu ipse . be, igitur. Etia per potentia natu- Deus sit persectior, nisi sorte capere - rate poteli cenerari unus homo,quo tur m udus pro asgregato ex omni- My facto mundus erit persectior, q sit. bus entibus no secludendo Deun MItem naudus includit multas im, sed hoc non est propriae capere mun persectiones, sta includit multa mo dum, cum iam dictum sit si Deus 1iraque dictitur elle imperfectiones non eis pars mundi.' Perfectum se
. mundi. In oppositum eli philoso- cundum quid seu in genere est de ἀζ ' phus in tex. Pro cuius solutione sup quo hoc nomen persectum est veri id ponitur 3 mundus pol tripliciter ςcabile amrmat tuae cum addirione, accipi. Vno modo pro aggregato ex ut hic est perfectus homo, & si ad omnibus entibus: excepto Deo, que ditum sit de praedicamento substanadmodu dici mus mundum suis itiae dicitur persectum subitantiales,
creatum.Secundo modo pio aggre-.si vero sit accidens dicitur perfectueato ex olbus entibus seclusis om- accidentale ut hic est periectus lo- nibus intelligentiis, ut puta oro ol- gicus,& isto modo muricus
bus coelis & corporibus inclusis in bene esse persequs puta secundum ipsis elemetis, & et pro ipsis Heme- quid qualitercuque illuit Tertio mo capi tur pro aggrega- dis capiatur mundus I Exadue
in ex olbus elementis,& corporibus ulteriusi de persectione essentini. in ipsis inclusis , quead modii capit uniuersi sunt corpora smplicia, pu- philosophus in i . Metheo. cu dicit in sphaeri coelestes de quatuor Hem ε. mundia esse cotieuu corporibus su- ta,& secundu aliquos corpora mix Tertia Pan. V in Duilir by oste
344쪽
E ta se duese speciscu. Sunt indu- capiebat corpus propriae. IEt siquis Gplices species, quaeda perlectae qua- dicat, postu mundus est diuisibile tu indiuidua non possint generari scdna m climentione, ex parte cu- nisi a similibus suis, ut ho equus, & ius debet attedi diameter eius. Re- numerus istaru specieru est semper spode turil, in corpore spherico potaequalis in mundo, quia semper est attedi sed in placitu mesuratis, quia aliqua species talis in mundo. Alie oes diametri corporis spherici sunt sunt spes quaru indiuidua possiant armales,sed in aliis corporibus non renerari aequi uoce siue a sibi simili sphericis aliter debet attedissuta sescam spem, ut mu scae ranae ct mul- cundu conos linea logiore lactetes. ta talia. Et dicut aliqui in tales no Et haec de secundo artae. Quantum
sunt de psectione enitali uniuera ad tertium sit. si cuius in opposta pol dici, cu per- CONCLv s Io responsalis et Art. i. sectio mudi videat esse in multipli- Vnius corporis simplicis tantu estes diuersitate, immo persessio viri- unus motus simplex naturalis, quae uersi requirit uni u olitate partiu cu concluso telinquitur probata ex divarietas faciat ad decore, sicut solet ctis in articulis. s Et ad rationes an excplificari de pictura diuersoruto te politum ad omnes patent solutorii R de harmoniis diuersar si vo- tiones in articulis.
u. Ex quo patet ui monilra dictitur
esse de persectione uniuersi, na sicut uncti oppositu potitu iuxta reliquii tacit ipsum magis apparere pulchru,
u VIM aut, neque plures ζί possibile est Glos esse dicam c. H
Is T E est tertius tractatus huius mundus ita mostra faciunt apparere non ino libri in quo philosophus determistra pulchriora, ideo diciitur esse de nat de unitate iraudi, S cotinet duo peristimone uniueis. Sed restat du capitula. In primo intendit tale co- , biu quo mundus dr cile unus. Pro cu clusione tin est unus mundus. Proius solutione supponitur ' in udus Ibatione supponit aliqua. s Primo
non dr esse unus simpliciter seu per sola corpora inferiora mouent, &se,sed solu unus unitate aggregatio mouentur,dcet quiesciat.' Secundonis,ordinis vel coliguitatis. Ex quo supponit vi corpus mouetur natu- sequitur 9 corpora mundu coniti- raliter ad locis, in quo quiescit natu tuentia, sicut sunt orbes & clementa raliter,& mouetur violete ad locu ,
cotinuatur adinvice, sed sollico in quo violente quiescit. 'Tertio tiruatur.' Et siquis ditate mundusisupponit, motus naturalis est concit corpus persectum ut dicit Ari.j. trarius motui violeto. s Quarto, ptextu ) igitur est viiii limpliciter & si essent plures mudi, & terra unius per te Respondeo P dicitur corpus moueretur naturaliter ad terra alte capiendo corpus large pro omni il- rius tunc ipsa in uno mundo qui
lo quod est diuisibile in longitudi- sceret violeter. Quinto 9, si essent ne prosunditare,& latitudinen no plures mundi omnia corpora coele-
345쪽
A sita illorum mullorum estent ei undem speciei, quod probat dupliciter. Primo, quia nili lic mundus diceretur de illis aequi uoce: ergo non deberent dici plures mundi. Aequi- uoca. n. nullo modo enumeratur in nomine.Secundo patet, quia motus corporu huius m udi, & alterius essent eiusde speciei, ergo corpora e
tu essent eiusde sp ciei. His suppositis probat suam conclusionein tribus rationibus . t Prima,si ellent plures mundi, tunc terra alterius mundi naturaliter moueretur ad terram
illius,quia sunt eiusdem speciei sed istud est salsum,quia tunc cotingeret terra ascendere,& igne de ed re, quae sunt cotra natura eoru : is itur. tra hanc rone ponit philolophus tres in statias. s Prima et a licet B essent plures naudi,tia py nimia d
stantia non contingeret viati corpus
moueri ad altu muta diu. Rndet, philosophus, i, irronabile est dicere distati a corpora simpliciu variare natura eoru . Secunda in statia,posset aliquis dicere, i licet corpora simplicia alterius mundi,& illius moueantur ad eunde locum in specie, no in ad eude locu in numero. Soluit dicens'omnes partes terrae diiserunt numero,& tame mouentur ad eunde locii numero. I Tertia initantia
diceret aliquis,' motus elementoru eli infinitus,&licet essent plures mundi,tamen terra alterius mundi per totii suu motum nunil attingeret terra istius mundi. Dicit philosophus st nullus est motusinfinitus. Qd ybat tripliciter,quia Ois motus est ex quota in quodda,ergo nullus motus est infinitus. iasso sic, motus. Cnaturalis est xclocior in fine, V in
principio,si ergo motus naturalis esset infinitus, tuc velocitas eius inte-derei in infinitii, & P coseques grauitas & leuitas eius, est falsum: igitur.Tertio sic, motus naturalis fit a natura,sed Ois natura est determinata & fini ta, ergo Ois motus naturalis est finitus. 'Secudaia conclusionis principalis, motus coeli est sempiternus,ergo eit tm v nucstu principiu,& per coseques est tm unus m udus. 'Tertia ro, im sunt tria corpora. s.coetu, terra, & corpora intermedia: ergo et loca in quibus sunt illa compora sunt tria tria, locus supremus, in quo est coelum, & locus medius,& locus infimus,& omnia ista corpora loca sunt in isto mundo: igi Dtur tantum est unus mundus.
I M isto capitulo ostedit Arist. limpossibile est cile plures mundos, & primo pmittit rones antiquorum plute, ei ad parte opposita. Et primo ponit mundos.
una suppositione ipsoru , in coetu, &hoc ecludi Terisit, quia coetu est r-ma,& ho celu est sorma in mat ria, tuc sic formant suam ronem, in omnibus habentibus forma dissertforma scam se acceptam ut significatur per terminu uniuersale, & somma in materia qua dicut significari per indiuiduis, sed hoc coetu het sorma in materia, ergo differet coelum& hoc coetu. Maiore probat sic, singulare includit materia,O a Omnis ci
cuius singularis est de bgno, vel de
346쪽
E aere .vel limo t. Sed uniuersale no in- eludit materi L quia in dissinitione circuli in coi non ponitures, neque lignu. Et si esset unicus circulus sicut eu unicus inudus,& esset ligneus, adhuc lignit no poneretur in dissi nitione circuli ergo in habentibus materia uniuersale, & singulare distertit, ex eo P vmueriale dicit forma ,& singulare forma in materia se totu compositit. Miuore probante qa omne sensibile est singulare habens forma in materia, sed coetu est huiusmodi: digitur. Tuc arguitur sic, ubicunquebest uniuersale distinctu
ab indiuiduo modo praedicti ibi est possibile esse plura indiuidua sub
una specie,& illam malorem tene bant antiqui veram, sed in udus est huiusmodi: igitur. Istam rationem ν soluit Arist. dicensi dato P concedamus antiquis ui hoc nomen coelum significet serina tm, S hoc celum significet serina in miteri se in non sequitur si si possibile esse plures cstos,quia diceremuS,s, hoc cs- Iulia, seu mundus est constitutus ex
omni materia in qua potesse Qrma ccxli,& ν illa materia iro pol separari ab hac serina, io csiticu ancorruptibilessit tm vnu dat excplum, ut si rdicamns serina s mi esse curuuate,
ria esse sine illa krma, tunc tali esset unus nasus,& incorruptibalis. Et adprobadu illa coesulione dicit, P cs-lii capitur tripliciter. Primo P vlti-lphera. Scdo pro aggregato ex
oibus corporibus etlestibus. Tertio G Paggregato exorbus corporibus in . coelestibus,q inferioribus, i simplicibus Q mixtis. Quo supposito rbat is ua coclusione. fu, ius in udus est cis istitutus ex ot naturali, & sesibili cor ipore, I Et dicit primo, P extra citu nullu est corpus sentibile.Qd ibat, o a vel esset simplex, vel nux tu, non siinplex,qa corpus simplex est tantu ttriplex. scitu corpus graue, & compus leue,& qa licet liet suu propriu ilocii no extra esu igitur. Nec est di ieendu,st ibi sint pter natura,quialo
cus couenies alicul pter natura con tuenit alteri scam naturi, mo ille locuS no pol copetere alicui corpori se rcundu natura igitur. Qa no sit mix rtu patet, quia necesse est ese simpli-icia ubi sunt mixta sed extra ea lumnulla sui simplicia: ergo nec mixta. 'Ex mictis inseri primo, P cstu. i. mudus constat ex tota sua Lateria, Qv . ohoc Ol corpore naturali sensibili. 'μ ii
Seso inseri,s, non cotingit fieri plu taui dres mi idos Tertio,' a extra csu non tu sunt. est locus, neque vacuu, neq; lepus.
Consequenteros edit quae Squani. lia lint illa quae sunt extra cstum po nens primo proprietates ipsorum di. ccS, inant festum est ex dictis, ut e tracsu non est locus, neque tepus, neq; molus: ergo encia .' li F sunt ex- tracstum neque sunt in loco, neque te pus facit ea senescere, neque ipsi ruest aliqua transmutatio, sed sunt i in alterabilia impassibilia optimam ivltam ducent: a. Et subdit linter illa entia unum est supremum v Irtutem infinitam habens, quo nihil est diuinius, vel melius, nullo bono in digens
347쪽
A digres,a quo omnia accipiunt et se,& viuere, tamen aequaliter, selliis quide clarius his vero obscurius.' HIS autem determinatis, diiude.' Mamus post hoc, utrum ingensrus,aut genitus εc.
Is τε est quartus tractatus huAnyiq tu, primi libri de Gelo, & Mundo, ζι,4 4 in quo philosophus determinat de
perpetui perpetuitate naudi, & continet tria Niemun capitula. In primo pertractat opiniones antiquorii,& eas reprobat,&Tre eas recitat dat ratione, ne vitur gratis,& sine ratione condenare eas. Oportet enim inquisitores veritatis iudicatores sum cientano vile inimicos. Et dicit q, tres fueriit opiniones antiquorii de perpetuitate mundi, vel generatione. Prima η fuit Platonis,qui posuit mundu esse. Renitum, & postea nunῆ corrumpi. I Secunda fuit Anaxagone dicentis ipsuns semel genitu, & semel corruptibile,& postea nunil plus reucrit. Tertia fuit Empedoesis,& Dem
. eriti dicentisi mundii pluries generari,& pluries corrupi per amicitia, S per lite. Cotra has opiniones ponit tres coclusiones. Prima contra opinione Plato. irrationabile est mudu dicere esse genitu semel, & in corruptibile, quia illud irrationabile dicitur euius opposuit omnibus manifeste apparer, sed omnibus apparet,q, quicquid est emitum est corruptibile: igitur.' Secunda cocluso, quae est contra opinione Empedoclis , &Democritii dicentiu mundii infinities generari,& corrupi, sic ip pami
tur, & sebat unum cosusum chaos, Cin fine apparenti dilhinctionem entium,& hoe vocabant mundu corrupi, postea redeunte lite disgregabantur& apparebat distinctio eoria, &hoe vocabant mundia generari.Contra eos dicit Arith.q, sic dicere elico cedere, q, mundus semper maneat,
licet sub alia, & alia dispone, quia
manebant substantiae elementorii,& aliorsi corpori, limul in uno. 'Tertia coclusio, est contra opinionem. ι Anaxaporae dicentis mundu semel genitum, &s, semel corrumpetur,
Arist.' mundus non fiebat ex nihi- 'lo, ideo infinito tepore illud ex quo fiebat, puta materia erat anteu numdus fieret,& illud adhuc manet post corruptione, ideo qua ratione prius D fiebat ex illo,eadem ra ione fiet poti
dum quomodo in generabilia, r. e. rio. est generabilia dicimus, o corru dc inde. Wibiba, cte.
I s τ v o est sectinducapituluhu 1ἡ-; a ius tractat. in quo distin xuit quaeda & eri; isi nomina. s. venerabile ingenerabile, quot uelicorruptibile, vel incorruptibile,& citet ratio est,quia multiplex indistinctu parit confusione, & ponit quinq; di istinctione. 'Prima, ingenitu dici-rur tripliciter. Primo modo dicitur ingenitum quod prius non est,& postea est,& in no i ncipit este per peneratione, & illud maxime inuenitur in rebus relativis, ut dixit Comentator. Secudo modo d ici tur ingenitu,
348쪽
Possibile di impossibile dupliciter.
quod non est, sed possibile est generariaertio modo di-non pignari S hoc dupliciciter. Vno minio limpliciter, ut nullo mo pt gnari. Alionio M quid quod no faciliter, neq; bene pi fieri. Secunda distinctio genitum etdr tribus modis. Primo modr genitum prius no est Spostea est.Secundo modo dr, I, pollibile est generari, & faciliter.Tertio modo dr cuius generatio est mut tio de no ente in ens. ITertia distinctio corruptibile dicitur tribus modis.Primo mo dresse corruptibile,a, prius hetesse&postea non esse, siue sit per veram & propriam corruptionem siue non .Secundo modo dr ut propriae,& vera corruptione potest, corrumpi. Tertio mo dr qε bene,&saei liter est corruptibile . s Quarta distinctio incorruptibile accipit tribus modis. Pri modr incorruptibile quod non potest definire esse vera&propria corruptione , licet aliunde possit non esse. Secundo modo dicit quod propria corruptione corrumpi non potest.Tertio modo dicitur, quod non faciliter corrumpitur. Et
quia in istis diis nitionibus utimur illis terminis possibile S impossibile. s Ideo subiungitur quintam distinctionem,dices m possibile & impossibile diir dupliciter. Vno modo absolute,& sic illud dx possibile qa potest esse verum, S illud dicitur, impossibile quod nullo modo potest esse verum . Alio modo dicuntur possibile & impossibile secuniadum potetiam activam aut passi uJ Vnde potentia aqua dr possibile
e nominat a maximo in quo potest virtus,ut siquis possit ire per ce Gium liadia,potentia eius denominatui acetum & no a duobus, sed impotentia aquas impossibile denominatur a minimo in quo non pol, rq V ut siquis possit ire per centu stadia, ἰ & non percentii & vnsi, quavis etianon possit ire percentia & duo,ta me blatus, εο eius impotentia denominatur a cense luctv no, ut dicimus non posset yire per centum & vnu. Et si arguat: quia no oportet,siquis videat ma ius corpus 'propterea videat minus. Rei podetu, aliquid potest dici maius vel minus duplicite uno modo secundum rein, alio modo secund um virtute, quavis aut videdo paruum corpus si minus secundu rem siue ex parte rei, tamen est maius ex parte virtutis.
autem his dicendum quidem de uinceps si itaque sunt quada possibilia is ese Θc.
I s T v D est tertium capitulum
huius tractatus in quo philosophuς μζ' ἰvult probare,' mundus si sempi-tetnu, . ternus. Et diuulitur in duas partes. In prima ponit aliquas suppositi nes. I Prima,potetia ad esse & non esse determinatur t pe, non tame sicu, idem sit & non sit in eode tempore, quia hoc est impossibile, sed pro diuers; ide sit & no est. 'Secunda suppositio, impossibile & falsum noidem significant, quia bene aliquid est salsum quod no est impossibile. 'Tertia suppositio, no est id e supponere salsum & supponere i possibile,sia ad suppositione salsi bene pol se .
349쪽
A qui verum, sed ad impossibile non
ur sequi nisi impossibile.ςQuarta,
suppositio.vnum,& idem numero het potentiam ad opposita etiam P dem tempore,ut unus & idem honumero pro eodem tempore habet potentiam ad sedendum &non sedendum. In secuda parte ponit quatuor conclusiones.s Prima nullum sempiternum est genitum vel co ruptibile. probat tribus ronibus .Prima,si sempiternum esset corruptibile vel genitum, idem smul esset, S non esset 'est impossibile, nam
sempiternum est semper ens, genitum, & corruptibile aliquando nonens. cunda ratio, nullum sempiternum notest aliquando non esse, e eo nullum sempiternum potest esse genitum aut corruptibileia, cum v quodlibet eorum possit non esse. Pro tertia ratione supponitur, Psemper ens, non semper ens con tradicuntμ sem per ens, &semper
non ens contrariantur,& semper noem,S non semper no ens contradicuntδε non semper non en I,& non semper ens subcontrariantur. Quo
supposito disponantur quatuor propositiones oppositae in figura quadragulari S sit a semper ens, b semper
non ens, e non semper ens, d non se per non ens, tunc arguatur sic cuicuque i nest a,vel b illi no inest e, & d, sed omni sempiterno inest a vel Nergo nul li sempiterno inest e vel d. Seeunda conclusio, nullum ingeni tu, vel incorruptibile, est genitum vel corruptibile, quia nil tu in sempiternum est genitum vel corruptibile . sed omne ingenitu est sempiternu,
igit. ITertia conclusio, genitum & Ccorruptibile conuertuntur, probat, tripliciter. Primo, quia vel genitum es corruptibile.& sic habetur intentum, vel incorruptibile, quod est salsum,quia tunc incorruptibile esset, genitum.Secunda ratio,quia nec generabile,nec corruptibile est semperens,aut semper non ens,ergo utrunque est medium semperentis,&spnon entis, & illud medium est generabile & eorruptibile,cum idem sit quod aliquando erit&non erit. rtia ratio, ingenitum & incomi ibile conuertuntur, ergo genitum,&eorruptibile. Antecedens probat qa vel in genitum est incorruptibete , & sic habetur intentum, vel corruptibile, quod est salsum. Et siquis
dicat ut genitum S incorruptibile, conuertuntur,quia sicut incorrupti sebile dicit potentiam ad non serer spectu futuri, ita genitum dicit potetiam ad non suisse respectu praeteriti.Respondet Arist. negando assumptum de genito, quia ad nriteritum
nulla est potentia, sed solum ad praesens& suturum. Quarta cones sio, necesse est i omne corruptibile, aliqn corrupatu r. Probat tribus r nibus. Prima, quia tunc idem semper posset esse,& aliquando non esse quod est salsum.Secunda ratio , necesse est compositum ex contrariis aliquando eorrumpi,sed omne corruptibile est compositum ex contrariis,igitur. Tertia ratio omne corruptibile habet materiam, sed materia
est causa quare aliquid potest non esse, igitur.
350쪽
. QE R in v K . Utru possinti esse plures mundi. I Et arguitur, P. sic, quia ille terminus mundus, est Iterminus communis igitur vel actu
vel potiatia potest supponere pro plu
ribus, quod patet per distinitionem
terriram communis. Secundo sic.
Melius est bonu&perfectum multi plicari,quam non multiplicari, sed mundus est quoddam bonum,&4 ffeeiu, igit melius est ipsum esse mul tiplicatum,quam non esse multiplii tum igit melius est esse plures mustos,st unum solum. Tertio lic. ludus potest generare alium m udum tibi limitem ergo pollunt esse plures mundi.Ans probatur qua a mundus est quoddam persectuna & non O batum, sed tale potest generare, utS habet secundo de ala igitur.' Quarto sic.Alia sunt mixta In numero, si
fuerant, sunt centum anni, ergo uri
i successiva possint esse plures mu
i,cum iam non sint corpora, nec partes mundi qui fuerunt, sunt centum anni. Quin to sic. Variata una parte principali alicuius totius, variatur ipsum totum,sed sic est quod possibile est φ unum totum elemetum fuerit corruptam, ut puta P aer sic ca, nulla pars ei us sit qus erat sunt centum anni. In oppositu est philosophus in textu. In qu stione erui
Art. 1. tres arti. Quantum ad primum .
- . h. P.R I M o sciendum, pprod es 4 os. Rratione primae particulae quistiose, dupli. 'is supponitur primo i posse esse', citer. plures mundos,potest dupliciter intel l igi. Uno modo sie 'po sit ni esse simul.Alio modo successitiae Primo
modo adhue duplisiter. o moilli sint concentrici, sic Φ medium, uni ,sit cum medio alterius, ut si supra viti mam spheram unius mundi este s phera tetrae terminans ipso,& supra illam sphera terret una sphaera aquae & sic de alus. Alio modos, sint eccentrici, & sic potest imaginari dupliciter . Uno modos, unus sit totaliter extra alium. Et lioc dupliciter. Vno modo op tangant se adiaui cena, sicut essent plures globi terrae positi in uno sacco. Alio modo pnon tangant se. Alio modo, P unus non sit totaliter extra alium . sed ,ν in aliqua parte nostri mundi sit ali mundus tunc ponuntur aliqui cones usiones.s Prima conclusio. Si oent plures mundi concentrici non oporteret in terra unius moueretur ad terram alterius, quia cuiustibet mundi Isterra quiesceret naturaliter propter hoc, ' omnium illarum terrarum,
unum esset centrum, seu medium.
Vnde imaginandum est 3 s terra esset concaua ex in medio concauitas esset medium mundi, ita quiesceree terra .licut modo quiescit, S de istis
non valent rones Arist. quibus probat si terra Unius moueretur ad terram alienus.Secunda conclusio. Impossibile est naturaliter esse plures, mundos ecentricos, quod satis proba i rones A rist. in textu. 'Tertia mesusio. Impossibile est naturaliter esse plures mundos su ecessivae, quia tunc istae mundus esset corruptibilis secundum se totum,quod mine concederet philosophus. Et si dica-
turili aliqui philosophi concesseruemundum pluries corrumpi, sicuti