장음표시 사용
781쪽
Α s Arguitur primo, non,quia ipsa riam,vir ille tuc bene tristaretur, & CSeo. in. .esset virtus circa. i ras,sed hoc eit fal- odiret regem, sed non ira sceretur, i i dum,quia circa iras non est vir tres. quia non sperat vindictam. I Et qa
i Eita, .s Arguitur secundo sic. ira inpedi circa talia contingit excedere, & dedit animum,& rationem, ergo cite sicere,congruum est habere virtute, ea ipsam non est virtus. In oppo- quae inclinet appetitum ad moderastum est Arist. in textu. Pro cuius te.& bene se habendum circa iras &solutione s. talis non est nisi mans potuis. s Est Quo di Diia Itet PRIMO sciendum es, cpidisse igine dubium .utrum elementia di ferx cleirascibile rentia est inter coiicupiscibile,& ira stinguatura mansuetudine. Dicunt di cuςu- scibile. JUnde illud dicitur concu- aliqui, plic,& dicunt, u) n ausu et u iudine. P hς V kφ' piscibit quod ex senatu est esse con do eit moderativa passioni, interio ueniens,vel discoueniens, ita praui ris, clementia vero moderativa pu-- o. I lo alio polito circa ipsum natus est, nitionis dicunt etiam clementia. ri sequi actus delectandi, vel tristandi est solum superioris,&masuetudo ' seu prosequendi, vel fugiendi,& ta- circa iras quascunq; e, & maxime Die non respicit irascibilis.ΨVnde a- ςirca personas AEquales adinviceiri
ctus irascibilis est inuci, quod nilui conuenientes. I Aliter dictit aliqui,
est aliud uam appetere vindictam &melius,' clementia disserta ma- propter apparentem parui pensione,. sic tudine in hoc, quod clementian ita ip offendens est obiectum talis a- est inoclerativa irae,& p i ionis su Ir ἰctus, non quidem Gendens , quod perioris aduersus inseriores . Sed ex ses disconueniens concupiscibi inani uetudo est moderantia earunli,sed quia impedit illud, quod est demum uersaliter apudVnanes. Exipt 'lato cynuen iens appetitui eius gu quo potest sequi es, non omnis da-i ativo, S circa illud irascibilis ha- tio veniae qua scilicet superior ab-beret quoddam nolle, non quidem soluit inferiorem a pgnae debita se- proprie refugientis, sicut concupidi cundum ieetes pro dclicto est clemeicibilis mala refugit, sed magis re- tia quia taur datio veniae non est cospuentis siue repellentis ideo non Q. Brinis rationi rectae. Patet, quia ille latolum concupiscat amouere a lud im . cui si talis venia, interdum estici- . . . . Spediem,sed et lampum te . s Unde tui deteriqr. II lj In respubli quanquando oblectum non punitum est doque magnρ det in enta patitur, praerens, lam per irasci est cum tristi propter dationem veniae. I Etiam, . . . tia, ed quando punitur est cum de- in datione veniae remittitur quando' laci tione, ideo dicebat Arist. u, ira que satisfactio debita parti quod a d. viri est quasi mel I Vnde irati non iniustitiam pertinet ' Vnde Seneca punientes tristatur, ideo punire est in iniuriis alienis sacile in Iulgemus ipsis delectabile. I Unde non seqtai. in nostris sumus implicabiles, sed tur ira nisi ubi non esuris vindi i datio veniae siue remissio renea su-. Vnde sirex faceret paupera iniu--. periore potestate habent iecudunx Me d e a 3 qu ad ' i
782쪽
4a quod est auctor legum conformitra ad dictamen rectum,est opus clem Eliae stricto captae. Vnde nota, Pomnis, qui comittit causam in pro ximum secundum legem est punie
dus dupli ei poena . , Una quidem
ad proximum cui sie nocumentum
intulit. I Alia est ad custodem legis qui offensus est per huiusmoili, transgressionem legis, S i ita poena
... a criminosis solet repeti, & proprie ex clementia in remissione totali, vel partiali dummodo ta is reniissio sat conformiter ad dictamen rectae rationis. Quae sui SE vvno scienduin estis op x ς ς extrema mansuetudinis dicuntur estudi hic se irascibilitas,& ira stibilitas. Irastibilitas in superabundando,& in ira stibilitas in deficiendo . I Unde no-ς tum est, quod contingit deficere in non irascendo, quia irasci quando- ue est bonum ergo tunc .non irastist malum. I Et nota, quod aliqui
extremum in superabundando,puta irastibilitatem vocant iracundia ita,quod iracundia nominat excessum irae, Et iste excessus sit per hoc, quod in ira peruertitur ordo ratio-Qualiter nis. Vnde peruertitur ordo rationis
ρςxψς it iii appetitu vindictae multipliciter. iiod ' Primo, quando appetitur vindicta de re, te qua non est appetenda, sicu i cum appetitur vindicta de opere virtutis sicut.Iudii de operib. virtuosis Christi. I Secundo appetitur
vindicta contra ordinem rationis, quando appetitur a persona, a quamn debet appeti, licet factum sit puriibi le,ut si filius appeteret vindicti 'Ditis. ITertio quando appetitur Plpter malum finem, puta propter vl- Gtionem,S non propter emendati N nem. I Quarto,quado qui vult vindicare,& tamen ei non est commis' . I . lusa auctoritas. I Quinto quando exceditur in ri na, puta quando datur maior poena,quain vindicta exigar, Poteli etiam heri excessus secundueircunstantias loci, & temporis. I . . Is Et nota, quod ut dicit Arist. in textu, nullus est qui possit diu irasti,
intensillime, quia siquis irasceretur intensissime,vel cito cessabit ira, vel destruetur iratus.Vnde ipsius irae su Tres sp perbundalitis sunt tres species,stilicet actus,amaritudo, & acerbitas illorum, qui superabundandum ira-stuntur. Quidam sunt acuti , qui velociter irascuntur, in quibus non oportet,& magis, quam oportet,&parii custodiunt iram, idest non or si primunt neq; occultant iram .Et iiii vocatur acmcholi,id est acuti,& vehementes, & communiter tales sila coplexionis cholerici. I Al ij sunt amari, in quibus ira cum difficultate stiritur,rame soluit in sine puctione&issi ocultant iram intra leta,&ab ea non distedunt, donee punierint, S punitione secta quietantur,& qua diu punitio non est facta sunt tibi, graues a inolesti, Se amicis, ta quia eultant, ideo nullus mitigat eos.'
Alii sunt excessivi,quorum ira nosolinuis sine piunctione,& tales dicimus acerbos sue dissiciles.' Sed ashuc restat unum dubium de mansuetudine,utrum virtus masuetudinis si melior in cholerico, quam instes malico. Respondetur breuiter,s, ipsa virtus in utroque est aequo' bona
783쪽
A bona si sit in utroque extremum possibilis persem,patet: nam Omnes cocedunt,& ita eii,quod voluntas regi non potest ad male aut etiam ad minus bene agendum per quancunq; pastionem,uel inclinationem natu ratem corporalem ,& hoc habet ex dominio, aut quia est potentia absoluta ab organis,& dispositionib. corporalibus; ut quia eu gradus superioris quam ille potentis inferiores.s Hoc supposito notum est quod voluntas tam in cholarico,qua in flegmatico, S in quolibet potente' uti ratione quacunque dispositione corporali fuerit dispositus potest ad extremum bene elisere,&aeque bene in uno licut in alio. Et lic in utroque poterit virtus generari, ita persecta. I Concedendum est tamen, quod B ante generationem virtutis dissicilius est eligere ipsi iracundo,quia in
ipso appetitus sensitiuus magis aduersatur rectar rationi. I Unde licet voluntas non necessitetur, neq; cogatur per appetitum sensitiuum, tamen propter quandam affectionem naturalem quam voluntas habet ad
appetitum lensitiuum sicut dominus ad subditum ipsa alicitur ad illud, in quod transit appetitus sensitivus , & tune dicitur duci appetitu sensitivo. Et sic patet quid sit dicendum ad rationes. Notum est, quod circa iras possumus errare, & in deliciendo, & in superabundando, ideo necesse est circa ipsas realiquam virtutem,quae est mansuetudo. Ideo ponitur. - Co M CLO I O responsalis. Masuetudo est virtus moralis, &specialis ab aliis disti nim. Quae con Celutio relinquitur probatam primo notabili. . t
IN conqui's autem,ct con uiuere. Or sermonibus, is rebus communicarchi quidem placidi videntur esse omnia ad aelestationem laudantes oc.
An restabilitas sis virtus. Qv A E R I T v R Vtrum assabilitas lit viri' moralis.' Et arguitur primo,quod non,ciuia non videtur
qualiter distinguatur ab aliis virtutibus,ergo. I Arguitur secundo. Assabilitas videtur esse circa delecta- .ibilia, sed illud videtur esse commune omni virtuti, igitur. I In oppositum est Aristot. in textu. Pro cuius D solutione.
PRIMO sciendum , et, ad vita ΗΠ t humanam utilis est, immo neeessa - ria communicatio, natura enim, si 'nihil iacit frustra, dedit solis homi nibus praeter cstera animalia sermonem, ut per ipsam significet aliis nocivum iustum,& iniustum. N rum est, quod homo pluribus indiget ad vitam seruandam,adhuc pluribus ad eam bene ducendam, quae natura perficere non potest, sed ut perficiantur, indigent artibus humanis. diligentia,& unus omnes habere m. potest quamuis multiplicibus artib. Indigeat. Magnum enim est homini si sit bonus textor,bonus' ii aedificator,& sic de aliis, sine quibus indigentia hominum repelli non possit. Oportet ergo,quod sit tanta
784쪽
Q. x hominum communicatio,*indige tollit pacem,&amicitiam, a tenet a hominum ad inuicem suppleant. hois in communi congregatione, a. Ideo dicit Arist. t. Politic. phona ueriit naturalesa appetuum homitura alal ciuile est, ct quieti civilis nis quem hei ho ad communione.
naturam,& non pΡ dortunam, ' Ex quo sequit,' discholia est praaut prauus est,auimelior quam hO. Ma S contra bonos mores. ' Et Vlterius eli aduertendum, q, ser- uerte,l placitas ureta sibi contra- mones possunt tripliciter considerii- ri ila placitas est qua quis ita vultri.Uno modo secudum, i, deserui ut Oib. placere,& nulla tristare,quia ad actus seriosos & sic circa ipsos est nulla aliorum dicta contemnit, sed affabilitas.Unde illi actus sum serio etiam Oia si turpia sint,& salsa com- si, qui non ordinantur ad solacia io- mendat, Oppmba est in infecti cola, nec ad mani testationem pro- communicationis.Quod patet, gapriae persectionis, sed ad aliquid uti vitium conuenientium inde auget lenobis aut aliis procurandum, ves S etiam malorum per ea participes prosequendum,vel contrarium tu- videmur esse. η Ex oib. patet, Fingiendum. t unde contingit verbis, communicatione humana circa ser&gustu ad alium,aliquando decen mones,& gestus ad seriosos actus inter,& delectabiliter se habere, ali in digemus virtute morali clirigente si rudi ter litigiose & in delectabiliter, ue inclinante nos ad medium fui re F licet non mutentur seriosi actus. Se diana ronem. IVn circa tales sermo Hcundo possunt considerar se dum nes,&gestus contingit excedere,& I vitet eruiunt ad mani sellatione ali deficere tam in delectando,u trista-
cuuis interioris persectionis nostrae do, i5 congrusi est hie xirtute dirige '' latentis, & se ei rea ipsos est virtus, te ad meliis Et aduerte,* ista vir
lux vocatur veritas. Tettio,secun tus mulcis modis notat Ali in nolo dum deseruiunt ad ludos, k sola- amicitia. ni amici ad inuicem dese-cia,S sic circa ipsos est eutrabelia Et citant,& couiuunt, Ecgaudet aliqua nota, quando Ir, p affabilitas est vocant eam socialitate,' Homerus, carea actus curro , non debet intel qui maledictu dixit holerii nisocia ligi tanu circa proprium eius obie- bile. i discliolu,Sc locietatis turbatocium,quia illi actu sunt etiam alia re. Vocata et suit vi nitas ad dorum virtutum , sed circa sermones, rusticitatis, M viventes in urbe ma&gesta,quib.utimur in huiusmodi gis talent couiuere,& colloqui gr.
actibus curiolis ad decen tu & dele tiose, ὲ rurales. Et eadem Nn 'mactabiliter communieandum. ta fuit curastiniana qui in curris vi-Pistho - . SECv Noo sciedum,m disclio uunt pri caeteris Atutu gratiose conii 'μ ην lia siue pio terula est,qua cum vium uiuere. Et antiquitus vocata est sacetiosititit tib Ru Omnia, vel plurimai contra tia,& hentes ei faceti lunt vocari.Etriani Sc contem nimus omnes. IVn est id e facetia, S eloquetia, vel dicedi Lolia reddit holem litigiosum, tia,vel suauitas in vobis, Et ex illa.
785쪽
A istis patris, affabilitas est virtus moralis circa sermones,s pessus ad se riosos actus, Sc p istas ieienter solitu tur Kmes . Via licet oes virtutes morales requirant ad ustela coicationem, hoc est in stam diuetios adictus,& diuersa obiecta Et licet illa virtus locu heat inoi coecatione, ipsam non respicit ad subi latia actuunostroru seriosorii, neq, pri usi tales circunt latia ipsoru , sed solii sermones,& gelius,qui b. utinuir in exercitio singulorum nostroruin actuum serio rum .Ideo ponitur. CONC si o responsalis: Affabilitas multis aliis num limbus. 3 nominatur, est virtus moralis spatis .i- - ab aliis distincta Quae conclusior linquitur Ibata in primo notabili.
B DE veridicis autem, is os dicis dicamus in ser
monibus, ct in operationibus, is μι one videtur utique laetator
simulatiuus gloriosorum esse is non exi lentium, is maiorum, quam existunt θα
intellectu, sed in volutate, sed volutas e m a tellectu, igit. J Arguit stilosc. Ironia,q veritati opponit no ei vita ergo veritas noeli virtus. Ans
probat per Ari. in tex. In oppositu vetita, m teX. Pro Mutionem multipli POMO s. edum est,a, veritas citer. capitur multipliciter4 Vno tuo, ut
eti passio enfis, unde initas, ut est C
passio entis, no vr dicere nisi veramentitatem rei .Et sic certe quodlibetens eii verit, ut alias vi, ii eis, quia oeens et ere productu&vere he fua
monis a d te ligniticat 'uena admodum aliqua propo dicite vera, & sieno capit hic. I Alio mo capit, ut ei thabitu vinclina Saaci, ad Wrmones vero; delignatiuos nostrarunt codillonum, prout recta ro dictat, itav v
ritas labeth circa quotcunq; serina'nes, sed circa sermones, fm qa iunt designatiui nolim d sponis in huma ina, boni , . ut Putam uobilitate a m cor in abundantia diuitiarum, vel virtutu,&scaris. Et aduerte, Teius extrema sunt duo. s. iactantia,& ironia: IVn iactatia consistit in ligniti' eando nobis gloriosa, s non in sunt, D vel maiora et sint .s Sed iron tu consi Quid i stit indeficiendo circa predicta ab eo P recta ro no dictalas Ex quo sequi qu/ itur, P iactantia est uiuum in taeede W9m et do,& ironia indeficiendo circa prae- dicta.' Sed dices vrq, iactantia,&ironia lint me lacia. I ridetur, Pueris est. Unde signa udo gloriosa de se,
quae non sunt, vel maiora, ino sunt est mendaciis, q, vocatur iactatia, iasin desectu negando non elle, que iniunt, vel iaci edo m mora,si sint,& tale mendacium vocatur ironia. Et 'aduerte, si a talia multu displicet α audienti b. locii vitru peius, u sit ironia. I Notadum, dicunt aliqui, Pironia non opponitur virtuti,nec veritati, nec cuiuscunq; vir uti,inrano frequetissime valet ad venitatem cognoscenda,& mores deprehenden le
786쪽
ae dos. Sed oro concordia est notan dum, quod duplex videtur esse iro
nia, s .verborii,& sente tiariam.Vnde ironia verborum est,quae licet aliud dicat, quam sentit, non tamen simulat, ut cum dico, i ionice, tu bene agis,egodico,te bene agere, & aliud lentio. ste male agere,se no aliud simulo, quia propter modum proserendi omnes audientes iudicant me
sentire, si, ille male agit,& talis tr nia proprie non est vitium iptius veritatis. s Sed ironia sententiarum est totius voluntatis fixio, qua quisvnu sentit,&aliud simulat,& istius
naultae sunt species, una dicitur antiphrasis sicum negamus facere, quod maxime fecimus,alia est, qua loea, que volum' videri in nobis in adirer rarus esse c5cedimus,& multas alias F species enumerat Doctores. Sed istist in is non capitur ironia, cum dici. tur, quod est extremum veritatis, sed aliter visum est. DE dese- S E c v v n o sciendum est, PeEilu tu' circa lxulos, di iocos potest esse de edorum. ctus, S excessius, ideo indigemus virtute, quae inclinet ad modet acinos
habendum circa ludos. Vnde quilibet potest experiri,& per longam,&continuam operationem corporis
membra laxantur, & sensus per longam vigiliam indigent somno, ita etiam per longam,& studiosam attetionem interiorem virtutes interiores animales laxantur propter quod
in eis requies cit neccssalia , & ista quies non potest fieri nisi pei ludosa non enim poteli fieri per sonum, qain vehementeritu delibus , t in pluribus)non inueniuntur somni, im-
mo paruum dormiunt,mon potest Getiam fieri cessando a peribus exterioribus, quia tunc intellectus magis laborat, ideo fit circa ludos. Unde mens interior maxime vacat circa ludos, propter quod ludi sunt utiles homini. Ex quo sequitur aliquando contingit praue deficere circa ludos, sicut qui volunt esse quasi tristes sine solatio,nsi est facile cum talibus conuersari. Et iam contingi texcessus, qui malus et f. PEeram circa ludos quandoque cadit error, propter circunstantias, ut si turpia verba,& ill icita interinisceantur cogruum est ergo circa talia esse virtutem,S illa vocatur Eutrapilia ab eu, Quid fit quod est bonum,& trepo trepas,qa v xx Pς est verto vertis quasi ad iocundita
leni conuiuentium bene vertens sacta,&dicta ipsorum. Unde nota, FI ludus uotest fieri de ratione medicinae,& sic potest bene fieri. I Vel ad
recreationem viis,N requiem,& sic pol esse opus virtutis, quia oe opus volutariu necessariu ad bene esse humanae vi tae potest esse opus virtutis,
sed ludus factus illis modis est huiusmodi,ergo. I Alio modo potest
fieri ratione concupiscentiae,& propter lasciuiam,& dissolutionem, &istis modis non potest esse opus, virtutis. ISed adhuc est dubium, in quo consistit ista virtus. Utrum in actibus ludi, vel in verbis circa ludii. Dico nihil a serendo, Q, in collocutione circa ludum. Unde ista virtus est circa ludos tanquam circa materiam. I Unde collocutio consonara . tioni an audiendo, dicendo qualia
oporret,&vi Oportet, quae est circa ...
787쪽
ludos,d ieitur esse actus exterior eu- trapeliae. Et nota quod extrema ipsus sunt duo bomolochus,& agi estis.Via de bomolochi videntur esse illi,qui superabundant in derisone aliorum qui etiam sunt honerosi, Rnon sunt gratiosi in conspectu assistetium,& iisti magis studem ad prouocandum risum, ι verba decora,ciuae decent hominem bonum. η Sed agrestes, seu siluestres homines sunt qui deficiunt in duobus, scilicet in iudicando,& audiendo, puta qui nihil tisu dicunt,& etiam Lunt m lesti contra illos, qui aliquid tale , C dicunt. Et sic patet ouid sit dicendum ad rationes.' Ad secundam tamen dicitur,s, ironia quandoq; cosistit in minus dicendo non excludendo maius,ut si vir hent magnos amicos dicat aliquos habeo amicos S se non est mendacium. Et p hoc
soluuntur multae auctoritates. Ideo ponitur. CONCLYs Io responsalis rVeritas est virtus moralis circa se mones. Quae conclusio relinquitur probata in I. notab.
inlusitia interindu . Et circa qualis sut Uietes opera tu es, is qualis medietas ecti Qtitia, is iussu, quorum medium intentio nobis sit circa eandem methodum M.
I x c A istum quintum quaeritur. Vmim iustitia sit virtus monilis s Arguitur primo , lnon, quia Omnis virtus moralis est moderativa passionum, sed iustitia non est hunis odi, igitur.' Arguitur secundo. Virtus moderativa passionum debet poni in appetitu sensitivo, sed iustitia non sic ponitur, igitur in oppositum est Ari. in tex.Pm cuius solutione. virtutὶ Ρ tuo sciendum est,in qu* moralis. libet virtus moralis prius habet mo munus. derare passiones, quam regulare operationes,quia quando passiones nati sunt obviareoperi alicuius virtutis oportet prius vincere passiones, quam opus possit virtuoscii. delecta
788쪽
B biliter& siri ine exerceri, sed operi iustitiae, sunt ali ius passi ines, ' nataesut sibi obviare ruitur oportet pri mo, moderare litas passiones. v sule opus. J Vt P exum plo, volo, Psit sortes indigens iste lecundu rectaronem iudicat non accipcm pecunia alienam δε reddere iam acceptam &isP indigentiam concupiscit accipere pecuniam aliena, ta non reddere Iani acceptam. ' Vn non urs talis possit delectabiliter opus illud et ce te, nisi illa concupiscen tia, sit prius, moderata vel expulsa. Unde maxima pars diuersitatis iustitiae di steodium & amicitia, unde videbis iudicem iudicare secuitu amore, diu: vel theundum commoda sun fannexa.Vnde Tullius, Nemo n.ee iustus.
pt,qui morte, Q dolore, qui exiliti, F et egestate timet. Et ex tuis vr primo ,r iustitia pinno respici arpasti crnes quod potest adhuc probari,quia ars,& viri , sunt circa diffsilibsed dissicilius est moderare passiones, u reSulare operationes. IEt ad in uerteo facili iis est repulare passi nes, quae lunt ad ipsum,qua passiones, η lunt ad al terum, sic ii t est iusti ii quae ideo dr preclarissima Virturum sta habet moderare passion ἡquq sunt ad alterum , quae dissicile sunt ad moderandum. E t de hoc. magis postea videbimus. Vnde dissicul tas in opere virtutis est in statuendo .rilaum tibi bonum snem , quod aliquando impeditur Pp passiones. I Secundo
in inueniendo modii,&υ edia quibus talis is possit cogrue acquiri: SscvNDo sciendum est, I iustitia capitur dupliciter. s Uno mo
large,&sic dῆ, i iustitia est rectitu- Gdo yy se seruata. Et sic dico .v qusli ustitia
i virtus potest dici iustitia, quia q'o quaelibet virtus est rectitudo supple ou 'iubii habitualispnopter se seruata,& ama eiiet. ta,&hocvth propter dicit circun- stantiam cie formalis Alio modo capitur specialiter,& sic est habitus, inclinans habentem ad bene seliabedum ci ca alterum.Et ista est duplex se in . d. s. legalis,&particul ris . Legaris est q- habitus inclinans habentem ad be, ne se habendum circa Tommunita' elisatitem ad reddendum communitati illud, i, suum est secundum illa lege, lectuadun si reddes obligat. Alia est particularis inclinans holem ad reddendum, I situm est. Et est du- .plex,s. inclinans, vel determinans, ad reddendum alteri, vel quali ait
ri, suum est. Et sic bene est in Deo piquia volutatas sua determinatur ad
reddendum , vel ad volendum, ld Net sua volatate. Alia est sinapi rad alteru& est duplex. s.co mutati uati distribiit tua. J Commutatiua est
duplex. s.punitiva, i respicit corrn-
tilia, q iς spicit cori radentia praemii
ad meritu. sed sistributiva, est inclistata die dedsi unicuiq; scd in gradus sus psectionis.Et phoc patet sidst dicedum ad rati6nesIO pon itur: C o'M C L Us i O respontal is P Iuli ilia est virtus morali S. ita conclusio relinquitur probata ex dictis.
talem habitum volentes dicerei itiam, a quo operatim iuHorum sisnt e .
789쪽
sitruina. JArguttur primori no,qa virtutes non sun d per tuae, flgitur iustitia non esh conllans,& perpem tuacivolunt s. 'Secim. . arguitur lic, iustitia est habitus voluntatis,etlgo non est ipsa volutas. In opposituta cois, opinio. Pro citius solutione.
PR I M o,sciendum, d mininter ius,iustum degem,iustitiam,&i ιε iusti iustificatiunem. I Nam ius est praetiam, & ceptum .dnt,ves ordinatio circa su militica- dito &ea,quae possunt cad re sub voLςm . potestate subditoru. Et quia ille inspi esse triplex putamus v t iniure d i Tluino natura,vt in iure naturali, hovim iure humantas Sed dices; inter quos debet esse rues Respodetur primo pinter pares nultu poe esse eius . ideo par in pare nullii ius potinstituere.s Et si dicas contra, quia
dominuς aliquando, Vt rex subditis obligatur. Dico, qi hoc scit una ellex ordine domini superioris cilrcet Dei,vel natiirae. Iased tutium est, svnicuique secundum praeceptum do mini, vel ordinationem concessu est, ut dorninus ordinauerit aliqua esse communia iustum est illa es eis . l. v communia, Siniustum est illa esse', priuata,&econuersis. Et impiti i ii. ra, ei m en tali hoc manifestans dicitur esse lex . fausta eii duplex, salicet pertinens ad dominum, quae inclinat dominum ad prici predum
ea, quae prodesseposimis iis litis iv es
inhibendum, quae obesse, millant. C lSed pertinens ad subdituin est, q
inclinant labditum ad obseruandum ordinationem domini. Sed iustificatio est operatio proueni usa iustitia. t Est tamen aduertedum p i spe pro uno alio utimur, ut iustitia pro iusso.' Notum est tamen, Pinitura domini prscedit ius, di iu-.stum ζω est causa ipsorum, &lus praecedit iustum 'eii causa crus. et Dominus erum per iusti tiam svain ordinat subditis,quod bonum est resten, diicipulis,& discipuli, & subditi secundumstuli itiam obediunt,
di faciunt quando respectu su Gruini superIorum famini,qae fienda sunt &Dperantur,qui operanda sunta ...1 Cuiusli SE-C VNiD o,sci eduin, 9, ipsim .hςx viriuimilitiae, & communiter cuiusl:beta' civ. vomitis duo sutactus, s. interior,qui. elicit ab ipsa virtute, S exterior assiquem est illa electio. 'Electiαα sininal ud opus tedit Vlule interror iustitio cit velle iustum, sed actus exi cit DP terror proprie dicituni uitiluatio. tu med restadi una thmeuitas', ut 1 diis cestas et reicii di actu faciat actu meliore. Et τῆ, 3 lic,quia 'NT II leaetus magis aedit ad y rcute ua, latinaeis di a te circa quod ea virtus.:
790쪽
v bere dimeultatem dupliciter. Vno
modo ratione oper s,N inne dicunt
Din. Ractus consormis roni recte est difficilior,& virtuosior salte melior. Alio modo habet dissicultatem ex aliqua conditione, vel circunstantia personae,vel propter aliquod superueniens, Ut pura propter habitu malum, & tunc dubitant Doctoeanactus dissicilior sit melior. Dicunt aliqui. , non alii tenent oppositum. I Aduerte insuper, uisi homo, qui
paruam dissicultatem habet in actu. faciat actum in loco,unde malas bonum inde veniat,ut sustinere morte propter Deum coram mali ut mali Convertantur, vel rinam suscipiant talis magis meretur, licet cum minori dissicultate operetur. I Sequitur ergo, Ista consequentia non, F valet iste maiori dissicultate operatur,ergo virtuosius operatur, quia oportet w illud proueniat ex natura actus,&u, multae aliae circunstantie
Quastio. seruentur. η Et per hoc potest solui alia quaestio. Vtrum aliquis magis mereatur, si pro ali is ita intense oret scut si pro se solo. Respondetur breuiter, Psic,quia plura bona facit. s.sbi,&aliis,quia talis tantum meretur pro se sicut si pro se solo oraret, di etiam meretur Paliis. Et ex istis patet quid sit dicendum ad qucstionem .e Unde illa dissinitio iustitiae vr ese distinitio iustitiae increati, &non creatae, ideo aliter ur dicereia Arist. in textu. et iustitia est habitus operativus iustorum, S a quo om-rantur iusta. I Et illa videtur esse bona, cum ibi ponatur senus actus taliubio quam exterior,&obiectum
cnm d icitur a quo sunt operativi tu Gstorum. I Nota,u, ipsius iuris tria,
sunt praecepta. Clionei levi uere alterum no ledere ius suum cuique reddere, hic aut omnia sunt iusta postprqcepta i uris,& ea seruare est iustitiam facere.Ideo ponitur. CONCLvs Io responsalis r Dissinitio iustitiae, quae communi ter datur est sum ciens. Qui conclusio relinquitur probata.
eam, qua in parte virtutis iussitiam . En enim quadam, ut dicimus . Similiter autem, is
- Qv AERI TvR Vtrum priter iustitiam legalem necesse sit ponere iustitiam particularem. s Arguitur
imo,quod non, quia iustitia lega-
is videtur esse omnis virtus,& continere omnem virtutem, igitur non
ditiinguitur a iustitia particulari. ISecundo sic arguitur Aristo. dissiniens iustitiam non videtur ponere duas dissinitiones unam pro iustitia legali,& aliam pro iustitia particulari, igitur. In oppositum est Ari. intex. pro cuius solutioneia.
SC I ENDvM est primo,quod Qualibet quaelibet virtus propter nomen iustitiae accipere pro quanto ipsa est alterum, non quidem ad alterum, quia ad uxorem, vel filios, vel amicos,quia omnia i sta reputantur vinostra.Sed ad alterum, quia ad alie