Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

171쪽

Fuerunt autem facti in eanna tot annuli ut ipsi esset steribilis ,re melius posset dilatari Sestuari secundum exigentia aeris inspirandi&expirandi. Et propterea non furiossie r.ec fuit facta carnea aut pellicularis ne latera cMid

rent. Componitur secundo pulmo ex uena arteriali o m ntea dextro uentriculo eordis deserentis sanguinem sil)tilem acutum,nutriturum pulmonem, Se proptereabuit duas tunicas,3c dicta est arterialis propter hoc, recta uena quia non pulsat, & cum uenit ad pulmonem diuiditur in duas medietates dextram & sinistram,& qu libet illarum in duas medietates superiorem de inferiore ,&se deinceps donec ambiant totum pulmonem,ut de trachea dictum est. Est deinde arteria uenalis ortum habens a snistro uentri lo cordis,3e dicitur arteria quia pulsat uenalis dicitur, uia

habet solum unam tunicam . Et est facta ut accipiat aere imipiratum adtracheam arteriam &deserat ipsim ad cor,&eius euentationem de econtrario ut reserat sumos &aerem multum ad tracheam arteriam & expiretiar, & haec cum uonit ad pulmonem similiter diuiditur,ut de aliis dictimi .

Et rami istoriam trium componuntur ad modum retis replet

caro mollis spongiosa quae est propria substantia pulmonis. Et omnia lixe inuoluuntur panniculo subtili ortum habentei pleura cui datus est sensus per nenios e quibus si merius dicti nn est,& mediante illo, pulmo sentat non per substantiam suam.Et nota quod rami tracteae arteriae sunt iuxtata

mos uenae arterialis, ut nutriantur ab ea,& iuxta ramos arteriae uenalis, ut aerem translatitant ad arteriam uenalem, ut

eum portet ad cor.& a corde ducatur tracteam alteriam aer, aut factus est inutilis. Illat tamen uiae siue rami qm sunt

iuxta ias, sunt ita strita ut sint inuit sana ni & peruit aeri

intranti & exeunti,& ideo si dilatantur,superflue potest fierri exitus sanguinis a pulmone sine ruptura uenae,sicut aliqua do contingit propter multitudine sanguinis aut ipsus ebul litionem. Et ex his ulterius patet uia per quam a pectore

Pulmonem,& tracteam arteriam expellitur excreatus, scilicet sanies ii et sanguis emanans a pectore, ut in pleures, em

premate & hamophthoiea passioneiquia materia in his imcis e regata subtiliatur,d: sortitudine pectoris impellitur

adpulitionem per orificia ramorum tracheae arteriae, id non per orificia uenae arterialis aut arteriae uenalis, o uia sic de necessitate prius haec materia transi ad cor. Sed utrum hoc melius fiat quando pectus dilatatur,aut quando constringi'tur.tenetur communiterqu6d hoc fiat quado dilatatur, quia orificia tracti attulae magis dilatantur. Sed mihi potius uidetur oppositum, nam quanta pectus constringitur magis adhaeret tulmoni, ero facilius p'test materiam tu pulmonem immere ad quod adiuuat,qitia aer tunc expiratur,&se ne detur uacuum debet materia in pulmonem inpedi per seramina a quibus aer expellitur,nec ualet ratio adducia in contrarium , quia semper trachetae rami arteriae cum sint chartilaginos tant aperti, rami autem alii bene claudunttir sc non ingreditur per alios. Et notam in pulmone plus de aere cottinetur quam indigeat cor in pulsu uno uius iuuatriennim est ut cum animal vibines itur in aqua, aut emittit uocem longam continuam impediente iri sum ab attractione noui aeris, ut eum abhorret attractione eius ex scetore aut per aliam causam, si aer in pulmone praeparatus quo interim cor euentetur.

De tussi. Cap. 6ώ.

id nominis tussis manifestu in . Est autem secundum Avicennam decima tertii, tractatu tertio, capite primo, ex motibus. quibus expellit natura noc

memuni a pulmone de membris,quq ei continuantur de comunicant.E: subditu, tussis est pectori sicut sternutatio cerebro.Et completur cu dilatatione pectoris, de constricti ne,&motu uelaminis, id est,esaphra alis, per hoc quod dixit ex motibus,terigit gemas caute loquens. Sed per hac uerba caute intelligere debemus, quia tussis est a gregatu ex duobanotibus, ilicet,ex dilatatione & constrictione, S: paenuinis,& pectoris impetuosa, licet Principalior qui Nis meretur dici tussis, sit illa constrictio pectoris impetuo er hanc enim fit sonitus in trusii, auditus,& rei no ciuae expulso, quibus expellit natura nocumentiun, id est, re noctuant,vel tentat ea paterea pulmone, quia tussis est Pry

pria eius msio*membronim,quae di ei eontinitatur, se canna pulmonis , communicant sicut pectus , di aphragma, di ex his est manifestum,quM tussis est pectori sicut stertuitatio cerebro,quia in utraque primo fit dilatatio de aeris tractio posta constrictio in tuosa ad expellendum noctisua, Auitan parte supiascripta prater uirtutem motivam natur dem pulmonis tangit alios duos motores ad tussim currentes, tirilicet, motiuam uirtutem musculorum pectoris quae est mere uoluntaria,& uimatem motivam diaphrasi ris,quae est mixta scilicet naturalis, Se partim uoluntaria eutat a quaret di quinto pari nemorum tructa,ut supradem rarum est in anatomia adueniat uimis volun e motiva. Modus autem est, quia uirtus sensitiva panniculi pulmonissentiens nocumetum mouet uirtutem naturalem pulmo ad expellendum,quae cum ex se impotens si adiuuatiar ordinne naturali a deo instituto,i diam nute habent liceuirtutem de qua statim dictum in.& a musculis pectoris habentibus solum uirtutem uoluntarie mytruam. Ex quo

cludi posset dissinitio integra tussis,quia est a gatim ex duobus motibus, scilicet dilatatione α constri 'ne imprtuosi pulmonis &pectoris, uel sola e strictio impetu aia expellendum sibi nocula a uirtute expulsiva natura li pulmonis coadunata a uirtute mixta diaphragmati P uirtute uoluntarie motiva musculorim pectoris cum adiutorio aeris imperii e expirari. Et quia tussis est ad ex Ien dum noctua non est di ostio hominis perlecte sani Notandum primo quod partium pectoralium quinque assiseratur motus siue actiones. Prima est anhelitus aequalis . insi mpletur principalit ei per uirtutem attractivam,& expulti naturalem ipsius pulmonis naturaliter attrahentis de expel lentis aerem.Secundo per uirtute duplicem ipsius diapbrarniatis naturalem&animatam, de qua supra coaduiuantem pulmonem ad suptavcriptam operationem. Nio per uiristem animatam quoriandam minculorum rectoris. Et quavisi duae uinines diaphragmatis gemusculorum prius cocurrant ad a litum,& incipiant mouere pectus, cuius motum sequatur motus pulmonis, sicut de sponetia inter manus retenta quae dilatatur cum manus dilatatur, si consiti

pitur cum constringitur, ut explicat Gai . quinto de interioribus, cap. secundo, tamen eum toto hoc Hat, quia principsius pulmo concurrat ad anhelitum, 'uam diaphragma aut musculi pectoris, cum haec membra pulmoni in anti lando deserviant. Secunda actio est status aeris maior di impetuosor solito anhelitu & squali,& haec actio supponit prymam,scilicet, anhelitum aequalem & tres motores iam ctos ad anhelitum aequalem concurrentes. Et prater hos exigit lacertos qui sint inter costas, di etiam cooperientes costas interius, ut uult Gal. de interioribus cap. demento uocis, & tertio de iuvamentis, cap. i. cum ad anhelitum aequalem sussicerent musculi pectoris extrii feci, de hse operatio secunda potest fieri dormiendode uigilando secundum neces, itatem instantem expellendi sumos, de attrahendi aerem Digulum pro cordis & spiritualium euentatione. Tettia actio est status cum ictu aliquali aetas expis rati & repercussivi in trib. chaltilagini b. epiglottis hutertia actio supponit duas primas, de omnes moto's scorpios, de cum hoc motum lacertorum existentium iugum re . inauta actio est uox, quet comprehendit tres pro dentes, de supponit eas,& cum hoc exigit expirationem. aeris cum maiori ictu, de supponit omnes motores pimc

dentes,&cum hoc exigit motum lacertorum epi dis prouoce sormata. iinta actio partium pectoralium est imitela comprehendens de stipponens quatuor dictas,& omnes motores supradictos Se cum hoc exigit motum linguae, ut uariet de diuidat uocem de eompleat I uelam una cum partibus quibusdam adiuuantibus, desunt dentes, labia, nares,

palatum, aut . . inter tap . de nocumento uocis, qui mirtus linguae fit per neruos uenientes pari nerii tum capitis orto a puppi secundum quod patuit superius de intenti

ne Auic. de 4. de interiori b.cap. 3.circa princ. de sc patet u istae actiones partim simi natu: ales , partim fuit animatae, siue uoluntarie. In primis tribus actioni b. uirtus natura lis pulmonis G diaphragmatis superat moti in uolunt γriam inquaria o moti uoluntaria interdum sup

172쪽

. ratiraturalem pulmonis,&partium uicinars sicut videmus in tussi uoluntaria,interdum naturalis superat motivam uolutariam,ut patet in tussi inuolutaria. In quinta actione motiua uoluntaria superat naturalem pulmonis & partium uicinarum, quod patet, quia secundum imperium uoluntatis lo. quimur a desti inius a loquela. Et ex his pater ,2, quatuor primet actiones concurrunt in tussi. Nam in statu cum ictu aliquasi & motu lacertorum gulae non est uox, sed in tussi est uox,& existit sortem motum Iacertorum gutturis , & ID certorum pessitis,&cum hoc etiam sortem motum laceditorum Ui Hottis.

Hic est rubium sitis dissicile. Nunquid tussis sit propria passio pulmonis,ita ut non pos it fieri per alterius membri

nocumentum non noeito pulmone. In qua quaestione tenendum est tussim esse propriam passionem pulmonis, ad hunc intellectum,quM per nulliu alterius membri nocumentum potest fieri tussis nisi pulmo laedatur, uel aliquo modo ad expellendum noctua irritetiar,sue per essentiam siue per commmitatem,unde Auic. io .ieitii aractat. .capale signis pleurtas in princ .capituli inquit: Et tussis quidem non acci ait nis propterea quod pulmo laeditur ex uicinitate,st hanc eandem tentem iam reperies ab eodem decima tertii, in multis locis qui gratia breuitatis omitto Idem Ait errois tertio coli iretaeae de aegritudinibus pulmonis. dicit enim quod propria aegritudo pulmonis est tussis,& Galenus lentit idem sectando de crisi,& tertio de interiori b. ullaeap. Et breuitero es autores quantum ad hoc in eandem coincidunt semientiam, se semper intelli endum est de tussi inuoluntaria, quia de tussi uoluntaria dicedum est tppositum,& unusquis que potest in seipso experiri. Sed contra, tussis completur cum motu pectoris redi aphrag.& principalius res expellenda per eorum motum expellitur,et per motum pulmonis erto si ea laesione pulmonis Glius accidit tiissis multo magis ex 'Obrum laesone .Et confirmatur,s propter laesionem pubmonis pectus mouetur,& facit tussim ut nocumetum expellata pia mone, ergo multo magis mouebitur propter noc mentum proprium, ut ipsum a se expellat um unumquos

rue nimbrum sit magis sollicitum de commodo proprio, ἀe alieno,& eo ni s stat robur huius argumenti, quia pulmo de intentione Galent,ut supra, nullum habet motum n si quem recipit a pectore.Amplius Rassin hoc capi. inter causas tussis ponit res instigida tes pectus Se laceitos eius. Item in apostemate hepatis fit tussis sicea de non nisi s mordicationem inducta in maphragmate,tertio prognosticoru, commento .3. Praetereas utrum unguinis a pectore fit eum

maiori nissi delogiori e putum sanguinis a pulmone de imtentione omnium autoriam,aut ergo si tussis antequam singuis tangat, uel ladat pulmonem,ta habetur intentum, auti dum dum ingreditur pulmonem,& tunc no uidetur ratio,

quare tussis debeat essen aior&longior, uam si sputu Dimguinis esset a pulmone. Et confirmatur,quia autores assigna res causam huius dicunt, quM sanguis exiens de pectore u nit a longiori seu distantiori loco, tam exiens a pulmone. an semina tenenda est sementia scripta,* ad tussim necesi inini est pulmonem aliqualiter irritari,aut de per se, aut de per accidens, aut per essentiam, aut per communitatem, itas si solus laed itur aliis non uss,neque per essentiam, neque per communitatem et tussis propter naturalem subordinatione ipserum ad pulmonemui uero ipsa lettatur nullo modo lasso semone non si tussis. Huius sententiae habemus duo signa. Primum, quia si esset maximum ulcus aut apostema in pectore quod nullo modo penetraret non esset tussis: ait men ex omni modico nocumento pulmonis aut cannae sequitur riissis Secundum signum est, quia non fit tussis nisi merbio illius membri cui communicatur aer propter expulso nocumenti eius. Sed aer nulli membro communicatur nisim oni ad hanc intentionema ad expelledum nociva, quare, deo Sed ad argumenta in oppositum respondetur. Ad primum conceditur quM completur tussis propter motum

pectoris & diaphragmatis,& res expellenda expellitur per , tamen dico sta sunt principalius per pulmone quin

per haec membra adiuuantia. Et ad confirmationem dii

cilem dicitur negando, ut si pectus mouetur ad tussim prinpter nocti earum putavim multo magis mouetur propteris nocumentum propriumlulas laet pectus sit maris sollieitude noeumento proprio g de alieno: tamen nunquam moueretur ad faciendum tussim niti prius pulmo sentiret nocumetum de sentiens hoc exigeret motum pectoris in adiutor tu, quia in hoc subordinatur pulmoni,& non pulmo pectori.Et quamuis pulmo nullum habeat motum nisi quem recipit a pectore. Attamen pectus neque diaphragma unquam mouebitur ad aliquem motum nisi pulmone prius illum motu exigente .Ad resim dicitur,s eausae in frigidantes pectus Dei uetussim quia infrigidant pulmonem. Et similiter de apostemate hepatis,quod nunquam faceret tussim nisi nocumentum communicatum immediate diaphragmati aliquo modo eois

caretur pulmoni,& de sputo sanguinis a pectore dicitur, in tussis est maior & longior, cum iste sanguis est classior,& ets esset 'ue subtilis multa fit lusiis, est enim maior, longior cum iste sanguis est crassior,& etia si esset aeque subtilis,multa fit tussis antequam pectus inerediatur. Illud enim est dii cilius ι quod postquam ingressus est exercetur. Tussis est quaedam sic & est sine muto,quaeda humida exiis stens cum luto. Et utraque est duplex,quaedam militum se ruens quaedam rara. Item quaeda laboriosa & fortis Ie quinam sicilis. Causa tussis est duplex primitiua Se corporea. Primitiva sicut aer frigid.aut uetosus,maxime uentus sepi trionalis exprimendo, australis replendo, Se multiplicatureus is in hyeme de uere hyemsi,&eum aestas est septentri natis parum pluuiosa, est autumnus meridionalis pluui sus, tiplicaturi sis in hyeme. Similiter uapores aeuii insp rati licui piperis,& similium sunt causa tussis mordicando pulmonem, de similiter sapor cibi acuti aeris aut acetosi

valde,& res bibitae aut comestae quae eanna pulmonis ingre diuntur .causae uero corporeae sunt duplices per communitatem Sc per essentiam. Per communitatem aut i toto sicut in febre, aut a parte sicut a cerebro ex defluxu materierum ad pulmonem, quae materiae cum distillant super ea iam pulmonis non faciunt tussim secundum plurimum, sed tunc maxime faciunt tussim cum figuntur in aliqua parte mordicando, aut aeris transitum oppilandoa,imiliter per communitatem ad pectus sicut in pleuresi & empremate, aut per communitatem ad diaphragma cum apostematur aut ulceratur, de quandoque per communitatem i stomacho,hepate , splene, cum apost 'antur aut oppilantur,ipsa enim taliter intumescentia iaciunt tusiim comprimendo diaphraima,& pulmonem,&quandoqtie materiam transmittendoci reliquis etiamembris corporis potest accidere tussis communi cado materiam,vapores aut malam complexionem pulmoni Causae autem per essentiam aut sunt mala eomplexio sine materia frie. aut sic aut cum materia cuiuscunq: generis sanguinea,

phleg. cholerica de melanch.sed rarius,quae materiae aliquando imbibuntur, aliquando inviscantur, aliquando oppilant, de apostemant, alivando resolutis partibus subtilibus in petram densantur ..A lolutione quoque cominui sicut ab ulcere pulmonis fit tussis sicut in phthis, de similiter a uulnere focio ab alioua caua primitiva.Caucae aut e tussis sic sunt quincunq; caulae faciut tussim absq; praesentia materiae in pulm ne sicut caust primitiuae corpores communicantes mala eo-plexionem aut uapores, aut facientes malam compositione compriniendo. Materia quoque existente in pulmone accidit tussisse quando est nimium subtilis,aut nimium cralla, iuepta excreationi, quae postea cum reducitur ad medium

per digestionem facit tussim humida, propterea multoties in principio apostematum pulmonis, aut quando sunt aliae materiae in pulmone non apostemantes est tussis sicca, quae postea digesta materia efficitur humida. Apostemata ante pulmonis dura sunt fere semper cum tussi sicca. Materia

quosve contenta inuenis pulmonis sua acuitate aut multitudine stimulando facit tussim se. &quandoque ea si tussis secae est debilitas ulmitis expellentis. Signa cauta uni primitiuarum tussis sunt ipsinam princessio. Signa uero tussis per communitatem a toto sicut inseb. sunt quod postfeb. secuta est tussis cum quarum augmento augetur, de diminutione diminuitur & ipsis aec

dentibus recedit, M.Cognoscatur esse per communitatem

a capite per figna catarrhi, de quibus supra in principio ca. Et cognoscitur esse p comunitatem a pictore de di bra: 1ο. Arculam. O x urata

173쪽

oleo musa. dulcatumido,&len; ente piabas& pulmon3, ct in ore teneat pilulas bichichias,quae interpretantur pilum lae ad tussim .tiam ράξ rece,tusiis latine deo bichium medicame ad tussim :haec aut descriptio in textu satis nianifesta ε.

pleur ess,empumatis,de ulcenim ipsorum, de qui maxime per e creationem sputi sanguinolenti,saniusmodi Cognoscitur autem esse per communitatora macho plene & hepare scut accidit in apostematibus & oppilationibus ipsorum de quib. insea, de maxime qiua tuliis huiusmodi est sicca proueniens per solam compreserone diaphra maris S pulnionis Similiter cognoscitur esse perem munitatem a caeteris membris propter uapores,& mesam complexionem pulmoni communicatam, quia praecesseruexeritudines ipsorum,Sc cum augmento ipiarum auῖetur tus s, & diminutione diminuitur,& quia rivisis est sic.Cognescitur esse per essentiam in pulmone , uiax nugas cominia a& mei ς laboriosi,quam illa, quae est per communitate, ted quae est a mala complexione calida, frigaut de . sne nuteria est tussisse. de quia praecesserunt causae calefacientes, infri- idantes,aut exiccantes , S: laeditur ex similibus, iuvatura contrariis,& caliditas, stig.&se ab aegro semitur.Sed teria sanguinea cognoscitur per rubedinem faciei, retensi non uenarum,& saporem sanguinis in ore sensa .Et quia sorte sanguis excreatur icut choleri cognota itur per c lorem iaciei ei trinum aporem amatum, stima: urci xkΠx saeuindecoctione superius dimin capitulo de catarii, di

tamae noscitur rpal Cui decoctionis,cti sex pessulis, ficubat quiritia, di huius

Quias eum tussi multum assuerit Dium, quod cum

ea tuendo expelli non potest nocumentum infert , sed nepresebineque u Aemens uentris solatio ipsam eo tantur.

suc.li r. capi ueneris, omnium Ortes aequales ex his cum mucila me Amssim conoersiis in mentur troes sex quibus Dan. . tribuantur. Decoctionem autem qua in hae aegritudine utendum en in cat. de catarrho iam do scripsimus,cui tamen Dacb. s. capilliuen.sunt ad uti. In hae secti a parte eurat tussim pendentem a phlemate dicens: Quia si eum tussi affuerit istum multum, id est,

magna quantitas materiae expuendae, γε tamen non

potest expui u erassitiem & uiscostatem suam non exili te re, nec tris solutione,dentur ex his trochiscis3.3 cilicet inmane stomacho ieiuno debita seruata culto

ratem eius quod excreati .Et phlegmac

liditatem faciei cum albedine,sapore limpido, aut talio cum humiditate sterilua oris, dc pauca siti, melancholica uero ver colorem taciei sulcum Sc saporem ponticum in ore, μίardum euentum eius,5: longam durationem.Si uero materia sit apostematis cognoscitur ex spnis peripneumoniae de quibus ins a. Subtilitas uero materiae e oscitur ex subit litate ad filix ubilitate eius quod expellitur,& xia subito aeciditate ut econtra uis se exfgnis contrariis. M autemst ab ulcere, sicut in phthisi cognoscitur ex signis phthisis, de quibus insta.utianus autem pulmonis cognoscitur ex lannuine excreat 3c ex causa primitiua quae uulnus intulit. Ied apostema durum comprehenditur Huia tussis est scidiuturna cum signis caeteris peripneumoniae Quod autem materia ad intra uenas contineatur cognoscitur, quia si multa est adest tenso uenarum,d repletio. Si uero acuta sunt. pna cholertiae quibus supra, S: haec tussis est sic . Tussis am iam pendens a lapide in pulmone genito cogi licitiar per eius excreatum,&catas calefacientibus,& exiccantibus proportionatis generationi lysius. Prognostica. Primum tussis intensa frequens ta diu na deducit ad sputum sanguinis propter rupturam uenaru . Secundum, tus, is praegnantis frequenter prouocat abortu. Tertium, tussis excrescens in febribus, aut post febres auramentum, Sc recidium fgnificat.

Vum regis acciderit fueriti: at sicca, ca

mbedire cauore aegra m ba Mol. O pti aua tribuenda erit, abas quo ire excorticatas, G spinae anum olu deam gaeu can comessione accipiat an ore uero semper tenere debet talas bichichias. temnitum bibit θωρ. uior . est admiscenda. Pitulae bichichiae.

ec. tie. Equiritiae sac .al. amborum ana . drach. e. amri, dragagan .a: g. dia. excorticatarum omnium a dracb. s. ex his cum mutilagine fi . citonj constersit formentur piluta. Diuiditur hoe capitulum in paries tres. In prima ponit iram tussis a causa ealida. In secunda ibi. in16d si euin tu si,ponit curam tusiis a causa sit d.in tertia ibi. Quod si tus

sis antiqua, ponit curam tussis inueteratae, & proprie cata inalis. De prima parte dicit.Quod cum tussis suerit a causicalida,quod comprehenditur, uia est cum aseeritate, & est sicca, S: sine siput aut quia est a mala complexione calisaut scesine materia,aut cum materia subtili, quae non sicile e. creatur nis postquam digesta est,&cum robedine ei licet faciei,&linguet,&colore, quod comprehenditur ex febre,aliquando ex amaritudine sti,&fimili dus arguentibus caliditatem,tunc detur aegro muria uiolaceum id est, conditum de uiol ptisana, . hordeacea,& comedat fabas sne cortici-buded melius est visi sabarii.Nam instigidat, incrassat, spi inachia conueniunt,quiatagid.&humid. & proprie cum modi addamur in decoctione. 3. s.capit .uen. cui sunt multa pectoralis temperati in activis declinantes ad secum, de ualde aperi tui Simplicia aut ingredientia trochistos ill litera deserint os satis nota sunt: possunt autem hi trochisci.J.3. permissiceri cum . .3.huius decoctionis se tot si ealida in potu exhiberi, possunt etiam ex trochiscis fieri piluta, post quarum lumptionem sumamur.3.3. decoctionis praedictae.

si tosis antiqua O noritia fuerit adeo vi agri in norae dormire non permittat, piluti styracinaesunt dan informentur ex his pitulae ad lupinorum similaudinem ex quibus una, aut d a patienti tribuantur, in potu uero su maiori papauere, comedat semen Abisapaueris casacchara . ut hanc praeterea patitur aegritavi m uitet in comestione aceto adada, pontica, acria, atque amara. sussis mi tum ad tussim eroutum sati dum, L . arisinoebia , mirrhe, fibracis,gati ani, omnium partes aequales,arsenici rub. ad pondus omnium omnia pse teriora ex butyronae constergantur ex quibus magdaleones ad pii laparuae similitudinem eum nec ei rit in Eumo ea uno eorum per traiectorium surumigetur ger. In hac ultima parte ponit curati sis antiquae e propraeeat atthatis .Et primo dum multum infestatu tinim continuam non permittentem nrum quiescere dando pitulas stupefacientes, materiam incrassantes,quae uocantur pilulae de styrace, irae sunt pi'ulae satis notaecauendum is est cum primo exhibentur ne demur ultra duo pi'naopii, cocedit etiastrupit de papauere conueniente maxime cu irrateria est calida subtilis: deinde dat seme apiis e papaueris cu saccharo, ut accipi Edo sem apii,& papaueris ana.3.iaacchari. semis,& ex eis smul mixtis.1 aut. 3.3 .possunt accipi pro uice, conuenit in materia mixta cum aptu subtili et matet .. Distda,& papauer calid.&subtilem inerassat. Quod si textrusa cit albi papaueris, est clarus,deponit a quibus in tusii cau&dii sitseeundo curat humiditate superflua pectoris,de pulmonis,siue pendeat a sanie, sicut in philus,& empyemate , sue pendeat ab humid.phlegmatica iaciendo si uini gium, quod debet ore aperto per einbotum inspirari. Est autem hoc sussum igium ex aristolochiae, myrrhae, striacis, F i cali. in tertio, omnium partes squales, at mei rubet ad pomdus omnium, quae pulue irata eum butyro uac. permiscean tur,de fiant magdaleones ad modii & smilitudine paruarumpitularum, ex quarum uno cum oportuerit fiat suffumigium, ut supra. Cauendum tamen est ne hoc existente seb. ad nistretur,& non nisi materia paucificata. Si causae tussis fierint primitiuae remoueantur& inducatur regimen eo tra; ium Si uero initis fuerit pere unitate a toto icut inieru

174쪽

DE T

mAuplex exi et tiarema. retia febrem capite proprio renda. Altera contra tussim in qua est hahenda com

io: senim diis sis sit se .seqirens malam complexione aut hamos acutos pulmonξ itim silantes, curanda estini rigidatione de humectatione eum bibitis, se in ore tetentis, sicut aqua hordei yria paliol. muci laeto psilii, pitulae bi-chichiae de quibus infra,re si eaunia suerit magnu iiiii inicie

de humectetur cor&pectus cum exterius applicitis. Si autepersebre liquetant catarrhi petentes pulmone,quia significabitii permultitudine screatuu curetur eura tussis cata

ilialis Haec aute luctis eatarrhalis duas exigit res, Vna est sedatio fluxus etiarthi, e cura est superius diri.Altera autem respiciens quod fluxu est, exigit dupli es intentione . Prima est maturario eius quod fluxit, secunda uero est illius quod maturatum est eductio de abstersio Si ergo ratarrhus fuerit acutus ealid.re subtilis curatur cum infrigidantibus, incrasis ibus,3e tardantibus uelocitate sui fluxus. Et hec eadem conueniunt ad maturatione eiusqtiod fluxu est sicut syr. de papauere proprie eum aqua decoctionis hordei, tu iubar unicis ebesten,& fortius diuur siue diacodion datum pondereet. i. de proprie post coenam hora omni,&teneat in ore pi-lulas bichichias in textu descriptas, aut aliqua ex hii si fiserie opus magis instimare, dicatarrhii constringere.'R. amyli, vaga .amygissectum excorticatarum, sarinae fabaen .p paueris albi de nigala corticum eius gummi arabici. Mili armen an ne formas similes lupinis aliquantulum compressas

cum mutilagine Iii,3 sem ton.&siciun hoe fgnificaξPlenitudine esse in san .phlebotometur eephalica sedatione acuitatis,3 instamationis superfluat, de mane detur a

qua decoctio .hordei, tui libaru de sebeste eum tute', aut svr. uiol. Et si indiget u&ris solutione .nt. tu iubaraim, de sebeste,

in. t albaquae ad consiimptionem dii tu partium, Se coletur, cum qua colatura dis temperetur mannaed. i. aut fior si eas. Se calid.in mane stomacho ieiuno exhibeatur. Cumasit apparuerit maturatio, Ad sereare inceperit detur haec decoctio rassicum sic. pirsutum numero, s. se sten, tu iubanam ana numero. I s .pamitarum enucleatarum. a uir. 3...tem alth sem. cytonioru, hyssispi, uiolscana. . i. amae Iib. 3 secoquantur ad consumptionem medietatis . aut duarum partium, de dentur.J.3.cum . . acchari uiola aut . l.; .ha

lepout lyraiiol. omni die istomacho ieiuno,de in ore tenere potest tragachantum cum quarta parte loch de pino. Et si mpus fuerit emplastrare pectus stante magno eaumate fiat unmientum ex oleo uiolaceo,mucilag. iiii,& pauco cerae, poliea maturatione per a eum opus est excreando materia inrectore collectam educere, his addatur oleum amug.du, esu Ze similia Cibi aut sui sint cucurbita, ptisana hordeacea,vist sabarum,maluae,at triplices, spinachiat,blitis, quaec6diantur cum lacte amygaluleium, aut oleo amygdalino, ge triti mal est Duinentum,de laessiem.communium in brodiis de non se Abdac est conueniens, ex earnibus autem conue niunt pulli parui, pedes vitulorum Se similia, aues mimitae, vitelli ouola recentium sorbilium caueat a uino, bibat aqua

sacella. bd si tussis pendeat i catarrho Gli. eum crassitieiuranda sunt compingentia Se inerassantia, sicut 'lupus de apauere .dracodion Se similia, te deni infrigidantia aliquater sibi iliantia dc abstergentia sicut est decoctio statim de seripta in eat armo subtili cum est persecta maturatio, de in

ore teneatur tragacha. mixtum cum pauco loch de pino. Si uero tussis si frigi anaterialis aut pendet a materia, a cer bro, aut ab aliis membris delegata, aut est in pulmone paul tim congesta. Si uero primum exigit duplicem euram, unaquae de tur catarrho, Semembris mittentibus,qui cura saltem catarrhi a cerebio superius est expedita ad quam recurre scri necessitatem. Altera quae debetur causae uel materiae

iam filixae in pulmone colles, γε siue si ab 'aliis membris

defluxa iue in pulmone eo est a exigit sex int mones.Prisenia digerit te iam .secunda euacuat euacuatione comu Haeretia euacuat euacuatione propria.Quarta exiccat residuu materiae in pulmone reli . Ginta ace letia eorrigit. sexta ordinat debitum regimen sex rerum non naturalium. Prima intentio cilicet digestio materiae completur cum

nibus,& m . natum,de possunt sumi cum aqua decoctionis liqui ritiae, palsularum,fici vim sc .de sinitium, Ze s materia esset ualde crassa aut uiscos his posset addi aliquid Oxymellis, scilicet compositi, aut scyllitici.Si uero aquosa digeratur cumelleros. mixto cum aqua decoctionis thuris, sandaracha, nucum eupressi, e similium, haec enim cu hoc quod dieteriit phlegma subtile sistunt catarrhum frig.secunda uero intentio completur cum pilulis de hiera simplici, Se tertia parte Marici praeparati. Item cum pilesis de agarico descriptione Melae,ses uolumus simul euacuare a capite & pectore mi-steamur pilulae cochi aut de hiera composita des.cum pse hilis de agrico. Minoratur etiam de diuertitur huiusmodi

materia cum es ineribus acutis,aut leuibus fin exigentiam, de aliquando uomitu.Sed tertia intrato completur cum medicinis educentibus materiam a pectore, sicut Ioch de pino, lota sanum de expertum, de multa quae dicentiar in althmate in hac intentione .Quartam intentionem eomplent medicitis exiccantes residuum materiae iii pulmone relictae, quaru administratio penes Mesue est secundum duos modos, sciliaeet aut lambendo,aut bibendo, aut uaporando, de ex his est lambere. 3. t .ex mirrha eum melle, facilitat enim anhelitu,

de consumit humiditates, de ad hoc ualet hrax de oppoponacunas sumantur cum ouis, aut melle. Item sagapenum factis ex eo pitulis cum aqua mis uitae,de inchoandu est a paeua quantitate paulatim crescendo, ex uaporibus aute ad iustim antiquam est illud quod dictum esti Ras in fine huius capituli de nassi .miud. lene. Brartsen . citrin. Misi Ol. rotun. a. e formas sinules auellanis cum butyro uae . recenti. Alii eiusdem R. styraris, mirrhae,thuris. gall. ana.3. I . aris. citriniad pondus ompium, fac formas similes auellanis cum butyro uacc.Et si timeres administrationem arsen. loco eius

administretiar tantundem sulphuris, imo aliquando ad hanc inictionem exhibetur sulphureum melle,aut uitello ovi, Sediasulphur descriptione Mesue est proprium Sedat enim statim timina antiquam .Sed eum huiu, odi admisit anni ratiae

sumantur,siue lambantur iue suffuminentur, observentur conditiones. Prima, ut materia existens in pectore si paucificata a natura, uel ab arte, iteratis euacuationibus com

nibus, de propriis. Secunda non adstiab. saltem notabistisaertiast virtus sit satis constans. Quarta st adminii re

stomacho ieiuno. ineo, si inchoetur a pauca quantitate tradatimas endo ut experiamur quo aeger bene toleret. Sexta s, fiat suffumigatio cum emboto ore aperto, Fc egro bene tolerante ter aut Pater in die. Septima si sequatur co- strictio anhelitus, aut sedaugmentum corrigamur cum ii

mi .pectus dilatantibusadfri et . aut in activis teperatis sicut aqua horai quir. pessularum, similium cum tulep, ut sacci uiol . huiusmodi medicinae conserunt in phthisi, asthi nate, de empyemate & proprie quando materia est subtilis siue saniosa. minta inten: io scilicet correctio accidentium coinpletur Di ipsorum exigentiani Si ergo adsunt uigiliae det

iis sit praeter modum infesta dentur somnisera ,scut mulso, semiapaueris, aut syr. de papauere hora somni, aut aliqua

ex pil infra scriptis Recipe Gracis liquidae, thuris,mailicis,

opii, croci, succat quiritana fiant pilaeae, sicut cicer, S: dosis eis ab una usq; ad tre ed incipiens a pauca dosi, ita ut i prima uice non des ultra duo grana opii, his si uolueris magis calefacere potes addere catio tu, de plenitudine existete in pectore no sunt danda optata nis post euacuatione,de danda

sunt p interualla, de cibo digesto, aut seri digesto, de si adsit

costrictio anhelitus intendat ipsus dilatationis sin quod disecetur in asili te Et nota in optata sicut philonium Romanu iuuant ad dilatandum anhelitum praefocatumde si exo uerit febris corrigat lar quod oportet. Et in toto curae princessu attendatur m sedatione trusis, ad confortatione pectoris, pulmonis eum medicinis ad hoc prTriis,& regimine

conuenienti sex rerum non naturaliuni Est enim hoc necesta tu maxime qliado recipiunt materias aliunde. Et ex propriis mirabilibus est rob,aut serupus ex si eviram myrti c6 fetor ,&hoc intussi calid. sed iusti . misceat cu modico myrrhae,de crociae pulmonis vulpisi .e illuuanientu sublime in tussi e de Digsed in est .det ex eo si . de pulueritato M.1 Austrum myrtinoan ibo utrocu aqua mellis. hesis. Arculam O s etiam

175쪽

etiam intentionis est eroeus cum serii po myrtino, aut syrmno deli opo in materia frigi.similiter sandaracha cu melle, S: nux cupressi cum uino & melle , Se ista cum quia

eo ottant pulmonem,sistunt catarchum,& grana pini com rtant mundisicant, auhelitum dilatant. Ex medicinis autem, que magis ciassim sedant pectus di pulmonem eoso tant,sunt theriaca ithridatu, diamuscus,&similia, quibus per interualla utendum est. exta autem intentio, sex rerunon naturalium regimen. Aersi temperatus in activis declinans adsce Sit parcus in cibo&potu,&cibi sui sint uetrix lenitivi, pectus dilatantes, S contortantes, non acetosi salsi, pontici, acres, aut amari , sed potius dulcedine participales Lut cappares eonditi cum oleo mundul. pauco aceto, de proprie passulato,& pauco mel aut me .aut uini cocti. Item radix porri. Ex serculis conuenit blitis,brodium eicerum cicera fracta sui e hist eiceriim,uitelli ouorum sorbilium, cadines tenerae proprie leporis,garelli, pullorum & reliquarum auium bene conditionatarum,Se pulmones animalium sunt

proprii,& proprie vulpis, & ericii porcini, de panis sit bene fermentatus in quo sint sem .anis, foenie. potus sit uinum subtile,antiquum, pauca qua irritatis, & uinum dulce, & hv-dromei est bonus potus .Ex fructibus pastalae,ficus se.le iana .pini dactyli in comestio ficua sic.cuin amyg.& nucibus 2 indit illam,quae est antiqua, uitet somnum supra cibum, didi urinam, dormiat capite eleuato ad alterum latus doclinante, ut uideatur magis sedere cuim iacete, exercitetur stonii Loieiuno, Raparuo &taruo incipiat gradatim αν

pendo exercitium, procuret omnes evacuationes a natura

iustitutas it gaudens &sterans, iram,timorem,tristitiam,&desperationem fugiat. Et notast si aliquando contingeret

intentiones contrariae, sicut sistere catarrhum cum ineras sistibus D educere materiam contentam in pectore cuis

stergentibus, & subtiliantibus, opus est, aut miseere sibi iliantia cum incrassantibus, quae tamen non sint sinentata sicut ivr de hyssopo, de de myrto,aut syrale hycium aqua de-e ahuris,luiubarum&smilium, aut uti diuerss medici

nisaicut diuersionibus per nares, uesicatoriis, aut cauteriis ratione eatur hi di sura tiliantibus ratione materiae cometae in pectore δε possunt etiam retenta in ore contrariarum inretionum inuicem perinisceridiculio depino cum bol. arme.euacuati mes autem sunt utrique intentioni commisenes.Si uero tussis sit per communitatem a pectore sicut inpleures,& empyemate,aut per communitatem ab hepate, nomacho,aut ab aliis membris duplex exigitiar eura. Prima quae debetur membro communicanti. Altera debetur pulmoni. Prima autem completur secundum exigentiamtudinis quae est in membro communicante,quae propriis ea. perquirant. Secunda autem desierur pulmoni in qua est habenda coni eratio. Nam illud quod communicatur pulmoni di uando est sola mala complexio, aut mala compositiosequens complexionem membri uicini, aut uaporis,& in his easibus, duplex est hahenda intentio, una est alteratio diserasit pulmonis communicatae , altera pulmonis consori rio,quae qualiter complendae sint ex scriptis est manifestum. Mala autem composito pulmoni communicata a membro uicino non poteri corrigere nisi corrigendo dispositionem membri communicantis.Si uero illud quod communicatur pulmoni fiterit materia cali .aut stiguaniosa, aut non stiri ia,euia perficienda est secundum quod dictum suit superius, est euim ostensim, quibus ingeniis,& auxiliis in materia eatid.&ως. procedendum est.Mala autem complexio inpulmone cuiuscumri generis sine materia exigit ineratione cueontrariis,& ipsus putasisor rationem,quae qualiter debeat eompleri patet ex suprascriptis,& mala complexio frig.inlamaterialis rectificatur in momento eum retentione anheli. riis:&frig. curantia malam complexionem calid. superius posti sint in tussi a materia calid se. autem curantia malam eomplexionem humi sunt sicut, l .armen tragachan. Eum mi arabi hys. capit. uen. ciniramo.& similia, N: sie . si titerit sne ses, .curatur cum lacte caprino aut asinino. Si uero cum b. aut aqua hor.ptisana hor.Arbitioni bus,& amygdulesb. estir .retcta in ore, &fimiliarii uero iustis sequatur apost.

Eonis, aut solutione continui eiusdem cura ponetur inus in propriis cap uero materia existens in uenis pia

IN IX. ALMAN.

monis faciat tussim scietus eura phte t.bastica perscitur, aut prouocatione fluxus su g narium, haemorrhoidalis , aut menstritalis,militer uentris solutione secundum exigentia humorum peccantium materia praedictaeseinde eum mediis cinis pectus exereando mundificantibus, quae ex suprascriaptis patere possint, haec tamen parum conserunt, eum dimcile lit illas per screatum educere nisi sorte aliqua pars e

tua uenas risudaret.

De inlimate. Cap. 66.

CIrca rubricam notandum quM reperi sitiir isti temuni, inlima,constrictio anhelitus, dissicultas anhelit. dyspnoea, orthopn ea mih praece, cantus latine,& haee aegritudo dicta est inlima eo quod plurimum 'uidam seniciis, sue eantiis in respiratione auditur Constrictio

anhelitus differt a dissicultate eo mi od in costrictione c seueuocabulum sonat 3 uia per quam debet aer inspissati, & e pirari pro cordis euentatione & mundiscatione, est stricta,qussi ictura pendet immediate ab aliqua specie oppilati

nis. Disscultas autem anhelitus est quando cum dimeus rate pectus dilatatur,&constrimitur propter nocumentum iri membris mouentibus pro anhelitu causando sicut in must iis pectoris, aut diaphra nate,aut nemis uenientibus a n cha ad musculorum pectoris compostionem. t sorte propter nocumentum in ipsa nucha,aut in cerebio, ex quo insertur secundum surimum cum dii ficultate esse coniuncta constrictionem, licet non econtrario,& hae dii scultas dicitur dispnoea, sicut constrictio anhelitus. Aliqua dicitur orthopi ea quia,scilicet oportet pro anhelitu com endo pectus stare rectum.orthos enim praece,rectum latine. Anhelitus uero praeparationis est, quartilo oportet hominem preparari,ut possit habere anhelitum.Et ex hoc insertur quia omnis orthopnoea est anhelitus praeparationis, & non contra, licet aliquando anhelitus praeparationis approprietur cuidam speciei constrictionis anhelitus. Asthma autem dupliciter sumitur scilicet communiter pro quocunque nocumen to anhelitus cum frequentia a quacunque causa proueniat, cista describitur ab Auic. io aer tu . Est aegritudo pulmonis cum qua patiens non inuenit excusationem ab anhelitu se quenti icut est anhelitus quo laborat praeseratus, aut semiratus. Est enim fgritudo pulmonis cu semper sit necessari- in asthmate pulmonem tedit peressentiam, aut pes commus nitatem.Nam Qui anhelitus est principaliter operatio pulumonis fic nocumentum in anhelitu est principaliter eius p .Et est necessarium in omni asthmate esse anhelitum ii

quentem cicut est anhelitus festinati id est,exercitati Ut prisocati, sue a causa intrinsecassive extrinseca, sicut a constrictione colli.Non tamen necessarium est in asthmate anhelitum esse uelocem, aut ma nu scut uirtute existente debili,

aut inobedientiam insui menti. auapropter si anheliciis esset magnus de uelox, de non frequens non diceretur in maEt ex his patet in asthma est accidens,quia actio laesa, liceretiamst aegritudo eu ex hae ininediantur operatione , ω proprie cordis euentatio. Pendet, aut immediate secundum plurimum in oppilatione coartatoria,attenuatoria, aut carnosa ipsius pulmonis, quae est a itudo in uia iue in receptaculo, posset tantum teneri ν aimma est oppilatio ad qua sequitur buius frequentia anhelitus, &esset magis consonu uerbis Aule.& consequenter esset morb. in via, i in receptaculo.Asthma,aut proprie sumptuma cut accipitur a Rhsi in proprio cap.describitur quod est anhelitus constrictio cum frequentia propter materiam inuictatam in pulmone

plurimum eum sonitu&cantu, ex his patet. licet in

peripneumonia sit inlima, non tamen perapneumonia est inlima eum sit apostem. Duplex est inlima: quoddam uorum,& est materiale,& proprie a materia in pulmone comtenta. uoddam non uertim,& est immateriale.Item quoddam antiquum, uoddam nouum, quodda periodicu, quosdam sine periodis, uerum inlima secundum plurimum est periodicu, ius periodicationis causa est materia in detem minato tempore conetregata catarrhirans ad pulmonem, ue fuat ad eum per cannam pulmonis i capite, sive fuat ad

eum per uena ,α arterias,aut a capite aut ab aliis membris nostri corporis iue paularim in eo congerantur. Causa qnque est per euentiar: Quandoq; petessitatena quandoque

176쪽

D E POLYPO ET HAEMORRHOIDIB.

est primitiva.peressentum quidem, aina mala compleri

line materia, sicut a Digiditate eoangustante de oppilam

te ua oq; asiecitate corrugame.Aliquando ab humiditate Di pernua,molliscante,&faciente oppilationem attenuato . Aliquando a caliditate augente necesiitatem euem rationis. Sed secundum plurimum est cu materia,& proprie phlegmatica aut in pulmone eongesta,aut aliunde deritiata, Ilaetis omni materia fieri posset. Haec autem materia comtinetur,aut in canna pulmonis,S ramis eius, aut in uena arteriali, aut arteria uenali,& ramis earum per uniuersum pulmonem ad minima diuisis, aliquando in spongiositatibus pulmonis,& carne molli,&quandoq; pendet asthmaa sumis, quandoq; a uentostate in pulmone, aut in 'ectore conteta, quae fi in pectore contineatur prohibet pulmonis dilatati nem,&se aeris inspirationem. Si uero in pulmone .phibet ii, constricti nem,&sc prohibet magis expirationem. Aliquando uero in causa sunt ulcera, & apostemata ipsius se munitatem, aut a toto,sicut in febribus,in hydrope, aut

membris particularibus acut capite,nucha neruis, si onditibiis more,diaphragmate, hepate, stomacho,splene, matrio & similibus. A eapite quidem secundum plurimum propter catarrhiam.A nucha uero propter oppilationem no potentibus spiritibus trasee ad musculos pectori ,3d di aphra marit anhelitus dicti ilis.Et similiter per communitatem a neruis uenientibus ad compostionem musculorum pectinris,& uenientibus ad diaphragma ad dandum ipsi motum, disequitur stequenter spasmus,aut eorum paralybs.A sponditibus autem colli ,3e pectoris cum dis locantur maxime adi trinseca,quae dis locatio, aut fit paulatim a causa corporea, s- t gibbus, aut subito,sicut in casu, aut percussione .A pectore autem cum creatum est nimis partium , aut i uentositate, apostemate,eseere,de sanie,aut aliis materiis in ipse eoni tu, a diaphragmate similiter propter apostemata, aut ulcustiis nisi eum tini ni ulta. Si uero eontineatur in use . ii luenter est inlima sine lusit.& s fiat tussis est sine siputo, de fit pulsus tremulus maxime qu

proportionasy opim,& mortem.Si uero materia con isti multa,& la riosa.Si uero est lima pendeat a uentosit

u tDiquq aliquando permutatur: spatio,idest inter pulmonem, & pectus fit dissicilis inspiratio Dulmonis dilatatio. Si aute continea

se paratio,&pulnionis constrictio.Si uero est lima meae ab apostemat ut ulcere pulmo capit. le peripne uino a ,&ph GSi uem stima iit per communitatem a toto, sicut in febribus, de hydrope, praecesserunt huiusmodi ae ritudines

cum quarum augmento augetur inlima, & diminutione diis minuitur, & est asilinia sine sputo. Si uero sit per communitate in cerebro catarrhiarate,adsunt signa catarrhi de qui xlupra.m proprio cap.&iit subito secunilum plurimum, idest

ebas, ab hepate uero, stomacho,&splene cum intumescunt propter apostema,aut propter oppilationem,& comprimul inragma, S pulmoriem, aut sibi materiam uaporis, auemum complexionem communicant. A matrice autem, aut quia mouetur ad superiora,aut cum impletur foetu, uno, aut pluribus,aut est molatica,aut communicat ipsi uapores malignos, aut uentostatem,& sequitur pretiacatio. Causae autesti mitiuae, sicut sunt percussiones,casus de offensiones,simiter in causa potest ei se aeris intemperies & caeterae res nonaturales indebite applicite. Maxime multiplicatur in hyeme, deproprie in fine eius, Se in principio ueris,Ne multiplicatur in locis humidis & antris,&c emis,& est similiaris his,qui circa metalla operantur,&unmtur odore sulphuriscolophoniae, id est, picis praece picis naturalis,&qui consant argentum uiuum,& qui terunt lapides pro uitro conficiendo,&curamur perelongationem ab huiusmodi. Signa inlimatis ab lute sunt anhelitus frequentia,S: quia non potest iacere supinus propter casum unius partis pulmonis si per alteram,quapropter uia erinitationis constringitiar. Et secundum plurimum in proces lurallescunt eorum facies,&tandem fiunt caesi exici. Signa asthmatis a mala complexi ne sine materia est lenitas pinoris sne extent ite,& grauedine sensata in partibus 'iritalibus,& s fiat tussis, est sines nito ,&mala complexio calida cognoscitur ex sensatione ditatis,a: ex Mnesitu pulsu magis uelocibus, Ze se

mentibus,s quia praecesserunt causae calefacientes iuvatur

amni.& noeetura calid. Signa autem frigiditatis simi, fite . sensata in spiritalibus, pulsus de anhelitus parui, tar. diued frequentes praecessio causarum infrigidantium, iuuatura calidis, nocetur a frigidi . Signa siccitatis sunt a Gritas sitis, pr cessio causarum exiccantium, iuuatur ab ii mid nocetura siccis,&pulsis est durus serrimis. Sed homi ditatis sunt signa contraria. Si uero sit praesenna materiae in pulmone actu grauitas, de secundum plurimum sentitur senitus in respiratione proprie quando materia continetur in trachea arteria. Spiates autem materie cognoscumtur per saporem re colorem cum excreatur, de smiliter em oscitur a sities & subtilitas. Et s sit in canna pulmotus sentitur auitas, 3e oppilatio in partibus gutturis,& fit e cremas i liter eum tulsi parua,& rastatione. Si uero sit in

ramis patuis tracti arteriae distantibus a cano no Q sese

rsalis,aut particillam,& per communitatem aspondilibus di est dissuatio sponditium,&pr Urie ad interiora nouiter a casu, percussione,aut offensione,aut adest dist eatio Iponditiam antiquata, sicut accidit in gibbis, quae ad quacunque disseientiam fiat est secundum angulum curvilineum, de si ad interiora est, comprehenditur, quia gibbositas est in pectore Si uero se per communitatem a pectore sicut a pleures, de empyemate adsunt signa ipsarum de quibus ii Da, & nunquam sit tussis nisi eum materia ingreditur pulmonem.bi autem fit per communitatem a splene hepatri stomacho, cum in tumescunt propter apostema,oppilatiotiem , Seli milia adsunt signa nocumenti tribrum de quibus infra,&similiter si fit ner communitatem a matrice, causae autem pri mitiuae seipsias ostendunt. Prognosticum. Primum, isthma materiale frequeter ducit ad peripneumoniam, quod cognoscitur ex superuentia febris cum prius non fuerit, & exteris signis ripneumoniae. Secundum,asthmalest insanabile in senibus&m iuuenibus ualde dii licite. Tertium, longitudo inlimatis ducit ad nocumenta hepatis.& hyiarope. Diartu, inlima periodicum quandoque propter opinione interficit.

CVm aliquis assidue patitur tussis, O aerem attrahit

quemadmodumst pesi cursum, aut post uelament Emotum, o,cum iactisupimis; est ei deterius , sita cum sedet es ei melius: coctio ei danda G, quae ficuum ei

ch. s .coquantur iv.3. lib. ouae dul. nec redeant ad. i. O

coletur. de hae Hia decoctione tribus diebus aegro in potu tribuatur Dimpendere duorum aureorum huius confecti ius. quae Reri Acci puritis,fs.capita E. omnium drach.

omnium ara dracb.s .mellis des nati quatum susscit Me enim confectissupergultates quaesiuit m pectore, mirabili ter ex itii: O es optima. Creta itaque per hebdomadam unam contimo, inde aeger, postquam comederit sinapis,

cymes; uomere eogendus in, Cr uenter ex his ulis otiadas, quae Recurgaritagrun. r. t 8.eoluont .interioris. Ehoris aeta .gram sicci liqrum drac. s.flant ex ris pilas iunt ad do una post homoque iterum redear ad bibendam eonfectionem, O decoctionem sumendam, pinum aduo tum hctris solationem ut primi saepe faciendum est , donee aeger sanitati restituatur. iter tamen d Misera , Ilipt. acetiabstineat.

Hoc eaput de inlimate diuiditur in partes duas. In prima notiscatur asthma.In secunda ibi, de duo Num p Io. Asculani O me

177쪽

rit curam Irimapars est nota ex sum emptis.Secuttili uom diuiditur in quinque. In prinia ponit curam per unum di estiuum,& sputi prouocativum anhelitusq, facilitatiuum .n secsida ibi.Ueinde aeger curat per uomitum. In tertia ibi. Et venter eurat per solutionem uentris. In quarta ibi. Post quoq; .iterum redit ad easdem medicinas.In quinta ibi. Iterum tamen. ponit diaetam. aedicit in prima parte nota sunt, permis t enim decoctionem digestiuam pri arantem materiam ad expulsionem per screatum eum medicina spitum prouocante fortiter rubtiliante, abstergente & incidente,uirtutemq; expulsuam pulmonis istimulante , ut simul digerendo evacuet per sputuni, & lutc medicina proprie comvenit inali limate uero, pendente a materia phlegmatica , crassa, uiscosa, in pulmone congregata Se simplicia sunt satis nota,prasi tu idest, mrrubium, cordument apud quosdam cardamomi im, sed apud Ioannem Serapionem cui credendum est, carui agressi. Ista autem medicina danda est per hebdomadam,licet decoctio non suillatat nisi pro tribus diebiis in certe decoctiones non debent fieri pro pluribus di bus cum facile putrescant. In ses uda parte curans per uom, eum praecipit aegrarm prius comedere sinapim, & mel ad sti tiliandum,& incidendum ,& abstergendum phlegmata in

stomacho contenta , postea uim itum prouocare, scilicet cupem,aut disito in ore imposito, aut sumendo aliquod uomitiuum ex di ribendis inferius dum curam ordinabimus.Vomitus enim in facile paratis ad ipsum est conuenientior, qua uentris solutio. Tum quia euacuat a pulmone ner uiam propinquiorem, tum quia stomachus est lacuna psile atis. In

tertia parte curans per uentris solutionem, praecipit pilulas metas cum custodia evacuates a pectore,&e capite phlegmata, etiam a membris naturalibus,elaterium, idest, se cus fructus cucumeris Enini. Inter tame uomitum, Ae set Donem debet tempus notabile mediare, ut uirtus restaur tur in quarta parte posito alicuius temporis interuallo, ne

natura ex nimis continuo usu medicinarum terreatur,docet

redii e ad medicinas iam dictis eodem ordine,qui dictus est. Ultimo ponit diaetam ostendensa quibus cauendum est. Asthma pendens a mala complexione frigida sine materia

curatur cum retentione anhelitus,s: inspiratione aeris calidi,& applicatione pannoriam,& rerum calidarum exterius, di cum regimine medicinali, & sex rerum non naturalium declinante ad calid.& confert decoctio satiaugra ei cu passul. sed cum regimine contrario curatur pendens a mala complexione calidesne materia,& est in ueritate sipecies malitiae anhelitus de non constrictio. Et consert saccharum uel tul ep, aut syr .uiolaeum aqua hor. & curatur cura hecti, se ilis. Si uero pendeat a liccitate,& sit eum seb. putrida dentur fibeidauimemntia non putrescibilia,scut aqua hor. i, r. uiol

Gilia i te. Sc humid.interius di exterius inplici inae in ore retenta. Si uero sit sine febre,aut statem line febre putridalae caprinum & asininum sunt praestantissima,& administretur aer,& omne regimen medicinale, &sex rerum humectatium,& curetur cura hecticae staritis,si sit coniuncta calid.&cura ethicae sene tis si sit coniuncta frig. Si uero pendeae

ab humid .exiccetur, tam regimine sex rerum non naturaliu,

qua u medicinali,aut aere GH in tenui, exiccante, pa co somno, exercitio sumpto &similibus. Et similiter ordinetur reginae medicinale in cor rariu discrasiae. Si uero inlimast pendensa materia in pulmone contenta, quae secundum plurimum est phleg. exigit r. intentiones penes Mesue. Pribilia est debitum regimen sex rerum. Secunda adaequatio m terixaertia subtractio eius. Quarta diuelso. inta eductio proprie cum sputi prouocatione. Sexta exiccatio res dui in pulmone contenti. Septima correctio accidentium. Proprii intentione. Sit aer temperatus in activis deest, nam ad scaraecos eratione semper habita qui, d si asthmast catari hale, de causa eat arsuerit calid. declinet parumper

ad Diussit econtrario, si eausa fuerit frigi. declinet ad calid. desit boni odoris δε s opus est rectili et ut artificialiter secadum temporis exigentiam, &mutatio re onis , & proprie luimid.ad sicciorem pleria ii confert Panis fit ex optimas

rina mapienti non omnino a sui furibus depurata, uene se mentatus, aliqualiter salirus,rim non comedatur dum est e

ii aeque tramaa quarta die, in quo si ponatur aliquid in si aut sceniculi,mellis, aut sacchari, est praestantior. Vii,si elaxst album ubtile,antiquum,aliqualliter dulce, aut aliquid ut ni dulcis commisceatur cum uino antiquo subtili, & parum bibatur, sed nee post cibum, neque inter unam cibationem , de alteram est bidendum nenue aquam neque itinum, debet autem uina esse linantiatum ti catarrhus fuerit in causa, absque catarrho si fuerit hominum consae ludo bibere uina limphatum,& non bibat multum subito aed in pluribus uicibus parum pro uicem.Carnes sint facilis digestionis, nictumi,paucarum superfluitatiim, & se. sicut aves bene eomditio in satis notae. Et ex quadrupedibus caro garelli, leporis, hoedi eastiati annualis, pulmones uero animalium eo ueniunt cum proprietate siua,proprie pulmo uulpis, deerisecti procini Item pisciculi petrosi, ex ferculis eouenienti vescerum, ciceramicta, histia nam &brodius galli deereptisti ex herbis conueniunt blites,ius caulium, et roselinum Denicilingua arietis &similes Et intendatur uentris lenitio in dando passes. & ficus siccas , saccharum, de aquam mellis,

imo ipsa est potus conuenientissimus, de his non susscientis bus ad lubricandum detur in principio mense aliquid medullae carthami cum brodio ,& cappares salitae stimulado librisecantae oua sorbilia leniendo & condiantur sereula cum his,

quae dilatant anhelitum sicut mel de crocus, butyrum,facina rum,& oleum amygdulcium cautaa sunt acetosa,acria aratia, stiptio &potica sit parcus in cibore potu, nam fames de sitis moderatri sunt cura huius aegritudinis. Somnus si ii cturnus non meridianus nisi aliqua occasione somnum nocturnu omiserit, distans a ei per duas horas. de dormiae magis sedens quam iacens, Se sit communiter sex horarii nocontinuus , sed interpolatus, Se cum euipilat sussicienter se, exerceat , dccaueatur dormiendo super sua calefactio eum puluinaribus, aut aliis pannis .Exercitium suum sit gradatim de remisso ad intensum e breui ad longum,ita tamen, ut nomultum intendatur anhelitiis disicultas daudatur autem descensus per loca decliuia & arenosa, de exercitium se iueundum. Item laudatur leuatio uocis,& ipsi is gradatio de breui , aut humili ad sortem de longum, S: f equenter sto

macho ieiuno. Procuret omnes evacuationes a natura institutas, praeeipue per stemutationem de de mucationem narium, de inumdificationem persereatum. Et si uomitum aliquando natura tentaret adiuuandus est, imo procurandus artificialiter, ut

dicetur inferius Seeunti intentio est digestio pro qua arti aliter facienda .aliqui praemittuntur ea nones obseruandi in cura limatis, de cuiuscundite agritudinis ab oppilatio ne pendetis. Nam si oppilatio hat a multitudine cura est euacuatio, de qua dicetur. Si uero a uiscositate, curatur incisi nerii uero a crassitie, curatur subtiliatione. Sed in subtili tione crassiae lex est periculum . primum ne si btiliatiuum sit nimis remi uum, ita ut solum ratificet nihil resoluedo, tuo enim crassum maiorem locum occupando plus oppilabit .se eundum ne subtiliatiuum resoluat subtile,& crassum indur do petrifcet. Quapropter eum necessaria est olutio erass,fiant cum res,luenti us leuibus,sicut chammilla,melil tum, S: similia .Et si opus est sortibus resoluentibus,his admiscenda sunt mollificantia humid .participantia actuali & p tentiali,sicut exempli gratia uaporatorium humid S: sic. prestantius Pro quibus intelligendis, est se Edum. Primo quoahumor quanto est crassior tanto est aptior ad petrificatione. Et similiter quanto uiseosior. unde plures lapides ex Phlegmate quam ex melancho.generatur. Secundo quanto mea

cina resoluens agit a maiori proportione in humorem resoluendum,tanto citius indurat,& petrificat, ut si ad resoluet dum sufficeret chamaemilla ealidan prim tu administres colament hum.Tertio quando medicina participat multa sicci eate. Et idem dico de quocunque alio resoluente disproportionato materiae restauendae sicut aer calida exercitium, iei nium,& balneum,&omnia applicita. rto quado humor longam moram in loco contranerosue ex an ullia loci, si ue in renibus, suest inmiscatus,sicut in uesica, Due no possit expellinis astendendo, sicut in pulmone haec longa mora propter actionem caloris ficit,ut humor induretur 5 pertificetur. Qis into quando humor retinetur in loco intenti ea loris, sicut in pulmone hae cinaes causa ficiunt, ut humor induretur

178쪽

DE ASTHMATE.

induretiar Se peltificetirri&e traiiae prohibent petriste tionem propositum redeudo sunt mulis ex his causis p trificationis in pulmone asthmalleo uero inlimate. est enim humor erasius&uiscosus, sue ab initio talis sit in piilmone a gregatus, siue sit saetias talis ex amone Gloris. Secundo longa mora,tiun propter loci angustiam saltem in aliquibus partibus pulmonis, tum pria oportet humorem euacuandum ascendere.Tertio est inmus isor . Propter has omnes causas, medicini inlimatis ueri non labent esse ualde eat id. nec multae sic. coniunctae, imb humectantibus permixtae. Eecum hoc etiam habentes proprietatem sisularem in Gibr-tatione eius. Ad quod etiam facit quia pulmo est membrumi nolle. Acile passibile , non tolerans medicinas acutas sine nocumento. apropter insertiir primo quod pro digesti ne, & mundificatione materier u in ipso itvligemus i ieinis remissae calid .lenitivis applanatiuis, Echumidis, abstersuis,& incisuis. Et si aliquando medicinae notabiliter calid. necessariae sint, scut hyssopus, prasitum de similes , est eorum cali remittenda cuni stig.secum mixtis, & smilitet siccitassis cum humili sicut facit Mesue de caeteri autores cum componunt huiusnodi syrupos. Insertur secundo eje uitandas medicinas multum exire uiuas licet frigidas . Tertio uitandas esse medicinas multum frigidas sicut optu papauer,livo scyamus similia, incrassant ei.im &congelant,de prohibet expulsionem.Et dicit A.in cap. de inlimatis,antiquos n6 fuisse usos opto, hyoscyamo, uel madragora nis intentio sit per

illud probibitio catarrhi cum multiplieetur, imo nec filio, nisi quod Deus uult soriosus de exechus , quasi dicat psilio

utuntur aliquando propter suam singularem proprietatem . ario uitandas esse medicinas multum subtiliati uas, Se tim las,sive modo A subtiliatiuas de incisura puras, adducut quandoque labor earum & in obedientia materiam ad uulnera in t mone .Quinto uitandas esse medicinas prouoc, tes uesae propterea quia extrahunt subtile, & remanet erassi in Sexto cum erassities hepatis colungitur inlimati, sicut accidit frequenter inlimate prolon ato , permiscendas esse medicinas pectorales cum medicinis hepatis, quae sunt sicut eupatorium,&absinthium. Et liuid quod coniungit inter duas res simul uehementer habeat proprietatem sngularem in utrisque membris,sicut rubea tinctorum, &aristolochia.

Llem est iudicium de nocumentis aliorum membrorum cuintimate eoniungitur. Settimo ubi necessaria sit resolutio, suetabriliatio materiae,& inciso Inciso debet subtiliationesiperare, patet,quia prohibet indurationem,& suit ad expulsouem Vnde. io aertii. cap. sit studium eum incisione plusquam cum resolutione . Octavo,quia infima est fgritudo citronica sunt permutandae medicinae,& eiustiem generis de talentiae,quoniam inter medicinas, &corpora sunt proportiones quae non comprehenduntur nisi cum experimento , cum exserietas pluries consequeris , idest colliges quod

nugis sit iuuatiuum.A.in cap.proprio.Item. .primi, cap. r.

Imo in una medicatione medicinam permuta, quoniam ab eo quod consuetum est non fit passio. de uni quidem corpori, M uni membio in una hora , & altera ines proprietas ab una medicina pati,& non ab altera. Et propter istos sermones sapientes praetici in curis aegritudinum chronicarum

ordinant plures medicinas eiusdem uirtutis diuersarum tamen compositionum,& unam exhibent quatuor diebus, aut sex, postea alteram,& sc ficiunt coalterationes. Nono in ritudinibus chronicis factedae sunt interpoliationes, uerbi maria inter unum ordinem medicinarum digestiuarum, de umiliter euacuantium,secundum ordinem aliarum mediabunt. 6aies.states in quibus ager utetur Ala dixta, Se quato aegritudo magis prolono itur magis interponetur tempus ne natura ex continuo usu medicinarum tereatur, Se abominetur. Decimo si causa antecedens, Se coniuncti aduersiem

tur, exempli gratia alarinus quia indigeat incrassatione de materia in pectore contenta subtiliatione, incisione , & a sterione incitantibus expulsioinem procedatur secundum alterum tertium modorum . Aut enim attendatur dispositioni magis infestae, de propries sine curationi illius altera curarino otest,sicut secucium plurimum est catarrhus, restea a tematur materiae iam furae, aut secundo cum ali uibus ima nauentis attendatur catarrho, avia cum diuertionibus, de his quae 'ore tenentur, id eum aliis instrumentis alteri datur materiae iam fluxae,ut pura cum bibitis,&his quae lain bendo sumuntur,a: cum exterius pectori applicitis. Aut tertio eodem instrumento quod ex diue issis componatur, sicut quando permiscemus aliquandostr de hystuo. cum 'r. de murto, aut de tui ubis,natura enim sagax digerit inerassantia contra materiam fluentem, Se subtiliantia contra fluxam, cui etiam in augmentapostaniscemus repercussiua eum rem Iuliuis, de in hemitritaeo aquam hord.cum pipere Digestiua autem taliter conditionata sunt scaenurr . passul ficus sic. da li pingues,mel in materia frig.sed in cal. hordeum , uiol. tui lib. sem. ton.&similia cum iace.&ex hia possunt fieri decoct. S: svrsm exigentia Et sem.maluae, mon. sunt optima in causa calidem maluauisin causa frig. Et si uolueris incidere &abstergere his addemus parsi oxymel. sin dicis. aut sunt aqua mellis,aqua horai uoluerimus temperare Hioru calid Etsi uoluerimus sistere ea tarrhia cu his permisicemus 'r. de tui ubis, de myrto, aut alisuid ' p. de papauere.Ets uoluerimus facilitare anhelitu aromatuemus cum

pauco croci, alim facimus aqua ex decoctione tu iubatu , li-quiritit, hordei, passulariim,ncusi sic. ua permiscemus eu strupo factis ex si raseripsis.Et ad has intentiones fiunt loch, de electaria,ut. .tragacha frigid .loch de pinmana d. t .pul paruiebellen, Ia. croci gran. sviat electarium spissum cum s up.uiol.&de hys po ana quantum lassicit, de incorpor cosne igne.Et hic Mnecessitatem potes addere dari os

nuturos,passulas Imo parum boli armen. ubi sit opus coiis stringere catarrhum, nam bolus armen apud Auic. est mir

bilis iuvamenti in prohibendo catarrhu,de in exiccando humiditates pectoris ita constringit, & dissicultat anhelitum,

nisi misceatur cu lenientibus in magna quantitate.Ego autesaepe misceo. r.3. boli armen .cu. Ida Ocnaee pinossit de propriis est aenula cocta,comesta sola,aut cum aliis cibis aut ea melle permixta.Similiter aqua distillata , aut decoctio eius. Et medicinae superius scriptae in cap.de tussi ad hune locum asserantur. Et medicina Rasis superius intextu exposita estesicax,& ultima ad phlegma erassium. Consulo tamen propter causas dictas superius, ut G plurimum leuioribus uta-rris,&s opus est sortibus gradatim ad alia astende. Ex uere autem maturantibiis, s domesticis apud Mesue est ius galli antiqui,& ego misceo aliquando cum syruposm exigentia. Item ser recipiens sinus aeci, Se passularum, uiae, ana partes squales, est iuuatiuus ualde. Et ex unctioni sui conueni. libus ad hane intentionem est oleum an .chamae. ancibi, de de Leiri ei trino,taurinum,de ireos sed magis tepore mundificationis.Et ex his composita fieri possunt addlao etiam mollificantia fui exigentiam sicut mucilaginem, foenia graec. est ,&fiat inunctio cum nictione conuenienti,& lana hyssopi superponaturaertia intentio est evacuatio.Si ergo uideatur plenitudo sua gui. fiat phlebot.ex basili aut eoi, si repletio appareat in toto. Aut ex saphenis si fuerit in causa retentio naenstruorum, aut sangaraemorrhoid. Verum phto

iam plurimum ab initio debet fieri. Postea digesta materia conueniunt propria solutiva, quaesiti plurimu debent esse facilia,inquit etia A finiantur humi. siunt in pulmonibus eoru cum facilitate, Se aequalitate.

iniuntur aut humiditates cu digerentibus prouocantibus sputu,& exiccantibus. Oportet ergo omnia ista esse facilia aequaliter operatia circa partes erasas,& subtiles . Solutiva ergo eouenientia sunt sicut cassia, Vaticus epythm. polip.& charta sortiora sunt colocynthis,& sucu A' eucum

ris T.& hierapi alia' 'ico, electari u indu , pilulae de agarico,sed leuissime sibine, pessulae,uiol/si cerebrii c6icet mistea ir cochiae, aut pitiale de hierapi. cum pilulis de ag rico. Troc. autem devies . conueniunt in materia caud. initi potius in mixta Ak folia uiol.mediocrium in exiccari ne,&humectatione. 3.6.tur bith electi. 3. .succ. liqui titiae,

terenestim, ana 3. .scamoneae correctae. 3.1 sic trochiscos.

Valet ad constrictione anhelitus,& leniunt natura,et pectus mundificant,&dosis est 4.3. I. usque ad. 3.1. Cum aliqua decoctione pectorali,&sunt boni saporis Sed exiliente febre,de proprie eorpore existente debili melius est soluere eum easta aut manna. Et ex his trochiscis potest addi aliquid tanquiesci stilΘ.I. distemperemur autem electaria solutiva cum aquis

179쪽

Io. ARCT IN IX. AIMAM

pi, satratie,idest, pulmonariae, aqua mellis,aut alicuius deemctionis compostae ex rebus pectoralibus. Et in hac intentione obseruentiar hi canones. Primus est iam dictus, ut sat solutio eum Acilitate,& xqiralitate.Sed hie nota quod materia acuanda est duplex. QIxdam enim est coniunctae ansultata in meatibus, earne spongiosa pulmonis, de holiis modi cum soluti uis non est multum speranda euacuatio , neq; eum uomiti uis sed ex screatu.inia dam uero sub forma

causae antecedentis,& haec eum resolutivis est educenda aut cum uomiti uis .Propterea dicit Avicen in cap. de inliniate.

si materia est plurima scilicet supra illam, quae est sub formactatae coniunctae, tune necessaria est purgatio, scit cet eum medicina solutiva. Si autem tuerit solum ea,quae sub forma causae eoniunia non est educetida pharmacia sed per sereatum. Secundus eanon, ut sit digesta subtilis, ducta ad media per incrassationem,crassa, & uiscosa , per subtiliationem de

incisione maertius ut non fiat evacuatio tempore paroxysmi inlimatis .Quartus, ut re iteretur euacuatio cum dissiculter materia educatur, de non nisi pluribus euacuationibus. Sed inter unam euacuationem,& alteram interponatur tempus notabile .ut uirtus non debilitetur, imis reficiatur. lesue autem iubet inter euacuationes uomitiam prouocari. Sed intellige mediante notabili tempore ne addatur debilitas dotalitati. Et secundo quod corpus sit satis facile ad uomitiam. Vomitiua autem sunt sicut sue. aut decoc. raphata duabusque ad tres. yaeum duabus.Moxymellis simplicis compositi, aut sollitici secundum λrtioris, aut minus sortis uomitivi exigentiam. Et ex sortioribus est suc ram .in quo steterit imfusus elleborus a. t x. usque ad. 1 .horas. chi intus canon, ut

euacuatio fiat cum medicinis trahentibus a longinquo, quae tamen non sint inultum agitatiu Agitatio namque facit confrictionem anhelitus, quam ipsi, materiis quiescentibus,m xime patiuntur : huiushodi autem est agaricus,& maxime praeparatus secundum artem Mes. Item colocynthis, sed in parua quantitate sicut apparet in pu . descrip. Rasis in textur Sarcocolla,oppo.& debent omnes esse consolatae secundum artem Mesauc.aut cucu .as .magis ualet ad educendum aquosinem.Sextus canon,ut eligantur medicinae expertae , qu

propter illa quae positae sunt ab autoribus sunt tutiores. Septimus,ut medicinae huiusmodi euacuenta membro mittente scilicet a capite,aut quodcunque aliud fuerit, quam a pulmone recipiente. Quarta intentio, est diuerso eomplenda cum stibionibus extremitatum,frictione pecto is,& aliorumembrorum, aut manu, aut mantili asperso rubislaante eo. tim, attrahente materiam de profundo ad superficiem. Ad quam si sequatur lassitudo remoueatur ungedo partes dol rosas cum oleo chamamitino,& similibus Item uentosui nes in spatulis, de natibus.Clvsteria quoque sunt ad hanc imtentionem.Et si catarrhus esset in carisanat caput purgia per nares de quibus sufficienter dictum est in cap. de catarrho. Et fiant apud magnam necessitatem uesicationes, & cauteria, de in commi aura coronali. Quinta intentio est eductio propria cum sputi prouocatione,& complentia hanc intemtionem sunt multiplicia.vadam linientia, qui am remo, lientia cum es sterno ue, hac duo genera magis eomplent tertiam intentionem,scilicet digestionem, quaedam irritat tia cum incisone & abstersone, aut acuitate, quaedam abstergentia cum proprietate, quadam mudificantia cum propriotate, quaedam ampliatiua viarum, quaedam sunt subtiliantia. Lenitiva quidem sunt uiolae, pruna,cassia,vitelli ouorum, iuscula pinguia,tulep & sirup .uiola acchariam uiol et Abesten,& linui ima Remollientia uero cum abstersi qu in sunt scut butyrum ornugraecum,malua,althaea semina earum,&mucilagines ipsarimi, ficus sicca,passulae,grana pini, sunt pri pria.Irritantia uero cum incisione & abstertione sicut sim

parceto species oxymellisaei licet sinplicis, compositi, scilicet scyllitici. Sed incitantia eum acuitate sunt sicut semen urticae in um in aceto, seme nasturtii insis si in oleo myg. dulcainapis, piper, diatrion pi reon. Sed abstergentia cum proprietate uini sicut melaaysop.&srup .eius, haece, idest,

thymus, prassium,origanum, calon crocus cum melle , la xus secundum omnem modum administrationis est ualde expertus, ita di succeius,aristarothecies centaures,quarum maior ualet in paror mo, minor in quiete, loeli de piseno,ioeli fanum ad expertilaoch de scilla, cappares salitae. Itε

porrum cum melle, item iris mundificat pectus emeaciter . &iuvamentum decoctionis calament hi cum ficies,us,3c passulis in extractione humorum crassorum ex pectore, de pubmoneae dilatatione anhesitus est sublime . Et huius intentionis est thymus,& granaauri eum melle,& sirup. de hyssopo, l&prassio. Sed mundiscantia cum proprietate qua pulm

consertatus evellit a se noctua sane liqui raapit. uen .pulmo uulpis,& ericii ampestris, Orcini theriaca, mithridatum,

diamus cum dies.& amar. Sed ampliasiua uiatum sunt crocus, ec capit. uen.& sunt dilatantia anhelitum. 5e istis duobus generibus uti debemus i principio usque ad finem,compone do tamen illa eum medicinis promis ad intentionem qua

uolueris complere,tuentur enim pulmonem, de faciunt uise

tutes aliarum citius ad pulmonem penetrare. Sed subtilia setia sunt sicut a no.oppop.&sagapenum cum aqua rutae, de ista conueniunt post digestionem,& minorationem, similis ter mundificantia sine acuitate icta sunt superi u . Medici autem prudentes & experti multoties componunt adinviscem medicinas diuersarum intentionum secundum necessitatis exigentiam. Et taliter facit Rass in praesenti cap .periniscens decoctionem cum electatio,id apud Gal. decinio passularum enue.& foenuus i eum modico castoreo cilicet. . 3.dec .cum 9 s.castorei, frequenter data commodius operatur. Item gutta ammoniaci mixta cum Oxymelle potenter

liberat. Item decoc .hysb.cum melle Se fcubus, item et cus cum melle, aut eum melle & fcubus .Ex medicinis con in iis conferentibus stricturae anhelitus, dissicultati si nemithridatum, theriaca, athanasia, diam cus,philonium, Scest proprium.Vnctio conueniens in hac intentione est haec . ut cerae citri .3. i.olei de heiri,& proprie citrini ,3. . adseris anatis,degillinae, mucit .scougra.de semi. lini aera. 3.ε. styracis 3. eorum bona aggregatio, & cum eo debite calido uuatur pectus .Et si oportuerit maetis calefacere hic adde hvsopum humidam,& materia exivente cal. ungane eum oleo uiolac.oleo amygddulaina I. . mucilagine prui 3. cum pauco cer , si materiast mixta,misce in compos-tione calida cum frigidis. Sexta autem inretio est exiecatio ν&consimptio residui humid in pulmone contenta Pro qua intentione complenda recurre id cap. pr cedens de tussi imtentione quarta: bi enim dicitur quantum est opportunum .

Sed pro septima intentione corrigenda est sitis cum bibitis, de retentis in ore, quae tamen Butum non impediant, imis fise cilitent, sicut aqua hordei, uel sacchai i potata, liqui ritia in ore retenta pruna bene matura, anguria,& smilia.Sed instatia uigiliarum eum diapopuleone applicito fronti, SP temporibus,& philonium rom. quantitate. 3. s. exhibitum inducit seni num 'sedat anhelitus praefocationem. Sed constrictio anhelitus,quae tempore paroxysmis inlimatis adeo crescit, ut princet dili nil curatione indiget. Primo sit uetum nitemus in aere libem ad seir declinate, neque habeat circa gi Iam,neque circa pectus aliquid strictum, ideo stet aliquat opectore a pannis discooperto,& sedeat super eathedra, quae ab utroque latere habeat ligna satis alta,&satis di lamia, quibus cubitis possit adhaerere, ita ut pectus si latum, de altu cum brachiis dilatatis se apodiet alicui ligno ut stet a disetus nectore dilatato, uel apodiet cubitos supra genua sua , uel super disco aliouo se inclinando uersus saciem, uel eum manibus se appendendo ad locum altum, de undique pectus dilatetur. Necessitas enim respirandi docebit filum conia nilaiorem &pauci ficetur cibus ante paroxusinum, de ctiam in paroxysmo,& sit cibus scut piliana hordeacea, de dentur lenitiva dilatantia anhelitum: seut aqua hor. excorticati cucroco,& saccharo, uel tulep uiola aut fiat aqua cum passulis, liqui ritia,& smilibus leuitas. Nam iuxta Metautoritatem potius blandiendum quam cur adum peruenitur enim inter dum ad praesecationem excitatione medicaminum laboriosorum. Postea ueni edum est ad frictiones extremitatum Iigaturas,& huiusmodi diuertentia. Et ventosae positae circa spondites pectoris dilatant anhelitum. Demum si expediserit propter multitudinem sangEat phles otia licae. Aliae uom ei lacuationes scilicet uomitus, de Glutio non fiam in pser sino. Sias non possit habere beneficium uetris fiat suppost oriunis

180쪽

propter sinam,&somnus sit inremimus. Et si paroris iis prolongaturus uera quatuor dies uocisetur inter fi ocinii lca tione, de ponantur tubdicantia, uel uesicatoria, . in parox ino conseri leuis uentatio eum 'euas. Et apud Auitan. a M. sumatur bauracli , Ioco eius miraliquasi ecie silis aeuti. 3. .eum 3. I asturtii in. . .m meIliis: eonfert enim statim apud uehementimi prinlocationis de constrictionis anhesitus,Et iuuat in schi attea. Credo tamen tutius esse partiri hanc medicinam in duabus, O pluribus uicibus. Et reliqua accidentia cur ir secunduvi oportet . Si uero asthmanendet ab aliis materiebus in pulmone contentui λς.cholera, uel melanch. quod raro euenit procedatur eis e intentionibus. Sed materiarii sterite teri declinet resimen magis ad frigi. de humi. Sed

holia existente in causa notabiliter ad humi sed ad cal.de ad sis sic dum qi d est adusta,uel non adustacii nexolanguis hierit in causa, declinet aliqualiter ad stiri dum u ςnim passi rum, uel prope. In assamate se dico ione anhelitus propter uapores fumosos ditantes in corde ab humoribus existentibus in arteriis talis, colait apud Auic. pHedito .de melior est illa, quae sit in latere

similis stilicet ex basilica sinisti a. In cura uero stlimatu ex tositate penes Auic. exiguntur tres res, quarum una est resolutio uentositatis eum facilitate inuod fit eum subtiliati, vis isssit munda est apertio oppilationis, ut inueniat inino 'ei Et eis, ouae conterunt adhoc est cum oleo de netide, oleo lar ratio fori meo. Et ex emplastris imatiuis est,ut anethum G ian mucm,SI cnammila decoquantur, e uaporetur eum 'pectus, Oc ambo latera . Et ex his , quae in potu sumuntur etiam sagapenum,de oppopanacumsilitro eluuii t eorum aureus unus.Et quia irem eiis necessaria evacuatio communis humoris a quo item to eleuatur Si uero in causa sine ulcera, de apostemat intendfur Principariter eorum rationi, S cum Me a tendatur dilatationi anhelitus,confortationi pulmonis sp ti prouocationi,& caeteris secundum qu6d oportet. Si uero

D r communitatem a toto sicut in febribus. Se hvmpe ,

redatur primipaliter curationi illarum dispositioi um . Eem febribus uapores diuertantur ad extrema cum frictioni- otionibus crurium, de limoi, Se iuuetur eum aeris me. Niratione. In hydrope aut eonstrictio anheritus ueheiasti maeniens cum prius non fuerit est lamim moreis festinem parum protiunt remediarii uero sit per communitatem c 'ite Milicet excatarrho, elaboretur, in prohibendo catar-rauni, & secundo in faciendo muere quod aggregatum est. Et cura patet ex suprascriptis.Uius autem quod est per com

ucha,aut neruit,quo secundum ueritatem est

1 pecies difficultatis anhelitus, de non constrictionis,radix curae in remotio dispositionis membri communicantis. Et cunoe intendere dilatationi anhelitus , de pulmonis consert tioni. Si uero pendeat a prauitate pectoris, eum talis non sit remouibilis beneficio medici, regendus est regiminenseruativo, prohibendo calor hos, & repletiones, de nocentia Deciori & pulmoni. Si uero sit per eomin unitatem a spondilibus Saphragmate, pleura, hepateatomacho, matrice. sic deca: eris, radix est cura di sitionum membrorum cor municantium si fieri potest tertilatur tamen dilatationi anhelitus consortationi pulmonis, ni ondificationi,& huiusmodi secundum quod oportet. Si uero pendeat causis primiti-uis multoties curatur per elongationem ab ipsis,imo hae sit prima intentioinsecundo remoueatur dispostici in pulm ne imprella in contrariis secundum quod oportet. Et ex his possi imparere curationes reliquarum specierum mali

ira anhelatus.

Depleuresi. Cap. 6 . tradictabrisen,quasi pectoris apolietna, licet proprie pleura graece sit costa latine. Eu enim duplex rei licet, vera & non uera lue pura de non pura secundum Auic. V ra autem pleuresis siue pura est diffinitive apostema calida, inpatimulo ut lacertis pectoris inutiaecis. Non uera a

tem siue non pura est a stema est. in paniculo aut Iacertis extri ecis. Ex quo insertur, quod si apostema fit uentosum. aut etiam ex humoribus frigidis per essentiam quibus non acciderit ealiditas peraceidens, sicut semiros purum adu- Ieth phlegmaticum non est dicenda pleurtas. Sunt enim panniculi intrinseci pectoris tres,scilicet, plepra tegense uas interius, mediastinum diuidens pectus seeundum lon a

in dextrum &sinistrum ,&diaphraim aliter dictum nut O renon diuidens naturalia a spiriti alibus, in quibus potest fieri pleuresis uera. Lacerti quidam sunt intrinseci, aut m dianws inter e as,in quibus etiam potest fieri pleuresis uera quidam extrinseci in quibus in panniculo tegente costas exterius si pleuresis non uera . Cauci eoniuncta pleuresstium qumr humores scilicet cholera fimuetius siue sane. Uufer Deinde suam urus. Ram enim phlegma. Rarissime mesoch. Et hi quandoque sunt adusti, quandoque non, sed semper sint calidi eum hane pleurtam faciunt persciaut per ac dens per putrefactione ut saltem per adustionem, de propterea pleuress semper est apostema cal.Veram pendes ab humoribus per se calidis est aegritudo secundum plurima acutata ver se uero Digidis frequenter chroni cauti antecedens sunt humores huiusnodi in eoebro aut nimbiit spiritualibus, aut naturalibus contenti, qui ad membra sepi scripta catarrhirantes, aut derivati diuti odi caesant. stem concurrente tetitutare membrorum expellentium, debiluate recipientita de uiariam aptitudine. Vetmitamen Nindebilitatem uirtutis digestiuaerkexpulsivae in nimiseruis iuuatoc apost mandoque paulatim congeritur atticavi magis pleurta frigidae per essentiani, quam est Causa liminia est inordinatum regimen in sex rebus nonnat

ratibα annexis in aere praecipue, ut in fit da, M. Pleurossaureans modis terminariiria ut enim rei iacitur, aut i ruratur,aut putrefit & corrumpitur.aut induratur, aut per

mutatur . Resolutio autem, aut est insens,ilis per poros e ειδε hoe est raro,aut est sensibilis licet non pmprie reses tio diei debet cum paulatim resudando ad pulmonem eum

tussi expelliciar & hoc fiequenter. Μaturatur autem cum retenta materia de n8n missatim euacuata fit exitura di sanies in sinu colligitiir. Sed putrefit cum a calore praeter naturam materia alterata simul cum parte membri circundame, codirumpitur,defit emerena astachilos in tandem estiomenus, quae terminatio est mortalisin hac termutatio ab autoribus non ponitur. Aut induratur per resolutionem partium sibi ilium, Schoe rarissime Aut permutaturae hoc multipliciter

quandoque enim ex appinximatione repere sivi in principio materia retrocedit Ze uenas ingreditur,ibique ad benignum reducitur. uandoque permutatur ad superiora,Se fieapostema in faucibus aut post aures, de haec est terminatio salubris, aut ad cerebrum de fit phrenesis secundam plurimumortalis . aut ad neruos inducens paralysim, aut aliam h ius misi passionem. mandoque permutatur ad pulmonem interdum Gibito praefocans sui multitudineaeuandoque paulatim cum nrateria non est tanta, sed uirtus deficit a sputo, aut ex defectu sui, aut ex lasone instrumenti, aut mainiae

inobedientia, operationanque spuendi duabus completur uirtutibus, quarum una est naturalis maturatiua Se expulsua & altera uoluntaria. Et quando non eonfortantur ambae

pys,ibile est, ut deficiat a mundificando. manisoque est meiens peripneumoniam mortalem secundum plurimum,ali quando phthisina induceminutimmediat eo ut mediante peripneumonia, quod potest esse ante maturationem de post. iquando permutatur ad coris opin Se mortem sestinam faciens Aliquando ad emprema materia super diaphragmate eollecta seeundum plurimum post pleuresis eruptionem. quae s non mundificatur in o. diebus a die rupturae, transit in lithisini. Qitandoque permutatur resudando ad uenam ctilis & eousequenter ad uesicam, &cum urina expellitur . quandoque ad intestina desecessu expellitur, quae duae pedimutationes silubres sunt. Et communiter post digestionem eueniunt.Quandoque ad si bascellas. mala ite adcutim pectoris Quandoque ad inguina. Quandoque ad ii eiuras membrorum inferiorum ibidem plerunque iaciens apost ma quod postpe transit in fistulam, doc.Pleurres autem quedam est in dextro latere existens communiter salubrio di ardioris