장음표시 사용
91쪽
liter impedit motivam oeuli.& quandoq; senstitiam, saciendo dolorem in numero Huia addit in numerum partium oculi.Si autem cooperiat pupillam, est etiam morbus in via , &potest etiam diei morbus in stu&superficie.Et nota mali- qn in ipsi apparent uenulat per substantia eius disseminatae.
CVm lio punio, simile exangulo qui cti expar
te naris oriri uidetur, allu m oculi cooperire,
peruenit usilue ad nigredine generatur pasiis qMessicitur ungula. Cuias nocumenti tune solum est , ius
cum teruenit u pie ad nigredinta partem qua es iuxta pastillam.
Hoe eapitulum de unPla diuiditur in partes duas. In prima parte determinat de ipsa theorice. In secunda ibi. Haec igitur passio.deterinitiat practice Prima pars satis ex dictis
e manifesta.' n dixi ungulam esste panniculum, sed panniculo similem,quia subtilis &latassit ipsam dixit esse deteriorem cum peruenit ad partem nigredinis, id est, corneae, quae est iuxta pupillam d est, ex dire topupillae, tunc enim uisum impedit. pupilla enim proprie est seramen uuae multup oximae ipsi corneae . Species quandoq; sumuntur amodo Lubstantiae,&sunt tres. Nemea, quia ad nerui similitudinem in duritie .Et came euia ad carnis smiliti di q5 est moblior. Adipon,quia ad limilitudinem adipis, &hanc tertiam speciem ponit Albuca. Secundo distinguuntur ex parte caloris.Nam quaedam est rubea notabiliter a sanguine proueniens. Quaedam alba aphlegmate permixto cum sangiune. Quaedam citrina siue uiridis a cholera mixta eurn sanguine. Quaedam nigra amelancholia mixta eum sanguine.Semper enim sanguis concurrit ad generationem membrorum tam coniuncta generatione si seiuncta,& smiliter ad nutricati nem. Vtrum autem ad generationem membri omnes humores concurram sicut elementa ad mixti generationem, est alterius speculationis Distinguitur etiam ex parte qualitatis. Nam quaedam est magna, occupans magnam patetem to
iunctivae, imo corneam ipsum haedam est parua, Qisaedam mediocris. Item quaedam est cresta inraedam subtilis. Distinguitur quarto ex parte adhaerentiae. Nam quaedam est multum in uiscata cum coniunctiva aut cornea. aedam lenitet est & sacillime separabilis. Quinto ex parte origonis.Nam quaedam oritur ex lachrymali domestico, de est cundum plurimum, uia illud propter latitudinem uiarum est plurimum materierum susceptiuim. Quandoq; oritur a Iachivmali syluestri&estrarius. Quandoque a profit sit te palpebrae inferioris aut superioris, &est rari imum.Sexto & ultimo. Quaedam antiqua Quaedam nouassit quaedam a generatione contracta. Causae pro ma a parte sunt manifestae . Causa enim materialis ex qua, in semidum plurimum superfluitas nutibmenti Iachinnalis&coniunctiuae, licet etiam alie materiae superfluentes possint esse causae materiales ipsus causae pri titiae sunt quaecunm huiusmodi humores multiplicant de ad oculos declinare faciunt. Causa efficiens est uirtus atm. mentativa eum colore naturali. Formalis est forma caria. Finalis in quantum caro ut habeat esse sed finalis in quantumorbus ut laedat. Materia uero adipo est Phlema anum sum cum parte unctuosa sanguini permixtum. Signa tam nota sunt, eum sensibus subiaceant. Prognostaea. Primum. mae dura est, antiqua, assa, magnam partem occupans, de multum in cata &proprie ea cornea, est incuris lis. Secundum. Adiposa mollis, parum viviscata btilis, distans a cornea, est faeile curabitis In mediis dispostionibus iudicia sunt media.
Hae igitur pasim dum subtilis est, cum sies viridi, os f
de chalintho est medicanda . Si autem uetum fatine fa,cum ferro s expolienda. Primo ponit modos curationis. Secsido ponit duplicem descriptionem ses ibi. Siesviride. rasida catin pri parte satis notum est Innuit enim duplicem modum curationis. Vnum eum medicinisReliquum cum operatione manuali.
sies uiride quod Uert Ieba Oscalidio ungula ct al
lis ammoniaci dracha. ammmariis b. a. ammoniaci
insucco intae distiniatur Ospecisseaeo et) pergantur Ofatex eis sies, in enim ruis eat de e cantho quod
luci sublimati omniinnana dracb. 1 aeranturqper hebdomadam unam dimittantur, deinde Diu ex eis sestur ungula cum eis.
Recipe riniar, id est uiridis aeris eorrosui, tali. de se. In
quarto. 3.3.cola rarusti, id est, uitrioli rub usti,eat. de sie. in tertio. 3.e arsenici rub. cali. in tertiodie. in secundo, ba rach pumae maris cali Acsc.in tertio, omnium ana. 3 . t. salis ammoniaci cali tacin quarto. 3. .ammoniaci. 3. . a m niacum ditatuatur in succo rutae cateri pulueres co e
g tur eodem sire.&simul ineo rando fiat si , quod est mirabile sue inibima pulueris,sive in sernia liquida applicetur.Siride chalcantho .Recipe vis usti, chalcanthi, id est
uitri diuiridis ana.3. .riniar.3.1.ialis ammoniaci, baura arsenici sublimati, omnium ana drach. i aerantur de per hebdomadam unam dimittantur, interim ipsa bene puluerirai
do de incorporando fiat se ex eis cum aliquo liquore uesicrutae,&cum eis ungula fricetur. Matuor sunt species uitrioli,scilicet, colaothar quod est citrinum, chalcanthum uiride, Se tae sunt ealida S: sicca in tertio. Meadis tetricte ad bum .Assuriae rub.&haec duo sunt calid &sic. in secundo. Verumtamen Simon Ia licit quod colaothar est chalcantha uiride antiquatum. Lalai. 3Junt species, Rub. Citri nimi,
uae sunt minus acuta, eali .in terito, se .in se udo. Album
ei mreviares id. de sie. in quarto. Sed alienicum sublueniatu est caeteris acutius de multum caussicum,&eius operatio durat tribus diebus dum profitiae cauteritat . qua propter cons eretur qualiter in oculo administretur, sed de hoc statim dicetur. Cura ungula triplex exigit regimen.Primum uniuersale
circa causis, antecedentem. Secundum locale . ritu ut inque commune. I ramum completur.f. intentionibus stiliaeet minoratione, digestione, eradicatione, diuersione & fluxus interceptione. mae omnes qualiter debeant comploratam potest ex suprascriptis patere rapale scabie de op thalmia. Secundum regimen duobus set turinodis, primo cum Medionis, secundo cum veratione manuali. Priis mus uero modus conueniens in siluilibus ex mollibus de proprie quando non possunt leuiter eum operatione manuali remoueri,duabus perficitur intentionibus.Prima est mollificatio cum balneo aut fomentis suprascriptis. Seeunda immediate fomentatiotiem apponere medicinas ahclergentes&corrodentes a leuioribus inchoando de gradatim ad sortiora procedendo. Thus suum tritum Ae aspersi icum ara cali. Se postea colli iratum est expertum & seci
rum. llyrium Rusim deseriptum a Iesu Ali. R. lapidis
tamaritis toti ris usti, cadmiae argenti. an.3 . . P .al. 3. pip .m i, spumae marisan. 3. 8 oes succociami , spicae, garra est. 3- ait' .3.3amyla,mirob. lliricor uan. 3.a . crinci,sausammo. n. a. i. terantur Z eri bellentur subtilissime
di utere . Est enim sublime simosum. Collyrium Auic.ex testa cancrorum fricata ab ea linimento mixto cum oleo cucurbitae est apud eos mirabiliter laudatum . Fortiora sentdescripta per Ra .intextu. Et si uis uti sortibus sne quibus sm plurimum illa operatio compleri non potest, aceim fies descripta a Rasi 5e tenendo aliquod ipsoru inter digitos
plica cum extremitate eius sitim ungulam. Et tandiu teneas donec aeger sentiat dolorem,ω postea moueas. Et pone in altera parte eiuslem ungulae&M paulatim tota conseni tur aut intingatur extremitas stili cotto inuoluta in aliquo
eollyrio 'rti ex si prascriptis,&applica super ungula ut prius,aut illi extremitati et ius in aliquo liquore balneatae annecte pulueres rascripti sies.Et applica quousq; sentiat dolore ut supra Et si oculus incurreret ophthalmia & d isse deme ab lana 6i operatione patiquos dies inde reue tere donec copleta ut Et hoc nisi se re poteris uti limi medicinis sortibus. Elonga in hac operatione a cornea quatum potes Et faeis hinoi operationes lorosas honu est po
92쪽
elauso oculo pone desuper Duellam emti insutan in I
in de aqua rotae oleo rosi doloris mitigationem Modus ainat operatimus manualis in ungula est triplex. Primus si ungula non sit multum cum oculo inui sciita, ut cum uncinistii exta emitate eius magis separata siue minus luiscata capiatur palpebra eius aperta S: De retenta per aliquem bonum nutriam eleuetur. Et si opus sit alio uncino ad meliore elevationem applicetur, postea cum instrumento ad modum lavit ed obtuse alio ualiter excoriet ipsam ab oculo separann uri; ad lachrymale eui annexa est, re ibidem incidatur curu caute ne eam lachrymalis incidatur , c enim fi
mn u lachomarum perpetuus. Secundus modux est in illa quae inuitu cum oculo est inviscata ut suspendatur cumum propter duritiem eius in parte magis eleuata ed cras Naiori potest capi cum uncino propter duri menas perta M. Mem cum acu subtilisfinia,in cuius extremitate sit Nuin cunasio suspendatur Ae eleuetur quantum apte fieri potest qua Heuata adhuc infigatur alia acus eapiendo maior auem eius de quantum de ipsa capi poteu, dummodo non Iacratur oeulus , Setracto filo deserico usq; ad medium eius trahatur filum,nunc ad unam disserentiam nuc ad aliam temo de ipsis ab oculo separando primo uersuvcomem
mea u us lachr e ee totaliter separet r. Et si vi, stetur tibi quod cu pilo caudae aequinae separari melius posset secando ii am, experire.quo melius persciatur operation .postea iuxta lacrumale incidatur.& in hac operatione cauendum est ab incisione partium oculi, caro enm lachr malis cognoscitur per rubedinem & mollitiem, Se eonium emaci noscitur 6r duritiem ,&maxime caue ne cornea IFatur. Tertius aut modus secundum Alba proprius in ung acceptatus a mitis in curatione macillarum de
sermo praecinit, perficitur cum rasoriis ra*ando sue ab endo totum quod est in superficie oculuillud enim apte fieri potest non radendodculum, cum illa additiose oc lo mollior Et post has operationes imponunt in oculo minum masticarum eum sale ad prohibendum inciscatione oculi cum palpebra.Ego autem credo conuenientius esse immedi post has operationes ses album cum lacte ad sedandu
orem Volubendum ophthalmiam. Prohibetur autem inuiscatio, iaciendo,a mim saepe mouere oculum sit, palpe
P des non possit aperiantur aliouando palpebrae s es ocuris harentur,&porteas pus eu trans s duobus diebus uel tribus aliquid ex medicitus abstergentibus, de quibus supra aes consumendum residuum in oculo ponatur. Tertium regimen duas exigens intentionestiorrectionem accidemtium de debitum regimensis rerum non naturalium ex capitulis praecedentibus potest elici . Deat fati sue sanguine ei in in oculo. Cap. x s.
M ula rubea, atarint,ta a, pustula, sanguis infusus
in oculo simi termini senonymi significantes hac dispositionem,quae diffinitive est sanguis in s. issete oculi adhaerens&inui status.Et si Di ex directopi pillae impedict uisionem est morbus in uia.Si uero sit in alia parte Vuli de laedat, ad malam complexionem eum materia reducit Si uero non laedat no est aegritudo sed est de his quae
non sunt aegritudines,&tame cu aegritudinibus muneratur, ut est apud Auic. 1 primi doc. I .cap.ε.
Species eius sentriuia aliquando sanguis ille occupat ma nam partem superficiei oeuli.Aliquan)o paruam, existensve punctum rubeum,ideo at fati dimim est. Item aliqua O est recens guine nouiter initiis,& est coloris rubrii, quando est antiqua, de tune est ni ra,vel tendens in nigrum Uutis ex longa mora partibus igneis Se aeris, remanenti bivartibus terreis tendentibus in fustum. Causa immediata est duplex. a est exitus sanguinis a uena uel arteria , aut via soluitur ipsarum continuitas aut per uiam residationis.Caesa autem solutionis continui ipsit m quandom est primitiva ficut derellasio , casis, itimo oculi, motus Eooriosus, statio b uile & huiusmodi Quandoq; est intrinseca corporea sicut multitudo cinaextendens, Ze ipsus
ebulliti scut aliquando in se bisneo,& larti exercitio uim humor ebulliens standit uenam, desertisse sistitillatus Madat extra Aliquando est si, γ'
stantiam uenae corrodens. Secunda eausa eoniuncti est aliis uid remanens ex materia apostematis sang. resbluto secunum maiorem partem diue ut uerius dicam, illud remanens est ipsa macula sed apostema praecedens uel causa immediata ipsus est causa huius maculae.Signa sent macula rubaspi eienti est manifesta, quod aut sit ex relicula apostematis ex praecedente apostemate cognoscitur, quod uero si causa primitiua ex relatu aegri habetur, quod uero sita causa corporea cognoscitur eum nulla causa primitiva praeceni it.Vtra sit a plenitudine uel ab acuitate,cognoscitur,quia plenitudinem declarat tensio uenarum, ebullitionem uero declarat complexiocati .corporis E causae sanguinem ebullire facto . tes. bd quod sit ex resudatione cognoscitur quia tenuis de subtilis est Et quando est ruptura uene,crassior est macula illa saligaerassiori fluente.
Prognosticum.Haee dispositio est ex toto genere salubris
natura mit arte curabilis. Curat rh lex exigit regimen ut sipraIllarum uniue e Secundum particulare. Tertium eo rum utriq;. Primum regimen uniuersale quidem completur per phlebotomiam secundum quod sapei ius dictum fini. Necnon medicina Alutilia,quae debet esse leniens de in frigi'ns sicut aqua humum cum cassia aut manna. Diuest fio etiam perficitur,tam diuersionibus eomunibus, qua propriis scilicet phlebot.particularium uenarum capitis.deqtubus supra.Fluxus etiam interceptio perficiatur ut supra. Secundum regimen perficitur in principio cum repercutientib. 5c in fine cum resoluentib.& abstergentiban medio autem comtrux tis.Ex conuenientiban principio est aqua albuminis oui in oculo infusa. Aut si in ea infundatar parum boli armeni,de deinde eotetur S sic colata de expressa oculo imponatur . Et deinde Reunda die ponatur in oculo lac in quo bolus atme.&similia sunt i uia. Exterius autem applicetur albumen oui cum oleo roscontusum.Deinde tertia Sequarta die de quinta imponatur sanguis colubi calidus , aut turturis,extrahedus per phlebotomiam uenarum, quae sunt sub ala,aut per decoctionem de est calidior.Et hoc tempore emplastretur oculus cum foenugraeco,&rosis coctisin aquar aut emplastretur eum soliis salicis coctis eum aqua roc
deinde emplastretur eum tantigraeco,& roscum uino decocum non est timor noui fluxus uaporetur oculuscudecoctione chamameli, meliloti, aut festorum caulium
Se postea emplastretur eum soliis cis & caulis tritis, &cociis eum uino potenti antiquo. Et in hoc tempore ponantur in oculo collyria sortia. thuris.3.I.tere ultima Gmtione,defunde super ipsum ex aqua pluuiali in qua solutumst sal eoe: &s uis ut magis imprimat disibluatur in aqua tammonicum, aut sit gemma, de cum suprascripto thure etia steatu ,& fiat collurium Fortius aut est illud qu da Rasi in litera describitur. ibani quoq; pars una, salis gemme tertia unius partis in lacte dissoluta egregie conferio de Gmiliter cu aqua raphani. Si uero macula rub. fuerit reliquia apostematis, inentet oculus, primo cum deco sone passulanam, cui parum foenuraeci addi possit, deinde collyria tur eum succo passularum sine arillis,& aqua mellis: de cum eisdem cum quibus fit fometatio potest emplastrari,ut quod
dere ictum est emplastretur de mollificetur&resoluatur. Tenium regimen commune utriq; scilicet, coplendu est per conectioneni accidentium,&per regimen sex rerum non naturalium, patere potest ex saepe d
enim dum est dolor & aut uatio debet esse acetontibus declinantibus potest incrassari.
a mino se ex per glane aut ex re alia pinis ctum rabseri contingit, sanguis qui ibi est dis a
tur ab ci rubaelibam, ammoniaci,myrrhae, omium ara.
tur,in oculo es Euentur quaturis tamen dolor persaeuerat aIbura ouisum da est oleo res commiscenda est cottam ex eis in uatum oculo es superponendum.
rethoe opinquites prima ponit eausam huius passionis. Iasecutula curam. Secunda ibi . Sanguis qui ibi est.
iis. In principio tuatio debet esse tenuis. Postea his
93쪽
Quod dic t in prima manifestum est. In secunda parte. Pr mo docet quid faciendum est cum aegritudo processerit, cinius causa est , quia medici secundum plurimum non uocatur in principio sed posteaquam aliquandiu processit. Secundo ponit curam quae debetur principio. dicit in parte ista manifesta sunt. Describit enim collyrium satis forte applicadum postquam adluatio, id est, calor & dolor & fluxus humorum cessauerit.se arsenici rub.olibani, murrh , ammonana.
partes aequales fiant ex eis sies eum succo coriandri: qui etiacum uis uti eis , sunt frieandi super eote in succo coria iri Secollyris andi. melius tame est ut arsenicum sepe abluatur cuaqua ros ea aut succo iam dicto. Et sorte melius est ut hoe collisium cum extremitate stili cotto imioluto applicetur, quia ad placitum sic potest remoueri&super macula reii rati.Hic est dubium nondum decisum.Vtrum scilicet in eornea sint uenae & arteriae perquam rupturam potest fieri tradi sati .Et uidetur quod sic quia nutritur& uiuit,de quia patitur sinet qui est panniculus accidens ex inflammatione uenaruapparentium in superficie coniunctiva di corneae In oppositum atruitur.Quia quantumcunq; essent minutae adhuc apparetent,Item essent plenς familiae qui non est diaphanus, de per consequens no esset persecte diapham,imo in ali ui. partib.colorata. Item si oculus uidet uap rem & impeditiuab eo, multo magis impedietur a praesentia sangninis in eornea.Credo conformando me dictis A.&caeterorum de experienti quod in ea snt uenulae& arteriae minutissimae, quae
sunt diaphane,& no repleta singuine, sed humiditate prima de secundis,Dicta diapham,&transparente secundum ipsius meae exi amata cum multus ad oculos fertur smauis, sing.replentur & apparent. Et ad amumenta in oppositum dico, quod suapor et pedi it uisum, istie tame no impediunt cutat diaphanae,sicut cornea, neq; uidetur ab ipsa leparatae cum sint minutisum de ei miles. De lachrymis sue distillatione oculi. Cap. 16.
LAchrymae, distillatio oeuli sunt termini si non i m
gm fi testae disponem, quae diffinitive est aegrat. do secundum quam Mali semper apparet humidi himiditate aquola,& qnque currunt guttae. Vel Meuius.
Lachrymae sunt humiditas aquosa ab oculo profluens, & in alia uAitate sunt agritudo in uia,cum uisum impediat prohibendo debitam delationem speeieci in uisibilium per se
meam, de hac non sunt nisi superfluitas aquosa resecata in s cunda,lertia,aut quarta digestion ς. Aquostate nanq; genita in hepate per secundam digestionem, derostea expulsa eum sata. ad cnilim magna pars eius imum tia perflua expellitur per uenas emulgentes ad renes, se deinde a singuine colata expellitur per poros uritides ad uescam de mineitur. Reli, quum aunt Usus aquostatis quod remansit cum angi ii ne ut uehiculum ut ipsius sanguinis,penetrat cum sanguine ad extremitates uenariam quae ad oculos terminantur de fit lachryma. Generatur secundo materia lachrymae in tertia diaestione in extremitatibarenarum,cum sanguis conuertitur in primam humidas e secundis, est enim illius tertiae digestionis itinperfluitas,& haec simul est materia lachrymariam Se etiam sudorum, licet prima aquositas si materia sudoris . Tertio resecatur superfluitas aquosa in quarta digestione cum prima humiditas de secumis transnutatur in secundam detertiam, de tamen tertia,sei licet cambium transmutatur in quartam. Eilicet in Muten de membrorum substacinia. Duae enim in quarta digestione resecatur superfluitates,altera crinior,
di in illa immundities qui apparet in corporis si perfici de
ex hoc genere sum muminarium , cetume auri u &αAltera
silit illis quae aliquando in uapore,si quando in sudorem eum de subtilem conuertitur, de delata ad oculos in lac
mas conuertitur. Duae autem sunt uiae per quas haec materia Iachimarum ad oculos desertur. primo per uenas exteri res sioniales Se temporales ad oculos terminatas, secundo
per uias intrinsecas peritenientes ad oculos de per istamina quae sunt i o mita. Potest addi tertia uia quia humiditas filio nares quandoq; per solamina ossium nas ad oculos tediminata derivatur ad oculos, sicut econtrario collyria posta in oculis deseretur per eadem foramina narium ad os. unde quinta tertii, sentitur in ore sapor alcohol positae in oeulo , limoi autem signum est quia multis humiditatib. defluentita
Species lachrymarum sunt duplices Quidam uoluntariae prouenientes,aut ex tristitia dum fit ceari constrictio, de consequenter humiditatis aquosae expressio, aut exlsitia per quam fit cerebri dilatatio desitoriam meatuum, de conta uenter per canales dilatatos humiditatis aquosae est isio , devmiliter fiunt in ira propter caliditatem dilatantem dZ materiam mouente ad exteriora, de quarum cura i est sermo in proposio. Aliquae aut sunt inuoluntariae. Et sunt duplices, quaedam natiue,dc quaedam temporales siue accidetales, quarum quaedam simi antiquae, quaedam nouae. Et istarum quaedasequuntur alium morbum sciat seb. apata cerebri de his sim,
lia.Quaedam uero non. Et primae remouentur cum remoti
ne aegrirudinum quas sequuntur.Secundi uero quadoq; sunt continuae, and ; interpolatae secundum disserentiam caustium a quibus pendetae omnes istae sunt duplices, quaedam scilicet Aidae &quatilam frigidae Sunt tamen quaedalachrymae accidentales consequentes ultimam debilitatem on,ia uirtutum oculi de cerebri ac resdui corporis, quae accidunt in propinquis morti, de haec no suta uirtute expellente, sed fiunt a grauitate humiditatis in linantis deorsum , quo etiamodo fiunt ore ones in propinquis morti. Et de his ta-pe in prognosticis de in aphoramis de libaeg.fit metio dec. Caust lachrymarii in genere sunt quatuor. Desectus membri susupietis, isti licet oculi.Desinus membri mittentis, pura rapitis de cerebra I entia materiae. Et uiarum latitudo. Ex desectu quidem oculi dupliciter . Aut quia caro lachi malis amota est, aut a generatione deficit, cuius desectus oldicendus morbus in numero diminuto. Aut est debilitas irsus oculi, de maxime contentiuae. Desectus autem membri mittentis quod est cerebrum, aut rapuitatem mediate diectu toto corpore ad caput possit haec materia derivari. Est autem in uirtute content a non potente retinere debite, aut
digestiua si perfluitates multiplicante , aut in expulsua non potente insensi iliter re luere, aut per loca conuenientia expellere, de hoc errater malam complexionem ipsius cerebri frigidi de humidi secudum plurimum ex tempore aut ex natiuitate cotractam,aut propter malam eius eomplexione, aut prodier apostemata ipsus cali.&irisaut mixta, siquando accidunt propter seb. maxime sanguinea facientes multas materias evaporare ad caput, quae deinde in humiditat εaquosam condensantur, aut liquesa in t materias ipsius cerebri, unde ad loca suppesua fluunt. Praesentia aut materit est causa lachrymatum, aut ratione suae multitudinis, aut rati ne suae acuitatis expulsum ipsus capitis stimulantis .Latitudo autem uiarum sue intrinsecarum siue extrinsecarrum ad hoc adiuuat sicut ad caeteros fluxus. Et quadra; caiisae lachrymatum sunt primitiuae, sicut frigus iste mordi cado Mulos ,& exprimendo multo magis quam calor. Similiter res ste
Signa lachra mae sunt uisiti nota. Desectus earnis lachry- malis etia sensui subiacet de habetur ex relatu aegri, aut alio mim, quia sorte fuit abscissa ungula nimis profunde in lachrymali domestico: aut quia impressit fistula in eodem quae sua
e corrosit carnem lachrymalem, aut quia curata est cum corrodentibus, aut causticantib. aut quia hie defeetiis fuit anatiuitate contractus cum semper habuerit lachrymas. Signa debilitatis oculi sint quia oculus facile incipiis perfluitates, unde fit lite uenter ophthalmicus, aut quia naturaliter est eminens albus, cuius debilitas est a natiuitate cotracta, de maxime cu parentes sui suerint debiliu oculoruest enim morbus haereaeitarius. Signa sumpta ex parte cerobri sunt signa debilitatis digestius, cotemtax de aliarum ui tutum, nam si absolute debilis est, uirtutes omnes ipsius de ortoruab ipso fiant diminutae. Si uero digestiua debilis sit multiplicatur superfluitates in ipse Si uero colenti sit debilis quaecunq; seperfuitas in ipso aggregata etias pauca sit v. primum fluit ad membra supposta. Sed fortaste quidam ii stabiti quia hoc est ex semiudine expulsuae no ex debilitate contentii ad quod ducendum, quod si hae materiae expellantur ab ipse per uias a natura iuuitutas hoc arguit semusedinem expultae. Si uero uuant non per loca conuenientia scut
94쪽
tii dinum quae sunt causae earum debilitatum cerebri, uel ui intum eius mala complexionis,malae compositionis&an ueniatum, habenda sunt ex his quae in rapitulis praecedentibus di sunt. Si ira materiae. Si multa sit est grauitas capitis a dolor extensilius aut grauatiuus ipsius, aut quia fodite hae materiae undiq; profluunt ab ipso cerebro.Si uero materia uir acuitate fit caula lachr rarum cognoscitur ex dolo
imo quando meis stetiam quidam motus doloris. Tertio mulaesi ita fixi secundum habitudinem unam extenduntur, di ita ipsis remanentibus extensis per aliquod tempus sit himiditatum oculi expressio. Quartum, quare lachrymae ridentium apparent frigidae. Dicet uni istud prouenire, quia propter expansionem caloris ad iacie in risu,redditur facies ealida, delachrymae minus
: n ipia est econtrario duabus causis iuprast pus contrariis Quintum, quare uiso aliquo obiecto de bili uel audis
aegritudinu aut Cur Ichi marum. Si sequantur causas primitivas autram incorpore temperato fluet ent lachrymae. Sed hie re- mo thuris,qui meliori una patimin tudine uiarum, aut ex pluribus de causis suprascriptis Cura res uiae&strictiores, scilicet uenae&arterretem completur sex intentionibus. Prim euac t minetur; Sed dicit Mneventitus,quod irmae licet appa- tit .l rtia mulas debilitatis Orebri reetra
mirn lachrymalibus,proprie tamen fluunt a duobus Gra- tat. uarta fluxum intereipit.quinta ora mi paruis intae pilorum palpebrarum, uim ordinat regimen conueniensae xieita α ntentio completur eum minervi. Et sit, ni ilioui quod brn mae quae ueniunt propter an, pilulis de hiera simplici, eui astaricus addi potest materia ri uiusmodi, profusit liente siletida,aut e in pilulis assaiere: si a seramine inseriori cum hec animi accidentia in corde fiat. de elinat.Et fiat di estio in materia esivi unde rationabilius est Endantur ex palpebra inseriori, simipo de diapaue Ni Isuaem is communicat cordi quam ex petioli. xaute insecta . u breuiter eum Giee V, in nihi iam ueniunt per alias caiisas magis cerebro communicantes do ne ed calefacientibus aut infiisti sunt K Izm suunt per sorinen palpellas superioris. Ex iam dictis facile tiam materiae & membrorum', mutem eun limcolligimus solutionem quorundam pmblematum. Primum neq; aperientibus, imo inuistantibus & in ram risu fiuunt i hryn x: de in tristi iani fisit uehemens dieiti; autem fiat cum pilaeis emamae: L subita non fluunt. Huius: odi enim est causa ouia in risu de G. in seisida, aut eu au ei, in tali.& eti hi miri dri udio sortis fit expasso humorum & caloris ia circumsere- Diuergo autem completur cu lotione iremtiam totius & etiam per uiam civit da impressionis cerebri rium,&totius corporis frictione descendendo,nemo eum
fictae in risu fluunt lacht y-.In tristitia uero paulatim facta balneis aeri ut V eis in quibus sed Σuoee r Mare unon fluunt lachi ae,quia fit recractio hum fice eitim conseipt de eo: umerido m u es a sutura fit compressio ce- diuertendo. Item eum masticatoriis&eare sisti
rebri di expressio humidatarum. Et ex eadem causa in timo- hoc propriissit tandem,cum caetera non fietunt cum eas. re non fiunt Iachimae,quia sabito retrahuntur humores, de terio in commissura coronali, quod est ad Iloe nreeinuum 'irmis ad cor. Sed in ira quandom fiunt lachrymae propter maxime in causa frigida. Tertia autem intentiscilicet eau mentem agitationT, expansionem, & commotionem pitis consortatio dupliciter completur. O mao remou hoc uerum est no in principio irae do causas debilitantes cerebrum. Alio modo conserta do imsed in processu cum calor magis expanditur. sius uirtutesd spiritus multiplicando & consertando cum eundum problema , quare oculos lachrymosos sibi propriis per uirtutem primam tertiam de quartam Si et pueritatem in qui go cauis debilitantes cerebrum merint raritudines a i cau dam, in quibus oculi sunt lachri mosi propter subtilitate Leprimitiuae remoueantur si remouibiles sint. Si uero fit &umilitatem humorum,d latitudinem uiarumcu calidi rit complexio ipsius cerebri naturalis dapsa humid .et sti id late Hae enim sunt caiise cocurrentes ad hoe u homines sint quae est secundum plurimum causa huiusinodi, tune eum eis luxuriosi. Vbi autem haberent oculos lachrymosos ex aliis dem poterit corrigi cerebrum, &consortari sicut est sacci
ca s, mitraa non contineret ueritatem. Verum potius tu, e milio&sale torreiacti, eostieibu es , si is lach - Iamintha ala cade, espero & similibus Quibus, si maior me os, quia in ipse debilitantur uirtutes omnes de proprie xit seipditas&humiditas addi posset se nnasturtii Sesina 'ςςηψη ς*ς π pi . Q ii sacculi calefiant stipe latere calido uino potete DTetii pr blema, quare in res intuitus uraclio . Civiis caus est, quia an tali intuitu debilita- nere uitis&stipitum caesium in quo decocta sit maiora,
95쪽
hacharaiolia lauri, Ze in fine eum uno cyatho uini potentis antiqui maluatici lauetur. Aqua ardens capiti applicita est in hae G tione ultima. Confortatur et cerebrum,& m la complexio frigida & humida corrigitur cum interius sumptis sicut theriaca,& mithridato,diabra δε et rio de gemmis eum species us Mesue, pliris arcoticon Nicolai, de tan- .dem cum aqua ardente,cuius parum a. 3. una usq; ad. bibatur & teneatur os clausum.Si uero merit mala complexio calida corrigat ut cum frigidis & sic. sicut eum sacculo ex milio torrefacto Se rosis. euius si maior fuerit caliditas addatur sandali, sed forte praestantius est haec extrinseca omittere, nam si ealida suetit,cerebrum distratant i frigida,humiditatem exprimunt 3e augent lachrymas. Procedatur ergo cum interius sumptis sicut cum tuleb, ros sympo de papauere mediacodion eui aliquid specierunt diabis, uel di Fusci ad corebri consertationem addi potest: cum odoribus, quos require in capitulo de catarrho. in1 ueta autem intentio cise licet fluxus interceptio, completur s materia fluat per uias ex trinsecas eostricii uisaronti Se temporibus applicitis, de
quibus sermo praecessit in ophthalmia. Sed proprium ina ostione in materia Digida est quod ponit Me suae ex imuentione Democriti. Recipe lanam succidam non ablutam, de combure Se cinerem eius diligenter tere,& ex eo cum albumine ovi line frontem &tempora, mox enim materi ei fluxum amputat de lachrymarum. Multa huiusmodi dicta sunt superius in ophthalmiam ualentia in eaula calida, & Dig. de
mixta.Sed his non potentib.intercipere fluxum,ueniendi
est adsectione. nuenarum scut in ophthalmia dictuin sui . Si uero materia fluat per partem intrinsecam lixe non constant, sed intercipiedus est fluxus necessario cum interius sumptis, ad quod optime confert diaolibanum des riptione Nicolai,dado ex ipso.3Λα-J.i .uini albi calidi, in quo eoetium sit olibanum per tres aut quatuor horas post coenam leuem .In causa uero ealida sumat unam ex pitulis his. Recipe thuris. 9. I .mirrhae,opii, croci, ana grana quina;, fiant pilulae cum syrupo de papauere. Grana quoq; thuris umiliter my ins deae ut ita adhoc conserunt,& non est in his timor de stirpore, M propterea ab ipsis Se smilibus non est inchoandum, es multa alia remediorum genera adhoc require in capit lo de catarrho. inta intentio cilicet oculi conso tio completur cum rebus mensurate ilipticis praecipue cu puluere Rass ualente in causa mixta. Sed in causa ita rem ueacile piper, & ex hoe fieri collurium cum aqua myrti confert.Et adhoe iuuat puluis tutiae inluta solus cum aqua myrti . Item puluis ossium mirobalanorum combustorum, cum dicta aqua. Item Recipe tutiae praeparatae cnm aqua myrti. 3.1 .coralli albi de rub.ossium mirobalanorum chebulorum cobustorusumach, ga larvaloes,olibani, otii. ΘΔ.pulueres subtiliter triti misceantur eum aqua infinionis dragacanti deo mi arabici,& est optimum. VI timum,cui no est par re
cescriptionem Melae ex inuentione Zrires regis Medoruconserens lachrymis, ardori, asperitati oculorum &sere omnibus aegritudinibus ex causa elada,& etiam aliqualiter inmixta & confert principio catara , qui uidet unam rem quasi duas. Recipes docollae nutritae inlaete mulieris di
bus pluribus. 3. Aragaganti albi, olibani acoris serri, margaritarum non per oratariam ana. I. t spicae indae, cadmia auri& argenti catiae ana.3.samyli,ceriaci ana.3.3.tutiae P γrataei rubeae. 3.3.tere omnia cum succo granatorum acetosorum . & Desecari sicut prius , deinde eum aqua insufionishueg,idest acori,ultimo cum aqira latra, einde pone cain
Phorae. 3 . I .sacchari albi, aur. t. deinde tere ultima contritione,& fiat ex medietate eius fies cum aqua ro ex alia modietate scohes subtilissimus, Se possumus etiam e ' uti cum albumine oui & lacte etiam mulieris,est enim optimum e sertans oculum. Sed nota quod pulveres praestantiores sinat in lachrymis, quia fortius imprimum Se etiam magis oculis inuiscantur&adhaerenes non faciant ardorem. Aqua tame densaecvndnm quod diu expertus est quidam ex Iociis, Gfert optime ad exiccandas lachrymas in causa multum stipida de humida si lachrumale cum nac balneetur aliquoties in die Sed quaerit aliquis, quare medicamina applica a ocul
in lachrymis, imo in omni passione oculi uis ubi sanguis fueret & ubi etiam timeretur de exitu uueae, debent esse c5 mensuratae stiplicitatis & non sortis. Et in aliis membris cu
uolumus constringere aut repercutere utimur sortiter stimicis. Dicendum quod oculus sortificatus est ille qui lachrymas principaliter constringit de retinet. Fortificatur autemper Riptica menstrate de non per sortia. Quia si quis instiret etiam de brachiis Se exteris membris. Repellunt enim a se uasa consortata stiplicis pharmaciis. Dicitur qu6d non est
similitudo . quia in brachio vluribus aliis membris similisbus materiae fluunt per uenas super quibus stimica sortia ree possunt applieari, imo deliga rae repercutientes, sed super oculo non sic, unde melius est in eo int edere omnino ad cosortationem nugis quam ad ultimam stiplicitatem ipsum debilitantem. In materia autem euente ad oculos, applica
mus super uiis scilicet fronte & temporibus extremE stipibca, imo sere se est in omni membro applicamus sortiora st plica super uiis per quas materia fluit quam super parte recipiente.Ex his ituertur optata esse uitanda quantum est postibile Sexta & ultima intentio scilicet debitum regimen pedis tur ut dicimus in eat arcto.
CVm ticismalas oculorum anguli si ' humidi id
dentur,patiens quotidie ierundis ingrediatur balnea, ct in octilum, istum arcοhol mittat.Ree.tutiae drach. 1 o. resti rubimrobalanora citrinorum, fricati aloes,omnium ara drachmas. i. piperis, drachia. at ex eispuluis quias e metiatur in oculo. In hoc capitulo ponit curam lachrymariim. Elyrimo curat per balneum de quo dictum sint, Se potest esse balneumaqueum diaereum ad exiccandum &diuertendum materia Secundo ponit curam per puluerem subtilissimum in oculo
ris. 3.s.fiat puluis, de ualet in causa mixta, de remoto pipere ualet in calid.3e se patet textus &c. De debilitate uisus. Cap. 12.DEbilitas uisus, nocumentum esesio, tenebrositas, sunt termini synonymi huius dispositionis, de qua diuers autores tub his diueius uocabulis determinant, quae debilitas uisus dissinitive est actio uisus dimin
ta eorrupta uel ablata, uel laesio uisus diminute corrupte uel late, nam cum Rass non iaciat aliud capitulum de corruptione uisus,in ablatio congruum est ut hoc capsi commune his tribanodis hi sonum. Ex quibus insertur hac debis litatem esse accidens, licet etiam possit esse morbus, impeditao operationes uirtutum interiorum cerebri saltem per communitatem. Sed pro terminorum declaratione, sciendum est actioiis tripliciter laedi,scilicet diminute,comipte . Et ablate. Actio quidem ablata est,cum omnino aufertur, sicut in uisu caecitas, Ze in appetitu omnimoda ipsius priuatio& dicitur mors appetitus. Actio corrupta est actio non eo
ueniens alicui indiuiduo speciei humanae naturaliter disposito sue sibi sino, ut exepli gratia in appetitia, appetitus o bonum &similium non conuenientium speciei humanae, &in uisu uisus unius rei quasi duae sint, de unius coloris pro altero . Actio secunda diminuta uel diminute laesa est cum mi.
nuitur operatio a perfectione operationis conueniente homini sbi sano,non tamen mutans specie, sicut in appetitio, appetitus remissias; aut nimis intensus, ut caninus. Et in ut sua, uisio remissa.Non tamen est simile,de ui sua, cogitati uade aliquibus operatioti ibanimalib. sicut de aperitiua de multis aliis.Nam ille potest Ledi diminute dulficiter, per remissonem, S: intensionem sicut in appetitiua,Sed in uisiva & in quibusdam aliis non credo hoc euenire,scilicet, quod laedantur per intensonem,imo quanto est intensor,& acutior,tanto est persectior, etia si quis h ret uisum lyncis, licet multi ducti apparentib. rationibus opinentur contrarium. Et lixe omnia intelligenda sunt ad bonis intellectumaei eo enim non esse possibile uisonem laedi per incensionem cum fortibtudine uirtutis uisiuae,quae maxime a itur ex toleratia e
celiseium setabilium, sed sine huiusmodi fortitudine potest
laedi per intentionemsecus autem in appetitiua de aliis,possunt enim laedi per intentionem etiam stante sortitudine a petitiuae. Sed contra, iiisio acuta in causa imaginationum , quarum causa non est uisio obtrusa, ergo &e Antecedens est, A tertia tertii tractatu. .capcie imaginationibus, ut cum iusiua propter eius acuitatem uidet uaporem existentem intra
96쪽
e eam, ne omissus obtus uisus non eomprehendit per huiusinoes enim uisionem imaginatur homo aliquod obrem esse in medio coram pupilla, quod tamen non est. Et eonfidi matur, quia huiusmodi uisio est e rapta, ergo lxsa. Astum-
priam probatur, quia pro uapore ad intra oculum repraesen. tatur obiectum extra oculum coram pupilla. De hoc autem
dicetur in capale una nationibus . inum triplex sit spe. cies debilitatis uisis ita dicta, uideamus subdiuisonem uniuscuius , in tuas species. Viso enim diminuta duas habet spoci tuarum utraq; tripartitur. Sunt enim quidam male uidentes de prope,& ne de longe.Quidam ccotrario, male
de longe & bene de prope,iniissim mala de preme &de Immatem aliqui bene uitant in claro de res claras 3e albas.Ee male contractilicet res nimis,& in obscuro. quae dispositio dicitur noctilopa. Aliqui uene in obscuro & res ni as, de male econtra,quae dispolitio dicitur aliar. Aliqui enim male vident utroque modo. Similiter uiso corrupta duas habeta ecloarnam, cirea sensibile proprium .serit uidentes unum colorem pro alio, alteram circa ieitabile commune. Et est in i ex Sunt enim aliqui errantes circa numerum, qui- s unum apvaret duo,& econtra. Aliqui circa motum Sequierim, quidus res mora apparet quiesces uel econtra ui- iri circa tiguram, quibus quadrata apparet circularia & eccitra. Et aliquibus istorum apparent omnia in medio persor
ra,& es Mus secundum latus abscissa. Aliqui errant ei ream itudinem, quibus res mapnae apparent paruae & ecomtra mi intb aliqui errant secunm situ, licet non si serisa, ite commune aut p rium, de quo sorte quis mirabitur eum
distantia de pris uitas phitiosensib.possint sentiti de istorum aliqui iudicabunt res senUr minis de prope quam sint. Aliquando omnia magis distanterquam distent. Actio auteablata non habet speetes nisi quod aliqui sunt uidentes ali cuid luminis,licet nihil disternat .Et aliqui omnino nihil ui--.Sed haec ultima species proprie dicitur actio ablata, prima autem improprie de apud communitatem.Et istit omnes h ecies aliquando sunt ex tempore, aliquando sunt ex gen
Causae debilitatis uisus in genere sunt duplices, quaedam
per communitatem,& quaedani per essentiam .Per comm nitatem diis liciter . Aut a toto, aut a membris particularim. stilicet, macho, celebro,&ortis ab eo martice Scineris.
Per conlinuniuitem a toto potest fieri debilitas uisus ex omni genere malae complexionis sine materia, a cum materia communicate oculo sub sarina humoris aut sub forma uaporis a sumi .Exealiditate enim superflua totius accidit debilitas uisus, sicut in multum febrientibus,aut alio modo extreme calefactis,tum propter caliditatem resoluentem miritus tum Propter us ores in oculos delatos.Imo in febribus no lustri accidit diminutio uisus,sed aliquando corruptio cum existimant se uidere aliqua uae non sunt, &hoc propter ua pores coram ipsa chrysi illoide stuatos huiusnodi res reptet sentantes .Ex timet sua etiam humiditate de frigiditate acci ei cibilitas uiuis, ut in hyposarca chronica spiritibus intrassatis es paucificatis. Et ex omnibus eatas adtintibus repletionem corporis superfluam,sue quo ad uasa,sive quo ad uirtutem Poteli accidere debilitas in uisu. Accidit tertio ex ii hementi inanitione S: siecitate, de qua Rasis in litera, sicut in ethicis. aut alio modo consumptis propter spirituum uis- iiiiii & humorii paucificationem Ad tunicarum exiccati nem. Et propterea in conualescentibus accidit debilitas visus spiritibus resolutis & humido exierato. Siccitas etiam cum materia melanch. maxime obesi spiritibus uisii istinuanu maxime coiitraria ut superius in melanch.licet freque trius uisio laedatur a phlegmati ea Til secundo debilitas uisus per communitatem a membris particularibus scut a stoma- o si equentius eueniens propter ipsius malam complexi
nem frigidam de humidam eum materia phlegmatica ad eaput uaporate,de qua Rass in literadicet prasentiam ethi istus; materiae in stomacho existentis set en aetio oculi diminui S corrumpi.Item per emunitatem a capite propter
'mne genus aegritudinis,scilicet complexionis, eo ostionis, unitatis, Se propter apost. sed maxime eum hae ludisenes sunt in parte anteriori cerebri nisgis oculo communica
M. Nam partes integ antes oculum secundum magnam partem a parte anteriori eapit s oriun rur. Vnde propter illius
partis Vritudinem actio uisus eorrumpitur,diminuitur, de
cum uitaniantur, sertur axime autem uisiis debilitas a
cidit per communitatem a neniis opticis ad hoc ordinatis ut deserant spiritus uisibiles a cerebro ad oculos,& econtrario ab oculis ad cerebrum,scilicet ad sensum comunem se
ei es uisibiles.Et propterea in medio antequam excan in cerebro coniuncti filerunt,siue erucientur sive G. Proder edigo ipsorum nocumenta,ut eum spasmantur aut mollificatur, aut discontinuatur, accidit frequenter ut unu appareat duo. Cum autem orditantur non totaliter diminuitur uisus , si to ν taliter, auῖertur.Si maliter cum patiuntur apostaut solutione
eonti rini secundum plurimum uisus aufertur, Se propterea μeotusones Se incisones facie in parte anteriori cerebri se uenter uisum diminuunt,corrumpunt deauseruntTs etiaebilitas uisias per communitatem secundi paris nemorum
cerebri uenientium ad compostionem septem musculorum octili, propter quorum nocumenta uisus magis corrumpitur quam minuatur , aut auferaturis iunt enim fiequenter una apparere duo, de etiam per ipsorum nocumenta oculi obli-
uantur. Et similiter potest uisis impediri per communitate a matrice & caeteris membris , sicut a palpebris cum patiuntur stes iem aut alias aegritudines sibi proprias. Similitera came lachrn malis cum minuitur Se cum lachrymale fistulam incurrit. usε autem primitiuae sunt quecum possim huiusmodi nocumenta totius membrorum particularium aut irisus oculi sacere ara conseritare.Causs uero debilitatis oculi per essentiam sumuntur a quatuor, scilicet, a compositione
coli,spiritib. tunicis,& humorib. A compositione quidem
ut eum nimis magnus aut nimis eminens, nam propter eminentia mesius uicit in obscuro quam in claro elius deprope quam n longe, melius res nigras quam albas M. Ectua autem oculus profundus te habet in omni b. Lieet ab lute caeteris parib. oculus profundus se habeat melius in omnibuistis quam oculus eminens, scut de oculus Damus respectu cuiuscunq; uisibilis melius se habet et oculus magnus. Se eundo causae debilitatis uiuiis per essentiam sumuntur a spiritib.nam quandoq; multiplicantur, quandoq; paucificantur, uando'; sunt crini, quandM; subtiles,quanaoqi clari, quo inlitui Didi,quandoq; uniti,quandom disgregati. Causae autem niultitudinis spirituum sunt multitudo humorum 8e nutrimenti eum bonitate membrorum principalium &sbi deseruientium, de paucitate restautionas ipsorum. Paucisse tionis uerosunt causae contrariae. Et coitus paucificat spiri tus, te deterior est paucitas spirituum quam multitudo eoruden Ticet multitudo quandoq; noceat, cum ipsis multipli- eatis non sit liber eorum transitus per uias angustas. Et quia propter multitudinem fiunt minus parui, hoc tamen rarissime accidit, propterea dixit AHubd eorum multiplicatio est melior usus uel res sec. Causae uero crassitiei ipsorum est guis erassus ex quo generatur Digid .de humid. Se permixtio uaporum cum eis postquam geniti sunt de ecotra. Causidises tilitatis sunt subtilitas languinis calid . de se. 8c eorum depuratio a vaporib. Mediocritas tamen in crinitie de subtilis rate est melior, Se propterea uitanda sunt praebctia mittim, tum nimis erassum de subtile,de quaecum, praeter modum calefaciunt, infrigidani,humeciant,de exiccant. Nec ualet si arguatur, quia esid. de sic pleriinqi incrassuit humores resoluendo paries subtiles terreis remanen ib. deitar erit esse
in spiritib. Dicitur quod est similitudo, quia itus sum
stibulissimi naturae aeris,apti iacillime per calidae sic. transre in naturam igneam,dduc magis subtiliari. Causa autem turbulentiae ipsoru est turbulentia satavinis ex ouo gener, tur de turbulentia uaporum secti permixtoriumlcitieet post suam geniti sunt, sicut econtra causae claritatis sunt claritas sanguinis,de eorum a uaporib.depuratio. Causae autem primmitius sunt quaecum, generant sanguinem turbidumaeque cunq; ipsum turbidant, sicut Omnes qualitates primae modo
exetantes. Et econtra claritatis sunt eausae eontrariae. Msae uero unionis spirituum est aer tendens in obscuriam eum
debita temperie, sicut econtrario nimia luciditas se aeris calidauperflua est ea assii gationis. Et ex his inmis uidere causas sex specierum nutionis uisus, S: causas botutatis uisionisma si rus sint inulti clari mediocres, fit
97쪽
tima uisio de prope re de longe in claro & in iusicum,ci re
spinu euiuscuiuas obieeti. HAen:es autem piritus his comerarios,scilicet,lraucos, curos, ni miserassos aut subtiles . econtrario nute se habet in omnibMiusmiruti disi ostionib. Habe nres uero spiritiis multos obscuros & erasso. bene timdent de longe e prope uero male, bene res lucidas &albas male nigras, bene in claro,naale in vicuro,&melius magna 'iam parua, Se tolerant obiecta excellentia neut aspretii si lis,melius ouam habetes spiritus multos declaros & medi oes in subitantia. econtrario se habent in omnibus oculi habentes stiritus his contrarios scilicet paucos subtiles &el ros. siet etiam esse tanta paucitas spirituum & ita uritas. quod omnino uisus anseretur, sicut in propinquis morti, dein quibus est integra oppilatio nemorum opticorum,disgregatio etiam spirituum minuit uisionem. Sicut econtra unio pellicit,nisi modum excedant,quod rarissime accidit Et omnes me causae sunt aut a principio generationis aut ea tempore contractae.
Tertio sumuntur ea ae debilitatis insus per essentiam aiunt ea oeulorum A e6 iunctiva quidem cu diu passa est opimthalmiamaicet aliqui ophthalmici elatius uideant quam i si
sani. 3 1 .problematum, problemate. . nam multis lachrimus fluentib.depuramur humores oculi spiritus redduntur clariores .Ex nocumento etiam corneae debilitat uisus, comini pitur. de aufertur,eum enim patitur exituram de ulcus, si se in tota cornea uisus aufertur,si partem pupillae occupet, ubsus diminuitur,aut corrumpitur , Ae similiter cu remanet exulcere ei catrix aut aliud uestigium, si sit in medio apparent obiecta perforata stiundum aliquam partem.Si in extremis coram pupilla, apparent obieti diminuta secundum aliqua pariem.Et quadrata quandoq; apparent rotunda propter diminutionem uisionis,quia angilli non uidentur . quod etiam accidit eum obiecti sim distantia. Si uero corneant colorata colore rub. propter tarphati apparet obiecta rubea . Si uero colore mirino ut in hi cieritia , apparent omnia citrina &se erit actio eomapta respectu sensibilis proprii, tunc enim a eidet de speciebus ad oeulum delatis, scut accidit de radiis solis ingredientibus per uitrum est inum aut rub. apparent
enim rubet aut citrini, nonnunquam etiam cornea exiccatur
aut humectatur superflue, ex quibus perdit paruitatem,et est eausa diminutionis uisus aut ablationis. Et quandoq; etiam uapor existens cora pupilla siue naturalis siue Meldemalis. sciit in principio cataractae est eausa corruptionis uisus secudum situm, nam aliquid iudicatur coram pupilla quod no est Hic autem uapor Sceatararet non silum possunt esse cor nepadhaerentes, sed etiam uueae de telae araneae& in quocunq, loco inter corneam 3e crustalloidem.Aliquando propter soliitioitem continui in cornea oculus non potest tolerare tumet nec uidet in claro licet sorte in obscuro, ex eo quM trasitus
luminis non gradatim sed mapis subito peruenit , scilicet ad costalloide ut optime sentit A. cap. de debilitate uisus. Quad H; sortasse lire ratio dubia uidebitur, eum semper lumensibito penetret ad crystallinum, Se non gradatimnem in t rore.Sed per eradationem illam intellexit. A. modificati nem quandam luminis factam per partes oculi, quae simam te crystalloidem, quae modificatio quomodo fiat lubito a potentia finita di melle est uidere. Sed eredo sicut speetes subinto mulli: plieantiar, ita subito possunt moderari eum sint intotionales, sicut radii transeuntes per uitrum subito modificatur & colorantur secundum colorem ipsus quantum ad arparentiam.Et qua mi cornea rumpitur de egrediuntur humores de iniea. Ex defectu etia uuis, quae naturaliter debet
esse nigra.debilitatur uisus eu est ut in nigra debito,ta enim oculus emitur albus, de si nimis nigra se essicitur niger. Et melius uidet in claro sicut ei eontrarius in obicum. Aliquanido seramen Oeae nimium dilatatiar de dieitur sinesser. Albquando nimium constringitur, de tunc pupilla apparet pa ua,& dicitur conmactio impulae, quae consuim natural ter melius uidet omnia obietia quo iam modo sit uata,qua oculus pupillae laraedicet habentes pupillam melius iud ant in obscuro quam in claro eluis magna quam parii me Iius nigra 'uam alba,& melius de prope quam de longe, dc semper iudicant obiecta minora quam lint,pupilla uero par mecontrario se habetinoiiuub. Ex hoc patet causa corni pis uisionis resi,utu magnitudinis.Sed tam arguitur Hubdbupilla maena magis de prope videat quam parii Sis obi Mum uale ita propinquum uir a pupillae uti neutra uideri possit propter propinquitatem, elonstetur paulatim aequaliter' utraqi,tune manifestum est v eous pyramidis huius rei citius recipietur in pupillam magnam quam paruam, ergo citius de magis de prope uidebit ipsum. Ad quod dici,
tur P argumentu eo ludit de obiectis maiorit, pupilla, se non de minori baut Uualibus,nec ualet argumetu maeis deprope uidet, ergo melius uidet. Eis aruueret st obieri minora pupilla de aeque bene secundu conu suae pyramidis recipiuntur in pupillama a sicut in parua, ergo aeque cito ab utram uideri debent. citur,negando con uentiam, non
enim sussicit sola receptio eoni pyramidis in pupilla, sed dobita oculi disposito, qus est deterior in pupilla magna quam
in parua,ne'; etiam species transeum ita unitae in maena Geut in parua . Et s infertur ulterius, quod quanto pupula est minor deberet melius uidere, speci . transeuntibus magis
unitis. Dicitur quod non Muitur, quia potest esse ita parua uod extremitas puramidis transeuntis per pupillam prius
deperderetur antequam attingat erustallinum .hthoc tenendo quM species rei uisibilis diseramur ad erystallinum subserma pyrami s. In tela autem aranea potest esse omne genus Uritudinis unde per nocumentum eius potest uisus di mnut,comampi auferri,sed tamen de nocumento eius autores non secerunt mentionem tam specialem, eo quod est in profundo constituta non ita subiacens u. sui .aliarum uero tunicamim praeter corneam, uueam de telam araneam nocum
tum non est primitivum sed mediatum,hrdunt enim uisum communicando nocumentum his de quibus strino praecesist.Credendum tamen est quod omnes possunt pati mala cinplexionem cuiuscunq; generis, malam compolitionem, Aliationem continui Se apostemata. arto et ultimo I itur uisus merito humoriim . Albugineus ergo uel multiplicatur nimium,& haec est una ex ea iis propter quam oculi sunt ni mi, aut paucificatur aut naturaliter aut pm iter aegritudinε chronicam uel acutam ipsum resoluentem Et hse est una exeat s propter tuum oculi sunt glauci cicut sunt oculi multomim 'rorum de conualescentium, qui postea sanitati restituti habent oculos nigros .Et non est dubium quia isti iiivini lius de prope quam de longe elius nigra quam alba,
Ilus in obscuro quam in claro, contrarii autem contrario modo se habent. Aliquando at ineus obscuratur aut propter uapores aut aduentum alterius materiae ipsum turbidantis, aut quia propter aliquam aestritudine taliter mutatur in sit santia eius absq; aduentu alterius materiae, Se tune male ubdet in omni dis sitione dicet minus male res claras in claro imo aliquando nac causa uisus aufertur aliquando aut e codirumpitur ut cum est in eopraesentia uaporis aut catara' diminutae .propter quod existimaturaliquod obiectum esse coram pupilla quod non est.Crystalloides uero aliquando in pnificatur,aliquando sit uatur uersus corneam Et hae diis causent quod oculi apparent glauci dic ut contrarie faciut ocii
Ios nigros Aliquanta nimis subtiliatur de non tolerat splendorem ne a bene uidet res albas, sicut cum incrassatur me Iius uidet in clam res albas, aliquando uero obscuratur pro
prer ea s similes, quae data sunt in albugineo ,& in omni disi, ostione male uidet,sicut eum est bene elarus est causi persecta uisionis, aliquando erat stalloides non est siluata ex
directo pupillae, & si est eleuata suis in aut deorsum magis
debito unu apparet duo.Si uero ad latera fit stra sitas. N cumentum autem vitrei ut dicit A. non est primitivum. sed laedit uisum pro quanto communicat nutrimentuin crstalloidi, qui ab ipso nutritur, si dat ipsi nutrimentum irile etiam aut opacum. Et propterea omnia uaporosa, inflat ua turbitati a salsui ni &spiritus,sicut legumina, uinaturbida,ecepae & huiusinodi sunt uitanda. Ex his ergo iam manifestae sum causae oculorumdicet colorentur oculi frequentet secundum colorem cutis re complexionis dominium. Proculus rei ampliori notitia sciendum est, coniunctivam de omnes alias tunicas praeter corneam & telam araneam esset ue re coloratas, non diaphanas, non lucidas. Cornea autem de tela aranea sunt Ophanae non coloratae neque lucide, licet
secundumG. tela araneasti mentissium aut infra. An uti
98쪽
timui uero se uim sunt di inluni licet albi neus minis
non lorati nec lucidi mystallois autem sola inter ea teras partes est diaphana non colorata, habens lucem propriam, sua teras partes oculi luminis susceptiuas illluminat, imo in quibuslam animalibus illuminat medium extritisecum aῖ- cur in cutis,lupis, leonibus tarpentibus bu nib. Sed soluiestat una causa sumpta ex multitudine spirituum, per quo si asentiam oculus redditur glaucus a bene uidet in omni dis iides, sicut perpaucitatem spiriti tum oculus redditur niger &male uidet in omni dispositione, quae quidem pauci eo spirituum accidit aut propter paucitatem nutrimeti, aut dispositione resoluentes,aut propter oppilationem in ne uis opticis, aut propter longum Mectum rerum albarum Selacentium,scut accidit iter agentibus per nives, de qui sole
intuentur aut propter longam moram in tenebris, propter quam tandem initatus paucificantur .Et haec est una ex ea asspropter quam liquis diu contraxerit moram in tenebris,postea ueniens ad lucem magnam, subito excaecatur.Illi enim Motus qui pocificati fueriint propter tangam moram in tenebris irropter lucem ualde intentam,re Iuutur antequaesii iaccedant, Se sic remanent caeci H 3 caecitas deinceps auferri non potest cum de priuatione ad habitum non sit possibilis repressus. Quam rem Dion iiis Syraeus mus sepe e
pertus ruit hoc modo excaecans multos,quos diu incarcer tos tenuerat. Iam restat ut circa uisionem eorruptam assignentur causae propter quid scilicet unum apparet duo, nisi inctus in proprias causas resolueremus, nsi possemus ei curam debitam administrare.Sex ergo sunt eausae st unum apparet duo .Prima sumitur ex parte uelocis & inordinati motus iue fluetia os spirituum deferentium simulachrum rei uist, prius enim quam primas'ecies recedat a sensu communi in quo fit iudicium, imprimitur secunda species eiusdem v bilis delata per spiritum subsequentem propter agitati nemin spiritu uictili deserente,sicut apparet eum forma setis si scipitur in aqua uelociter fluente, apparent enim duaes inae solis,recepta noua sorma in aqua antequam prima destruatur sicut apparet gutta uelociter mora, 'se una ibnea, α in baculo ignito uelociter ei reumducto 'site ire ius. Hoc autem accidit ebriis, iratis, his quibus caput ei contusum propter casum aut offensionem, quibuscunque ex quacunque caesa sit hic motus inordinatus de festitui spi
Secunda musa sumitur ex parte humiditatis, seu uaporis separantis spiritum uisibilem in duas medietates, uel plures, Maccidit etiam habenti solummodo unum ocii tu, & haec paratio potest esse ante crustallinum in ipso crystallino,&pinit sum seMacci sit in rheumatismis ce in principio , quae. Tertia causa , quando unus oculus magis j alter coir rutilum rectitudinem aut propter spasmum illius musculi,
qui est ad retinendum oculum, aut propter contractionem ius nerui optici magis quam alterius, aut alterius relaxationem, unde propter breuitatem uiae simulachrum rei uisae citius desemir per unum neruum quam per alium ad sensu conanuinem,&sic primo senulachro non eorrupto in sensu communi reliquum subsequitur.Quarta causa est discotinuatio neruorum opticorum propter spasmum unius duois neruorum aut amborum;unde species non uniuntur. etia test accidere a casu aut a percussione.Quinta causa sum, tur ex parte unius oculi contorii sursum aut deorsim sicut in iti Ostate, non autem ad latera, quia in hac conuerso ne imius oculi sui sum aut deorsim species delatae ad se sum
inmunem non uniuntur in coniunctione neritorum , sed transeunt separatae, non autem est ita in contorsione ad latora, ruta in hac neruus opticus non im contrahitur.Et hic est cai quam assiunat Arist.3 i . problematum, problemate .7. Et G.i o de utilitate particularum cap. penultimo, licet hiniusnodi lutio multas patiatur instantias, quas gratia breui ratis omitto. Sexta causa dicta est superius de intentione I si Hali, Quando crystallinus est siluatus a magis suisum aut deorsum bito, quod credo intelligendum ciue altero ei Psallitio non similiter sit uato. Superest dicere causas eoru
ris uisionis respectu motus & quietis ,respeL propinquitatisci distantiae. Causae enim quare quiestens apparet moue
rina moriri inordinuus hiui vin d; cuius
eiusad ctum est superius. His adde multitudinem inporupermixtorum spiritibus qui sunt mitis inordinati motus spirituum sicut in uertigine Se se tomia seruieter dimam fuit,
spiritia enim sequitur motum uaporum sectim permixto tu,
sed de hoc sussciant quae dicta sunt in uertigine. Mod putemora appaream quiescentia non credo contingere. Causae autems distantia propinqua appareant,sunt causae superius di ,quod magna amarent parua, quia si res magnae apparent paruae etiam diuitia inter oeulum &rem uiuam quam uisiit etiam magna apparebit parua,&per consequens res
uisa arearebit propinqua causae quare propinqua apparet distantia sunt eausae his contrariae.Et forte propter hanc causam distantia & propinquitas non sint sextum setabile commune sed ad magnitudinem reducuntur. Signa debilitatis uisus absblute habentur ex relatu aegri. Quod si referre nesciat, aues sorte uelles ad excellentiam arris dicere,quas aegritudines patitur, coibdera oculum de omnes partes eius quantum pupilla sit dilatata,aut constri a bene sit elatus oculus,quim bene moueaturin con dera cuspositionem membrorum per quorum communitatem oculus posset i di,& nunquid parentes eius fueriint debilium eulorum,iram medicus exercitatus sciet dicere,quas aegritiadines patiatur, quas uerisimiliter est incursurus. Si uero oculus laedatur per communitatem a toto uela parte cognoscitur,quia praecesserimi aegritudines totius aut alicuius me bri,cum quibus oculus est debilitatusae quum augetur debilitas i us,& econtrario minuitur cum illa minuuntur, de Pdebilitas fon plurimum communicatur ambobus oculisumo pluribus sensius simul. Eis fuerint eausae calefacientes&exiccantes, apparet oculi concauitas & exiccatio,& laeditur ex ieiunio,ab euacuatione,&ab aere calido & sicco. & iuuatur a contrariis,& interdum ocissi apparent albi consumeto
albugineo,cum prius filissem nigra aut medii M. Et si cum materia sicut in febribus humoralibus aliquando corrupitur uiso uaporibus delatis ad oculum festentibus existimare aliquod obieetiam esse coram oculis, quod non est .contra uero si fuerit a frigiditate & humiditate, 8e proprie seu materia aderit inflatio oculi & Drte evexia,iuuatur a cali.&scaeiunio, euacuatione, nocetur a contrariis.Etsi fuerit per coitatem a stomacho, aderunt nocumenta stomachi.
Et si ii ierit cum praesentia materiae phlegmaticae, patietur oculus imaginationes albas.Et si in stomacho fuerit praesentia cholerae,patietur inraginationes citrinas,& si melanch lit,imaginationes nigras, Da plurimum magis laintur stoni o pleno uisus quam uacuo. Et sic discuire per matri cem& alia membra.Si uero is tur uisus per communit tem ad caput, hoc declarant iplius capitis dispositiones pro sentes aut praeteritae, maxime in parte anteriori existentes. Et etiam quia non solum uisus laditur,sed ει plurimum omnis sensis aut plures a omitanae A.casum specialem φ pro pter nocumentum cerebra stat aliquando homo oculis apeditis non potens claudere palpebras,nee uidens sed audient quod est propter nocumentum communicatum neruis opticis &neruis mouentibus palpebras absque hoc ν comm nicetur quinto pari neruoru cerebra, quod potest esse a causa primitiua&a percussione,&similibus&a causa intrinseca aut a mala compleatione frigid.&sic.&est quaedam spocles congelationis. Si uero sit in uisu nocumentum per linsonem neruorum opticorum,stilicet apostema oppilati nem, solutionem continui, insecudum plurimum uisus
Iatiis, sed si propter apost adest. seb. & si propter oppilati nem adest grauitas sine febru euenit sibilo secundum plurimum ui propter solutionem continui ipsa solutio est signi
Cognouatur tamen oppilatio neritorum opticorum se cando unum oculum&tenendo alterum compressum,& uid
re utrum in oculo sticato post fricatione aperto immediate comm hendatur rupillae illius oculi dilatatio de coli rictio, quibus adparentibus non est oppilatio eum spus libere uanseant,rpus uero non apparentibus adest oppilatio id neruis opticis,& tu postea experirem alio oculo, tenendo prima compressam Si uero lauatur oculus per editatem adtin parnemorum M plurimu i peditur motus oculi, & euenit strinbostas de frequerer u maret duo ira state saeta sudis ad decisum Et cu fit hirsu, res inti apparet magis ista.
99쪽
Et eum sit deorsum appareat ningis desuper. Similiter si fiat
ad latus dextru,res uita reparet magis in sinistro & econti', Sed ἡune agamus de lignis debilatatis uiliis per essentia. Si ergo fuerit propter malam complexionem aut composistionem aut magnitudine n oculi aut eminentiam sensui no-
ta est Iubtilitas uero spirittium comprehenditur quia uidet sine pei imitatione sicut ec rario in habentissi. spiritus crassos recutritur perscrutari , aliter uehemens intuitus, di aliis quandiu obiectum intueri ad bene uidendum.Similiter se
tiles non tolerant longam moram uisionis nec aspectum rorum lucentium nec medium ualde luminosum lea contra euenit entibus spiritus crassos. Et hi non bene vident in obscuro sicut priores,di bene uident de longe,male de prope ,sicut subtiles e contrario.Spiritus autem turbidi male uident M omnem di vastionem, melius tamen in claro & res claras quam in obscuro & res nagras, de ste uenter patium tur imastinationes.Spiritus autem diffregari cognoscuntur perealia ipsos disgregantes Vt quia iter egerunt per nivea re diu a erunt res lucentes & alba de immediate post illud male uident in obscuro. i.uero reddens rationem huius cilicet si habentes spiritiis cratas sicut senes, bene uident de longe,male de prope , & habentes subtiles econtrario,dicit,st si uiso fiat extra mittendo, tune radius uisualis exiens ab oculo & tedens ad rem ursam longinquam,si erassus est subtiliatur, & ad medium reducitur proportionatum uisioni.Si sit btilis est,resoluitur, sed uidenti propinqua, si
subtilis est in sua subtilitate conseruatur crassus autem non sibi iliatur quantum est oportunum pro uisione, quare habetes spiritus lubtiles melius uident de nrope, sed habrus crassos melius de longe. ae opinio nullo modo friari notes , nam per radium uisualem aut intelligunt spiritum uilibilem, estq; corpus sicut manifeste expressiit Iesis Hali de Gesilis. Et tune i equitur ' uisio non-in instanti, imo exiget tempus ualde nimirum cilicet,antequam spiritus transeat ad se biectum ualde distans scut ad coelum, non enim postquam corpus est,possunt triare in pleno,nis cum resilentia. plius hie spiritus in tanta Mantia,&intam frequentibus aspectibus debent omnino cosami, etiam si essent multo pluris quantitatis immense.Praeterea,cum transeant per media
distemperaravit puta per sphaeram ignis,deberem corrume i&se uisio impediri .Rursus quomodo frae eon ora transiretpers utras eorti quae nequi uam solui possunt nisi daretur penetratio corporum,&c.Ultimo ex flatu uenti debet linea
uicialis impediri uento simul impediente aerem & spiritus. Non credo itaque m sit possibile uisionem fieri per exit si spiritus iu ocillo ad rem uisam.Si uero per radium uisualem intelligant speciem ab oculo exeuntem ad rem uisis, quod tamen non Hacuit Gentili, tunc stabit difficultas eadem no tallata, quam ipsi hoc ponendo , soluere uolam, non enim paret quomodo spiritus crassus subtiliatur propter exitumbecierum,quae sunt intentionales nihil resoluentes,aut minuentes de tu uitantia oculi aut spiritus. Praeterea species intentionales quomodo possunt subtiliari aut incrassari Prettereassi species intentio les uadant ad obiectum, non propter hoc uidebitrer obiectumnis militudo uel species obiecti ueniat ad ipsum oculum,quare uidetur frustra in uisione tot species multiplicari. Si autem uisio fiat intus susuriendo, eciebus intcntionalibus ab obiecto ad oculum transeutibus,tunc dicit Aule . st obiecto existente longinquo, errs allinus multum eommouetur, ex qua sorti commotione si spiritus est erassus, subtiliatur& ad medium reducitur , iis ritus autem subtilis nimium resoluitur, sed obiecto existen te propii'uo non fit placialis motus ita sortis, Se per conse sequens spiritus crassus non subtiliatur, sed si ibtilis bene uidet in sua subtilitate eonseruatus, quae opinio nisi his eret
Auic.& reliquos autores istin defendentes, multum uid retur extranea, non enim apparet qua ex causa propter aspectum adlominqua glacialis moueatur non ab obiecto,quia
eo quod distans est minus potest in glacialem imprimere ἀs propinquum esset,&sc ipsum minus commouere, non e tiam a lumine medii, quia siue obiectumst propinquum Guel onpinquum idem est lumen alterans oculum glacialem&spiritus. Forte dicitur sicut placet Iacobo Fortiuiens, et licet sit idem lumen totale mouens oculum aspicientem
de lange & oeuliun alpiesentem de prope: non tamen uterque oculus totaliter irradiatiir, quia maior multitii do radio rum rectori peruenit ad oculum disi intem quam ad prirpi Muum. Contra sis a. oculus spirituum cras rum uidens b. obiectum additantiam pedalem, ei. e. omnino simile b. ad distantiam bipedale manifestiun est ' ab eadem multitudine radiorum rectorum illuminatura. oculus simul uidens b, e a taeterea omnes radii existentes in medio lunu is peruenientes ad oculum sub sorma pyramidis periremunt
ad oculumina go omnes tales recti perueniunt ad oculum, ergo non maior quilitas radiori rectoriimperii enit ad oculum uidentis de longe ἀ de prope. Assumptum nrobatur, quia simile est de radiis & speciebus uisibilis, sed stante oculo fixo M unum situm eleuato uisibiliaut depreta aut late rati moto: intra tamen distantiam in qua uideri possit se per species recte perueniunt ad oculum, ergo erit ita de lus, nc etiam in si culo omnes speclas obiectorum quom docunq; struatarum,&omnes radii uenientes ad speculum recti perueniunt ad ipsim,ergo oculus ab Musi quantitari te radiorum rectorum irradiatur siue uideat de prope , sue
de longe .Praeterea si fieret uiso in medio obscuro, obiecto existente in claro,scut est possibile , non apparet 2 habens spiritiis erasos deberet melius uidere de to equam de pro-e,quia spiritus sui non subtiliarentur a lumine medii Et inoe easu habens spiritus si Niles debet lonatus uidere. u h bens spir strinos,quia spiritus sit subtiles in medio o sturo&iii ido in si a subtilitate conservabuntur Ar erassi uon subtiliabuntur, imo incrassabuntur Nec etiam potest dici st spiritus magis stiluilientur propter obiectum longi quum, uim propinquum propter lavorem, cum taurus litaria disseultas si uidere longinqua nima sicut propim qua parua,qua ratio placuit Ia o Forti utensi: imo aequa lis dissicultas est uidere quaecunque obiecta nimis de prope, scut nimis de longe,cum neque propter nimiam propinquitatem,tres; propter nimiam lonainquitatem possint uideri, ergo in uidendo de prope & de longe spiriciis aequaliter de bet subtiliari Latici dines enim dissicultatis uisionis propinqua & remota sunt aequales, cum ambe ad non gradum potentiquidendi terminentur. Ultimo D propter uisonem ad
longinqua spiritus crassus subtiliareturnquitur quod immediate post illud eum factus est subtilis deberet bene uidere
de prope, cuius oppositum experimur.Solent er pe poetiui soluere dicentes, quod quanto conus p Tamidis rei visae est acutior,tanto magis imprimit in uillim, & spiritum uisibilem amplius debilitat,sed comas pyramidis obiecti quanto est distantior tanto est acutior,ergo quanto est distatior, tanto magis impi imit in uisum,& debilitat spiritum visibilem cum ergo spiritus subtilis sit debilior spiritu erassis ni gis debilitabitur ex distantia obiecti, quam spiritus erassus, quare non potest ira de longe uidere sicut piritus crassis. Econtra autem obiectis appropinquante conus pyramidis est obtusior,& per consequens minus imprimens in oculum Sesropterea cu maiori propinquitate ab oculo spiritus si ses poterit uideri, cui parua impressio sussicit ad uisionem non autem ab oeulo habentes spiritus era scum maior Iro causanda uisione necessaria sit impressio. Sed contra, equeretur seri saltum de extremo ad extremum sine me dio, ad latitudinem actionis subito deperdi:quod patet, uia obiecto ab oculo recedente, donec in fine horae non uide tur, nam continue intenditur per totam horam impressio obiecti in oculum, quae tamen in fine horae est sub non gradu . Secundo sequitur, quM habens spiriciis cratas uide rei obiecta minora,quam habens spiritus sebtiles, eosequEsest contra experientiam.Probatur consequentia, quia quanto obiectum est minus, conus p 'amidis est acutior caeteris paribus,& per consequens magis impressivus imita respontionem hanc, ergo, ea taeterea lucidum siue album quanto est propinquius oculo, tanto agenturi imprimit in oculum, ergo responsio salsa Tt confirmatur,quia omnis in io fit per eooctum & debitam approximationem agentis ad passum.
Sed quanto obiectum magis Ypropinquat oculo m ossibi
approximatur , quare, Acc. sidam clarissimus doctor resoluit hos essecius in comagationem pupillae, id est partis cotiaeet ex duecto pupulet: uel pupille, id est foraminis uitem dicit
100쪽
dicit et in pleris p sicut in senibus eor patiar pupilla ex eoim
sumptione humidi sibilanti fiet , quapropter minoratur m qua ibet partem sui. In his ergo eonus pyramidis rei uisae non suscipitur nisi in parte no comi gata,quae, quia parata est, potest sustio nisi ut parum: mine aut equanto res uisa est distaruior, tanto eonus pyramidis est acutior, de per consequens melius suscipietur in parte non corrugata parua, & pconsequens melius uident delonge ,ἀde prope. tra, qtiatdilibet pars pupillae siue corrugata, siue non corrugata est di Datis .ergo in qualibet parte & in tota superficie suscipitur conus pyramidis, tenet consequentia,Se assimplum manifestum est adsensum. Secundo sequeretur,' deberet melius uidere obiecta pania e magna Consequens est contra expetietiam,probatur consequentia,quia conus pyramidis obiecti parui est minor,&per consequens melius suscipietur in parte non migata.Tertio sequeretur,' isti deberent curari per humectantia,consequens est contra experientiam, nam curantur per exiccantia.Quarto,q, hecticus senectutis, aut consumptus ex aegritudine ex simili fundamento deberet melius uidere de longe ede prope,consequens est eontra experientiam,ergo,&c. into,haec opinio est insusticiens eum reperiantur iuuenes melius uidentes de longe 4 de prope,&Goturatio aliqui,quorum essectum causa non potest roselui in corrugationem aut non eo migationem pupillae. Item senuitur' senes deberent aeque bene uidere i iecta nota lua pupilla , similiter iuuenes, ouod est contra experientiam. Illorum autem error qui resoluerant hos ei sectus in spiritus magnos 3 paruos,tunicas& humores eratas Sest iles s de depre itur Credo igitur aliter esse dice dini Pro cuius rei declaratione pristippono primo uisone seri per pyramidem uenientem ab obiecto ad oculum, einius basis est in obiecto,conus in crystalloide, hoc suppositu communiter semiunt philosephi & perspectivi.Secundo suppono,s obieetiam potest esse ita distans,ut non uideatur, eos conus ramidis non attingat ad crystalloidem in qua fit iusiossitu attinsat ita debiliter imprimit, ut non sussiciat ad iusionem, iliter obieetiim potest esse ita propinquum, ut
non uideatur,eo 2 comis pyramidis, licet perueniat ad pinpillam,non tamen peruenit ad crystalloidem sub sorma pyramidis impeditus a soramine uitae, aut si perueniat ita debiliter in primit, ut non sufficiat ad causandum uisionem. Hoc si postum experientia probatur.Tertio suppono, in respom curiacunque obiecti uisibilis est signanda cena distantia in qua optime uideri potest, ita scilicet, nee sub maiori ibi nec sub minori in eodem medio ita bene uideri potest, quae distantia non est eadem respectu omnium oculorum. Si enim re petat alicuius obiecti pedalis distantia sit optima oculo temperatissimo habeti spiritus satis multos mediocri ter subtiles & optime illustres cum caeteris circunstantiis centibus ad optimam uisonem. Maior distantia requiritur habetui spiritus cracis, cum qua stilicet,maior distantia o lectum fori ius imprimat in Ocntum,& maior distantia reo uiritur habenti spiritus subtiles, eum qua minori debilior natimpressio. Q guto suppono, sti respectu euiuscunque obi G est signanda certa dirantia in Qua illud obiectum ex natura sua Gitissime imprimit in oculum impressione facine ad uisionem S: oculum debilitante, ouod no prouenit nisi quia res ciueuiuscunque obiecti est lignandus conus suae pyr
missis determinatae acuitatis, cum qua optime imprimat in oculum, ira st maior aut minor non ita imprimeret in oculum . Hoc eameraemia patet,& pro parte sequitur ex secundo. Et hodistantia non est ill de qua di m fuit in tertio:
ista enim diuelsificatur secundum viversitatem oculorum: haee uero est una de eadem ex natura rei & respectu omnium oculorum. His praemiliis stiluitur problema, nam respectu
cuiuscunque uisibilis habenti spiritus erassos requiritur illa distamia vi qua obiectum sortissime imprimit in oculum impressione faciente ad uisionem optimam illius obiecti ab oculo, quia spiritus crassus non facile patitur ab obiecto. Et Me diuantia in maior illa suae requiritur oculo temperato ad uisionem illius, eum minor impressio ad eius optimamosionem si sciat. Et quae requiritur oculo temperato est maior requisita habeti spiritus subtiles, huic enim ualde ea
uain, premo suiscit ad uisio auxi igna oculus debili
retur. Cum hoc tamen stat Poculus temperatus melius uideret in omni distantia quam habes spiritus erassos, de quam habens spiritui subtiles. Et similis solutio assignanda est respectu habentium tunicas & humores crassos aut subtiles. Contra uitur in oculus spirituum sit btilium deberet uidere ad maiorem distantiam,quam oculus spirituum erassoria quia ultra distantiam, in qua oculus spirituum cratarum exiges sortissimam impressionem optime uidet,remittitur impressio usq; ad non gradum:ergo erit deuenire ad impresilonem optime proportionatam oculo spiricitum subtilium. ad
quod ci eiciar,s non solum si acie determinata impressio ab obiecto ad bene uidendum; sed etiam determinata coni acuitas oculis proportionata.exigit autem oculus spirituum se, tilium conum obtusiorem,&oculus spirituu crassiorum c num acutiorem,& temperatus medium inter hos.contra se
quitur,2 oculus spirituum erassorum posset uidere obiecta magis parua, quam oculus spirituum subtilium; nos qua exibgit conum acutiorem: nam quanto obiectum est minus cateris paribus, conus est acutior negatur ad quod deducitur; nam licet ratione eoni acutioris debeat melius uidere: tamedeficit impressio sufficiens, uae debet esse sertis in oculo 'irituum crassorum ,& debilis in oculo spirituum subtilium: quanto enim obieetiam est minus caeteris paribus , tanto minus imprimit: sed, ubi obiectum paruum ab utroque uideri posset maior distantia exigeretur oculo spirituum crassoru, quam oculo spirituum sibi ilium . de ex hac opinione inseditur,2 non oe agens quanto est propinquus passio, tanto sol tius agit:licet enim illud sit uerum in actione realis non est uniue saliter ueru in actione spirituali, ut docet experieti Signa debilitatis uisus propter nocumenta tunicaru, aut humorum sumuntur, sicut statim in exemplo declarabo.oc currit tibi Sortes conquerens de mala ualetudine oculoru: debes igitur ipsum oculum diligenter aspicere notando G- positionem,quam eminens sit,& quam magnus.quod, si uideres eminentiam praeter modum,ac magnitudinem; nunciare potes ipsum esse debilium oculorum, & pro liue in multas pastiones de repletione, & φ ad praesens non habet perefectum uisum.postea etiam cons*dera,utrum oculus sit stra-bosus:&.si stra sitas sit ad latus de xtrum; tunc ipsi nuncia, o res uisae debent ei apparere magis in parte sinistra, quam sint: et si strabostas fit ad sinistrum; nuncia oppost unis uerbst sursum,& notabilis; res debent apparere magis deo su pam sint.&,si stra stas sit deorsum; nuncia contrariu, &c. t sistra sitas sit sursum, aut deorsum notabilis in uno ociito tantum,una res apparebit duae. post hoc coiis era dispo itiones singularum partium palpebrarum emis lachrymatis coniunctivae:&,n quae erunt dispositiones praeter naturales inunciare potes nihil interroganti, cum istae uisiti su iacent post hoc cons era corneam, nunquid habeat pust Iaminet ulcus:quae comprehenduimir ex linis suprascriptis in eapsiodi uero nullum illorum habuerit; eons era, numquid sit aliquod uestistium in cornea: &, etiam si est eicatrix; nuncia praecessisse ulcus. si uero albedo alterius generis, ipse passus est defluxum humiditatis ad oculum. post cuius resolutionem haec macula remansit:&, si huius macula,quaecunque modi se, non sit ex directo pupillae nullo modo uisum impedit: si uero ex directo pupillae occupans totam pupillam; con sydera, an sit pervia, aut non: ii enim sit pediuia; potes nunciare , quod apparet, ut uideat per quoddam velum.& , si est alba, obiecta apparent alba &,si citrina; cis trina,&fi rubea, ut in t fati rubea,&sie de gulis coloribus. si uero non sit peruia,& occupet totam pupillam,
tunc nuncia , quod nihil videt, nisi forte splendorems uero maeula illa in peruia occupet medium pupilli selum die, somnia obiecta apparent in medio perforata si uero sit in Glere dextro pupillae obiecti apparebunt diminuta in latere sinistro.&s in latere sinistro; apparebunt ex opposito diminuta cci in parte superiori, aut inseriori; obiecti similiter apparebunt diminuta in parte su eriori, aut inferiori. s u
in nullum istorum fuerit scoesmera, an ipsa tunica corneast bene peruia, an non. 9 A non; nsydera,utrum proueniat
humiditate superflua: quoid declarabitur,quia tela est aculus plenus, & multet hinniditates profluui a capite,& oculo, de praecesserunt cause replent nunc dic ei, ut dinuaute ui