Hadriani Valesii Rerum Francicarum vsque ad Chlotarii senioris mortem libri 8 1

441쪽

Li AER OCTAVvs ostrem suum Theoderico Ostrogothorum & Italorum Regi nupsisse. Quod & Iordanes docet, cum scribit

Theodericum , post tertium annum quam Italiam ingressus erat , Probino autem dc Eusebio Coss anno cccc- VII ante victos a Chlodoueo Alamannos Italiam ingrcisus est j missis legatis ad Chlodoueum Francorum Regem Audefledam in matrimonium petiisse. quam Chlodouei filiam pro sorore falso appellat, dc a patre ad Theodericum libenter missam ait, propterea quod

exiitimabat ea affinitate contracta inter Ildebertum, Cheldebertum, SI Tiudepertum filios suos,gentem'uς Gothorum fidam pacem dc societatem futuram. Cum Chlodoueas unum tum ex concubina filium Theodoricum haberet, ac vixdum Chrothildim duxisset uxorem.

Quod autem ait Gregorius , Theoderici Regis Italiae filiam seruum suum nomine Trauulianem accepisse , ita intelligi debet, ut Amalasventha dicatur non mancis pium aliquod aere emtum , sed priuatum hominem, unum e subiectis sibi Ostrogothis in torum recepisse, quem Fredegarius Scholasticus in Epitome TraquiD-nem, dc aquilam, ac in quibusdam codicibus Tranquillianum pro Traguillane appellat. Nec dubito, quin Trauuila, vel Traguilla is sit, quem Boethius in libro

primo de Consolatione T riguiliam vocat Praepositum ne-gia rimus, Theoderico Amalasventhae patre regnante. tum enim plerique ut non Melam, sed Melanem ; non Attilam, sed Attilanem , non Ebbam, sed Ebbanem ; sic Trauui lancin potius quam Trauudam, dicebant. Cum vero supra indicauerim Chil debertum&Chlotharium, interemtis Chiodomeris filiis , Regnum eius inter se diuisisse Iustiniano Aug. III Cos. ante Theodorici fra- YYiii tris sui mortem , hoc est , ante Iustiniani Aug. I V & ibΨYYiv Paullini Consulatum: miror a Gregorio dici, regnante in Italia Theodahado, dc Regibus Francorum, ne Amalasventhae amitinae mortem ulciscerentur, pecuniam

mittente, nimirum sub finem supradicti anni, aut circa i xxxiv sequentis initium Chlotharium Chlodomeris thesauris ibisxV. manum iniecisse. quos thesauros post Chlodomeris Regis obitum tamdiu intactos , ac ne cum Regno qui-

442쪽

Ο RERUM PRANCICARvMdem eius diuisos fuisse a Childeberto &Chlothario ne

quaquam verisimile est. Quod ad pecuniam pertinet a Theodahado Ostrogothorum Rege Francorum Regiabus datam, auctor est Procopius in libro I belli Gothici Theodahadum, ubi Beliarium in Siciliam armatum

venisse cognouit , legatos ad Francorum Reges misissise ,& promissa parte Galliae sibi subiecta, nimirum Pr uincia , ac oblatis X X auri centenariis , hoc est auri librarum millibus duobus, ad foedus societatemque belli eos inuitauisse. quod priusquam fieret, Theodahadum periisse , atque morte Regis conditiones pacis esse ruptas. Ex quo apparet Theodahadum Francorum Regibus pecuniam promisisse tantum , non & dedisse,

nec tamquam multam, qua caedem Amalasventhae eorum consobrinae lueret, promisisse, sed velut ad ineundum foedus quibustibet verbis essicacius incitame

Mors Amalasventhae Reginae grauissimum bellum excitauit. quippe Iustinianus Aug. cui se illa non somel commendauerat, dc cuius in potestatem Italiam uiuo Athalarico filio tradere voluerat, facinus vindicare constituit , sperans tam facile Italiam quam Anicam se Imperio Romano restituturum, & eodem duce

belli Gothici ob Amalasventham suscepti eumdem . quem Vandalici pro Hilderici Regis caede illati , euentum futurum. Igitur Flauium Belisarium, Ducem pru- - dentiae ac felicitatis expertae, tum Consulem, Cum clas se in Siciliam ;& legatos in Galliam ad Reges Francorum cum litteris misit. quarum caput erat, Ostrogothos Italiam , primam sedem ac nobilissimum membrum Imperij Romani, vi Sc armis captam non mo

do restituere sibi nolle , sed etiam intolerabilia & iniqua admisisse. quibus iniuriis se ad arma compulsum esse. decere ipsos , quibus eadem Fides haeresi Arianae contraria , & par odium in Ostrogothos sit, aduersus

communem hostem bellum coniungere. Vna cum litteris pecunia Francorum Regibus a Iustiniano Aug. redditur, mai6rque summa promittitur, postquam Romanis auxilium ferre coepissent. Illi lectis litteris, accin

443쪽

LIBER OCTAVUS. 4pyptique pecunia cum Imperatore societatem iungunt,& impigre Ostrogothis bellum illaturos se pollicentur. Interea Fl. Belisarius Consul, haud pluribus quam VII

armatorum millibus ac quingentis aduersum ducenta circiter hostium millia instructuue, Siciliam petit, Catinam capit, Ostrogothis cuin Duce suo Sinderito fusis,& in deditionem acceptis, Syracusas , & Panormum, omnemque insulam occu ac , reuersusque Syracusas nouissimo die Consulatus sui, ibiden, magistratu abiit, auro in milites suosi, prouIncialesque plaudentes sparso. Eodem anno Dalmatiam δε Liburniam Constantianus pultis Ostrogoethi ςiin ditionem Imperatoris redegit. ut in libro I belli Gothici tradit Procopius, Belisaris Scipionis sui Polybius, quem usque ad Teiae Regis caedem de eo bello scribenteni secuturi sumus . . t

Theodahadus Ostrogothorum Rex, postquam miΩso ad Iustinianum Agapeto urbis Romae Episcopo mi

stra bellum deprecatus erat , amissa Sicilia & Dalmatia eivethrno expergefieri, & de Regno defendendo cogitare coepit. Generum habebat Ebremudem , cui Theodenandam filiam suam in matrimonium dederat. Hunc post Consulatum Belisarij ad tuendum Fretum, Rhegiumque opidum cum exercitu mittit. Quo simul ac Ebremud venit, relicto in Bruttiis exercitu, vltro ad Belisarium in Siciliam cum fidissimis famulis transit, missusque Constantinopolim, mox Patricia dignitate ab

Imperatore honoratur , ut Duces Ostrogothorum, ac

optimates spe huiusmodi praemioriam ad deditionem inuitarentur. Igitur Belisarius ex Consule ac Patricius recepta Sicilia, & praesidiis Syracusis ac Panormi collocatis, copias in Italiam traducit: Bruttios & Lucaniam victor peragrat: dedentibus se sponte, quaqua iret, prouincialibus , quibus opida sine muris praesidiisque erant. inde in Campaniam peruenit, Neapolim terra marique obsessam , noctu intromissis per aquaeductum militibus, invadit& diripit', ac magnam caedem opidanoruin facit. Tum Theodahadus exercitum in Campaniam aduersus Belitarium misit, eique Vitigein Ammigerum antea suum praeposuit, virum bello magis

444쪽

o 6 RERUM FRANCICARUM quam genere illustrem. Erant Ostrogothi admodum

infensi Theodahado , quem caedes Amalasvent hae , dcauaritia inuisum, transitio Ebremudis generi sui, ac desidia suspectum faciebat, quamobrem ubi in Campos Barbaricos hoc loco nomen est venere, Vitigem ducem suum scuto impositum Regem appellauere. Is co festim Theodahaduin, qui Roma Rauennam profugiebat, iugulari, ac Theodegiscluinxius filium tradi in custodiam rubet, atque Romae praesidio Iu millium Ostr gothorum posito; siluerio .Episcopo, & Mnatu popu- idque Romano vi iusiurandum adactis, Rauennam proficiscitur, magnas Ostrogothorum copias, ac plurimos

obsidum loco secum Senatores ducens. Ibi priuata coniuge rcpudiata, Maiasuentliam, Amalasiiciathae filiam, Theoderici neprem, sororem Athalarici, virginem tempestiuam, firmandi Regni causa, inuitam matrimonio sibi adiunxit: potitusque opibus Theodahadi, quae in insula lacus Volsiniensis,& in Urbeuetem cumulatae seru bantur, omnes Ostrogothos, exceptis qui in Prouincia

Francis oppositi erant , Rauennam conuocauit: arma Mequos cuique distribuit. Cumque Viligis Ostrogothorum multos & sortissimos , qui Marcia Duce Prouinciam Galliae tuebantur, nisi pace cum Francis facta tuto euocare non posset, eosdemque nequaquam Francis

pares futuros toxelligeret , si ipse in Belisarium omnes copias conuertisset, Galliam & Italiam vastaturis; primores gentis conuocatos docuit, cetera quidem bello necessaria lumina industria parata esse, sed nihil sibi aduersus Francos prouisum , quibus Ostrogothos , dum

ab alio hoste otium erat , magno cum rerum Viro rumque fortium damno utcumque hactenus obstitisse: nunc bellum Romanum , & non minus Romano Francictam, Uno eodemque tempore sustinere non posse. pacem igitur cum Francis fieri oportere , ne cum Belisario Duce Romanorum iuncto foedere arma consocient,

dc quemadmodum fieri solet, in communis hostis exitium gentes ambae consentiant. quod si contigerit, Ostrogothos, siue copias diuiserint, siue iunxerint, ab Utrisque vi etiam iri. satius itaque esse necessitati pare-

445쪽

Li3ΕR O C T A V V S. ψo'. re, & Francis Prouinciam, pecuniamque, quantamcumque eis una cum Prouincia Theodahadus promiserat,

dare , ut amici ex hostibus facti non solum vetera in Ostrogothos odia deponant, sed etiam belli cum ipsis cietatem iungant. Prouinciam quidem , victis & expulsis Italia Romanis, facile postea a victoribus recipi posse. Consilium Vitigis Regis Seniores Ostrogotho

rum Vna voce probaucre. Mittuntur ergo confestim ad

Francos a Vitige legati, qui Prouincia dc XX auri centenariis datis eorum societatem redimant. Regnabant tum in Francia Childebertus , Chlotharius , dc Theo- debertus, Procopio Ιldibertus, Theudibertus, Ec Cloadarius dicti, qui Prouinciam pecuniamque acceptam inter se pro cuiusque Regni portione diuiscre , atque Ostrogothis se & amicos maximo futuros, & auxilia non quidem Francorum , sed aliarum subiectarum sibi nationum clam missilros promiscre , professi fieri non posse', ut palam oc aperte cum eis societatem iungant

Contra Romanos , quam paullo ante cum Imperatore

inierint. Sic legati re, ob quam missi erant, confecta , Rauennarii redeunt , & Marcia , postquam de opidis Prouinciae praesidia deduxerat, copias omnes , quibus praeerat, iussu Regis eodem reducit. Addit Procopius in belli Gothici libro III concessonem hanc Prouinciae Galliae non modo ab Romanis minime intcrpellatam , verum contra postulantibus Francis hoc est Francorum Regibus ab Imperatore Iustiniano ideo litteris confirmatam esse, ut tanto beneficio obligati Romanos cum Ostrogothis bellantes non oppugnarent. Quippe Francos Prouinciam se tuto possema ros nequaquam existimauisse, nisi Imperator donationem suis litteris comprobauisset. Ex eo tempore Francorum Reges Mausiliam Graecorum , & omnia maritima loca , marisque

Gallici imperium obtinuisse , & in urbe Arelato Circensibus praesidere. praeterea nummos aureos ex auro Gallico percutere, sudque eos, non autem Imperatoris

ut fieri solet) vultu signare. quod ne Persarum qui dem Regi, nedum vilis aliis quarumlibet gentium Barbararum Regibus liceat: cum etiam ipsi inter sese Bara

446쪽

o I RERUM FRANCICARvMbari auream monetam nisi Imperatoris imagine signatam in commerciis nonProbent. Quae in gratiam Iustianiani a Procopio ficta esse mihi videntur. Vt enim concedam Francorum Reges timere potuisse , ne Iustinianus Aug. post occupatum Ostrogothicum Regnum, Prouinciam Galliae , quae pars eius fuisset, bello repeteret : uti postea Saraceni Africani Zc Mauri, subacti, in Hispania Vesigothis, Septimaniam ob eamdem Causam sibi vindicare conati sunt) tamen existimo eos domesticis viribus magis quam alienis diplomatis confidisse. Nummos quidem Gothicos veteres electrinos vidisse se ait V. C. Iacobus Sirmundus adeo pallidos, ut auri minus eis inesse putetur , quam argenti, Regum tamen Vesigothorum effgie signatos, atque habere se

Theodeberti Francorum Regis nummum aureum exiguum, sed sincerum dc incorruptum, nota atque nomine Domini Theodeberti C. insignem. & nummum aureum profert Caesar Baronius On. Theodahati Regis vultu sienatum. Ex quo intelligitur non Francos lo-los, verum etiam Vesigothos, & Ostrogothos, atque adeo plerosque alios Barbaros aurum Regum suorum vultu signauisse. neque enim dubito, quin vi Vesigothi

in Hispania, Ostrogothi in Italia, sic Vandali in Africa, BurFundiones in Gallia, Gipedes in Dacia tam aureos quam argenteos domesticorum Regum nota percusserint. Et quoniam Gothicorum , seu Vesigothicorum nummorum supra facta est mentio , in transcursu

notare conuenit sid quod Auitus Viennensis Episeopus in epistola ad Apollinarem Episcopum , & Gundoba-dus Rex in codice Legum Burgundionum scribunt Alaricum posteriorem, Vesigothorum Regum primum

aureos adulterauisse , atque aes auro miscuisse. quam ob rem Gundobadus omne aurum iusti ponderis accipi iubet praeter I v tantum monetas , nimirum solidos

Placidi Ualentiniani Α , dc Geneuenses, Chilperici videlicet patrui sui, & Godegi sili fratris Geneuensium Regum iussit percussos; ac Gothicos , qui a tempore Alarici Regis adaerati sunt; atque Mndaracanos, hoc est Ardarici Regis Gipedum nummos.

447쪽

LIBER OCTAVVs. 4Q9Sic igitur Prouincia Indictione XIV post Consula- i xxxvitum Belisarij, uti antea Theoderici Regis auspiciis a Vesigothis ad Ostrogothos . ita ab Ostrogothis ad Francos translata est:& Francorum Reges, qui alias omnes Galliarum prouincias armis occupauerant , belloqaedomuerant, eam unam conditionibus iuris sui fecere, atque ab Rege Vilige dono datam accepere : ac totam Galliam praeter Septimaniam, quae Vesigothorum erat, atque Britanniam Armoricam vel citeriorem obtinuere. Prouinciam voco, sicuti Senator , & Auitus utennensis Episcopus, regionem eam , quam Procopius in

belli Gothici libro primo, & tertio, modo partem GaDlia ad Gothos , hoc est ad Ostrogothos , pertinentem ;modo Gallias Vermanis, id est Francis initimas, nonnumquam Gallias Gothis subiectas; saepius Gallim silmpliciter, quemadmodum oc Senator; item Vassas citra Rhodanum appellat, Galbis ultra nodanum, nimirum

Septimaniae proximas. Continebat autem Prouincia supradicta prouinciam Narbonensem II, dimidium prouinciae Viennensis , dc totum fere Alpium Maritimarum tractum. Sed iam paullo antc partem eius interio rem, & a mari ramotam , quae Burgundici Regni fuerat, fuso fugatoque Godomaro Childebertus & Chlotharius Francorum Reges cum omni Burgundia occupauerant : reliquam partem Prouinciae, quae Ostrogothis parebat, ita ut dixi, a Vilige datam accepere: vi delicet opida cum ripensia, tum maritima, Auenionem, Tarasconem, Arctatum, Fossas Marianas,Massiliam Graecorum, Citharistam, Taurentum, Telonem Martium,

Olbiam, Forum Iuli j, Leronem &Lerinum insulas, Antipolim, Cemenelium, Nicaeam, dc urbes mediterraneas, Aquas Sextias, Reios Apollinares, Diniam, Sanitium, Vintium ,&Glannaleuam. Comenelium quidem & Nicarina, duas Sedcs uni dudum Antistiti attributas, urbes fuisse eius partis Prouinciae, quae intra XXIX annos ὸ Ve-sigothis ad Ostrogothos, ab illis ad Francos traimata est,

indicat Magnus Episium Ecclesia Cemelensis re Nicensis, alibi dictus Epi pus Ecclesia Cemelensis, id est Comene tensiis,qui Concilio Aurelianesi V, & Synodo Arelatensi

448쪽

io R ER vM FR,NCICARvM quintae iussuDomini Childeberii Regis habitae interiait: &CatullinusEoi siopus a Nicaa, qui DominoGulchramno regnante statutis Cocliij Matisconensis II subseripsit. atque Gregorius in libri VI capite VI. Ex his Prouinciae urbibus a Vitige genti Francorum datis duas tantum,

nimirum Massiliam Ionum coloniam, Arelatum, supra commemorat Procopius: cum ait ex eo tempore Francorum Reges Massiliam Graecorum, & omnia maritima loca, Id est oram omnem Galliae ab ostiis Rho dant ad Alpes Maritimas usque promissam ) matisque

Gallici imperium obtinere Min urbe Arelato Circen sibus praesidere , atque nummum aureum ex metallo Gallico ferire. propterea quod Arelatum atque Massilia clarissimae dc opulentis limae Prouinciae urbes erant,

adeo ut pars Prouinciae , Arelatensis Prouincia ; pars, Prouincia Massiensis appellaretur, quemadmodum apud Gregorium Turonicum Episcopum, dc in libro de vita Consortiae vocatur. c quibus Arelatum in primis, in diuisione Prouinciae inter Francorum Reges , Childeberto sorte obuenisse docent litterae Vigili j Papae ad Auxanium Arelatensem Episeopum,&ad Aurelianum eius successorem, dc epistola Pelagi j urbis Romae Episcopi ad Dominum gloriosissimum ac praecellentissimum Childebertum Regem , in qua seribit se commendatione eius id suffragatione motum , Sapaudo Arelatensi Episeopo usum pallij concessisse. ut omittam Cyprianum in libro de vita Caesari j Arelatensium Episeopi & praeceptoris sui affirmantem Arelatum , cum ipse de Caesiario seribebat, clarissimo Regi Childeberto paruisse : dc quod ait Gregorius Magnus in epistola ad Vigilium Arelatensem Episcopum, Childebertum Francorum Regem, Catholicae Religionis amore incensum, Arelati Monasteriu in virorum exstruxisse, donationcmque rerum huic loco collatarum Vigili j Papae decreto confirmandam, ac priuilegiis augendam curauisse. Eadem urbς, stante Occidentis Imperio, Vt commercio, ita ossicina monetae, & Circo, crebrisque ludorum G censium spectaculis clara fuerat & illustris. Vnde in Notitia prouinciarum Imperij Romam Procuratorum

449쪽

LIBER OCTAVUS. II monetae Luguuneusis,moneta Arelatensis, dc moneta evirorum fit mentio. dc Episcopi Prouinciae, in libello Leoni Papae oblato de renouando Ecclesiae Arelatensis priuilegio, aiunt, quicumque intra Gallias iam inde a Constantino Maximo dc Valentiniano ostentare voluit iningnia dignitatis, in hac urbe , matre omnium Galliarum,

Consulatum accepisse , oe dedi lse, hoc est Consulatum

Circensibus celebrauisse. dc apud Ammianum Marccl- linum dicitur Constantius Aug. Constantini Principis filius ob tricesimum imperij sui annum Arelati theatrales ludos,& Circenses ambitioso apparatu edidisse , ibidemque proximis Kalendis Ianuariis septimum Consulatum inii 1 se, & ex more ludos Circenses fecisse. Eadem in urbe , Seuerino Consule , praesente Maioriano Aug. Circensitum spectaculum editum auctor est Apollinaris Sidonius in epistola ad Montium. Quae fuit forsitan causa , quare Procopius , ratus Arelati sua aetate eadem omnia facta csse, quae stante Occidentali Imperio fieri consueuerant, haud dubitarit affirmare Francorum Reges, post acceptam a Vitige Ostrogothorum Rege Prouinciam, Arelati Circenses dedisse, dc aureum nummum tum primum percutere , ac sua imagine signare coepisse. Vbi vult intelligi Procopius facultatem auri ita signandi Francorum Regibus datam esse ab Imperatore Iustiniano eisdem diplomatis , quibus donatio Prouinciae comprobata est. De Circis vero &Ci

censibus in Occidente post occasum Imperij Romani mentionem faciunt Auctor Appendicis Chronico Victoris Tu nunensis Episcopi adiunctae , & Gregorius Turonicae Ecclesiae Episcopus. c quibus Auctor Appendicis Cethego V. C. Cos. Alarico in Gallia & Hispania regnante, Caesaraugustae Circum ripectatum dicit. sic Circenses vocat) Gregorius in libro V , Vnaque Aimoinus produnt Chilpericum Francorum Regem ,

Chlotharij maioris filium , apud Suessonas oe Parsos, urbes regias , Circos ad cauisse , eosque populo spectaculum praebuisse.'

Ceterum notandum est, non prouinciam solum cum pecunia, quam diximus, a Vitige Francorum Regibus,

450쪽

ix RERUM FRANCICARVM Childeberto, Chlothario , ac Theodeberto datam esse, sed etiam partem Alamannorum eam , quae post proelium Tolbiaceu se ad Theodericum Regem perfugerat,& annis X L in Italia sub trium Ostrogothorum Regum imperio fuerat. Sic enim Agathias in primo Historiae libro scribit : post obitum Theoderici, qui non ut falso ait in totam gentem Alamaunorum , Occupata Italia , subegerat, tributariamque fecerat, sed tantum partem gentis profugam & supplicem in finibus Italiae

collocauerat, bellum inter Romanos & Ostrogothos maximum ortum esse. Tum Ostrogothos, ut Francorum sibi amicitiam conciliarent, & multis aliis locis,

nimirum opidis Prouinciae) cessisse , & gentem At

mannorum , tamquam superuacaneam, & parum utilem dimisisse, necessitatique paruisse, quippe qui intel- ligerent iam non de gloria , led de salute totis viribus sibi esse pugnandum. Eum in modum Theodebertum Francorum Regem dimissam ab Ostrogothis Alaman-I norum nationem subegisse, atque domuisse. Ita loquitur

Agathias , ut indicare videatur partem eam Alamannorum, quam Vitigis Ostrogothorum Rex in Francorum gratiam dimisit , & Italia excedere , ac in regiones suas Theodeberto subiectas reuerti coegit, a Theo- deberto Rege nonnisi vi de armis in ditionem potestatemque suam redactam esse. Alamanni igitur omnes postea Francorum Austrasiorum Regibus paruere, quibus Dux praeerat regiae stirpis, a Rege Francorum constitutus. In Legibus Alamannorum inuenio Ducem nonnumquam Dominum vocari, & res , quae ad eum pertinebant, res Dominicas dici: aulam quoque Ducis, Curtem Ducis, seu Chortem eodem, quo Palatium Regis, nomine appellari. pecunia, exsilio, morte multare

Duci permisium futile. si quis eius sigilluin, aut mandatum , aut signum neglexisset, non impune tulisse. In eodem Codice Legum , Dux , qui exercitum ducere,cquum Conscendere , dc adhuc esse Regi utilis potest. filium rebellem, & Regnum suum hoc est Ducatum armis occupare conantcm si vicerit, & ceperit, expellere eum prouincia iubetur , dc Regi Domino Illo , aut