Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

121쪽

aut uapores aliutule communieantur scilicet a stomacho,

cerebro, aut a toto requiruntur praeter loealia intentiones,

quae ordinate in cap. de dediti t. visius posts sunt:& sunt quinque Prima euacuatio complenda per phlebotomiam utriusque eephalicae si sanguis fuerit in causa de fuerit nyctilops intriusque octilis communis,& complenda etiam per pharmariam si alii humores fuerint in ea uti. Secunda in diuersio, quam Rasis per te t. venae frontis dedit intelligi. Et tu supple omnia genera diuei sonum de quibus in eapale debilitate uisus longo sermone actum est.Tertia est membri e municantis regimen, sicut ibidem dictum est,& oculi eos ortatio,ne recipiat Quaria est humiditatis in oculo existentis, resolutio,quae per angulos lachrymales educitur,i brumq;

humorum & spirituum subtiliatio de illustratio. Quinta est. debitum restimen sex rerum no naturalium,& annexorum,sicut ibidem longo sermone postum est , a c. Cura autem nyctilopis propter crassitiem spirituum&turbulentiam exigit duas intentiones generales, de quibus in debilitate uisius actum est. Quarum,una est sanguis subibli, & esari generatio, qui est materia spiritus Altera est ipsorum spirituum subtiliatio & illustratio, quae qualiter compleri de ant δε cum quibus ibidem susscienter dictum est. Illuc ereo recurre.Sed nota P Auicin Melite appropriam in hac dii stione uinum uetus,purum, uinosum ante cibum, scilicet,per mediam horam, aut unam horam iam persem cibi praecedentis digestione,&iam persectis euacuationibus re diuersonibae quibus sermo praecessit, & sit in pauca

tiam irate, scilicet duarum.Jaut cura: hoc enim datur ad

spiritus re humores subtiliandos. Et si exhiberetur immediate post sumptionem alicuius electarit,aut pulueris in hae di- ostione proprii,de quibus in debilit.uisus propter humiditatem tumidam, do propter crassitiem & turbulentiam sipi rituum acetum est praestantius .Et posset exhiberi etiam phtres horas ante cibum aut pluries. dummodo esset persecta digestio cibi praecedentis,loco huius posset exhiberi uinum arti sciatum in isto cap.descriptum. ta secundo, 'Mesue in nyctilope prouenicte ex multitudine sanauinis, facta phlebotomia ex cephalica, praecipit phlebotomiam uenarum lachi alium,ia est,quae sunt in lachrmalibus domesticis ad

euacuandum causura coniunctam. Similiter sanguinem e trahi ex u is natium, aut cum sanguisugis, aut cu instrumento facto ex setis porcinis, aut cum sustibus herbae suae sanguinaria uocatur.Voi tamen haec duo seri debent,prius sanquis ex naribus est,puocadus, deinde ex anetulis lactit mali 'excuibus eliciuntur tres intentiones, Milicet euacuatio, dis uerno,& causae coniunctae remotio. arta autem intentio,

scilicet humiditatis de uanorum resblutio, & humorum,&spirituum subtiliatio εe illusseatio perficitur non solum cum

his,quae in oculo ponuntur, sed etiam eum interius simplis, sicut herba adhib.id est,euphrasia, bctae heniculus, ch buli conditi,nux muscata condita, tripherae pulueres, electaria,uinum artificiatum,hapar hircinum comestium, carnes

uiperarum pra paratae, ut in lepra & multa alia, de cinibus dictum est in debuit.uisus,& plerisque aliis capitulis .sed praeter collyria superius descript ex intentione Rasis,est collurium expertum ex intentione Alexandri .l t. succi faeniculi

depurati, rartem. mellis sellis hircini,ana. partem. Rexpertum est,cui si admisceatur ex stercore coe rilli. i. illius se pentis de stercore stellionis, an. partis. t 'uarta pars, sanat in paucis diebus,&c. Similiter laudat cohol ex pipere lon , et in b.de 'lea cura autem hesiar propter paucitate di tu, tilitatem spirituum, de humorum Arscitur duplici reginibiae. Vnum est debita administratio cibi & potus, & aliarum rerum non naturalium, qui nullum de s uine laudabili de aliquantulum crassis, non tri turbido generariar, oui est materia spiritua uisibilium & humorum oculi. Secundu est consonatio uirtuta naturalia, ut exobo bonus chilus etiam ex chilo bonus sanguis, exsanguine multi spiritus de humores aliquantulum etasi, sed non turbidi emerentur, de quibus actum est sui scienter in debilitate uisus, ad quod recurressit tu debent multu dormire deesse ocios animo &eorpore, Se

inultu humectari qualitatiue & subitantifice.& dein uti misrobalanis & tris heris ex illis ad confortandii 'iritus

ecunieadu sed inpetmixta cim aliquibus humectvibus C. IN IX. ALMAN.

syrum aut sescharo uiolato.Et uestes se operimenta sta ta et iuntur domum transeunte sp medium lucidum debent esse nigra,&locus habitatiois debet este mediocris eoioris maxime uiridis. Et in summa toria regi me debet notabiliter ad humidum declinare: sed breuiter in frigidum, aut ad temperiem in activis Et raro conueniunt evacuationes nisi assit humor praeter modum spiritus subtilians,qui etiacuandus est eum lenib. in quibus sint mirobalani aut eor si uirtus. Et si longum essent actitri iter per loca alba aut lucent importet

uelum nigrum coram oculis.

Cura autem nyctilopis propter longum aspectinn renunalbarum de lucentium,3emni liter haliar propter longa mora in tenebris Se aspem rerum nigram perficitur, ut in nymlope fiat transitus paulatim de medio claro in obi urum Et otiario in hallar de obscuro in clarit . Et magis successive& paulatimes in nyctilive de claro in obscurii cum lume fortius imprimat,st tenebra Demum hoc re mine non sui Aiε te procedatur in haliat eum multiplicantib. de incras lanitari

spiritum & humores, & in ny cum subtiliantibus spiritus & humores,& ipsos illustrantibus scutia dicta est, M.

De dilatatione pupillat. Cap. 3 3. .

D7latatio pupillae, Ainthisar sunt nomina synonyma

significantia hic dispositionem, de qua diueis aut hores sub his diuersis nominibus determinant. inaedifsnitiuae sin Auic. est ut fiat foramen uvis latius ῆ est a natur Et contra constrictio est ut sit foramen uveae strictius, e

consuetum sit,ex quibus infertur U utraque earu dispositi num est morbus in uia, ut quia uia delationis specierum n, mis dilatatur aut constri itur ano aliquando uia aufertur foramine penitus obstruso, M. Duplex est alimhisu sue pupillae dilatatio. quaedam naturalis, quaedam praeternatur iis,id est, reddes oculu aegrum uel neutra. Et tae iterum est

duplex,quaedam ex tempore, quaedam ex generatione conistracta. Darum utraq; est duplex, quaeda magna, a interdit adeo manna,ut consequatur corneam, quaeda parua n6 multum trante dens limitet mi naturales Eaedem species & diuisiones Gstrictioius, pupillae possunt a signari , cum quaedasmiliter sit naturalis,quaium pisternaria is. Et praetem turalium, lusdam ex tempore, quaedam ex generatione coim tracta. Et utram dii ex,nam quaedam magna, & interdiua magna,iit foramen penitus obturetur, quom par anomultum recedens a limitibus naturalibus.

Causas dilatationis aut constrictionis naturalium non portet assignare,cum ipsi non debeatur euratio, sed praesese uario uel reductio, quae ito sint praesentis proposti .ut pli rimum in dilatatio naturalis insequitur humiditatem Et multitudinem albuginei,& constrictio causis his corarias causis autem dilatationis &Gstrictionis Iraeternaturaliu sunt per Gitatem, vadis; sunt perlessentiam in oculo. Sed quia i incessirium est in his dispositionibus uueam laedi, aut per essentiam aut per communitate, placet nunc ordine rosolutorio causas haru dispositionum inuestigare resiluendo hos essectus in causis propinquas,& propinquas in remotas& remotas in remotiores . nisae itaq; immediatae harum dispositionuni sunt, aut mala complexio,aut apostema, auis, lutio continus, aut mala compositio, sicut milus stus est causa tam dilatationis πιι constrictionis, ut clarius in sequutibus. Et si mala e vilexioim plurimu est aut humida aut se . Et si humida, aut me materia,& se mollificando est eausa conmstrictionis, aut cum materia subtili paraluti cante . de se etiaest causa constrictionis aut cum materia crassa spasinante. Et tune illa materia aut est imbibita in parte uiaeae termina ta ad foramen eiusad sic est causa constrictionis aut in par revueae terminata ad secundinam ad se est causa dilatati nis.Si uero in tota vvea est causa constrictionis. Si uero suerit complexio sicca, aut est non proportionata ad materiam, de se no est causa dilatationis nee constrictionis,aut proportionata ad materiam,de hod liciter, aut inanies de r. buens humidum substantificu imus notabiliter, ita ut sit ca saconstrictionis partium,&contractionis partium adii rubce.Et tunc si est in parte terminata ad foramen est causa constrictionis,de si est in parte termitiata ad secundinam, este trahendo causa dilatationis.Si aut sit uniformiter P tot mest

causa costrictionis.bi uero susiccitas cst praesentia maturi D

122쪽

DE DILATATIONE PUPILLAE.

aut miteria est limbibitam arte terminata ad forame,&se est iu constrictionis,aut in harte terminata ad secundam,&sse eit eat a dilatationis, aut in tota est causa costri timnis. Mala autem complexio calida & frigida non faciut dilurimum dilatationunt,aut constrictionem nisi immediate, scit imaginabile si frigiditatem immediate partes contrahere in ea parte in suae ii,& sic esse mediatam causis, dii, lationis aut constriti ionis ut supra,S: si fit per totum est eauia Ostrictiois si uero fit apostema, aue est in parte terminata adseramen δε λ est causa constrictionis aut in parte terminata ad secundum,& sic est causa dilatationis , aut in tota &erit causa constrictionis , lutio autem commui est imn haraim dispositionum,& per se , selli do uuram, unde si

soluatur in parte foramini dilatatur,ciri non est cura, resila parte posteriori constringitur,&per accidens attrahedo inores & a stemando,&dilatabitur,& costringetur findirentiam loci apostematis,ut antea. sae autem harum dispositionum mediatae aut sunt in albugineo, aut sunt ii ter liueam & cornea.si inalbugineo,aut quia superflue humectatur & multiplicatur,& sic ita quantum humectatur est mollificando i eam causicostrictionis,licet inquantii mul-rlicatur est causa dilatationis extendendo eam, aut quia sit rei lueexiccatur&pauciscatur,&fic ratione siceitatis estim plurimum causa auarationis, licet ratione paucificati iii, sit causa constrictionis. Si uero causa sit inter eorneam, di immins ilicet, humiditas retenta est impellendo uueam ad interiora sin plurimum est causa constrictionis. Si uero causa per communitatem sit remotior,aut est in cerebro,aut in aliis membris, licet sen plurimum sit haec communicatio a cerebro,sed a quocunque membro fiat communicatio est secundum alterum trium modormi,aut per simplicem alter tionem, aut per uastoriam transmissionem,aut humorum. Et quocunque modo sit, non potest vitea dilatari aut constringi

propter aliquod nocumentum impressum in ipsa a membris sibi,scilicet communicantibus, quod non est aliud, nisi

aut mala complexio,aut apost ema, aut aliud ex nocunaetatis,

de quibus sermo praecessit aut saltem aliquis modus male eo positionis sicut est in compressione uueae ab humore contento inter corneam diuueam, aut extenso eius ab humore

bugineo ipsani sui multitudine dilatante. Et si quis con*de-iet, haec causa reducitur ad morbum in stu,&c. est enim in

lus situs immediate causa dilatationis,aut eostrictionis. Cause autem primitiuae sunt sicut 'ercussio capitis aut oculi. Signa dilatationis Se constrictionis absolium nota sunt adsensim. Signa naturalium de praeternaturalium semiatur ex

perfectione operationum oculorum, aut ex earum laesionen ipue uisonis,quq est principalissima eius operatio. Siva accidentalium de earum quae sunt a generatione contra.

, habentur ex relatione C senoscentium a strum S dispositiones oculorum suori . Mena uero causarum sue sint per communitatem, siue per euentiam, siue ab humiditate, sue a siccitate, ta quacunque causa dependeant, habentur

ex his,quae longo sermone dicta fiunt in capiale debilitate uisis.Sed circa figna distinguentia inter dilatationem de coim strictionem pupillae cadit dubitatio non parata. Vtrum dilatatio pupillae faciat res uideri minores quam sint, de contra, constrictio maiores. Et arguitur quod non, quia quato res repraesentantur sub cono maiori apparet maior, Se sub cono acutiori minor sed in dilatatione pupillae res repraesentan rursub cono maiori de in constrictione sub minori ,ergo quicio sit a pro parte AE atrua. tenet consequentia, e maioxena declarat experientia, quia aliter non potest shlui, quare res de longe uitae apparet minores,de de prope maiores. Et hoc etiam est, sicut principium in perspectiva'. minor Otiam declaratur, qvia lineae visuales peruenientes ad crystalainum per uiam latam iaciunt angulum mastis latum Tt contra per uiam angui iam coangustantur, de iaciunt angulum

acutiorem Implius species rec tot in spiritu magis disper amplius disperguntur de dilatantur, re contra in 'iritutinito constringuntur. Sed in dilatatione pupillae spiritus -st magis dispersus, de eontra in constitietione unitus, ut omates concedunt, ergo in dilatinione pupillae res debet area re maior, de contra minor in constrietione. In o p tuo. Aes n. tertia texui, cap. de sinthisar sie dicit. Et ouandoque est amplitudo oculi naturalis S nocet uisui, uidet enim res minores quam oportet. Et AZarauius in cap. de dilatatione dicit de proprietate i iii modi aegrittidinis, est de eius fgnum quia uidentur res minoris corporis quina

uere sint. Et in eande strictura dicit: Signum huius Vritudinis 'roprium est, quia uidentur ei res maiores quam uere existunt. Idem seribitur pluries secundo continentis, unde aut horitate Bute eni, Si pupillasti ricta, patiens uidetres maiores quam sint. Hie multae assignantiar ibhiciones, sicut est in rebus dubii eonsuetudo , cum nulla se certa eii uegre satisfaciens. Prima est originaliter Iesus Hali reia, soluentis hos effectus in fortitudinem de debilitatem uiri tis nisuae , iram quia in dilatatione uirtus uisus est debilior propter spirituum disi euionem res apparent minores. Et econtrario in costrictione quia ulmis uisiva est sertior propter spirituum unionem res apparent maiores. Sed certe haec solutio stare non potest, non potest enim assignari causa quare ex sortitudine uirtutis consurgentis ex unione spirituum pr ter stricturam pupillae de at esse error in uisone. Absurdum enim est quia sortitudo uitetulis faciat errorem in uisone, se enim oculo temperato deberent res apparere maiores quam snt , de Arte propter hanc eausam Aule olum dixit amplitudinem naturuem esse causam, ut res. minores appareant, nullam faciens mentionem de consti

et ione. Pr terea cum in dilatatione de. constrictione tan naturalibus, quam praeternaturalibus uirtus uisiva debilit itur in comparatione ad oculum temperatum, in utrisque de bent obiecta apparere minora quam sint. Praeterea potest esse tanta debilitas in oculo pupillae constri , scut in ocirro pupillae latae, eryo in utroque obiecta apnarebunt misera quam sint,quod implicatantecedens facile deduci posset. Secunda responso est Gename recitata per eum, v quia in

dilatatione spiritus uis bilis est rarus de dispersus non potest cies uisibilis in eo multiplicari multiplicatione quae fit caierminatione, quod requiritur ad hoc ut aliquid in alio ui 'deatur, e ideo res potest uideri in aqua, de non in aere . Caigitur species ibi tyiter non multiplicentur , oportet Prev)iminute uideantur, de sic minores quam sint. Et econtratio quia in constrictione propter multam spirituum coadi nationem species possitne multiplicati cum terminatione, ideo apparent maiores. Et huius exemplum est, quia in s lenitate livemali minutissimae stellae apparent, quia speciex earum ponunt recipi terminatiue in aere crassiori, quae stes le non apparent in serenitate aestatis propter aeris raritate

Ned certe haec ratio nihil aliud concludit , nisi quod aliqua obiecta possunt uideri in constrictione pupillae propter spoeierum unionem, quae non possunt uideri in dilatatione propter disgregationem,sed tamens ab utroque oculo eadem obiecta uidentur, potius concludit, Mod obiecta in dilat tione pupillae debeant apparere maiora, cum species mapis dispersae transeant ad pupillam . Et econtrario in costricti ne minora cum transeant magis unitae.Sed sorte dicet Gen. have instantiam sacere pro opinione sua, nam omne obi

cium quod ab aliqua seentia desinit uideri, prius uidetur sub maiori quantitate, postea sub minori donec paulatim apparenter decrescendo evanescat, ergo in proposto si pro piet iapeisonem specierum uisbilium desinat uideri, tequitur quod continue minoris,& maioris quantitatis appar

bit, ergo disperito specierum uisibilium qui est in dilatatim

ne pupillae est causa, ut res minores appareant. Ad quod dicendum, qliod responso Gentilis esset bona, si maior pr assumpta esset uera, scilicet quod omne obiectum qu 'ab acuta potentia d it uideri , prius uidetur sub quantitate maiori postea subminosi, seducet sit uera de omni b. quae desinunt uideri propter distantiam, non tamen est uera de omnibus quae desinum uideri propter disgregationem spiri tuum de speeterum uisbilium in dilatatione pupillae, nisi scilicet obiectum continue mancat in eiacm distantia: neque de obiectis quae desinunt uideri propter cataractam cum in dies paulatim confirmatu nec habet ueritatem in his quae desnunt uideri propter nimiam propinquitatem, aut propter tenebras.Et breuiter credo quod no habeat ueritatem

nisi in his, quae desinunt uideri ex eo quod eonus puramidis specierum uis ilium non potest attingere chn stallinum Io. Arculani. cum

123쪽

Io. ARCU. IN IX. ALMAN.

eum prius at ingeret ex eo ' ille conus continue est acutior,&matior,&paulatim diminuendo procinit donee deueniret ad non quantum,sue non gradum , quod non est nisii propter distantiam: aut quia obiectum continue dimisnuendo processiti aut quia medium paulatim fit densitis,&otoprie si fiat densus uniformiter,disinniter extremo dentiora terminato ad crystallinam,radius enim transen, de medio rariori in densus conuetritur ad perpendicularem.Sed restitui respondeatur ad experientiam Gentilis, quia stellae minutissimae non apparent in serenitate aestiuali , quae apparent in serenitate hyemali. Dico st promer subtilitatem a ris species desper Nntur,ita ut conus uis puramidis non possi attingere chrynallinam. Dico etiam ps aer ultra moducta aretur stante aequali diaphaimitate, conus pyramidis Iarum stellarum minutissimarum non posset attingere erstallinam .unde ad bene uidendum requiritur,st in medio m commensurata desistas,raritas, non enim si totus aer esset ita densus scut crystallum,aut uitrum, possemus uidere aliis quam stellam, tamen cum toto.hoc dico, st illi stellae siue magnae , sue paruae , que uidentur in serenitate aestiuali non apparent minores, uarii ipsaemet appareant tempore hyemis, ut patet ad experientiam de stellis nobis cognitis. φ tamen dederet esse L Gentilem,unde apparet st lue experientiast masis contra opinionem quam oro opinione. Nam neq; potest Gentilis in huiusmodi caluae assignatione intelligore,et in spiritu unito species terminat me recipiatur per m dum cuiusdam reflexionis, sicut exemplum suum de his quae possiunt uideri in aqua,& non in aere uidetur senare, quia si uiso fiat in erystallino,uel ultra cVstallinum in quod tenet omnes Heberem habese hanc spirituum unionem propter terminationem siperiei,S reflexionis ad extra deterius uidere,quam habentes spiritus dispersos, ipsis speciebus non ita bene potentibus transire ad locum in quo perficitur uisio. Neque potest intelligere Oille species terminative recept in spiritu postea per spiritum deferamur ad crystallinii, quia exemplum suu de stellis minutissimis ussis in serenitate hy

mali,5 c.non esset ad propostum,quia&si illae species me .lius terminative recipiantur in aere densiori non est in illo aere spiritus delator illarum specierum sic determinatarum ad oculum nostrum si sorte diceret, v aer ille est immedi tus oculo nostro in cuius stiperficie sunt spiritus delatores. Sed tunc oporteret concedere,' si aer immediatus oculo nostro esset subtiliatus,tunc stellae minutissimi ita male aprtirent in serenitate hyemsi ficut aestiuali Ad omittamus inoc longius processi, quam statueram.Credo tamen φ haee opinio haberet bonum intellectuindicet non fuerit clare reeitara&explicata periundatores eius. Tertia causa recitata per Gentilem in .Propter quam est praemittendumst tabente latitudinem pupillae sunt debilis uisus debilitate tali,st indigent non multo lumine, qisa dispergeretiir spiritus

uisibilis,& egent forti motu ex parte rei ulla mouentis nam res debiliter mouens non causaret modum motus siti scientis ad uisollem,& ideo videmus quod dissoluti in uirtute tactiva non praecipiunt nisi sortia tangibilia. Secundum quod praemittere oportet est quia lineae ubsuales quanto sunt magis centrales tanto sunt sortiores. Et quanto fiunt magis laterales tanto sunt debiliores , sicut etiadicimus de radio qui est cetralis quoniam rectus est sortior. Ex quibus apparet quare habens pupillam latam uidet res minores quia maxime uidet res suo lineis rectis sortiter imprimentibus & non sub lineis lateralibus, & econtiario h

bens pupillam strictam, quia fortis est visus, uidet sub utrisque hac causa non potest dare modum quare in stricti rapupillae res appareat maiori imo deberet solum apparere scut estues secundiun quod est etiam ex hac causa habetur ς in dilatatione medium centrale rei apparet de non apparent extrema quod est contra experientiam,sic enim quia ala triangula a verent rotunda. praterea in constrictione uisua uirius est debilis in comparatione ad pupillam comparatam, ereto inconstrictione obiecta debent apparere minora, quam sint exsundamento praeassumpto Sin sola temporio aut sbi uicina debent obiecta apparere quata sunt,quare haec solutio licet reparens fit, est longe a ueritate distans.

Hate etiam causa di secunda praesupponunt et in spiritu uim bili species recipiantur terminatiue, iussene est defendere. Si enim est pars in oculo in qua hincies recipiantur te . minatiue, ista est crustallinus humor de tela aranea. In spiritu autem recipitur solum delative, nisi quis forsan dieeretv in spiritu quia est delator proximus ad uisionem se termina itiue recipiaturi arta causa est propria Gentit .sumpta ex quodam dicto Aristotelis. 3i .m lematum, problemate uo, ubi quaerens propter quid obtusa uidentes serimunt literas paruas,dicunt φ icribunt literas paruas quia constrinqgunt liue coadunant palmebras, unde speetes retrum uisibilia recipiuntur in oculo sub angulo acutiori cum foramen tram is seecierum comusseriir ob clausionem pa Mari .

de simile etiam est in his, quae habent latas pupillas .s eum alumine intense eorum spiritus amplius disgregeriar Ecotrario euenit in habentibus himillam strictam, nam dilatam palpebras. uia*iritus costrictus &densus multa luce indiget.& ideo Dei es potest uenire ad oculu sub se a pyramidis lata,& spiritus densatus recipit illam speciem sub modo lacori,sicut recipitur species in aere erilso. Sed contra se ubtur ex primo dicto quia hab&ibus pupillam magnam de

rent res apparere minores longitudinem & nonini utitudinem,consequens est salsum, Se contra experientiam, nsequentia probatur,quia angustatur Gramen trastus specierum secundum longitudinem & non sin latitudinem. Sequitur ex secundo di , quod quia species recipiuntur in spiri,

tu densato ex paruitate pupillae quod res debeam apparere minores ex eo quod radius suae species trasens de medio rariori in densus conuertitur ad per Edicularem, Se se repraesentatur sub cono acutiori,&econtrario ecepta in spiritu rariori dilatatione pupilli deberet apparere maior quia species transiens de medio densiori in ratius diuertitur a per diculari, quare cum hae solutioires quaesito non satisfia iant, oportet alium modum soluessi inueuigare. Dico ergo quod

aut comparantur oculo in.sui dilatatione de costrictione n turalibus aut praeternaturalibus.Siquidem mimo modo cuoculus habens pupillam latam sit devitis uisus, de econitivi a pupillam strictam sit sortis uisus M plurimum repraesentam tur res habenti pupillam latam minores quam sint ob visus debilitatem, de econtrario habenti stricturam ob semiudibnem uirtutis uisuae reprssentantur res seu quod sunt. Et propterea Adoquens de dilatatione pupillae naturali,dixitquod

in ea res apparent minores,& in cap.de constrictione pupillae non dixit quod appareant maiores, non enim est crede

dum quod sortiriido uirtutis uisuae sit causa erroris ipsus. Contra, quicun ue gradus potenti et uitaae reperitur in constrictione pupillae qualis reperitur in dilatatio AENO quantum est ex parte uirtutis nulla debet esse disparitas in

uisione tenet consequentia, de antecedens est mana sinu, cutam in dilatatione 'uam in constrictione signanda sit latitudo potentiae uisua a gradu corresbondente uisiuae temper lx usque ad non gradum licet in dilatatione Se constrici mne naturalibus sit solum fgnanda latitudo terminata a temperamento ad certum gradum inclusue, qui gradus terani nans latitudinem est squalis in dilatatione Et constrictione. Dicitur ad hoc,quod antecedens est uerum, attamen quia ex uali lapsu in constrictione non ita debilitariu uirtus sicut in aequali layssi in dilatatione medici ascripserunt hune desectum dilatationi de non constrictioni Si uero comparemur oculi in sui dilatatione de constrictione prsternaturalibus. curin plurimu dilatatio insequatur humiditatem superflua, P qua incratiantur humores, praecipue albugineus, similiter tunicae de spiritus de econtra costrictio insequatur siccitate Pqua subtiliantur humores tunicae de spiritus nisi illa secitas ad ultimu perueniat y qua possent humores incrassari res lutis partibus siubtilibus de remanentibus terreis.tenenduin est An plurimu in dilatatione res debere apparere minores, di Gotra in constrictione maiores, ex eo quias esset tra ius de medio rariori in d sius conuerteretur ad perpendiis culare, unde conus suae pyramidis efficitur acutior,& sic species uisibiles traseuntes ab aere ad oculum cuius spiritus tinnicae Se humores sunt incrassati propter humiditatem sepedi sua faciunt conum suae pyramidis acutiorem .dc prvterea

reposeruant res nainore se sint, Scecinia species trans tesis aere ad oculia cuius spiritus iuruca de humores sunt sumtiliari

124쪽

aias faciunt eoniam sint ramidis latiorem,&per conse quens repraesentant restinii res Q sint, uel saltem eoncluditur τ si in constrictione sequente siceitatem subtiliantem hutnores.&non semper appareatro minores te sim Ateines necessitate apparent res maiore, i appareant in dilati ne consequente humiditatem incrassantem 5e extera. Vbi autem dilatatio proueniret ex aliis eausis. & similiter eostrictio, ion est necessarium problema illud uerifieari. ini aut constrictio se plurimum insequatur siccitate, dicit Aui in eap. de constrictione, te inquiens, & plurima aecidi hoc accidens exsiccitate. Ex quo syllositare possi inus sui plurimum dilatationem insequi humiditatem, Podetiam clarius plurimi author es experientia testantiar. Hanes illitionem si placet accipe. u male dicta corrige.Haec etiasolutio possu ampliari ad dilatationem de con strictione naturales. Sed contrassipecies transiens de acte ad quemcunq; oculum transi de medio rariori ad densius, ergo res sempe debent apparere minores Ad hoc dicitur Pin oculo temperato incommensurata densitas faciens pro optima uisione, di ut obiecta appareant quanta sunt. In te liquis aut labentis bus ab hac, emtate temperata, accidit ut res appareae maiores aut minores e sint. Iam superest, tres luteamus ad argumentaadducti in principio.Ad primum cum dicitur quanto res repraesentantur sub cono maiori,apparent maiores,& sub minori minores.Conceditur, de negatur minor, uia licet ratione dilatationis pupillae res possit reprisentam sib eono maiori in ratione incrassationis de densitatis humor u tunicarum de spirituu conus pyramidis constringitur, α sc res illa apparet minor .Et in constrictione pupillae contra euenit propter subtilitatem humorum, unicarum &spiouum AJ fin dicitur, ν si ratione dilatationis spiritus d beat disperat,& tatione constrictionis pupillae magis uniri,

attamen ratione incrassationis spirituu de tunicatu & humorum in quibus seiritus continentur sunt minus apti in dilatatione pupillae dis 'ergi in conluictione Secundo negatur

contatuentia. ruustium magis disperii in pupilla lata ginari e go species debent transte ad costalloide magis disperis, plurianum enim facit ad unionem specierum densi ras medii intrinsecist faciat ad dilatationem dissiperso 'iris mim Sed ubi cu dilatatione pupilli essent spiritiis, hum

res, S riuncae subtiliatae,&e contrario cum c onstrictione in et lati fieri potest aeridet Gomnino contrarii effectus eu turent, Sc multo magis eum duae cause ad eundem essectum producendum sese iuuatent. Ex quo etiam concluditur , PQ i dilatatio pupillae de incrassatio humorum, See. essent ae que potentes ad contrarios essectus producendum, effectus tamen produce sua gradui medio corresponderet, & sieo lectum repraesentaret sub quantitate quam habet,& idem in consui one dediici pollet, & luxo Uera. Pi nostica. Primam dilatatio naturalis deterior est j constrictio naturalis, o non reputatur irrata nisi modu excesserit,m Certum est aranediocritate in dilatatione &comimone esse lautabile de temperamento pertinere ecsiti ario extrema uitioia & distemperata. Aequalis in lapsus a laetameto in dilatatione ea deterior quam aequalis lapsis inconstrictione. Et econtrario constrictio poternaturalis caeteris paribus est deterior quam dilatatio, de quia promor in uisis ablatione. Et quia coiter pendent a secitate de inanitione quibus difficillime siccurritur. Et ecotrario dilatatio is humid.& causis replentibus quibus militer succurritur. Secundu prognosticu.Hae dispositones a natiuitate contractae aut longi temporis, sue confirmatae non sunt rem ibiles, de minus removi lis est dilatatio quini ictio, cu dilatatiost morbus diminutionis conseques defectu materiae aut uirtutis informativaessit econtrario eoustrictio sit morbus a menti. Tereiu.Si dilatatio tanta sierit ut ad conii Oiuae cucunseremia proueniat & econtra constrictio tanta eiu ut foramen penitus oppiletur raro aut minqua curam recipiat. auartum .ilae passiones sequentes fodi aut alias celebri Egritudines di scillime curabiles sunt, quia aegritudisces cerebri ad istaseritice terminant. intum. it passio nes pedentes a mussione e similibus causis primi tuis si magnae sint, di ollime curant, aut nunquana Si uero parua aue

dioeres facillime, si enim disti nurinio G rmpit cura.

CVm D sta, hoc ei Aramen quo destis nigredine o

culi adeo dilatari uideti. r. ut militie pertineat ad albedinem fueritq; hoc post uel ementem cephalaeae dolorem, pariti est habet da fiducia tu eius cura. sed si ilatatis parua fuerit tunc assidua solutio uentris ex cochiis muti

torio ses defessibus in oculo est mittendus. Quod si ρ

pillam post percu sonem dilatari contingat, non inde t

mendaram ruis remouebitur. fiat iracroe emplastrum ex far na fabarum chamaemello σω co cum umo aqua. Rasis in praesenti rapite determinans de dilatatione prpillae siue sinthisbaria facit. In prima parte determinat de dilatatione pupillae eonsequente cephaisana. In secunda ibi

Sed si dilatatio. Ponit curam dilatationis pupillae non ualde magnae propter hinniditatem seperfluam existemem in Oealo aut propriam aut comunicatam.In tertia ibi. 16d si pi pilla .Ponit euram dilatationis sequentis percussionem. Deprima parte dicis.Cum pupilla, id est seramen, . quod est in nigredine oculi,id est,uuea adeo dilatatiar,ut undiq; circum et rcaperueniat ad albedinem, id est,coniunctivam, fueritq; post uehementem capitis dolorem,pama est fiducia in eius cura,tum propter eius magnitudinem, tum quia est critica, unde a capite semper noua derivatur materia. De secunda parte dicit, o dilatatio pupillae consequens humid. uti s

perfluam,aut propriam aut communicatam,curati re freque

ter exlii do pitulas eochias eum debita in interpolatione, ne uirtus terreatur.Seeundo ponendo in oculo sies de felli' bus,cuius criptio pracessit in cap magmationum.In tertia parte curat dilatationem sequentem tercussionem in nuens facilem eius curam cum emplastro. Recipe farsena filiarum, quae est stigid.&se repercussiua & partim rem luti .J. chamaena illi calid.& sc. in primo resolutivae suo attractivae.Iaae uisci, id est, alti ea id.&sic. resolutita Se doloris sedatiui. J.r au aqua Se uino nigro stiplico, in quitacham illa de inhaea com fuerint, fiat emplastrum , quod quidem competit non statim a principio, sed post tertia aut quartam diem cum sit partim repercussivum partimq; reis Iutivum.Sed contra,quia Auic. 3.tertii cap.de Mincidar, disicit ς sinthisar uens percussionem non habet curam Mespondetur φ Auie.intelligit cum dilatatio in magna, Se proprie si sit cum fractura uueae,i asis autem intelligit hie cuni est par &sine fractura uiaeae. Cura dilatationis de constrictionis pupillae conueniunt

si mi ant a rausis similibus,unde si pendeant ab humiditate

si perflua aliunde oculo communicata sex requiruntur intentiones.Prima est evacuatio G moris exigentianis enim laetit sanguis in eausa, fiat phlebotomia ex una cephalica..uel ambabus, si ambo oculi fuerint Issa, i uero pendeant ab

aliis humoribus fiat euacitatio G humoris exigetiam respiciens tam membrum mittens quam recipiens integrata ex minoratiuo digestitio de eradicativo, aliquoties revera, tamen ita freque er,ut uirtus terreatur, de quibus dictum est in cap.debilitatis uisusauicaamen assignat terminu decem di enim, inter euacuationem de euacuatione. Secuda intentio est diuerso complenda,materia existate sanguinea cum prouocatione haemorrhoidarum enstruorum, languibnis narium,si eorum retentio fuerit in causa. Item cum uentosatione,phte t. venarum,nocreae , de aliariam,de quibus sermo praecessit. Si uero aliq materiae peccauerint, fiat diuersones aliae eouuenientes, de propriae usq; ad ipsa cauteria si oportiterit. Tertia intentio est regimen membri mittentis complendum cum euacuatione diuersone ipsius, conforta

tione, ne huiusnodi materiam multiplicet , sed expellat per loca conuenientia. maria intentio est resolutio causae c6ii inina,quae M plurimum est humiditas phleg.quae co lotur cum alcohol ex thuria.Item cum collyrio ex succo seniculi, cui addi posset parum fellis gruis aut ii indi, aut tantundem mellis.Auie. uero laudat hoc. Raeuis Medi sellis gruisa aureos. .croci.I. .piperis. 7 o. granaue. liquiritiae auris. Se tertiam, moniaci,aur. .mellis quatum sinicit, terantur terenda cum aqua faeniculu&miscendo cum melle fiat collyrium. euacuandu et causuri comuneia conseri phi

botaienarum quae sunt in lachumalibus domesticis. inta Io. Arculani. Κ 1 imentio

125쪽

Io. ARCT IN I x. ALMA R

imentio est e rectio Meidentium Inter quae cauendum est ne dilatata pupilla unius oculi altera dilatetur,& propterea iubet Aule .fieri alcohol alteri oculo eum thut a praeparata ne dilatetur sicut prius. Sexta intentio est debitum resinis quod debet ad siceum inclinare , de ad calidum fm elurimu, uerum materia existente sanguinea declinet ad fri pidum. imeter cpera lautit Auic. aquam eiceris cum oleo si a. Si uero pendeant hae passiones a siccitate, tunc adhibeatur omne re gimen intrinlecum & extrinsecum humectitiuum qualitati ue de substantifice,& in summa regatur regimine tacticae. Et inter caetera aliquando fiat frictio oculi de partiti circumstantium,ut nutrimentum trahatur ad oculum: sit tamen breuis.Si uero pendeat a pereussione. Prima intentio est diuerso cum phte omia cephalio eiusdem lateris secundu plurimum. Et si oportuerit apponantur uetitosae cum scarisca tione in spatulis,aut nocraea, aut in his locis languisagae a 4plicentur.Secunda, fiat repeieussio ponendo in oculo, de super oculo aquam albuminis oui cum aqua res ea per duos dies aut circa,deinde super oculo ponatur emplastriam Auia

cennae, ex farina sabaru sine corticibus de serina hordei ana. aeum aqua solliorum salicis de ei tutae, aut ponatur lana insua in uitello oui de oleo ros Eo,cum pauco uino stipi eo,de tune in oculo lac distilletur. Et rost hoe emplast , oculo superponatur emplati ruinii avs magis reselut tuu de

tunc in oculo distilletur sanguis tumitum,columborum, ut pullorum. postremo autem cum matella amplius non fuit administretur collyrium factum ex thulta , croco de myrrhaana,cui si oportuerit addantur aliae medicina magis resoluetes, de quibus dieitim est in tarphati, de similiter exterius apponantur magis resoluentia,M.

De fit fula lachrumali. mp. 33. Hoc est iii imum capae passionibus oculorum in quoi sis agit de fistuli lachrumali. Et iuxta morem nostrum primo uidenda sunt quid nominis, 3cquid rei. Seil quia fistula lachrumali, ut plurimum sequitiar apost alachry malis, ideo de ipso a nobis prius agendum est Aposterna iachimili x penes A. dicitur bachilus,de est apostem a se

indum plinim in fictum in lachrumali domo eo. Huius enim quatuor sunt species sin quatuor humores, phleemat cum angit ineum, cholertem dc melaneholieum. Verum

Aule te duobus tantummodo loqui ir, scilicet phlegmatico quod est de cenere glaiululariam, siue si eum cnisti siue Gnechisti,dederanguli eo.Ex eo stilia duo sunt sua pii irimueuenientia, scilicet phlegmaticum quidem propter multaphleemata a cerebro ad lachirinale domesticum rheumati-xantia Sat,guinetim etiam accidit frequenter propter utrea,

qtiae est in lach*mali domesticora qua Deile egreditur sat euis illius apost. factivus. Et hoe apostema dicitur exitura thoralis. Amst .enim quae fiunt in hoc loco sunt sin plurimum exiturae incipiet dicet fili plurimum sint dissicilis suppurationis, de propterea ex longa mora frequenter putre raciunt os,ut aliquam particulam, ilicet paniculum alit chao.tilaginem. Apostemata uero cholerica de melancholica rarius accidunt in hoc loco Et haec exitura bothoralis exiliens sin plurimum sanguinea est duplex .Est enim quaedam magissus etsi talis subiacens uisui, 'aedam magis profunda non sabiaces uisui sed eum comprelsione sentitur , de est deterior. Aiguit enim aut crassitiem materis, aut debilitatem uirtutis expulsivae, de in tardioris suppurationisquam prima secum dum plurimum corrumpens os, aut aliam particulam in

trinsecam.

Causae horum apostematum sunt primo quatitor causae generales,scilicet sortitudo membri expellentis scilicet cer hii sin plurimum,' at sentia materiae delatitudo uiarum ae bilitas membri subcipientis eum aptitudine ad recipiendum propter carnis spongiositatem.&propterea hie locus scili cel lachi ale domesticum ne uentius apostematur etyl- uestris causa autem esiciens est sanguis siti plurimum, deinde phl gma, postea cholera aut melahcholia, licet sin plurimum haec ap emata sint iuxta. Signa huius apostematis sunt tuitioi .auri tres, dolor grauitas,ophthalmia conseques, de similiter fluxus laci, malis. Cognoscitur autem sanguine ui aut quia rubcum purpureum cum tensione dolore e

tensivo, te notabili tumore snplurimum, euius rubedo per compressionem non dealbatur. os itur phlegmatico, quia album eum paveo aut nullo dolore, de si est eum chiri facile impelli ur de loco ad locum, de paritum est aptum terminari per suppurationem.Co oscitur cholerisum, q iambeum clarum uel tendens ad citrinum cum pauca tenso &duritie paucam eminentia δε dolore pungitiuo, cuius imeus rubetis albescit pereompressionem, de in cum multit dine lachrymamma cilicet calidarum. Copnoscitur mel cholicum,quia tendens infuscum cum duritie multa Zepat eo dolore.H apostemata plurimum generatur per uia defluxus per partes exteriores,&sin plurimum sippi an

tur,de tandem rumpuntur, aut intra oculum, aut ad extra percutim,aut utrinque materia existente multa de acuta,aut ruinpuntur ad nares ossa putrefaciendo S perforando, ita ut i ter dum putredo communicetur colatorioiali uando cortis puntur chartilasines palpebrarum aut panniculus cooperiens eos,si quado nullum istorum comimpitur apostern te existente pineati,ita ut solum cutis in atur. Progii sica.Corrumpentia os de praecipue os eolatorii sunt cadit ris difficiliora quae rarissime aut nunquam curantur. Pine lia autem mile curantur, mediorum iudicium est medium.

Sed nune dicamus de mula lacti mali. Nam fistula Iachi malis de algarap sunt termini synonymi.Et se ilito conti itatis dicitur algarap transumptiue a quodam hastrumento ueuase non habente nis unum soramen per Tiod aqua in indituraicet interius sit amplum Aed nota 2 hstula accipitur dupliciter, communiter scilicet, de proprie, fistula enim rem, niter sumpta dieitur de quocunque apostemate cauernos re taliter sumitur hie. proprie autem sumpta est ulcus uiua landum est amplum .di orificium strictum cum duritie te nodostare partis intrinsecae. Haec autem fistula dicta es Drap, aliquando dicitur lachryma propter altitudinem iochi malum. Et a Simone Ianuens,e ilops. Et ab Alrar uio abraeor Et ab halia ate cornu uel coma. Et secundo continentis, authoritate G. aegilops. Species eius suntque aliquando est si perficialis, aliquario profunda. Et hie euduplex. aliquando eum corruptione ossis de pannicidi, al, iando fine.Item aliquando cum duritie de adsi actione, aliquando sine.

Quia sunt apostemata iam dicta eum erumpuntur Item diutuinus fluxus lachrymarum. S a fistulae est resedatio uirus ut saniet. Item etiam egressio ipsus manif)sta per compressionem super lacluymale . Egreditur enim aut petocul unt,aur per nares, aut per aliquot foramen cutis. Item malus color ,EZ nula dis sitio ullius partis nec non stimus lachimarum de disi scio ad ophtalmiam . Cognostitur st sit superia alis ex apossemate praecedente stiper Liali, & iaciule scilicet paucis diebus erupto. Et cogno itur econtra in si profundum ex apostemate profundo, si ilicet cui tardata est eruptios ognoscitur φ sit cum ostiacostate ex long tu dine temporis,de quia per tactum sentitur durities maiust sta prater constetudinem.Cognoscitur 2 sit cum eorruptione ossis per tactum cum proba arget ea aut plumbea, de per uirus quis egreditur cum est subtile tendens in citrinitat ε.

Cognoscituravit putredinem esse communicatam eola tario, per uirus foetidum, subtile illinum, peros egrediens.

Cognoscii P chartilago oculi sit corrupta per uisum. uod

autem panniculiis sit eorruptus cognoscitur, quia faciliter proba penetrat in ipsum. Prognostica ex dictis facile innotescunt. Hoetsi assit Dre potes, 'fimila coiter sunt chronicae,tum propter continuum defluxum ad lachrymale domesticinii, tum propter motum oculi de lachrymalis uertio quia non potest fieri lis 'tura conueniens in ulceribus, quarto quia medicinae debis

Ies non imprimunt abrtes uero nocent oculo, dec

CVm Vulm ti chrymalii res dat, et cum premitur, finiti O ab eo egrediatur, statim nati intel

ligitur. Quae cum cauterio curatur . De hoc tamen

loqui si est quam Hiie nostro libro attineat. 2bs tam a

iamri adinvenimus medicamen, od si adbibitum fumi psum per illos me Ges adeo tardarefacit ut aegersi sum utur. Medua ea autem Elades. cipe aloes, thuri

sarcocoli

126쪽

DA FISTULA LACHRYMALI.

-,smurum ana 'rres aequatit, Timo quantum est quarta

pars unius, at ei: siescaque inesse fueris muti uitu

ra' rtur, ut Picquido ei in ea inmerari reddatur.

Deinde his ursi pertitur in quo nou es Auti iurat,

est de redinosi aliquid ris ovatur in DPM,de qua inau

m sol, in si irriguttae aut quatuor intinum tur Ino exiliente interlatio inter proiectiorem unius guttae acie rivi, in quo famae ver tres hae iacvit horas. --

ne quoques 'entu diei similiter , uti bene prematur, O

fat eadem cura quod per heb inadam unam feri Q nit, etiam tamdiu nec a mula nihil inditur cum premiturax has nanque cura locus mitis mensibus feci spermanebit De curis ocidori quan α huic loco necessi. im putauimus, iam satis diectum esse ereri s. Alia ero qua sunt de curis quae per ferrum exercentur dimittaniis a multis iussirent medicaminibus. Sunt tamen que meae eis qua in locis in quibus de decoratione tracta Lamu, et ruitaris custodia continentur. Diuiditur hoc capcin quatuor partes In prima parte noti. at ipso fistulam .in secuti ibi scilicet quae cum cauterio ,

immit ueram curationem mulae.In tertia parte ibi. Nos ta men adinventinus, ponit curationem raulae mendosam. In

ta ibi. De curis oculorum, excusat te ab ulteriora: de ter minatione de pastionibus oculorum Qui dicar in oratribu istis mitibus, is manifesta sint. Veia emus tum rece riam quae optime consert in exiccatione fistularum consolidatione Aloe n ue est ca idum im si cundo, tertio, paucae mordicationis congluturansiuium & ut dissicillime eosolidationis G Serapionon aliutoritate Gai. aeni in de sinplicib.centesimo nonage nio Secui id hest thus calidum in secundosccum in primo abstergens Misciaritatem uisus,replens uulnera prosi incarnat d Dioscoridem libro primo si plicuim. χι aertio est cocolla calid in secundo, sicca in primo corrodens carnem.

mortuam,& rest iurans corrosam. iniarto est. an sitisset α&sic in tertio Serapionem, copis utinans ut cera & plagas. risinio sunt balauiliis tui . & vc mpti moeualde striticae, restrio entes incarnan consilli,san s.

Sexto est an montu fragidan prim itan destri

carnes putridas ulcerum, mundi Maii soldosorum S cqn

selidi ea , prohibens pustulas fieri in q; e i is,

cori liis ins ulcera a combustione talamis se cum cc id mutnia. Seriimo est lumen habens multas species uero sanitur alumen de iocha calidum ad ii iam in tertio, niuingens fluxum finguinis desiccans uice , uoinaimar, corrosilium, sorte calidum & siccum tu quoto ergo apparet quanta sit uirtus huius idost in mi odi, scilicet fistulis de aliis in mi ib. est sumiditas, ilicet super sua. Dicit autem Rasisti debere imponi po quam aliquod fies ex his dii leperatum ea cum aqua decoctionis Mi- m,existente magno interstitio, id ψ, pacto inter prohibitionem unius guttae &alterius, ut optime possit ad pio iundum penetrare.quapropter seramen. debet esse prius bene dilatatum,& ulcus bene abstersuin deseruare reliqua, uaeir: textudii sunt. Apostematis lachrrinalis,a: Dinil Grii Dalrehis deni triplex est regimen , scilicet uniue ale. quod debetur causae antecedenta , & particulare proprium causae

coniuncti, tertium est regimen commvue utrii ue. Prim: exilest tres intentiones cilicet euac tionem, diuetiionena e nuxus interceptionem,qus omnes Eoinplendae

dum quod dictum fuit in ophthalmia. Secundus cilicet pa iticulare quod debetur apostemati sis: genitum per uiam de

suetus, de terminetur per uiam resolucionis exigit tres intetiones,reperculsionena in principio, in medio repercussionem mixtam re lutioni,sed in fine res Mutionem tantu .Re

percussiua quae debemur in principio sunt leuia, sicut in nutetia calida, aqua rolacea, aqua albuminis ovi, lac dc oleuro.

eum permixtum cum aceto quod bullierit usque ad aceti consumptionem, de superponatur lachivniali petia inius in eo cauendo tamen, aliquia eius oculum inzrediatur .

Si autem materia si stila da, hute aliquid bdellii in aceto disoluti permisceatur,a deseper ponatur, postea radatim addatur ammoniacu. siccus coniculi. Et si apparet durities patum mucilaginis althe ut se nugraeci in similium. tandem ammoniacum in aceto dii lutum cum decima parte ae menti, id est uitrioli, est conueniens resolutiuum .nux rucidacotrita s: siperposita est ultima Si uero tendat ad in turationem adiuuetur cum diachilon,&similib. post earumpatur. Sed consido tibi ut non expectes cruptionem fienda

a naturaued tu erumpe cum cauterio, aut cum sagitella , dedi famer ab oculo. & si minus tarda fuerit maturatio, erunilalpe ante maturationem completam,tre ex longa mora partes intri inseca corrumpantur sac foramen latum, ut conia uenienterpositi perscere omnes operationes in hoc casu oppominas.De maximis enim erroribus 5 tardantibus ci

rationem est parvitas foraminis. aliod si fuerit ruptum cum sagitella, imponatur pro prima uice,aut etiam duabus uicibus stileni stupet in albumine oui in si iuxta conquetudine. Si uero cum cauterio ponatur uitellum oui in oleo rosiaceo insusum duobus diebus. Postea quomodocunq; ruptum sit, perueniatur ad mundificandum siue ad mundi strantia. Et ex conuenientibus est melao aut Ox3 mei simplex. Et ex prinrtiis est lanugo inuenta in canna prope radicem permixta cum melle rosaceo,aut oxymelle. sortius istis est unguetum m ptiacum remoues carnem mortuam. Et adhuc sortius est foci Recipe mellis, viridis aeris, aluminis, a,Se misee. Et conueniens ad mundificandum,' exiccandum, & eon.

t dandum est medicamen Rasis positum in litera, ct c.Si u

ro os sit piit resectum necessarium est ipsem amouere,aut cucauterio actuali quod ordinetur sin exigentiam ossis rem uendi, orificium ulceris .communis autem modus est, ut

defendatur totus octilus, Se etiam labia orificii eum petiis lineis aut cotto insusis in aqua rosicea aut albumine ovi, autio aliquo succo frigido ouod semper faciendum est cum v lucrimus uti aliqua medicina caustiea.5 deinde instrumentum ne tonitum ponatur usque ad os liene adhaerendo irs ossi semel bis aut pluries fin exigentiam ,ed propterea sint parata plura instrumenta taliter ignita, semper fundum ulceris a sanie aut a sanguine abstergatus, ne operatione in v d at . post hoc albumen oui cum iaco ronceo d: uitelloqui cocussum potiatur intus & desuper, & in oculo ponaturs es album cum album ine ovi, lacte, aut aqua ros ne oculus vhthalmetur,& siti r oculo etiam coitum petia linea cloci datum in aqua resacea infusum,& fronti & temporibus ercussiua applicentur. Si uero aeῆer abhorreat cauteriua tuale dilatato ori scio ulceris cum sectione, aut tentis de spongia,de medulla melle diei curibuci,ues gentianae procedatur ad siqua laationem ossis, & remotionem substantiaeco uripa ut ostracose cum medicinis incipiendo a leuioribus, sicut est sumen de rora combustum, peucedanum estta tum iu 'uamatione ossis,a: sortius est uitriolum conim, de potius est euphorbium, uitriolum tamen aliquant 'tumpore continuatum stiper one est mihi expertum .se tius autem in omnibus de insillibile est cauteri u factum ex capitello, sed inueteratum ualde, ut amplius in aquam non conuertatur, si enim quantitas erant frumenti si per osse ponatur potenter squamat non solum hoc os sed etiam caetera ossa,& est mihi expertum. Auic. tamen laudat diebaidici, &m aliquos fit hoc modo. ih.bdellii, ammoniaci ana. I.satis luantur ad lenem,a proiiciant desuper uiridis aeris. 3. a. plus si uolueris facere ipsim acutiusAliter describitur a Ras se undo continentis. yiarsenici citrini partem unam, ris ulli partem .ssalis ammoniaci partes quatuor,infundantur in aqua calcis per hebdomadam & exiccentur in sole deinde sit blimentui Se reseruetur quod sublimatum est in se vitreo, de est multum acutum: aqua quoque sella rationis auri ab argentosi in eo cortum in extremitate stili infundatur & amolieetur. Et similiter aqua dissolutionis cauterii, de hae aquae leuiter possunt applicari cum extremitate stili in quo uis, de per foramen cannulae potes intromittere stilum, in cuius extremitate si cottum in huiusmodi aquis insusum. Et siepe scies operationem tangendo locum corruptum Se nocedisseno. Ex his et eo omnibus collige sex intentiones curativam, Prima est dilativio orificii viceris, secunda caute tibio Areolani. K s ratio

127쪽

ratio donec mortificetur caro scilicet similosa &os comi- Niptrum, aut alia subitanti ascilicet putrida. tertia est abste so & eleuatio partium causti catariam, ad quam intentionε- iendam ponantur mundificantia e quibus suura, trania istis duobus diebus, in quibus uitellum oui cum oleo rosilaeeo mixtum potest imponi. quarta est generatio carnis, quae debet fieri cum notabiliter exiccantibus propter humidita, tem ulceris superfluam , 3ropterea non denudetur a pauca quantitate uiridis aeris. Et ad hoc persciendum ualet modicamen Rasis in liter a. quinta est sigillatio perbienda cum unguento de lithargirio,id quandoq; eum alumine combusto exta est accidentium correctio, scilicet doloris & optrthalmiae scilicet minuendo & temperando oculum cum strepidis & circa frontem & tempora, repercussiua atronedo, e proprie dum fiunt operationes sortes Se dolorosae , Vltimum regimen commune utriqtie causae respicit accidentia,de quibus dictimi est Et secundo resimen sex rerum non

naturalium uariandum m exigentiam intentionum, de 'uibus supra,sed sit dieta magis tenuis & declinans ad frigidii

quanto accidentia fiunt sortiora,& quando perficis aliquam operationem doloresis ex iam dictis. Cura uero mendosi in textu post a iiiii & sufficienter ordinata,&e. De passionibus aurium, deprimo de an tomia. Op. 3

ACtumeti in praecedentibus de passionibus cerebri,& neruorum in oculorum. Hic agitur de passionis bus aurium. Et iuxta consuetudinem praemitta an tomiam auris, & modum resiminis conseruatiui eiusdem, imo potius praeseruatiui, deinde ad curandas eius aegritudines accedam iuxta seriem capitritas. Auris dicta est ab hauriendo,eo si per aures doctrinam haurimus . Nam per auditum maxime emcimur scientes,primo metaphysic Σ, & in libro de sensit & sensato mi accidens uero ad prudentiam auditus plurimum consere, sermo enim audibilis existens est causa disciplinae, quare insta concludit s sapientes a natiuibrate utroque sensu praediti sunt priuata autem sunt caeci, mei,&surdi: licet enim sensus uisus de se magis eo erat ad lentiam 5 auditus, per accidens tamen magis confert auditus,&irnu quisque nostrum in seipso facile potest iudi clue.

Auris descriptio est membrum instriinientale chartilagin sim,rotundum, subtili panno uelatrum eum quibusdam et uationibus anfractuosis,habens foramen similiter anfractuo sum, non rectum perueniens usque ad extremitatem soram, nis cisis petioson quo est neruus auditiuus in modum pamniculi contextus durae matri continuus, in quo spiritus audibilis complantatus continetur, Se ante imum sibi conti uxest aer istans, uesica quadam circundatus ad audiendum n liter ordinatum Est enim membrum instrumentale & orsa-nicum ratione operationis nobilis facientis ad bene esse uindiuidui,&esse compositumauit autem chartilaginosim, ut esset senorum, de non fuit factum ossuosum ne casu aut per cussiones angeretur, neque fictum fuit carneum aut panniculare, uia non bene seruasset figuram & compositionem sibi necessariam,& ibit rotundum, ut esset bene capax aeris, di deinde sonorum, habuit autem anfractus ad similitudine ostraci limatiarum, ut melius fieret aeris,& inde sonorim reuerberatio.Fuit autem uelatum panniculo duro subtilissimo, qui secundum ueriorem sententiam est genitus ex uillis nerueis ortum habentibus a quinto pari neiuorum cerebri,

aut ex uillis ligamentalibus ortum habentibus ab osse petro .ut auris haliaret debitum sensum, de cum hoc bene resisteret exterius occurrentibus. Fuit autem foramen eius annactuosum n5 rectum,ne uentiis aut aer distrinatus aut sortis

sonus subito sine modificatione ad organum auditus per u niret,nermus aute auditiuus est pars principalissima, in qua fit auditus scut crystallois respectu uisus in oculo,& spiritus complantatus est instrumentum auditus, sicut s piritus uisbilis limus uisus,& aer stans circundatus uesica , quod totuvocatur miringa,auditus est medium intrinsecum specierit, scut albugineus est medium intrinsecum specierum uisa ilium.& foramen auris ab Auic. est appellatum assarmach, Geui soramen uveae dicitur pupilla, in quo uniuntur species Gni,scut in foramine uiaeae species uisdiles non est autem nisi iis biserenti quia foramea mea est coopertum cornea,

IN IX. ALMAN.

non autem foramen auris. Illud enim suIt nece tum in meulo,ne albugineus exiret. Similis autem necessitas non est in aure Est autem ad audiendum ordinatum tanquam infimnem,quamuis enim auris habeat alias operationes natur Ioministrantes,&ministratas Scui tales.Et quamuis sed putata ad expurgandum superfluitates choleritas cerebri, ut patet in certimine aurium,quod per eam egreditur : ait men principalissima operatio est audire , & non est cerebria euentare, licui quidam existimaueriint, neque etiam per 'aures respirare, quod Aristoteles reprobat primo de limoriis animalium. Ex quibus patere potest anatomia auris.Fueriint dux, nocita una, auditus impediatur patet etiam numerus partia componentium aurem,si ilicet chartilago, anniculus, foramen, aer flans cum uesica sua, neruus auditimis, & spiritia, complantariis.Patet secundo seu quia fuerunt in alto eo stitutae, ut essent proximae cerebro, quod propter uissim de buit esse suprema pars corporis uerunt in lateribus constitutae,& non ante propter oculos de instrumenta gustiis & olfictus,quae hunc locum sbi liendi earum, & noni uerunt psestae posterius, quia nimis filis lent distantes a sensi comuni, quare.&c. Fuerunt autem immediatae sub tonsura capillor si, qui assuissent magis supra ab ipsa filiis ne uelatae,& ab his quae in capite geruntur .Patet etiam sitastantia, quis chartis laginosa a pro minio, propterea aut is est stigia, &siccae

complexionis quantum ad complexionem innata licet v, tum ad influentem fit calida Se humid patet etiam qualitast figura&iuvamentum potest autem pati omne genus a tritudinis simplicis, de etiam apostema Ex quibus insertur, in ea, uae ponuntur in aure debent esse actu tepida non Metiea. Nis torte in casu excessivae caliditatis praeternaturaus quod rarissime contingit,neque multum calida. Circa haec duo cadum dubitationes. Prima quia uidetur unus sonus debet iudicare duo,cum a duabus alitibus per duos neruos, qui scilicet nunquam uniuntur, pecies soni adsensum con munem deferantur, si uςra est communis sententia', nerui optici uniuntur,ne unum uisibile iudicetur duo. Secunda dubitatio, in quintum par neruorum oritura tosteriori corebro, lino omnia paria pister duoprima, ut est manifestum his, qui uiderii manatomim,ergo species seni debent deserri ad cerebriam 1 sterius&ad memoratium, non autem adsensum communem, di sie sensus communis non erit index obiectorum sensuum exteriorum .Ad primam respondetur,st unus sonus non debet apparere duo, uia duo nerui, scit cet auditiui uenientes ad duas aures uniuntur in origine irsoriam,& sic fit unio specierum delatarum per ipses neruos. Contra s illa unio neruorum in origine sit uinceret ad itinnionem se ieram audibilium,i pari fissiceret unio specioriim uisibilium in origine neruorum opticoru, & se fritilo esset stera unio circa medium ipsorum. Ad hoc dicitur,* prima uniolumceret, se ilicet ad uni nem specierum secunda tamen unio non estibistra cum siesacta non solum propter unionem si, cierum uisibilium, Metiam ut spiritus uitibilis possit ei to deferri de uno ocul ad alium,euius signum quia per compressionem unius Ii,pupilli,scilicet alterius dilatatum m iuvamentum est, ut per illam unionem seipsos melius sustentem, ut uult Aule.

prima, primi, do P .saapite de anatomia neruorum cerebri aut horitate Galaioc autem non fuit necessarium in auditu, cum pauciores spiritus ad auditatim sussiciant. Et quia dux aures sunt in duobus lateribus oppositis sitirais ad inuicem ualde distantes Ad An dicitur, a loco coniunctionis

neruorum auditiuorum transit ilia, occulta tamen ad sensum communem, orti autem suerunt a cerebro posteriori, ut essent duriore sale enim fuit expediens pro operatione sua, de quia fiunt multum expositi extrinsecus alterantibus, nec de hoc mireris,nam,de species tragibilium deferuntur a neruis manuum pedum ad sensum c6em,non immediate, sed permulta media . Primo enim deseruntur ad nucham aqua illinermi originantur,deinde ad cerebrum posterius,a quo ni cha orituri & inde ad sensum coem,qui est in cirrio ante riori,non is prius deferuntur ad memoriam , et ad sensuime munem, ut manifestum est. Regimen autem conseru tiuum auris sue praeseruatiuum est, ut tueamur auris complexionem

128쪽

DE DOLORE AVRIVM. il

exionem cauendo ab extrIesecis oceurrentibus, sicut aere uento, aqua&similibus potentibus aurium euerasim corru- re riseruemusq; earum compositionem prohibedo, ne forame oppiletur ab his que postat aures inpia sic it Uua, lapilli, cimices,& similia. Et ne etia ab intrinseco oppiletur stat a ceramine, sanguine aut alia humiditate , vermibus aut me,scilicet interius orta. Ad haec autem duo prohibenda optime c5sere oleum amygdalarum amararum debite calidum, si in utraq; aure tres gutii semel singula hebdomada imponantur ipsis auribus bene stersis, & sine dolore a cerumine Z: reliquis si perfuitati

bus in ipsis existentibus, cuius olei extractio cum corio, postea procuretur d conseruandum autem unitatem & prohibendum apostemata & bothor in eis optime conseri, siesine the cum pauco aceti similiter instillatum. Et eauendu esta et ione ac satietate nauseartua,&proprie a soninos per repletione, &e. De dolore aurium. C p. 3s

ΗΑ ς y rix : Minis aurium diuiditur in sex partes ,

feci dum quod Rasis sex facit capitula. Primum cap. est de dolore auris circa quod sunt quaedam notanti iuxta morem nostrum. id nominis auris satis maiusema est Dolor autem auris est tristis sensatio tactio eius .em rei subito materialiter impii mentis,&c. Species doloris quandoq; si iniuntur a particula patiente, aut quia quidam est exterius in cartilagine aut is quidam interius in loramine, ali suando communicant neruo auditiuo

aliquando sumuntur a dolore in se,&sie sunt quinq; species

oris communitet euenientes, stilicet pungitiuus, pruritiuus, extensivus auativus, pulsuiuus.Item quidam intensus, quidam rem iuus,quidam criticus, quidam non eriticus.

Et quilibet dolor est actio corrupta,&propterea est accides si ius morbidicet etiam quandoq; si morbus, cum quam ' subito interficiat, sicut amplexia apud Auic. cap. pro prio. Est autem &alia amo corrupta auris,de qua in , quado unus sonus pro alio apprehenditur, aut apprehMitur sinnus esse in medio, qui non est, u er quas duas actiones eo ruptas est differentia a rima, est enim actio corrupta tactus. unda, auditus, licet utraq; actio corrupta fiat in eade parte organi, & cum eisdem instrumentis adaequatis numero, complexione & spiritu dativo. Et per una et caulam imprimentem in organum auditus, scilicet uentositatem de ae primo tempore nec obstat famosim dicta Arist. N e mentatoris. vale generatione quod ab uno in quantum unutio prouenis primo nisi unu.Isti enim duo esse s no proii niunt ab eis de causs in quantu una est enim potentia audit, tactiva, reali Ut distincta in etiam species sonora, quae est immediata causa unius isserta mala complexione aut sol tione continui, quae est immediata causa alterius, M. Causae doloris auris, ut sunt per essentiam, aut per conmmunitatem, quamuis cuiuslibet doloris causa immediata sit mala complexio aut si lutio continui existens in inebro dolente, ut in membro sibi eo nunicante, unde non est incoueniens esse dolorem in aliquo membro in ovo non sit mala complexio, aut solutio continui,licet illius doloris causa immediata sit mala complexio aut ibi ut o continui existens in altero membro sibi communicante. Mala autem complexion tiua doloris auris pluiiiiiii est eal id aut stig. fine materia

aut cum materia cuiuscunq; generis&frequenter cum ceramine auris laedente qualitate aut qualitate .Mala aurem complexio calid. aut est a causa exui mecascut ab aere calid. aut

aqua cali. d proprie cum succedunt causis infrigidantib. Et iliter mala complexio frigid.est ab aere, aut a uento , aut A qua scinda,& similibus, de proprie eum succedunt caussces ciensibus, aliquando etiam pendeti a causis corporeis Gut tu febribus & aliis dos ostionibus.Causae autem solutae continuitatis sum, casus,estensio, aut percussio, aut aliquod

ammes,aut alia res ingrediens aurem,aut nata in ea,aut uentostas extendens, authumor aliquis corrodens, aut putresa ciens de tandem ii cerans autem, aut apost. cum rumpitur de

cruenter cerumen auris tam sua quantitate quam qualit te. .Apostemata enim do bothur, siue pustulet causam dolorem auris mediante tam mala complexione,quam solutione

omi aut i hac autem ostaeculiatim plurimum sint calida

sanguinea aut chole ira, aliquando tamen sunt m d. phleg. de melach. Et possitnt feri tam per uiam defluxus, quam per

uiam paulatim faciae congestionis. Causae autem doloris allaris per communitatem,aut sunt a toto scut in crisi aut sebi bus aut a membro particulari sicut stomacho, hepate, mat incessi equentius tamen a cerebro, 3e a quinto pati nemorum cerebri, dee. Signa doloris auris habentur ex relatu aegri . od si reserre nesciat,quia sol te infans, tangantur loca uerisimiliter dolentia,quod si dolor erit in aure ex tactu dolor crescet deploratus & lamentatio. Et etiam quia serte praeter consuetudinem aliqua humiditas fluit ex aure, aut serte illaquet fluere consueuit est retenta signa uero causarum primitiuarum tam niata ecmplexionis quam solutae continuitatissum ipsarum praecessio de nocumentum inde secutum causae proportionatum sciat exempli gratia, praecessio uenti, aeris

stigiaquae de proprie aurem ingresse, At irisiditas inde in aure manifeste seniata.Et scut praecessio aeris ealidi,de ingresso lixivit aut alterius calidi in aurem eum manifesta eius caliditate . Et sicut praecessio Percussionis casus de offensionis sequete fluxu sanguinis aut laniet ab aure. Cognoscitur aut εdolorem pendere ab animali,aut ab alia re autem ingressa MDiciendo in aurem sub radiis solaribus de etiam si ea animal

sentitur comotio ipsus d punctio id sonitus mamus in eius commotione. Et si est uetositas, lolor est extensius,no grvuatiuus, auditur sonitus manifestus te clarus non qualis in apostemate,aut in materia non a stemante in quibus est sonatus, de si asor quidam e usus. Cognostitur autem mala complexio ciud.ex praecessione scilicet cause calefacientis,

de quia caliditas in aure sentitur, iuuatur a frigidis de in limra tuigidiori diei, nocetur a cal.de in hora calidiori diei Ec6trario sunt si ita malae coplexionis fit g.de si est sine materia,

est sine grauitate, sine tumore, sine obturati6e foraminis, te praecessit aliqua ex causs primitivis secundum plurimum Senon multum impeditur auditus.Sed cum praesentia materiae adest grauitas de tumor, de foraminis obturatio de magis det a causa corporea,ed impeditur auditus si sit in profundo. Soluta autem continuitas manifesta cognoscitur per exitu sanguinis aut fiant ei. Sed apostema cognoscitur per grauitatem, dolorem continuum, d tumorem Se obturationem s

raminis nis sit in parte ualde intrinseca, 3 tuc dolor est uabde intensus de adest strauitas defebris continua . Et si calidast sanguineum, adest nugna grauitas,de tumor de durities, de rubedo tedens in obscurum. Et si ualde profundum si,d

lor est tmesissimus esi alienatione se interdu motibus hismosis, ichncopi,de frig. extremorum. Et febris est intensa de interdum cu rigore de horripilatione, in extrinseco enim febris est leuis sicut ephimera. Si autem sit eholericum asest dolor pungitiuus non ita extensuus degravativus sicut in primo cum calid .mordaci de intensa, de non est ibi tumor magnus,neq; magna soraminis obturatio, de rubedo est clara quae per compressionem delitescit. Phlegmaticum autem est cum taruo dolore, pauca se ineque color membri est mutatus a colore mi consueto, deest cum leuitate . Melancholicum autem est cum duritie de cum dolore tendente in sustum,Se cum maturatur crescit sebris, dolor etiam fit magis pulsativus, de caelaccidentia et scunt sed eo maturato, omnia minuuntur, de eo corrupto sanies egreditur,de multoties ex inlberato cum medici mulioties decipiantur non credentes eue apostema de non est di Aserentia inter materiam aposternantem, de non apostemante

sed selum imbibitam, iis quia in non apostemate, est minor

tumor inor dolor, minor obturatio soraminis, minor fobris, imo secundum plurimum non est febris δε extera accidentia sunt remissiora, raro tamen accidit,ut fit naateria imbibita non aposternam. Species autem materiae cognoscitur ex signis suprascriptis. Et iterum ex sgnis communibus sumptis ex aetate, complexione, rina, Se tempore anni,arte regimine pracedente, se similibus. pnos itur autem dolorem pendere ex certamine, quia forame auris eo plenum est, de ex extractione eius dolor recedit. Cognoscitur aute quod si per communitatem a toto uel a parte, ex nocumento totius uel partis praecedente,cum euius augmento augetur,de

diminutione diminuitur, de s si per communitatem a cer bis secundum plurimum, non solum auditus laeditur sed etia

129쪽

Io. ARCU. IN IX. ALM AN .

putas propter propinquitatem originis quinta paris neruorum cerebri praebetis auditum origini tertii & uarti paris praebentis gustum AP sensum lingiuae,& dolor criticus cognoscitur ex aegritudine praecedente, cum cuius doloris augmento matella permutata sedatur aegritudo praecedens sicut sedatur phrenesis materia ad aurem permutata. Prognosticum piimu Auic peruersior dolor auris est milfit ab aposter te profundo calid. & proprie cum est cu s . inseparabili, perducit enim ad permixtionem intellectus , α quando interflait subito sicut apoplexia, cum eium est in neruo auditiuo ob sortem dolbrem , fit cerebri contractio,&per cosequens meatuum oppilatio & prohibito transitus spiritus animalis ad membra mouenda , ex quo prohibito anhelitu quitur suffocatio&mors,&haec est potius epileps quam apoplexia cum in cntractione tanta cerebri necisse Et uniue: sit in corpus contrahi , secundum plurimum tamenon interficit in . . Pro nosticum secundum, hie dolor uelocius & frequetius interficit adolescentes quam senes, quia in senibus est sensus ob: usior,propter cuius obtrusionem toleratur quousq; suppuretur. Sta io pueris ob acuitatem sensus citrinorum moriam sit ramur.3. O.&pes ruati crassis: teram ex his cum rob de eutonos, idest, eum succo crioni riim in illiso per decoctione niant pili ita, scilicet. 7. sine per duas horas sumantur ante decoctionem.Hae enim medi cinae potetissime soluunt choleram. Sed tempore moderi oin re ione nostrasnsficeret medietas istorum solutivorum

existimo tamen quia in t one Rase corpora sint robustiora indigentia sortioribus soluti uiis , scut & in regione Teucrorum datur magna qualitas scammonte. t.catione. Ratio

autem Resis, quare dat pilulas ante decoctione per duas horas est, ut sint i a actuatae, & inceperint iam trahere humor ad stomachum & ad intestina. Et deinde superueniete deco Oione adiuuetur Seselici: ei ipsarum operatio,indius iniactuantur quam medicinae liquidaeIn secunda parte ex: sten te sortissimo dolore docet permiscere par una opit , ut puta. B.saeum JA.olei rosacei de rub duae guttae instillentur in aure.In tertia parte redeunte a ciescente dolore pulsativo cipotest tolerari quousq; sanietur. Si autem suppuretur eu perseuerante aliquanto tempore docet maturare chod telis fgnis laudabilis speratur euasio, nullum tam usq; Dent apponi tam i

ad ues .mtis meae annum uidi mori ex auris dolore, Ioc.

SI cu dolore cui sit in aure fuerit inficie in aris,

ut iso re alica an is erit minuendusat o mr

ficeam aut oleum deporibus silicis tepidum cuparuo

aceto est immittendum. De quoq; ita calidum ut ex mam- nil la egrediturierit distillandum multoties. terra orni robalanis, citrivis, scammonea ct aloe uehementerfluatur ruod tae modo it Rec. mirobait . drach. io. potuerietati in. libassae coquantur, donec ad duas tertias mirus lib. reddantur 5 colentur. Post hoc remantur alaescia b. i scammoneta G . pars. 3. i. an egentur cum rob de

toniti, fiant ex eis pitula, qua per duas horus ante decoctionem sumantur, deinde bibatur decoctio. θdsi dolor i 3 qui erit parum vij in oleo ro acta re luti in aurem mitraetur, spes alio redierit,e2 ribus diebus persevire verit oleum se minum tu quo anatis aμιν ii adeps 'erit roblutus in auremsi muttatur,ibi nans est pustula, quae nu-

ruratione indiget. cum autem dolor qMeurrit, putredo ia

cti cissem LM: pus ubito ei iti perato egreditur de aure.

Diui litur hoc cap.in partes tres. Nam in prima parte Rass ponit curam doloris auris ab apostemate uiae pustula callidaicet in hac parte compraehedatur cura doloris a mala coplexione calida sine apostemate. In secunda ibi,s ilicet. Cuautem dolor in aure, ponit curam doloris auris a male complexione frigidaeum materia. In tertia ibi. Si autem cum d lore ponit curam doloris pendentis a uentostate. Prima ite in in duas , nam in prima ponit signa doloris auris ab apinstemate calido,in secunda ibi. cephalica Ponit curam. In prima parte ponit duo signa apostematis calidi in aure. Primum in inflatio faciei,&maxime variis cucustantis at rem&ipsius auris propter praesentia ian uitiis aut cholerae mixtae cum sanguine, ex quo etia debet sequi aliquis rubor

faciei. Secundum unum est pultatio, idest dolor pulsativus,

Molor naq; pullativus est in apostemate calid. &proprie sanguineo et in sui principio, & maxime cum est praesentia

arteriarum, qui dolor postea tempore maturationis multo

magis augetur.Secunda pars diuiditur in tres nam in prima ponit curam eouenientem in principio. In secuda ibi. abds dolor .Ponit curam quando dolor nimium excrescit. In tertia ibi .Et inpulsatio Ponit curam apostematis 'uando maturatur. In prima pane Rasis curat apostemata in sit principio tribus generibus reinediorum. Primum est phlebotomia ex cephalica cuius causa nota est.Secundum genus est applicatio localium, se ut olei rosa i aut olei de floribus saliei quod est frigidum de humidum,cum pauco aceto, claricet quarta parteaecundum immittendum in aure est lac ita tepidum, cui ex mammilla egreditur frigida humiddolo ris sedatiuum,di haec ponatur in aure,& circa ipsam. Teitia genus remediorum in uetuis salutio cu decoctioue mirob. interius quam exterius,& litera satis patetnam cum maturatur dolor excrestit Ad pustula matura dolor sedatur ii ixta aphori Cuca generationem sanies,&c Deinde pustula rumpitur & Diues ex aure egreditur ex iriperito,quia forte nec medicus nec aeger credebat esse apostem

cum aure da in aure fit se id sim satietare, aut post uentos Figidos iarii in quo rura aut caepa cocta fuerint, in auressisti tar. Et se hoe non suffecerit oleum in quo tu bi: b coctis fiserit di ille rerio ut olea desilio sumatur est crique. . . ex eo mi eatur, phsibit reatis. a. i. ct cactores 3. 3 .sed hoc mi suffecerit uenter patulis cochi issoluatur,

Tariti quos balneum ingrediatur in quo suae: iis quos uetus 5 forte ei tribuatur.

In secunda parte principali norit eura doloris auris a mala complexione frigida cu pri sentia materiae phlegmaticae. Et posset diuidi haec pars in quatuor partes secundu quatuor fenera remediorum. Primo enim ponens signa doloris a ma

sus olete tas alias causas infrigidantes complexione sit illa,qine sumuntur a catilis suis, scilicet

euenerit post fastidiosam satietatem de uentos frigidos liniete uos alias causas infrigidantes. Donit primo curam eum iniectione oleorum tale entium Se exiceantium, quorum quaedam sunt calida in quarto gradu,sed tutius est incipere a leuioribus de proprie non

cia purgatione. Seeundo soluit uetrem cum pilesis e litis, a quibus regulariter operando esset incipitaumaertio ponit curam per balneum ad corporis exiccatione , calefacti nem, de materiae resolutionem, quod balneum potest esse taaereu quam aqueum,& proprie ex aquis calefacientibus,3e exiccantibus sue sint naturales siue artificiales. uario exhibet uinum uetus ad calefaciendum, exiccandum, resolliendum re confortandum, Se debet esse in pauca quantitate. Et iliter totum regimen declinet ad calidum & siccum.

Si autem cum dolore auras sonitus tinnitus fueri it,

atq; uento talpanicum siue mil)tim in sartagine torrefacta calidum multoties superponatur uris quoq; siver uaporqaqκα in qua soli cscia mentastrum Iloreas arabicos fara uos, teneatur. De castureo praeterea eupi orbis in oleo ambacino eslsolutis, quo G Humquodq; quatuor gra na hordei ponderet in aurem mittatur.

In hac ultima parte curat dolorem auris a uentositate, Se ae dixit sunt manifesta.Vltima tamen medicina se perficit. H. castorei, euphorbii ana gran. .olei sambae iiii adest, iiiii semini. 3. r. misce & duae aut tres guttae in autem instilleatur de etiam paries circunstantes inungantur. Pro euradis aegii tudii libus aurium ante omnia. Scienduest quod multis modis medicinae possunt auribus applieari Primo fomentando autem cum lana, coit olei iis sponῆiis. aut fluis insitas in aliquo liquore de expreis is & applitaris ,

Secundo modo recipiendo tumum aut uaporem cu embolo

ain sine. Tertio subsormaen lassorum si unguentorii tu . Quari.

130쪽

Quario sub se a puluerimi. nitimo quo frequentius ut semur sim semis liquoris instilli do aliquid in profundo auris,

circa quem modum sunt octo emones obseruandi. Primus quod auris pro posse aliqualiter praemundi licetur et eo io aut re simili se leuiter ne dolor inseratur,ut medietnae pia snt i rosundum penetrare.Secundus emon, ut quae initi, lantu lint ualde liquida aut liquidis admixta.Tertius ut non

siit ualde esin aut stigida ac liter aed tepida propter debilitatim miringi,& nerui auditi ut non sustinentis excellantias istis qualitatum actualium , licet medici ius potentialiter tales in quarto gradu faciliter sistineat,de proprie sie s

o. tus est,ut ea quae instillantur sint paucae quantit tis,si sciunt enim duet aut tres guttae propter parilitatem Sestricturam foraminis, Quintus est, bd dum impornantur, iaceat super aurε cilicet eontraria aliquantulum siue aliqua su ei licet donec liquor ad profundum descenderit, ira propter tortuostatem urictura, de aliqualem dulantiam non ita esto deshendit Sextus, ut instillatum non longo tempore te. tineal in aure , sed procuretur frequenter ipsius eductio ne putrestat. Et cu educitur iaceat siper eadem aure,& etiam cum corio eadem auris leuiter madificetur.Septimus, quod

quae instillantur non sint facile putrescibilia.

octauus,quhd frequenter reiterentur scilicet ter aut quater in die naturali. nam postquam pauca quantitas debet imponi re paveo tempore debet imputum remanere iuxta canones si prascriptos sequitur quod aut non fiet actio, ut mportet medicinas frequenter instillare. Cura doloris auris animali laresso auria uel nato in erici lapide, aqua,& similibus ea letibus in aure: a easu, offensone,uleend. & a uentostate patebit ex eapite sequALCinita autem doloris auris a mala eomplexione es ita aut iri . da sine materia, siue pendeat a causa primitiva sine corporea

est, ut primo causa remoueariir.Secundo nocumetum ex irsederelictum cum contrariis sicut frigida cum applicationeyannorum calidorum necnon medicinarum calidarum tam interius quam exterius.Et similiter ealidis eum frietidis interius de exterius applicitis semper aurem edi ortando. rtio prohibeantur humores a fluxu si timeatur ne fidant ad aure cum euacuantibus de diuertentibus. arto eorrigantur aecidentia si qua eorrigenda sint, ut instantia uigiliarum,Se similia secundum ipsorum exigentiam. Quinto ordine turd bitum regimen iecudum exigentiam mala: complexionis sebi impressae, I aecidentium .Quae autem sim medicinae es

sicientes aut infrigidantes proprie in dispositioni bauris, et quae sint medicinae solutiva opportune in his dispositionib. parebit in sequentibus.

Cura doloris auris pendentis ab humore apostemate, aut et inn apost ante , est uarianda secundum quod dolor est eriticus aut non eriticus, Ac secundum quod extrinsecus aut imi insecus in secundum quod est intensus aut remissus.Si iste dolor fuerit non eriticus de intritiseeus pendensa materia ostemate exagit septem intentiones. Prima est evacuatio. Secuda diuersoaert Vercussio,quae debetiir principio. muta est repercussio mixta resolutioni aut mariirationi quae debetur augmento usq; ad medium status. inta est pura resolutio quae debetur a medio status usq; ad fine declinationis. Sexta est accidentium correctio. Septima est debiture men lex rerum non naturalium uariandum non solum

secundum diuerstarem materiae, sed etiam secunda eximia intentionum, de quibus dictum est. Et hic omnia intelligum

tur in cura redulari.Sed in dolore extritaeco auris non eompetit reperciusio. Est enim membrum latis ignobile de renutata ad recipiendum siperfluitates membri nobilis,m. Vbi uero dolor esset ualde intensus ad eius ledationem ante omnia est inchoandum iuxta sententiam Aule. .primi. Quadoad diuersum trahere uolueris membri a quo protrahi Gol rem prius seda, quo sedato ad curam ordinariam secunda. 7. intentiones suprascriptas est redeundum. Si ergo dolor seditis sita causa lida haec remedia facies uel aliquod ipsimi mduorum fuit de intentione Mesue,cuius sere tota caput Describam deesarando,qua declaratione indigent. i astrumε eum lacte mulieris tepido impostum auri, &partibus circusantibus cum petiis aut corio sit perpostum . item olea rostepidum persu aut ablinum cum aceto quantum estolaum, deinde bullitum ad aeesi essumptionem , aut permixtum ea

sucine orbitae,At bene eum ipsb eonquassatum, oleum deforibus salieis, seeundum eandem dominam oleum nen pharinu,oleum de semine eucuibitie,oleum papaueris si dolor est remens per se aut cum aliquato caphorae. Est enim sedatium tum remouendo malam complexionem cali. tum etiam stupefaciendo ac mulieris selium mox eum mulgetur aut cum lite solatri aut eum aqua coriandri humi. Mucilla Glii eum oleo roseon uassata,aut mucillago sem. toni rum,oleum de gribret, idest de mandragora,vado dolor est Mutus cum lacte mulieris mox cum mulgetur,lenticulas, scilicet stantes in superficie aquarum coctas scilicet eum mica panis cataplasmaui uceus hyoscyami sortes sedat dolores, etiam stupefaciendo actuca agrestris se dum omnem modum administrationis in medicamen bonum. Similiter se e solatri&papaueris&mandragorae& salicum& turi num uitis, id est, teneritatrum extremitatum uitis & similia. Hamech ad dolorem auris a caliditate. Recipe olei rosa a partes duas,olet amygdalariam dulcium partem unam, aceta partes tres. sic eoqui lento igne es, ad aceti consumptione eesa se administra tepidum. Item accipe soliorum cucurbitae aut ipsius eucurbita sum cumin misce cum oleo rosaeeo,diu e uassato,de utere. Et alicui istorum addere potes apud dolorem sortem parum inpii scilicet Roadaluit'; aut decem grana. Sedadaolorem auris a causa Di ita administretur olea

nardinum, idestiue spica, coctinum mpsici,rutaceum, a t alarum amararum,cham illinum, anethinumdaurinu,

ta lilio, de eiri,chrysomesinum, de behenaee chema, olea

cinnamomi, quodcunq; eorum proprietatem habet ad dolo. rem auris a causa frigida aut uentolia. Fundamentum autem& materia preparationis eorum artifieialiter est ecepae concauum,in quo Meum impositum oportet decoqui eum facilitate super cinere prunarum, & ex rebus admixtis sigillantibus iptis, uitium mirabiles cu bonitate decoctionis in emispae eum eis est ruta proprie,& succus radicis qui tomedituri idest,raphani,& spica sampsuc' & sceta, & est species absinthii,& putatur quod sit Antonicumaci licet herba lumbris eorum siue me eius, alias semeneina. 8e chamaemilla, & galbanum di lutum in succo porri per se.&alium,&eastorea&piper,& suth, idest gallia muscata,&succus ccepae, & suocus farata, idest prasin,&succus asphodelli & euphorbium Et urem elleborus,& proprie albus,3e non est inconuenies in iuunodi permixtionidus admisceri modicum mellis, Sedeinde tepidum distilletur. Si autem dolor est sortis ex misseibilibus bonis est optum cum pauco castorei & eroco, aue philonium cum lacte aut trochisci stellae, aut trochisei croci, deinde remoue nocumenta narcotici, scilicet cum eis, quaestis, de quibus statini dicetur. in oratoriis autem siceis est milium, aut panicum Zeta,calefacta de se aposita,aut bacci lauri cum melle paveo calefactae &supemolite, aut pulegium eum melle Se olibano aut granum lauri&olibanum eum succo ruta. Et haec maxime ualent in dolore uento . Et dixit Gai sacelleriir ex sudisure eum uino cocto,& oleo spicae aut rutae. zpe marinum contusum cum oleo aut butyro coctum est expertum. Euo

potatorium autem humidum fit cum aquis decoctionis retia quae maturat, &carminant & mollificat sicut meliloti*prie de anethi, &cha nullae, & Denugreei & uolubilis,de s liorum multum &seminis eius,& herbae uenti, idest parietaliae de sampsuci,& absinthii & similium ingulariter aut eo

iunctim, ita ut recipiatiar umor eorum per canulam, cuius

una extremos fit fabricata super uas in quo res coquuntur, dis a extremitas applicet auri. Et quadoq; enecesse ut misceatur his rebus aliquid ex stimefacientibus, ut sedetur uehementia doloris, de tune fiat istud cu cautela. Remouet a tem nocumenta narcotici vapores sime ius dicti eum modi costilicet castorei croci S: piperis,sicut scis.Galamimentuquod administratur&sedat dviorem auris. Accipe medullaeet uinam, aut medullam cruris iuuenes & cera ana. 3. s. olei amygdalarum amararum succi poligoniae, idest uirgae pasto ris&a multis uocatur sanguitraria oecorrigola ana quantusumit, fiat unpuentum, & inungatur in circuitu auris. Est