Petri Tatareti ... In Aristotelis philosophiam, naturalem, diuinam, & moralem, exactissima commentaria quibus passim inseruntur quaestiones quamplurimae, ... Additae sunt in calce duae quaestiones R.P.M. Iacobini Bargij, Scotistae clarissimi. Omnia n

발행: 1581년

분량: 854페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

771쪽

A 'Dico, ut verum est, modo dico Pt . . pro dando pecunias ubi oportet mul,

tum diligit se, quia dimittit bona temporalia pro bonis 'isit libus. ἰSecunda propositio,liberalitas est

virtus moralis,probatur,quia per ei inclin mur ad bene utendum pecu ni is.Notum est quia circa usum pericuniarum possumus deficere in suri

perabundando& indeficiendo, ideo

necesse est circa talem usum habere aliquam virtutem,quae inclinet nos ad moderate nos habere circa talemurum,S hoc non eli nili liberal itas, igitur. Et si dicas,dico quod liberalitas non distinguitura iustitia. Pro solutione ponitur talis propositio,liberalitas est virtus moralis distincta a iustitia. Probatur, quia palliones diuelsorum modorum & non oppod sitorii & disperatorum sunt diuerse uirtutes, sed sic est si uol circa pecu a d -- nio proprias circa, quis est libera- lita, est alia passio, quam circa m eurias alienas circa quas est i ulliva, igitur. itis E CYNDo sciendum est, lipsius liberalitatis quatuor sunt actus, s dare consum cre, accipere, &Adt' qua custodire,quorum duo,s dare & cotuor libe' sumere sunt actus principat iote Mralit u illi usum pecuniarum. Ex quo sequitur in bene uti pecu-og, d. . mis est dare vel columere pecunias

bEt' expo secundum ' rem ro dictat. I Et dini peccu . ces quomodo fiet ista recta ro. Respodetur ponendo aliquas regulas. Prima dans debet dare secundum substantiam,&facultatem, aliud. n. decet regem, . liud comitem. ISecuda regula respiciendum est cui dat,

quia prauis aut vilibus, non opor-Ctet dare,'sed indige n lib. aut amicis

honestis aliis dat i prodigi est, malis

dare est eos ad niat a commouere .

ITerti/ tegula, in datione requiri r, ς, detur res bene possessi. quia aliis estat darerellituendum &.non dandu . Etiam requiritur, s illud quod

datur sic comi emens statui recipientiri ut clerico Lbros rustico aliud ,requiritur etiam quod illud quod dat

non sit nocivum illi cui datur,ut puta ebrio dare unum. Sunt enim quaedam nocitur a petetibus q uae non i icet dare, sed negare beneficium est. Et nota trad debite dandum req-ritur tempus S locus , quaeda enim palam decet dare, ut militaria dona quaedam in secreto quae infirmitati. succurrunt. IR uiritur etiam ' cito detur, qui enim cito dat bis cat, D proprium est benefacie utibus cito

facere. I Debet etiam liberalis dare delectabiliter,dare humiliter duos ne formidine amissionis. Oportet etiam liberalem dare gratia boni, i. Iropter fine boni, alias nO ee tacuisiberalitatis. IEx omnibus istis potesare ostendi quod seut dare di consul aere cum debitis circunstantiis, sunt actus liberalitatis ita etiam accipere & custodire, quia cuius est, dare & consumere cum debitis eir- cunilantiis illius est accipere & custodire. Sed dice quomodo intelli-.gis v, dare di consumere sunt principaliores adi us quam custodire, di

accipere. I Dicori se, quia xon umrei utilis magis est in usu quam in possessiones Etiam magis est virtutis bene sacere,quam bene pati ergo

772쪽

8 7 s

N magis virtutis est dare' nam accipere. Et nota I, quando ilr 'benefacere ei l melius si bene pati, det intelligi quo quoad bona interiora circa test liberali as,N nocirc. bona ic, immo in t luis est hii pari quo ad bona inter lora d benefacere. IEx oib.

istis patet quod sit dicendum ad rones. Vnde notum est quod dare ubi Oportet non impedit actum ni agna ficentiae. Ad tertiam visum est, qui apsa est circa pecunias tanquam circa obiectit ira remotum. Ideo ponitur. CONCLusio responsalis rLiberalitas est virtus moralis , specialis,& a ivllit a distincta. Qiis conclusio rc linquitur probata in primo notabili.

O I aurem superabundat

F prodixus, 2 quod tyrannos non nunc dicimus prodigos. I fuit tu

dine. n. pollegionis no videt facile esse dationibus expensis su

po.QE tarsit extremuisserulitati. Qv A=ν Wr Tu R de extremis liberalitati ,urru prodigalitas sit ex treinu libera latatis. I Arguit primo,' non quia vel esset extremit in superabudido vel in deficie do sed nullum tuorue dicendia, igit, non in dando quia nullus in dado opponitur liberali, ut /ῆ dicere AN I Arguitur legi sic. Nicut illiberalitas eis .itiu in deficie do,ita & prodigal irascuprodigus deficiat in accipiendo A custodiendo. In oppositum est Ari. Pro

P. R I M o sciendum est, quod G prodigalitas & illiberalitas sunt -- fine trema i plius liberalitatis. Vn prodigalitas est habitus P quem quis con . 'ii 'tra rectam rone circa pecunias e xcedit in dando vel cosum edo, vel dentit in acceptione,vel cullodi I. Ex quo patetstprodigalita, dr Pe , mucorra libet alitatU, quia dat' casi ne peccandi puta dat occasione acci piendi unde non oportet,quia q dat vel consum it vltra q oportet si pe cogitur accipe unde non opol tet. Ite, tales rones, saltem quando sunt circa illos quibux non oportet ut circa malos, ducunt alios ad male faciendum. IJ Peccatur dando etiam non gratia cuius oportet, ut das replum acci pure cupidu6 est, & p ii techarime hus,S si preipter occidere iniustus.' Peccator tiam da do, que no rioportet,& siti dicatur de aliis circa stantiis .s is circa ista est paruum Dubis. dubium, utrum ali quis possit licite

dare, dimittere omnes suas pecu

mas.s Et vi m sic, sicut de Apolloli

qui Omnia dimis lemni & Christum secuti sunt etiam de multis religi , lis. Patet et de Socrate, qui cum moegnuseet philosophus sua, pecunias proiecit in mari patet etiam,quia co ingit pecuniis male uti S cum solieitudine seruatur. I Etiam pecuniae sunt multis occasio delectation uin- ordinataru. JEtia distaciliu est labe i. Ine se lire circa pecunias, igitur bona li

est pecunias dimittere. In opposi-

rum in areuitur, dimittere bona o portuna felicitati non est ccisonuinroni sed pecunis sunt hilaoi, igitur. sItem alle actus. .non est consonus. rationis Dis b, Coo le

773쪽

'tit limini tutu sessu mitterFom ficti ima tristit actum liberi a litatis; l. 'in' R si ondetur potiendo talem con Iulionem,circintctipta fide no IH est ratione humana conuinci 'Minosso lites se fecuniari ni st' iu ' per hoc solimur to de A --no flend eliceris Apostoli , a ita dimittetum n si secudu asse chim, desu debet intelligi qua dodr dirimetunt m nfidi s ecu in M Christum deo int liti quoad Usso etiam, et inanira exteriis qu requirebant Mad liis en utarinem vi K. De Sot a Fd p u, libri 'legi t ursu, omnesse Mi. in mari proiecer sed bes n. magn2m pariem, et vidi ut aliqui Socrates h kiecit, ut induceret populum ad bonum I Se t eret ab

Q id si e ψω no sciendum est, id illi, tabe ala Cis di esse extremum libera

diuua litaris, Sell sabitus 'uo quis con ira tectam rationem descit circa peeuitias in dando S. . onsumendo& sit perabim da nihγ,m recipiendo custodiendo. l uiuis enim citra trisula b c xigentiam si tu, pecunias habu et si, S pa tio, hi , nonidi inbuelit vel am scis odit ut, cuintia obiaberalis qui oppositum faeir puta lah e

pauperibus di arvicis amatur. Et eis adtiertentui sede inius per illiberalitatem in contumptione p cimiarum sicut in desectu expensiarum, sicut qui propter nimiam ascietionem pecuniarum non iunt suis daces exponere, neque pro si neque

pro aliis servitoribu . infici miri et pet illiberalitatem in excesidae ηption S, piata quando acti pinum Naillis quibus oportet dare etiam dis ta propria,de ficimiis e triam in exiet suculto si x, ct ille vitret, isse priuacipalis defectus,& eri μου a ad is quid ciatur sequi aliter inuta nora

beralitas quandoque componituqcum prodigalitate. Nam multi pio

tunc diui ire

774쪽

Liber I m.

Σ tunc no opponuntur, sed solum virtuti.Iilis politis ponitur talis propositio. I Prodigus dicitur esse melior quam illiberal non dans,quibus oportet eis peior quam das quibus non oportet,quia ille alicui prodest non autem alter.' Et debet hoc intelligi des inplu.i prodim,quia si in telligatur de prodigo mixto, qui

non solum dat quibus no oportetra tione dationis, & honei latis iplius dationis,sed ratione alicuius alterius,ut quando quis dat meretricibus, ut Brnicetui, iste est prodigus , sed non simplex, sed mixtus cum alio vitio, & certe est peior, quam simplex illiberalis,ex quibus patet quid sit dicedum ad rationes. ideo ponitur. CONCL Vmo rei ponsal Hi F Illiberalitas est vitium peius prodigalitate.Quae conclusio relinquitur probata ex dictis.

VI DE BITVR autem

utique consequem esse, is de ma

secentia pertransire. mdetuae enim o haec lysa circa pecunias quadam varitis esse non quemadmodum 9c.

An μ' virtus moralis. QVAERι rvR Vtrum magniscentia sit virtus naruralis. Et arguitur primo quod non, quia quilibet utens ratione potest habere actu, virtutis,sed pauper no0 p Meli habete

actum magni ficenti situr. Ar guttur secundo sic. Non est in pote-uate nolira habere,acium magnificen tiae, quia non est in pol sut: -- Gltra habere pecunias quae requirunt d actum magnificentis, igitur. I In oppositu eil phi sophus in tex. Pro

P Ri Mo sciendum est, P ma gnificentia est habitus inclinans ad

magna opera, & magnos sumptus circa magis opera, ut circa conitructionem turrium ciuitatum &ecclesiarum. Sed dices, non cotingit circa ista otara ςrrare, igitul circa i pia non est virtus necessaria. Respondetur scerte immo contingit errare.

Notum eii enim l circa quaecun mopera humana contingit peccare propter excessum & propter desectu sed opus magnificentiae est opus hi manum, ideo circa ipsum contingit

errare. I Primo in superabunda do, visiquis magnum opus incipiat vl- utra iacultatem, quod non potest yiicere. ISecundo in disciendo,utui zrvi. operibus,quae sunt paruae utiatis aut inhonei latis,aut pariathonestatis magnos suptus facere, ut et biliriones cibaret nuptialiter. Et siepatet ' peccamus, quando non fit

quod bonellum csset seri, vel quiana inus fit quam deberet, sicut multi

qui cum magnum Opus,& magnos sumptus secerunt, piopter paruum parcere pecuniis magnum Q Per id uni. Sed dubium est. Vtrum si nubia

virtus distincta a liberalitate. Respodetur br ς sicut sortitudo generali per S communiter capta se habet ad tortitudinem specialiter captam, &ad mapnisicentiam,ita illiberalitasse habet ad liberalitatem specialiter

dictam,& ad magii centiam.s Vusicut

775쪽

1 Ethicorum.

A sicut non decet quemlibet ire ad bel natatum, episcopatum, imperium,flum, nec quemlibet esse virginem, regnum , ducatum, canonicatum,

ita nec decet quemlibet esse magnifi prsecturam ,legationem, & omnia cum .sSed siquis quaerat quare ergo huuasinodi. Aristotel. determinat de illis. Dico sECvNDo sciendum est, ct inlae sue phoc fecit ad doctrinain vulgi. vul . ipsius magnificentiae, primo modo VM us enim,&qu asi omnes maxime , captae duo sunt extrema vitia,Cpar s' μ'

se habent immoc ira ad pecunias, uipcentia&vanosia s Unde paruis

N honore dc ultra quam oportet,& centia est habitus inclinans ad n Qq in illis maxime voluitur ciuilis com facienda magna,quae oportet sacer municatjo, propter quod voluit olu attentis circuli antiis vel ad ea Dcες erectualiter se habendum sit circa da minora, vel cum minoribus ex

ea,& specialitet circa magna, s Et pense,aut tardius quam oportet. Ea nota pro maiori declaratione, ' ma lic patet quod paruiscus dicitur errsnificentia potest capi dupliciter. . rare quadrupliciter. I Primo qxian Uno modo pro habitu, qui incli- do non facit magna que oportet tirnat nos ad benς nos habendum cir- cere, vel quia iacit minora quam dρca magnos sumptus gratis saciendo beat sacere, vel quia secit cum in inq& seeli virim distincta a liberalita- ribus expensis,uel quia nim is experte. ISecudo modo accipitur pro ha- ctat ad lactedum. Sed vanolia est ira η bitu qui inclinat habentem ad debi bitus inclinans ad saciendum. -- Dit se habendum circa ardua iacta co gna, quae non oportet attenti S cir cernentia utilitate in rei publicae, & stantiis,vel ad iacere inaiora, quam isto modo Christus bene habuit ma oportet. I Ex quo sequitur, tan gnificentiam, licet sorte non primo parui ficentia, luam vanolia sunt modo,quia non sequi tur, et Chri- bitus inclinantes praeter, vel intrastus unquam fecerit magnos sum- iudicium rationis, ideo stin x itio ptus,& notum est' habuit excellen 'im dubium eis,quod istorum xis Dubiatissimas operationes portantes utili liorum est Peius. i Pro cuius solii oratem ad rempubl.s Est tamen no- ne supponitur,2 eodem mod' dac'tandum, quod non quaelibet volitio tur de valloso & parui fico scinde

magni,& difficilis eu magnificent a prodigo& illiberali . I Dict 3m ς yr patet de aliquibus iustis q. lac iut enim quod illibe alis simplex eil pea ius magnos, A. heroicos aliarum lor, ' uam prodigus, sed con i positu virtutum. Dico ergo quod soluin prodigus poteti ei te peior simplici opera magna,& di incilia,quae pelti ill berali, ita dico si simplex parit: sinent ad aliquam adminilirationem cus eii peior simplici vanolo. Ideo grauem publicarn, & honorabilem e t aduertendiun,u duplex ea , inqpertinent ad magnificentiam. I Et siri, scilicet simplex & compositus,

nota quod ego appello publicas ad- seu mixtus: Unde vanosa compOnl- ministrationes pontificatum,cardi- tur qnque cum paruiticentia. .ds

776쪽

E vanoso sic eom posito dicit Aristo. siste ubi oportet multa' eonstititere opauca consumit, εἴ ubi pauca multati lite eli simpliciter peior, qua simplex vanosus, vel simplex paruiscus, nisi ille parui ficus effet omnino illiberalis. IV fi vanosus copolit' nihil boni ur intendere , non in expensis multis intendit honestatem operis, vel decentiam , quia tunc plura exponeret, nec intendit ad bonum finem,&honestum parcere pecuniis, quia tunc magis parceret ei ubi non oportet multa expendere,quam ubi

oportet. I Vanosus simplex potest

intendere ad honestatem, credens in omni tempore suo esse magnitudinem operis;& multitudinem pecuniarum decem .sEt nota de vanoso,quod aliquis potest dupliciter ex

F cedere circa materiam magnificentiae. Uno modo ex solo affectu magis iaciendi,& tunc erit ibi simplex , &vera vanosa. Alio modo gratia alicuius at terius ut puta lucri, luxuriae, vani honoris,aut alicuius turpis dilectionis, aut fraudandi gratia , &tunc ibi non esset simpliciter vanosa, sed aliud vitium maius secunduexigcntiam finis principaliter intenti licet tamen posset diei vanolia ex consequenti sicut dicit Aristo.quod si quis grana lucri mechatur, non dicitur luxuriosus , sed magis auarus, vel iniustus . Et de illo vano

nulli est dubium quin sit peior simplici parui fico. I Et sic potest salix patere, quod pauper non potet lesse parui ficus quia si parua exponat hoc est secundum cius decetiam,paruos enim parua decent, ideo diuites Sut

paruifici, quod pothst contingere dim

plici ter. Primo, qui a circa pecunias tantam assectionem habent sunt illiberales,& in magnis,& in parui S isti sunt multum mali. I Secundo,quia licet fatis bene se habeant in minoribus,& mediocrib', in magnis tamen deficiunt. Vnde paruiscus quandoque nihil facit eius ingoportet,sed ab opere toto desilit 'pter hoc, quod abhorret expensas,& si quid secit eius quod oportet, tamen non iacit semper totum, quod oportet, sed minus. Et sic patet quid sit dicendum ad rationes. Ideo po

nitur.

COM CLvsr o responsaliQMagnificentia est virtus moralis etitus extema sunt paruiscentia,& va- nolia.Quae conclusio relinquitur mbata in primo notabili. H

autem circa magna quidem is ex nomine videtur esse. Circa qualia autem e t primum acci-ptamus, digeri autem nihil ha bitum, vel eum qui secudum ha bitum intendere θι.

nimitas sit virtus moralis. η Et ar- ruitur primo quod non, quia dispositio corporalis non est virtus, sed magnanimitas est virtus corporalis, igitur. ' Item nullus virtuom, debet habere conditiones oppositas ipsi felici,sed magnanimus habet conditiones ei oppolitas irituri

777쪽

A'In opposis est Arist. intex. Setia omnes qui de ivit rutibus locutis sit. Pro euius solutione. SCIENDv M'est primo, qudd Seneca dicit omnem virtuteret, quae firmat animum in opese boni circa dissicilia, esse magnanimitatem , Scapiendo lic magnanimitatem non

esset virtus specialis ab aliis. Vnde

capiendo magnanimitatem isto modo non est aliud quam habitus inclinans habilitem ad bene se habendu circa dissicilia quaecunque mam

illa difficilia. Sed quia Ari sto.

distinguit magnanimitate ab aliis, R dicit quod est virtuς specialis distincta ab aliis, ideo vi tedii est quid

sit nagnanimitas. Unde magnanimitas non est nisi habitus in eli-B nans ad moderadum pastiones appetitus circa honores'& honosationes.

Quid si Et dicunt aliqui q, est solum circa

magnam magnos honores & magnas honorimi β. scationes.' Ex qua sequitur, quod magnanimitas est virtus moralis, quia est circa honorationes & honores, circa quae contingit excedere&deficere, ideo congruum est habere habitum inclinantem ad medio modo se habendu', & 'ille vocatur magnaniri, itas. Vnde notum est mhonores sunt appetendi secundum recta ratione, notuni est v, virtus est habi tus elect ritus in med ietate cosistens, secundiu ti, recta ratio dictauit. Est tante aduertedum ti qnq; h nores nocet hominibus,& sic no sui appetendi. vlterius est aduerteduer inter hona eκ eriora honor ut esse maxin ii boni, radi με r defectus

idoneum ad aliquod bonu occupa dii, in quo possit nullias Operationes virtuosas exercere & multum .e .

disse populo vel communitati alicui quod si non acceptet desci S videtur vitiole agere. Et etiam notu ri .est v, contingit excedere in occupando beneficium, utputa qtiando nihil, vel parum utilitatis potest colarre populo. SE'cv Noo sciendum est, si magnanimi est dignificare se ma - Mid siegnis honoribus exilientis digni eis, quibus honoribus nullus dacit elle dignus nisi bonus & virtutibus plenus, ideo magnanimitas v id et praesupponere alias virtutes, ideo pol dici virtus cois praesuppositione,ua urq, nullus pollit esse dignus magnis

honoribus nili py virtutes.' Vel pol o

dici ii, in cois, sicut Seneca capiebat magnanimitatem ,' ut ia visu est.' Ex quo sequit ' magnanimuε no appetit honores PPse, sed gratia virtutu , t honorabit ius possit in excet letes operationes virtutia. IVlteri suponit st, tres Sut proprietates ipsus magnanimi,s motus lenti: s vox

grauis, locutio stabit is. 'iEt si dicat

aliquis, ista sunt operationes corpo rate, emo non debent attribui vir tuti. Retipondetur quod potemiae su obietii operiores animae cum fuerint pers cte per virtutes sibi debitas habent regulareta potentias inseriores, ideo

operationes corporales virtuti attribuuntur, quia regulari pqssunt

per virtutes. Aduerte ulterius P magnanimu de , bonis sciri Tertia Paria ZZ nae

778쪽

Liber IIII.

. nae gaudet, & de malis tristatur, sed non intense, sed remisse', quia parureputat omnia bona exteriora in ordine ad virtutes si sibi semper manent saluae, Sper hoc videtur magnanimus differre a superbo, quia magnanimus dignificat se ex virtute, eo modo quo recta ratio dictat. ISed superbus non se dignificat, Nexistimat se excellere alios ex virtute,&inde estu, tales sunt iniuriatores,nec nossunt moderato ferre prosperas fortunas & cotemnunt alios ut virtuosiores sunt nec Operantur ecundum virtutem. Vnde magnanimi sunt despectores bonoru exteriorum, ubi supple retentio,acquisitio vel affectus oppugnat bonis operibus virtutum, sunt etiam contemptiui adulationum S timoru& om' nium quae a veritate possiant beneia se ducere,quia magi S volunt esse boni, quam videri digni honoribus, quam honorari, sed non sunt tamen contemptiui hominis nisi malorum &paruorum, superbi econtra ad.adipiscendos honores conte-nunt virtutes, deum,& homines specialiter bonos & amplexantur adulatores, quia magis volunt videri esse magni,quam vere esse magni &honorari,il esse digni honoribus. Etia magnanimi volui extolli in operibus virtuosis,& superbi in honoribus. I Etiam magnanimi volut cellere cx meritis, & superbi sine meritis. IEt aduerte quod licut iu

uenis non totaliter deprauatu r trahit se a turpitudine propter vere dia: ita magnaninam reddit se larta ad operatiora minoris honestatis

ut 0peretur excellentiores, ideo tu Gbeneficiare fit melius, quam beneficiari, quando magnanimus beneficiatur,statim beneficiat ut non excedatur in opere virtuoso. Et ex istis& dictis in primo notabili, patet

ruid sit dicedum ad rationes. sit Ad

ecundam dico primo, nragua nimus non est superbus, ut visum est.

IVnde superbus dignificat se propter sortunam & masnanimus propter virtutem. Et si dicas u, Arist. dicit, in magnanimi sunt despectores alior uin .sDico si non dicit,sed quod bene v idetur esse despectores. Dico etiam ν magnanimus iuste contemnit,& illud non est ootra humilitatem, quia contemnit alium qui magis se dignificat,quam Oportet,contemnit quidem ideli minus

existi inat, S sic patet w magnanimi ritas, non est contra humilitate, non

est enim humilitatis, quod homo de se minus exi stimet, vel minus di

nificet, quam sit dignus. Sed humi

itatis ell,q, homo non plus disntfiricet, sequam sit dignus dignincari. I Dico ulterius quod magnanimus non verecudatur ex turpi actu, sed quia ipse scit maiorem dignitatem in beneficiando,quam in benefici ri ideo recusat beneficiari & magis cupit beneficiare, & ideo dico u, ma nanimus frequentius memorature illis,qui bona secerunt, quam de illis qui bona ceperunt. 'Dico ulterius,ν magnanimus i rebus arduis S sibi commissis est diligetissimus, sed in rebus paruis quas multi mi

779쪽

Ethicoctum. 36-

A de malis praeteritis, ut valeant cauere futura & novi vindicet. Dico et non multu curat laudari, sed be-τ ne curat i sint digni laudari. Dico ulterius p non multu loquuntur de hominibus in coi sermone, licet si emineat aliqua grauis administratio hoc non refugiant. Et illud non est cotrae utrapeliam cunultu in comunitate humana laedat. Dico etias, non odiunt quae amanda sunt sed quae odieda sunt,ut vitia hominum di homines secundu s vitiosi sunt &hoc esse bonum. Ideo ponitur. CONCLvs Io re Osalis: Magnanimitas est virtus specita distincta ab aliis, quae conclusio relinquitur probata ex dictis.

B lanimis, superabudas chaumu,

non mali quidem igitur videmtur rise,neque iniuIli,non.n.ma

lefatiores sunt θα

An actiuch notissit extremum magnanimitatis. Qv AERI TvR Vtrum cha notes sit extremum magnamitatis.

Et arguitur primo P non,quia couenit cu magnanimitate,quia chaunus appetit honores magnos, sicut magnanimus: igitur. 'Arguitur secundo: Appetere bonum non ur esse malum,sed cha unus videtur appetere bonu , sia appetit honores si sunt maximum bonum inter bona exteriora. In oppositum est Aristo. inquς sint tex .Pro cuius solutione . t ΡR i ,so sciendu est,q)chauno

trema vitia. Vndecha unotes est habitus inclinans ad desectum bonoruipsoru 'Et est aduertendum stabchaunote continetur ambitio di prs sumptio.Vnde ambitiosus est circa honores,sic videlicetu, ille qui appetit honores plusqua oportet vel aliter, quam oportet,ut puta si appet mus honores magis, u opera viri tu talis vocat ambitiolus, unde ambitiosus appetit dignificari non propter virtutes, sed propter honores exteriores. Sed pr sumptuosus ethcirca actus & opera sic videlicet v, ille dicitur praesumptuosus qui opera vltra suam lacultatem assumit, ut si medicus nondum expertus medicinam regi sine consilio alioru praesumeret dare. Et pollent dari multa Dexempla: ita valet,et ambitiosus qui assuma dignitates vel osticia quibus - Inon est dignus non in vult dignifi- i icari illis dignitatibus vel ossicus, Ppter honores exteriores simpliciter,

sed py excellentiores Operationes . . . i. assed dices quo potest i id seri l Instantia.

sub chau note contineantur duo viistia. tamen sub pusillanimitate co-tinetur soluin unum , dico cerae sicut sub chaunote continentur duo vitia, ita sub pusillanimitate quoruvnu opponitur ambitiositata, ut puta desectus in honoribus, ut siquis minus appetat honores, quam oporteat,& secundum qi opponitur pH- sumptuositati, ut liquis, ad officium aliquod honorabile exercendu ubi postet excellentes operationes virtutum mercere,& habet susscientiam in scientia amicis S pecuniisad hoc

780쪽

z requisitii di habeat animam pigrit

in illis ό dicitur vitiosus & opponi

tur praesumptuo .Et aduerte ii, iste non est Ma malus, .lit ut chaumas sibi oppol iri, quia cha unus sibi iapositus tendi rad superbiam, inuidiam, diligit adulatores, subuertit

ordinem morum natura , praes

rens honores Virtutibus. I Dicunt tamen 'aliqui quod chaunus qui est pnesumptuosiis simplex, idest qui ambitione caret non es .ita malus , sicut palinam mus sibi oppositus, ' atatis non soli 'priuat se honoribus exteriori bas, sed . etiam4llius qposset & tenetur exercere, praesum ptuos ibi uim pectat, quia nititur ad illa, lueexcediit facultatem sua, qui tamen non sunt quaerendi natio propter virtutes. F sacvN Do sciendum est, quod Philou- difficultas est inter doliores utrum mi an si x philotimia sitivirtus, & si sit, utrum

fit virtus diuinista a maananimita nimitate te. Irio cuius solutione Pit. adue distincta. tendum ' dicitur communiter, φ. irati 'nt philotimia, intrahit inelinans ad moderate α debite se habedum citca paruos honores, & si e philoti uita

dicitur esse virtus circa honores paruos, Sc magnam miras circa magnos

honores , de se diceretur quod ma gnan imitas, & philotimi a no essent proprie diuersae virtutes, sed quasi

diuerti modi eiusdem virtutis, perqua. n. virtutem homo patui liatus operatur cum minores honores si crat Oportet,per eande v irtute homo costitutus suas: ritis limigentibus in marcitibuΣ da nitatibuS, Operatur circa maior elion ea sicut ob a 3 Stet. Etest aduertendu ,τsicu p- Gsius magnanimitatis, qeit circa masnos honores sunt duo extrema, ita ipsius philotimiae duo , ut extrema, licet nota no lint ipsi si polita, in illud quod est in deficiendo coiter voleatur aphilotimia abia, qd est sine quasi no ainatru' honoris ira m a philotimus dr,qpter rone et deficit ab appetitu roniis in paruis honoribus, in extremit aliud vocamusqnq; nomine viritis. s. philotimia, io dicit Arist. vi altatuitu qnh; 'vituper mus, & hoc est capietio philotimis P extremo in abundJda in appetitu parvoru hono u. Est in aduerted aer philotimia, no solueil circa patia uos honores,sed et circa mediocres. Et Arist. no nominauit ei, licet bii seces it me tinc, i, in talibustion Hribus erat superabili alia desectus,&ni edietas.Et sic patet' uidest dicendum adrones. ' Vnde ichaianus appetat honore 'hoc no est Asirone recta: Vnde nota, H, appetitus honoris ordinatus potest nos incitare ad virilite sed inordinatus non me ita incis ais virtutes, sed magi sad oppost uni . Ideo ponitur. C o M v s s o responsalis Chaunotes est extremum magnanimitatis, S pusillanimitas alterii ex tremum, quae concili so relinquitur probata ii r . notab.

urit et P

SEARCH

MENU NAVIGATION