Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

181쪽

tardiotis termination f, mimiam hi sinistro minus silubris , velocioris teramnationis, &mue est in diaphram omninbus est periculosior,& mNis molesta.Deinde in mediastino dei itile in musculis intrinsecis Deinde inpleura. Deinde in paniculo & musculis extritisecis,&facta a sing. est deterior, quam a Golera sed tardioris terminationis. Et,que ab humoribu, adustisti uenenosis pernitiosor, dea melancholiad terior , quam a phlegmate de tardioris terminationis. Haec autem pleuresis habet quatuor tempora uniuei via , si fili bri, si penes accidentia distinctassi uero mortalis tria, primcipium, aug. & statum, sed penes alterationem materiae si . quenterquatuor quod me pauciora sed haec tempora pones recidentia & materia: alterationem mi derata secum dum plurimum non coincidunt. Hanc dispolitionem consoquuntur haec accidentia , instantia uigiliarum , de aliquando somnia terribilia,& molesta , & phrenesis uera avt non uera ex uapori baut humoribus ad caput delatis, i m neruorum& contractiones si asinosae nis repentibus ad nemos. Syncopis,tremor cordis , Se huiusinodi ad cordes iis Fluxus uentris, aut creticus, aut symptomaticus , aut ex debilitate uirtutum naturalium,aut ex irritatione nute Atis, fluxus sing. r. superfluens &alchola, M.

Signa quadam fgnificant pleurem, ipsam distingitentia a mini, passionibus sibi sinistibus , quaedam eius puritatem,

aut impuritatem in coiis uenter particulam patietem, quaedam quod salubris sit aut mortalis, quaedam causas ipsere,quet vim tempora ipsus , quaedam longitudinem se bievitatem , quaedam ipsus termitiationem suae permutet siue . Signa verae pleuresis sunt quinque. Primum sebris continua prinpter cordis uicinitaten . ecundum dolor pulmuli sub costis quoniam membriam est panniculosum. Et quandoque est extensuus propter multitudinemmateriae. Tensa enimsgniscat multitudinem , &punctura sortitudinem in pen eratione & mordicatione. Tertium est e strictio anhesitus paruitas de Levirata propter coarctationem factamab apostemate. Quartum est pullus serrinus, cuius idem diuersi eas augmetatur de egreditur ab ordine apud iratum propter debilatatem uirtutis Se materiae multitudinem, de hoe de itisma accidentium solo spleurtas per excreationem paulatim factim terminetur.Si uero suppuretur uerrum est tam de si tu accidentium,quam quo ad alterationem materiae. Mi tum en tussis scJeeundum plurimum in neriue aegritudine inchoante. Deinde cum irato aegrituatne procedeme, de quandoque est haec tussis in princaei eum sputo,& est laudabile ualde, dec. Et quamuis pleuresis assimiletur apostemati ipsius hepatis intrussi ebre, constrictione anhelitus, dolor: proueniente ad panniculum cooperientem propter tens nem spensorium eius. Dissere tamen ab eo quoniam pulsus in amitate vis est undosus, de dolor est grauativus, pungitiuus,de facies est uersens ad ciuinitatem aut aliter male colorata,Se tussis est absque sputo in prineae in m sessu, de secutam plurimu urina est deterioride egestio similiter in apostemate hepatis, de sentitur secudum silurimum tumor de e rities infra costas in latete dextro , S constrictio anhelitus est minor. Et licet etiam in furibus similetur peripneum nixtiligeri tamen, quia dolor in peripneumonia est grauatibuus Ee ualde paruus constrictio anhelitus maxima de pulsus undosus ulto magis diuersus de absque ordine qua in plei res, re in ea poma maxillarum faciei rubent ut cinctae appaream colore rubeo,&e.Et dissert a sirsen siue apostemate cerebridicet in multis secum communicet quoniam in pleur

s coorictio anhelitus, Ze frequentia est iu ipso initio , in sene uero alienatio,oppositum enim accidit insit sen est enim sere incipiens cum alienatione, de postponitur anhelitus costrictio &frequentia ,se in siilen est rubedo oculorum, de a tractio ipsoriun ad superioraac in sesen tractio mirach ad superiora de dolor in pectore pungitiuus,5c pulsus in sisen est magnus declinans ad raritatem, dein pleures paruus decli nam ad fietquentiam, ut succurrat paruitati,de in pleures urina multum tincta est de crassa, econtrario in sesen. Distere autem vera i non uera in quinque sgnis si prascriptis. In uera enim tussis non est nisi in ultimo, si rumpitur interius, sed

sequenter rumpitur exterius,aut resoluitur,de sic nunquγmesi in ea tussis, nec etiam taurusis. nec conrstrictio, nec pullus sectimis sicut lauera, delices lor sitia

uti uea: pleri 'ue pungitiuus, tactus tamen in non uera leuiter premendo inuenit dolorem.Ita uera autem minime.

de in non uera praesertim si si in musculis adest pulsatio. In uera autem mi uime, cim ibi non sit presentia arteriarum a s rhoc sufficiens,si ilicet, in panniculis Cognoscitiir autem pae: ticula patiens in non uera am si sentitur dolor in attrako ine a ris est in musculo dilatante. Si uero in aeris ςmissione est in lacerto constringente. Sed in pura sist pleura,sent mirdolor escendens usque ad surculas de si arulas, aut desceta dens ad hypochondria. Si uero in mediastino communicat. dolor anterius usque ad ossa pectoris, de sorte usque ad cob. Ium transiens per medium pectoris in longitudine, aut dolor sentitur posterius communicans sponditi b.pectoris, eda . ei dentia uinque suprascripta ualde intensa plurimum pedi ducem ad alienationem. Si uero sit in diaphragmates inttur dolor in extremitatib. costarum, de extremitate ossium,

lectoris,scilicet,ubi finiunt spiritualia , deincipium natura . , cum locus ille st diaphragniatis, de accidentia quin ye sit. prascripta sunt intensa ualde,de est multivn ducens ad aliena

tioneni Distinguitur autem uera de non uera a doloribus ilia: rosis in pectore ex carentia febris in his.Et Dequenter ex doloris pennutatione Et quia dolor alleuiatur etiam ex appro xinratione earminantium in principio. In pleures autem uera in principio secundum plurimum intenditur ex horaim a proximatione.Signa salutis sunt insta scripta, scilicet, sputu bene cotiditionatum,scilicet,facile, uelox,plurimum, quaminati tamen materia apostematis proportionariam , matur u

quod est album aequale, i. lest,non diuersum in partibus, moui ris subitantiae, non foetens neque mali saporis, non rin. tundum, haec enim sunt contidiones boni spuri quo addi eristionem in statu, uerum in initio susscit ad bene propno .candum,quod sit subrubeum uel si Mitrinum uelox et facile de in augmento medio modo se habeat inter hoc de illitii.

Sputum spumosum malum, mortem enim significat. Rumbeum purum,ci trinum purum,album,uiscosum, tot udum,iα

omnibus deterius est nigrum, Se proprie foetidum. Visidua

autem manus,malum, quam nigrum de significat congelationem, aut adustionem uehementem dc putrefactionem anteit

quas sceror de ipsius priuatio distinguit. Et non rotundum melius est rotundo secundum plurimum,cu illud superfluani ςrassitiem signet, de multoties conuersonem ad phthisini. Et militer nimis subtile,aut crassum Se diuersum in partib. tardum,difficile,paucum,malum nisi eat . Suniliter sessimis perfuere amarum.Vrina bene condicionata bonum p gnosticatur. Et melius est ut tendat ad rubedinem quandani, aut citrinitatem cum erassitie quam ad albedinem de subtilitatem,ed similiter multa melior est quam pauca. Econtrario urina male conditionata malum prognosticariir, de multa deterius quam urina bona bonum significat sicut urina alba tenuis,aut ualde rubea, aut pauca, aut liuida, aut subiuginiis, ut nigra, aut uiridis sine hypostas,dec. Haec omnia maximum malum prognosticantur de frequenter mortem. Vrinas nivia secundum plurimum bona fgnificans pleurtas cri- sim laudabilem. Egestio bene coditionata bonum,male coditionata malumae ualde deterius, e bona significat bonum.

Et secundum plurimum melius est, ut uenter declinet ad stibpticum, quam ad lubricum. Fluxus enim uentris secundum plurimum malus in principio cum multitudine nutetiae. Ita processu autem secundum uirtutum naturalium stomachi de

hepatis delactionem significat, licet quandoque cum aliis bonis uni at digesta materia bonam crisim spvificet S gestio saniosa secundum plurimum bona, ut supra de urina. S

dot bene conditionatus aliquando boniam, Se proprie cum uitur alleuiatio, male autem conditionatus malum sicut sit diis finiens.Sudor diaphoreticus malus.Sudor sequens anhelitus constrictionem malus,stuxus sans. narium aut hae mori boidalis, aut ex matrice bonus Ae lautitiis. Febris intensa multuara, malum fgnificat, econtrario ipsus remisito Frigiditas extremitatum cum caumate intrinseco mortalis rit o faciei superfluum malum, sed deterior est superflua liuiditas, de color sicut mortui. Facies toniatilis mortalis, Ariditas linguae citrinitas de nigredo malum. Itiit si spadiivi debui quens, multiva durus ac diuersus,inabim, ni

182쪽

DE PLEVI EST.

mi, a 'ellius constrictio distenuentia. Intensiis dolor, Semroprie tendens ad posteriora uni liter superflux uigiliae &Libeth nulum. Econtrario somni incolumitas bonum metis alienatio se imum,paruitas stis bonum Tremor sub thorace inpleuita significat eoi nnctione rationi propter coita diaphra malis G cerebro.Ex signis malis est ut pro undentur exiturae prooectes a pleures absq; sedatione seb. Ne non si putum ς nuntis uicat enim morte υ reditionem materiae ad profundum. Et cum in pleuresi non est sis tu ualde nutum, nisi ibidem modicu sit de materia: fgnificat enim ut debilitatem uirtutis , aut quod est mala aut fraudulenta. Inquit Hipγ ates ultotie s est sputum bonu facile,simis liter & anhelitus, de reliqua signa sunt mortalia sicut illa in uassidolor tendit ad posterior an est eius dorsum taut dorum uerberati: si tu pertransi septinum , ut plurimum eu dii. Et quando adest sputum diuersarum materierum aquin simiae inde dolor fit uehementior moritur satis cito , aut si non cito moritur,sanatur.Et quando sequitur sursatio a surculis extensa usque ad criira, N: est urina aquosa dc non est sed en, nec sputum,nec alia evacuatio, est mortalis propter inclinationem materiat ad caput. Si autem pertranni sepibanum sanatur,&ut plurimum cia pleuress ualde acuta pedio si septimum sanatur. Conserentia medicaminii & xari

Doris toleranda bonum,contraria uero malum.

Signa horatu. in non eli sputum, aut est 'utum subtile, aut paruum, aut id quod nominatur tatua tune est psincipiuprincipii .Cum uero sibrubeum aut lubcitrinia tunc est finis principii .Et cum augmentantur accidentia & sputum, re timcipit remoueri a subrubedine aut subci trinitate in albedine, timc est augmentum. Et cum sputum iam est album aequale plurimum accidentia remittuntur,t sic est status , quo ad alterationem materiae, declinatio quo ad accidentia. Et cum spitium minuitur uel incipit minui, accidentia remitti notabit ter tunc est declinatio.Cumq; spulsi totaliter rem

ruetur.&cessant accidentia, in completur declinatio. Et ex his insertur, in ea pleures, qua terminatur per paulatim fa- Elam euacuationem, tempora accidentiu & materiae nu cinaucidere. O au entum respectu materiae comprehendit augmentu de statu accidentiu . Et status a declinatio respeectu materiae comprehendit declinatione accidentiu . Secus in ea quae terminatur ad maturationem, incidunt enim sinplurimum utraq; tempora: tunc enim est declinatio cum est perlecte matura,& tunc iam remittuntur accidentia. Et tu ex his concipe tempora quando aliis modis terminantur. Speculatio enim huiusmodi consert ad curam. Si enim te hunetur ad putrefactionem. tunc est princ. cu paru spuit aut

indigestu.Cumq; sputum augetur de incipit fieri liuidum est

ametum res eiu materiae & accidentium. Cumq; multiplicatur, aut est iam uiride,aut nigru, ei istatus respectu materiae & accidentium cui non subliquitur declinatio.., Signa causaru sumuntur ex colore sipuli, ex dolore, ex sci bre, ex paroxysmis febris, complexione & habitudine epore anni,de ex regimine praecedente. Cu enim sputum est rim Mia aut sit brubeu est ex sing. u est tendens ad ei trinitatem est ex cholera.Et cum album non existente adhuc digestio resina est ex phlegmate Et cu est tendens ad nigredine& plumbeitatem non putredinem aut causis extrinsecam .est ex melanch Si aut colores sint mixti, tunc humor est mix tus. Ex dolore,cuia si dolor est ascendens,lunc est ex hum .ribaal id.si deicendens, est ex humoriburig. Et minor est dolor ex frig.e ex cali. Et ma ispungitiuus ex cholera, ex. estis forte magis extensivus. Ex febre,quia maior seb. est ex .esid. v ex stig. Sed ex parox; imo, unicuiq. enim humori imest periodus,quae sibi conuenit i cluar capale sebaposte ma-

tu: Astactio langsere uniformis, Phleg . motus quotidianus incipiens uersus sero Cholerae de tertio in ter. incipiens in mane. Hanchale quarto in quar. incipiens in uesperis. Ex complexione&habitudine, quia pleuress proportionaturm plurimum complexioni .Et ita ex regimine prscedeti &teir rimanni, quia in uere magis a sang.&ab omni baiuniori b. ut iter. In aestate uero magis ex cholera. In hyeme ue-.xo niagis ex phlegmate. In autumno uero magis ex melanes ex humori badustis It tu ota signa cos era & adinvicem pari Gu resolutioniscuterminat nulla appar manis a euacuatione tradatim ita praeeedes p Upora

ad accidentia tunc res uitur. Si aut terminatur p paulatim Lacta euacuatione eum sputo usq; ad fine quod est fit plur. in uera, tunc est quia pulmo paulatim recipi materia , quae ab apost deciditur sua spongi tate eu peetiis conitringit Et fietransit materia de uenis paruis ad magiam,&de magnis ad

maiores,donec deus niat ad trachea arteria, siue triincu in gnu eius existentem in collo tandem expellitur ad extra coadiuuante tussi,& rande rastatione concurrenti b. etia uirtuti naturalib.niaxime digestiua & expulsiva. Si aut mat ria retrocedat ex approximatione repercussint,aut D phlebot aut alia causam,& materia uenas re ingressa ad benignureducitur,copi cit,quia post principium no uidetur sequi aliud tempus. Si aut terminatur ad putrefactione, sputu as paret liuidu δε tande uiride Se nigru multum istens cum reliquis signis malis δε magno anhelitus laetore.Si uero induretur cessat febris, nec apparet aliqua euacuatio manifesta nisi diminuta, cessat dolor, sertim punsitiuus de extens, uus,sed remanet dolor grauatiu' de serenitas pulsus M ais litus coniiciatio minuitur sed non aufertur, & diu remanet in hunc modii de ita multu chronio efficitur. Si aut transead cancru ausebitur fAE.aut saltem nominuiturin sequitur dolor quida fulmineus cu grauedine si uicerabitur, emi stitur per sputu uirus ninitu foetens. Si uero permutatur ad liquod inebrum puta caput, parebit urina tenuis alba canaeus alienatione,& ut plurimu uenter restrii itur.Si uero adpulmone ut faciat peripneumonia cestissiit dolor lateras, di constrictio anhelitus augebitur in febris iubsequerer a cidentia reliqua perapneumoniae de quibus insta.di aut elai multitudine lusi et lubito oppilando meatus pulmonis, apparebit ultima anhelitus constrictio, subita pulsusT uehemeus diueistas,rubedo faciei cu nigredine. dor plurimus, remon multus in respiratione in anhelitu suecedentes. Si aut post peripneumoniam rupta remanebit ulcus in pulm ne, aut iWaniateria, qtix paulatim transippulmone ulcerat aue res efficitur chronica& apparebunt signa phthisis. Si asit permutet ad cor apparebit pulsus & tremor cordis. α pulsus uehementis diuerstatis: non is cum ultimata anhelitus constrictione R tande syncopis de mors sestina . Si aut

permutaretur ad neruos,app. ebit aliqua neruoru aegrit co,ut stupor, tremor. Unus,paralvsis, M. cu alleuatione

doloris sine manifesta euacuationeaeto constrictio anhelitus fit uehemensa: febris non si sortis, est significatio spes mi iam inchoantis Si uero permutetur ad fauces ad subasaellas, ad inguina, ad timeturas, Ze ad alia membra extrinseca cognoseitur ex tumore & dolore illius membri ad quod terminantur in ex mitigatione doloris in loco pleuresis aut exsudatione caeterorum accidentium eius. Si uero maturetur

cognoscitur, uia sputum non est uelox facile copiosum, nee

mundificatur in I .dieb.&dumaturatiar uehemens fit d

ror,sebi is &sccitas lineis,alienatio,&dissicultas, & anli litus strictio,&eius duplicitas apud dilatatione cum paruitate,& etia tussis sine sputo p p materiae ii iobedientiam α issitudine uelaminis & uirtutis debilitatem. Cum uero fom est collectio quiescunt seb.& dolor, S: augetur grauitas. Cumq; rumpitur accidit tremor diuersus&dilatatur pulsus eum diuerstate sui cadit uirtus&debilitatur anhelitus, de mulioties accidit seb.uehemens, quia materia mordicumembra ad quae effunditur, aut per quae transt. Sed post riptura si non mundificat in quadraginta diebus a die rupturi perducit ad phthisin.Et ruptura lanios in die 7.uel ante. raro euenit Adm plurimu tardatur eruptio usq; ad o. aut Et quanto plus fuerint accidentia collectionis uehemSitora, erit emptio uelocior quanto plus fuerint leuiora, erit eruptio tardiorδε proprie sis existens de summa acebdentiu α similiter dolor. Et qu appatent accidentia sortia cum constantia uirtutis, nec alia evacuatio manifesti sui ciens,lune nihil timeas est enim eorum euentus causa colle otiolus non py alia causam.Si uero uirtus erit debilis de matena multatust ito moritur suffocatione & resolutioncm

caliditatis innatae Si uero uirtus sortis aut materia non tam

tae quantitatis accidit in primis debilitas uranifesta sarte cum litothymia aliqua syncopi,&est pulsus debilitatus, tar atat , dcr riscatus propter reso inio m uirtutis' Io. Arculani P cura

183쪽

eum euacuatione 3 extinctione calidamatae, & accidit tremorquem sequitiir seb causa morditationis factae a materia mimpente . Deinde materia quieta in concauitate pectori sevitur quibusdam diebus alienatio , cum grauitate t finiani testa super diaphrassaeeinde malimata materia di nocuo communicato pulmoni inebris ea pulmoni inebris circunflantib. crescit Maccidentia, tessis et, inquietudo,defectio uirtutis, arretitiis, .Et cum uideris aegritudinem sedari sne sputo, tunc minuitur materia cum urina aut egestione,& sic apparebit aut urina crassa, aut fluxus uentris materiae chol. subiblis, aut si a manifesta euacuatio . Qu6d si nihil ex his προ- ret uideris tensionem ad mirach. hvm litaria,& cutem, cum grauitate indicabit exitura apua inguina & eruta,quod est uehemens significatio incolumitatis & euasonis, decisigitudinem aut breuitatem pleuresis, sue longinquitates aut propinquitatem status, quod idem est siue saliaris aut mose talis declarant taritudo ipsa, uti eius,particula patiens.

eas, confflexio,tempus, regio&accidentia ei . Aegrit indo ipsa se acutam communiter ostendit, est enim ut plurima media inter peracutas& tropico,eius enim status est comunitet circa septimum de terminatur frequenter in decim, quarta aut an si uera pleuresis sit,frequenter tamen cum noest uera pleurtas, aut si uera est ex humore frigido per essentiam ,est ex genere tropicarum, aut chronte. 3e sic causa eius is sit, statum declarat: est enim breuior ex choler ῆ ex sing. cc exsang. vim ex phlegae ex phlega, reuior quam ex molancholia olum semper paritate sipposita. Particula etiam patiens si sinistra fuerit, cordi propinqua, statum propinquiorem ostenditin coiter quanto particula est nobilior,eaeteris rari b. tanto status uelocior. Ideo uelocior est status ea est in mediastino,aut in diaphragmate,quam in pleura & maxime eum est mortalis Aetas uero, complexio, regio, tempus

anni si olida sint, abbreuiant: si frigavit prolongant Aecidelia uero eius quanto uehementiora fuerint tanto G plurimum ipsam breuiorem significant, di proprie si sit mortalis. Econtra uero qua 'o remissiora tanto longiore ipsis significant, nisi ex materiae paucitate ipsiusq; benignitate prouenit, quod raro est,ia per accidentia intelligo te em, constrictionem anhelitus, dolorem, alienationem, instantiam uigiliarum, inter caetera ita sputum est efficax signum initudinis aut breuitatis Si ergo in prima die expuerit aliquid subrinbeum aut si citrinum, aut spumosum maturitati attinens,lmeet non matura peradum est ut maturetur in quarto,& tediminetur in septimo.Si aute non expuerit in die primo , nee maturetur usq; ad quartum sed in quinto aut circa tune tediminabitur et i .aut i . Si aut non expuit nis post quartum , di litus I nae tolerantiae, quibus deficientib. erdeilai et mula. Si aut non expuit usq; ad 7 aut expuat aliquid in quo is appareat uestigium maturationis i si uera pleuresis & materia acuta,utplurimu moritur ante i uirtus si debilis. Si

aute uirtus ut fortis Aesyderia bona, nanus incolumis,&anhelitus,urina matura,&c. transet aed morietur polii, lum,qm ulmis non est tanta ut possit expectare usq; ad o.& 6o .in quibAn plurimu est horactiss.Liqn' ex muto&eaeteris indicamus aegritudinem terminandam ina . Deinde apparebit sputiam nigrum aut uiride, aut aliquod saeuum a eidens & morietur in 7.Non uera aute pleuress ex materia acuta,& etia uera pleurtas ex materia non acuta potest terminari etiam post quartum diem,tam ad bonum eia mala. Si uero pleuro ex materia acuta, non transtL3o.diem nsessi recidiuatio,&c. Signa prognostica quibus tempori, bus,constitutionibus multae pleureses & peripneum nil uenturi sunt Horum ergo quaeda sumuntur a corpori, coelestibus,quorum cons eratio pertinet astrologo. indam ab aetatious,tepori is anni, aeris impressionibus, quin rem cons ratio medico pertinet.Ratione ergo aetatis fiequentius accidit primis senibus,quam his qui in aliis patibus constituti sunt scilicet as .anno uel circa usque ad ro. annum. Et in home frequentius quam in aliis,& in eonstiti tione boreas stig.&scriuam in australi aut in teris. Mdo enim fuerit hyems borealis notabiliter tag.&se. tuus uero pracedens austrinum & pluuiosim hyeme pleuretati per neumonias expectare oportet.

osn ursequando Acm patitur pessit, ut desor super partem rem , a I. culam tensi; fiat innutio ex basilica eiis partis, in qua est

dolora: si totum corpus multos . repletum Iberit τι cerum ex latere contrariosang. detractio facienda est . . A

tudo quoque si iam her aliquos dies asui principis bifes

Merit agrum p ierit parte desente facienda est. GAsi dolor inferius ad partem costarum posterisse tendit: ι.εur ex decomone, quam in cap . de rheuinati m descripsismus, est oluendus. melius tamen sistit filiis .fat, deinde aqua r. cum sacco .a dud tribuatur. σ, si uideristinim eius uehementis critatis; da ei in diluculo omni dieci inlept deinde dari potu aquam hordei . O ,s aeger μα-rit debilis; nutriatur cum pane ex fuch .si autem Drtis fuerit; aqua Mia. usique ad diem quartum sufficiat. qua et

doquescreare creperit; decoctionem , quam in cap. de rheumati monomi uimus, quotidiesumat, antequam aquam Mia. bibat, donee sanetur. si autem feb. est a tarpe' seuerent, O ager in excreatione diJcultarem patiatur, detur deciatio, quam in cap. deasthmate nominauimus quias liter est aciendum: cumsanies' exerratis. Por, sin

princi . passionis, quod excreatur , numn , aut ualde e trinum apparet , sese permini erit , O seb. non 'eu rit, nee calor usque in i septis rum: timorosion ei O, si cum hoc toto aeris attrajoran a uiarer in pectore assueritor mon, aut in maxillis rabedo , sin ocululabor est morti opinquus . si autem exterius in latere apparuerit rundo, aut apostematio: eum premitur eua, dolet; natur de nerstentos, aut e Irarum ex

sanil, is bis di reatur ibi, donec locus ulcere

tur. de bis vero, quae ex errore stoli rura adaugmentum momenti accidunt hane aegritudinem patientio.es,quia,

eum dolor semitur in principio sub colus; existimante.

Iam fore uentUratem. ideoque electarium, diamuscum, aut eis si Iaae ro tribront, eumque interficiunt. haec pas

sio uocatur bis re, Gius causa est apostem, quia oritur interius sub restis hypoch driorum.

Diuiditur hocs.in partes octo.In prima notificat pleure .In secunda ibi .E-dit ut si . Curat per euacuatione. In tertia parte ibi. Deinde aqua hord. Curat per digestiis conuenientia in princaeum tussis est sic. In quarta parte ibi. Et si aeger fuerit debilis. Curat per diaetam . In quinta ibi. Quandoque sereare coeperit. Curat per digestiua & mulsedificantia cum sputo. eum tussis est humid. In sexta parte

ibi. Q iod si in principio passionis. Ponit si a malae plauress,3 Ieeundum plurimum pernitiosae. In Iep: ima parte ibi. Si autem exterius. Ponit curam pleurtas, quae ext rius ad cutim permutatur. In octaua ibi. De his uero. I cet euitate errorem plemnque medicis contingentem.

dicit in prima parte nota sunt,&uos sipplete reliqua duosgna generaliae pleuresis,scilicet, pulsum surrinum, & anhelitus consti ictionem . In secunda parte curat per telint.basilicae eiusdem lateris corpore non existente repleto.Sed ipso existente repleto.Primo, perplite tiasticae contrariae partis uel lateris oppositi in prine . Secundo per Di bot maxime conueniunt dolore ascendente ad furcula &costas superiores. Sed dolore descendete ad costas inferiores docet soluere uentrem cu medicina lenitiva superius descripta in eap.de catacilio sed in absolute iue dolor ascendat seue descendat magis laudat phlebot .u pharmaciam. De his tamen inserius dicetur quantum est opportunum. Ia tertiara

184쪽

O digerit in pt i .cum botes . exhibita frequei iter. ed ubi tussis fit omnino line n to , dat in diluculo , id ante ortum idiis Dr unam horam aut duas,iulep scilicet,la ni se aqua comuni cuni multo sacch.deinde per duas ho ras poli dat aquam hordea . ad educendum quod per tulerest abstersium e cu hoc ad insiletida ude hinne tandia. Creta tamen aquam hord.cum sacen .utroq; inteiitionξ coplere In ouarta parte cibat pleuteticum debilem cum panata

Lechaed meliusta ut panis sit lotus ter aut quater. Forte

uero cibat cum aqua hodd. sola use; ad qiramim diem ciusq; statum accidentium inclusue.,ed consulo ut temporib. nostris utatur ptis es horaubtili cum iacch. In qui tua parte iugerit & mundificat cum iamicreatus incoeperit, sed uota sunt omniamam materia existente calidiori &subtiliori ex-

rubet primo cilicet in diluculo de eoti .dierim in cap. de ca

s. numero to .passul. 3. io .liqvita'. s. quantur usq; addis Llutionem: colentur,scilicet. in s. lib. aquae demit rex hac omni die J.3.cunt s. 3.mutabo. violae sacch. vi l .d Per

urishoras poli det aquam horis. ad lauandum infrigidandue humectandum, sed materia extime frigid. 5 cms ori, ingerit, e mundificat cum decoetibne dicta in cap. M inwmate se ia, . lib. dactysem a pii e . sed haec sola in potu exhibeatur si electari quod iubet administrari. diei in sexta parte sunt ex superius dictic similiter, uae dicis in septima, ponuntur enim illa ad iuuanduin natura in pullione materiae ad exteriora: illud autem emplastra ex sinapi de fi b. describitur a Mesue in suo antidotario. In ulti parte admonet medicum ut no properet ad curam nisi bio nita aegri tudine,& quaedicit nota sunt .hipochodria, hi partes utris laterales superiores,sed illa, partes ueniri, laterales inferiores.

Cura pleuresis duplex exigit regimen, scilicet, tentativa te curativum. Regimen tentativum est quo nobis acquiritur notitiaicilicet, an sit pleuresis, an dolor uentosis, quod i a secundum plurimum medicis de mediocriter exercitam innotescit, raro ei opus hoc regimine. Velum M . iit paret ex processu suae operationis non solum uentositate, sed etiam humorem intendit resoluere si paucus sit, ita ut e se illa ut a transeundo ad aliud genus curationis . Competieeruo materia existente paticas: apta per poros cutis resol-

mautius autem est primo incipere i calefactoriis humidis ex quibus est philtruin sue syongia in aqua calansi a & opti

te expressa, petia linea rubtilissima circumuollata, S: t ii loco dolenti applicita,&bis aut ter iterata semper post ins inirem ipsius in aqua calida, Sc optima expressione, circunt volutione cum petia sicca, S: hoc si uideremus ipsius csilere: iam. Si autem dilatata materia dolor augeretur, ab hae operatione desistendum est di ad curam pleuitas procedendum ut infra. Debet autem super loco remanere tanto tem reui licet, donec calor ipsius tepescat,& dcinde rei imi di in aqua calida,ut supra Pod aptius feri poterit si duae spongix aut duo philtra habeatur huic operationi deserui

via: una enim remota quam primum altera superponi poteri: di appotiatur debite calida, sed non acute sue intense. conueniens ad hoe est sacculus ex sursuribus frumenti unus secundum loci dolentis quantitatem bullitum in D a, leui e litione de loco dolenti poli ipsius sortem e

rusiionem applicitus , d secundum necessitatem re iter

His ut supra, & his emcacior est spongia siue philtrum insissium in aqua decoct . intrascriptae. I .altheae. 3.; . mali tum M. ia emam; .ue .salorum chaminii. meliloti, anheli, asi. M.

. a ices tot s donon abrasae extracto ab ipsis meditullio bulaiahi simul cum reliquis medicinis in aqua fiuviali quantum si scit , iis ite ad thincientem decoct. malua uisci, de fiat ut ab initio dictum fuit. Pariciaria quoque cum oleo in patella mortificata &loco olenti superposita est ad hoe e re, α rei teretur secundum necessitatem ut supra. Et ex sceis autem uaporatoriis est sacellatio facta ex milio Gla aut suis re debite ealefacti, di applicitis, ut supra. Et s uolueri, nivis calefactoria media inter seca & humida aspergiminressi riscriptas, cum eas calefecimus uino aut aqua, aut aceto, alit ex his simul mixtis: deinde in sacculis ponemus

tritus hi si clanius occulos quos ei cimius sit per lateribus calid. persis cum suprascripti , aut psos nee

io, infundemus in huiusmodi debite cal. At post susticie iueis expressionem applicabimus, ut supra. In resoluendo aut enicum hau calefactoriis ordo seruandus est, ut secundum pluririmum ab humid inchoenalis,& debiliorit, gradatim pro cedem ex adibri ius resoluentia habito semper respectu ad materiam res bluendam, ut si subtilis si , aut crassb. posta insuperficie, uel profundo, hii id. va tic. l. vel f g. In minteria enim sicca siue cholerica, siue melancholica, inclita vesi cum humidis procedere . In materia autem hiimrdam i-ue phlegmatica , sue sanguinea, audacius cum sicci In malteria oliua, cum humidis primo tandem a d sicca proceden tes: in subtili autem eum siccis , ad resoluendum materiain. profundam sortius resollientib. indigemus qtiam supersciae

Din. Cauendum tamen ei ne uapor ex uaporatoriis con-

serpens ad nares aegri pei tingat: debilitatem enim & tristitiam generat, re anhelitus necessitatem, &sortem conristrictionem. Cum ergo ex se nientia operationis nostr d Io quietatur notabiliter, aut in totum euanescit excusati sumus a transeumo ulterius. Si uero dolor non minuitur. notabiliter aut forte augetur, ad curam uerae pleia re is procedendum est. Cura uerae Pleurtas octo exigit intenti nes ratiuas istii per resolutionem insensibilem, aut paul linam excreationem terminetur scut secundum plurimum est insalubrib. Prima lenit uentrem s fiserit constipatus. rSecunda minorat di diuertit causam antecedentem phi Gotomia, aut uentosatione huic proportionata, aut pharina eia , aut aliis generib . diuersonum. Tertia repercutit causim antecedentem ne transeat in coniunctam. Quarta diis gerit tam carisam antecedentem quam coniunctam. Quinta, eradicat causam antecedentem . sexta digerit causari coniunctam,& eam ad sputum habilitat, abstergit, e mut

discat, ge insensbiliter resoluit, si uideatur pleuresis risuper hanc uiam terminari. Septima, accidentia corti t. Omira, ordinat debitum regimen secundum exigentiam intentionum. Ventris lenitivum iuxta primam intentionem . R. decoci . horia. maluarum matrum uiol. blitis is foricastiae .ue. s. olei uiol. si pletiosis uideatiir choleri ci aut cin.J. . iacchari albissimi, '. s. filis communis. 3.1. misee & fiat clystere. Si uero uideatur phlegmatica, aut me lanchol. dimittantur matres uiol. de addatur mercurialis,&si ur, de semen lini, de oleum commune , & iii tellum oui de puluis iacchar.&cum c teris positis in alio clysteri cisat Hyltere. Si autem uenter fuerit lenis non est opus hae prima intentione. Phlebotomia minoratiua de diuersuacausa antecedentis iuxta iucundam intentionem si materia peccans siue faciens pleuresim fuerit sanguis solus, aut sal

tern a n dominio, uirtute,&caeteris ad hoc consentientibus nat quam citius est ressibile, praemissa ut supra, uel tris lenitione si expedierit sanguinis minutio satis copio a. Sed ex oua parte debeat fieri apud medicos modernos estiuercatio cum quidam Alummodo ex saphenis,

quidam ex basilica contraria dicant in principio esse phle.

botomandum, Ze omnes se suis tuentur rationibus, Le

perientiis, de prosperis uel adiici sis successibus, quorum rationes omitto. Sed pro parte mea hanc uiam sequar qua nunc si sescribam. Solum in quatuor easibus mihi uidetur

esse iacienda phlebotomia de fa phenis a principio princi

pate. Primus, quando corpus esset multum repletum, gemateria peccans uerisimiliter multa . Secundus, quando esset uenenosa, aut uenenositati attinens, cimultum corrupta de putrida Tertius, uando timeremus raptum ipsius admembia periora, ilicet nobilia. Quartus, quandor r

ueniret aut eum ea adesset retentio alicuius etiacuationis

conoetae a membris luserioribus, sicut retentio menstruorum danguinis hannorrhoidalis, consolidatio ulcerum crurantiquorum,laqueatio uenarum.

Sed in exteris casibus omittenda est, infid enim confert phlebot. si 'enae in pleureii facta per utam paulatim iacti congestionis, alit etiam per uiam defluxus, ubi mem- . um item esset hepar, aut ab hepate supra3 nam abii pate intra non esset materia peccan cum non evacuet haec

e t. nisi ab hepate infra quarta primi cap. de phleb tomia. Prae rea ubi materia esset pauca & corpus in PIO. Arculani P tum.

185쪽

tium , nec eget eomen ens iterare me tomiam, nonne prae lius ea ex brachio phlebotomare , praterea phlebintomia pedum multo plus debilitat, quam plilebotomia brachioriam.Stante emo pari utilitate, scilicet utriusque tutius est ex brachio phlebotomare. Non ergo nisi in quatuor edisbjuriiscriptis est facienda rhlebotomiasaphen .Et debet

fieri ex saphena eiusdem partis nis in repletione modu excedente in quo casu uult Mesue fieri ex saphena opposita. Sed Drte melius esset phlebotomare utrasque saphenas smul limeipiendo a contraria,& post i lam phlebotometur uena basilio opposita in latitudine nili sorte materia existente uenenda aut ualde corrupta,& timeremus ipsam trahere ueritis cor phlebotomando vasticam sinistram an hoc enim casu sorte melius esset phlebothasilicam eiusdem lateris praecedem

te phlebot.saphenae Sed post phlebothasilicae oppositae .l

eet A.phlebo communem eiusdem lateris opposti, quod uerum e et in maxima repletione ubi scilicet esset necessariumultiplicare tot phlebot. sitiei suas, quod raro euenit, cum non sit re iteranda phte t. nisi ex magna causa ne materia

neeletur in caeteris aut e casbus praeter suprascriptos notabili existente repletione debemus incipere a phlebota basti eae oppositae communiter usque ad. 3.dies inclusue ita in vina & secuta die melius est ex manu,in tertia ex brachio, i deinde si expedit ex basti ea eiusdem lateris phlebotomamus.Si uero pauca esset repleti inui iam tramuisset tertia

dies, melius est phlebot Basilicam eiusdem lateris. Sunt tamen maginabiles casus in quibus nullo modo copetit phl hol. Vt puta in pleures ex cholera pura multum distante a

natura sang.nec apta educi cum sang.& corpore existente multu cholerico in quibus eu uando sanq. timeremus et,

Ieram serere. Et smiliter in phte puro, se corpore phleg.

ne perduceremus ad humorum eruditatem. Sed quia humores non sunt puri communiter, imo permixti cum sing. aut isti educi cum sing . Et ni ita communiter omnes humores meboaeuacuat, cum drassis in viais contineantur, proptersere semper ineleuies de interis apost. intrinsecis faci-,phla salon tamgue sicimus ;u te te . cum communi ter humores iacientes seb. sint maetis simplices nee opus stiti sebdit diuertere sicut iure 'it o um autem rari

est phlebot .doc. Si autem phlebo: n phlebot. A. Si autem plAiatmon poterimus, aut rati

' ne aetatis, aut debilitatis, aut quavis causa cum uentosis surriendum est appostis in natiba ut in curuaturis penuum, et aliquando cholera aut alio humore multum dominante OPsortebit praemittere solutionem,& deinde sing minuere. n pluribus tamen praestantius est primo minuere, cum phre t .s: omnium humorum euacuatiua& optime diuertat, ae plerunque sola sussciet,ubi alii humores no sint in caliiaaed sit copiosa iuxta quantitatem repletionis & tenorem uirtutis & alia,qrix phlebot.consentiunt aut dissentium M. Si autem alii humores peccem cum sanguine, esto quod sine praedominantes aliquantulu fiat primo phlebotomia sed mi nus eopiosa deinde suam citius fieri possit sequatur uentrissolutio. Si autem alii: humores peccem sine peccato sanguinis sim tamen apti educi cum Phlebot nec multum distantes a natura sani in is praemittatur pharmacia, deinde quam primum sequatur phlebotomia, ubi autem no peccent cum sanguine,& sint multum distantes a natura sanguinis, simus contenti pharmaciasne phlebotomia, ut in praecedentibus casbus dictum est,quemadmodum nec in erysipelate extrinseca ex cholera pura competit phlebot. iuxta praeceptum Auic.tertia quarti capite proprio. Pharmacia autem s limmor cholericus tu causa nierit siue prscedat aut subsequarii rglebot. aut fiat sine phlebotomi nat eum solutivis benediis lenientib.& non stiplicis iuxta sententiam Mesue &Auic. Qitapropter inepte operantur quidam uiri magnae experientiae qui sortia exoluentia ex bivelit uolentes prohibbere augmentum apostematis notabiliter minorando mat Ham Sunt enim causa quoid humores agitati & non digesti fuant amplius ad locum dolentem,& sic apostema in emtent. de febiem, di corpus amplius calefaciant. Item uirtultem debilitant dei merdum fluxum, qui non ficile sistitur,

prouocant qui rundum plurimum est in pleur i Etiam soluti de 3 Eleldo uestigium stiplicitam sputu pres emit, quod est i

pere cauendum,propterea ne* mirobat. neque thei barbarum aliquo modo conuenit sicut opinatus est Gordonius in hoc casu exhibens rhet r. Nee ratio sua alicuius est in menti eum dicit, ideo exhibendum esse rheubar. cum opti me choleram evacuet & relinquat uestigium stip. qua prohibetur fluxus uentris in hac pascione suspelius: imo stiplicando prohibet uentris lenitatem, debet enim uenter esse leniet sed non limricu debet enim assessare bis in die. Sit ergo λ- tutiuum huiusmodi in materia cholericas'. ani I. i. si M. uiol. pulpari debest. ana L s. seri caprini quantum susitat, pro potione misce aut loco seri caprini aqua duo. uiol. iiiii Iebest. uantiam sessicit,3 loco manni si non habeatur ponatur cassia sed in minori dos.Isbad Glut tuu stimat in aurora cum custodia, deinde non assumat lauatiuum aliquod . Si uero fluxum uentris accessarum timeret in pleures, tunc nec hoc nec aliud solutiuum assumat, maxime autem soluti-uo uti debet dolore descendet ite ad hypochondria. Virtute uero existente debili non consentiat phlebotomiae nec solutioni, de qua supra,tunc diuerte de aliqualiter euacua cum clysteribus lenit tuis mediis aut etiam acutis, in quibus cassa aut agamus ingrediariir secundum exigentiam, aut aliudhuhilmodiae proprie dolore descendente ad hypoclitaria, quibus utatur ita lis diebus aut alternis secundum necessitatem. Vbi autem timeretur luxus uentris nullo huiusmodi utatur. Meuiatio enim uentris a st e & uentostate excusat ab additione nocumetorum in hac aegritudinessit s pleti ress quidem fuerit phlegna Mica, acuetur sumendo cassiae 3.ώ. agarici praeparati 3.s.cum decoctione liquit. passulat . cum pauco melle. Si uero fuerit melanchaumatur eas iaca sena α epit humo cum horum decoct. nee non bustio ae Sepauco sacch uestrahatur eas iacum decoctaenae, de epith etsi uorum pectoralium,ubi autem timeretur fluxus uentri nullo modo ii tur aliquo solutivo.Diuersuum ci acuitatis humoris aequatiuum iuxta secundam intentionem.' sola meae M. i analuae M. x. alicis uitis ana M. 2. oriam uiol.M. v. nuptiaraelianaxmil. ana .r . incidantur aliqualiter de

bullianismul in aqua fiuviali quantum n scit pro lotione

amborum crurium,sed flores uiol de neni pharis ponantiar

in fine ad bulliendum. In hae decoctione debite calida la tur stomacho ieiunod: Dicemur primo pedes & crura a ge nia infra deinde eade hora immediate manus de brachisia eubito infra ipsi pleurae oppositae, licet forte regularius sit primo lauari brachia, deinde crura. hoc uero diutinuo utat singulo die stomacho ieiuno sui ε semel sed hora qua non assimit clystere suprascri tu aut fiat alia ex euacuationib.si prinscriptis aut diti ei sonabalescriptis. Diuersone asit eu uem sis ad cutim de ad partes extrinsecas postis super loco dolente no laudo, nisi natura id s se primo tentaverit, in quo casa adiuuanda est eu uenitas, scarificatione di sine,&ca rubi Mantibaoco appositis sed maxime hanc operatione de ne praecessisse ta phlebot.diuersuae et euacuatiuae, nec n6 minoratio materiae cuseluti iis de quibus metu est &dicet, de et ipsius eradicatio si fieri 'Tertia aut intentios. repercussio perficit eu exterius applicitis de no interius & domesb ee repercussi uis no sortibus,3: selu in principio priticipiante densi in augmento usq; ad duos dies Giter, exceptis iamr c inqui excipiunt quarta primi, de cura st ut quia materiansi sit uenenosa nee multu corrupta, no sit crassa de inepta repercussioni nec timeat reditus eius ad pulmonem,cor, cerς bru, de huiusmodi mora magis nobilia, nee corpus si teri tu ualdessit quia frequeter desint conditiones suprascriptae inrculsua coiter omittit ni. Repercussi usi aut domesticuest quo utebatur G factu ex cera alba de oleo rosaeeo simul mixtis,de pluries lotis cu aqua ros Repercusiua aute Mesue sunt satis sortia super quib.no praesumere, pracipue quae filicum ros aceto, balbust. In materia in cholerabbtili licenti possumus uti repercussi uis, ῆ in materia crassiori: adiuuant enim incrassinuo p parte ad digestione, oleuroseisiet satis ad hoc coueniens, aut mixtu cu oleo uiol. . arra intentio copletur cu digerentibus ta interius, exterius applici

iis Materia autem existente choleraouenit limoi .Raycideuiollae tui libaui J.r .aqua decoctaaordei, tui ub. seb. & ui an. 3. 3.mis sed inol. ponant in fine,hoc digestiuii caldum i

hyeme, aestate uero tepidu in aurora ne diu uel ori

186쪽

liores ad minus ante ream natuor dieb. continuis de dor. miat poteti post eius sumptionem, sed non amplius. i. h iis, militer ipsero per i Ioram imat, sussicus huiusmodi syr. eum aqua hor .dis temperemur. Si uero maiori extinctione opus sit addatur syr. de neta in re. Et si adbue pluti frigidatione opus fuerit addatur mucissi lii, I. s. resci antur autem omnia qirantum est possibi, te, quet constringunt sicut pGrtes ἄν apaueri lactucae: similia. iis uero conuenientes in materia choleraiunt aquae citrati, cucurane loris Indiquet solae elisac .aut suprascriptis seri misceri possunt. Si autem materia peccans fuerit sang. sint digestiua maioris abstersionis & minoris alterationis sicuti i suprascripti cum M aiors semaeo nimium Dig. iviuba ebri mnitium. gerentia autem exter uis applicitassim oleum uiol.&a g. dulcium secundum quanti tu quae uidebitur, in his debite cali iisundatur etia linea subtilis dicum ea ungatur particula dolens, deinde superipla extendatur de debite Ascietur eum fascia subtili ueteri,1. reuolutionib. Si uero materia sit phleg. exhibeatur aqua mellis

cui si opus fuerit admiseratur Oxymel simplex,sitiae liqui raptis, Ad iiiiiiisnodi.Si uero melancholia addatur his syriae bu ossa uel de pomis dulciu . Et pardormiter exterius ad dantur suprascriptis aliqua olera pectoralia magis calid.

attinentia e quibus infra, sicut oleum chamaemel. inta autem intentio, scilicet causae antecedentis eradicatio per

citur phlebot & pharmacia,phlebor . ergo bastica eiusdem lateris si opus erit iterata lebot.& hauriatur sang. secnnm dum tenorem uirtutis de quantitatem repletionis , sed non fiat nisi ex testieausa ne materia congeletur& sputum pro hibeatur & fiant communiter transam die tertia, obseruatis canombsiprascriptis in prim: phlebo. Deinde si fuerit matena praeter sanguita pharmacia educatur proporti

nata uirtuti de materiae peccanti , ut puta quando aliqua ex ea, qua suprascriptae sunt in secunda intentione obseruatis

canonibus ibidem descriptis, hoe obseruato quod inter hae ebor detharinaciam cadat dies medius in quo uirtust

Maurari possit.Sed semper morsis ne uentrem nimiu I

brices, est enim praestantius ut sit nimis stip . quam nimis i

bricus Sexta autem intentio est ut causa coniuncta murta digeratur paulatim, per sputum mundiscetur , de etiam piro parte insensibiliter resoluatur semper cauedo iuxta posse ne oppuretur. Mundificatiuum Iratrix.ralae de mundae a corti e suo J. s. hor. excorticat Hara est .I. I tui . s. v. uiol. M. auc granat.dul. 6aquae uiolat, da . candidi , penidioriam adraginam. Ja AEancillantur incidenda deinde minus bulliant adleuem imam usqi ad consumptionum tertiae partis an sat lutei longum, uiolamen addantur in fimne ad bulliendum de hoc tui tepidaut calid. gargariret Moneat in ore laniando, deglutiat squis in die maxime ii Ocho ieiuno. cui si opus fiterit amplius mi dificare de diis gerere addatur se liquiro. 1 semanes uae, simi aluminem. tum stigana dat de eo bulliendo fiat ivlςp longum. Et simplius fuerit opus mundificare de digerere addatur mellis uiol.ς. i. m. Mundiscatiuum eum sputo efficacius sonia sol pto,&digessivum. hi diadragachantii rig.. Nicolai 3.3-

eriter liquida . Si uero sanguis silerit in causa, viri turmaior absterso de minor in frigidatio. Et si materia fueritu sto aliqualis incisio, ad quae omnia confert oxymel cum suprascriptis mixtum de proςomplendo hanc intentione exterius ungatur ut intra. OleorummiolamygAul. chamanti lini, butyri ana. .r anisce, i his oleis debite ces . infundatur retia lini subtilis uetus & ininuatur particula, petia illa tνι iter infusa superextendatur dei ascietur, nec non somentarios L. ex aqua decoctaualuarumdemdini paritariae, ni graeci, maluauis emitum. Minuit enim dolorem & sp tum accelerat post quam sequatur inunctio,aut emplastrum subsecuens. Matii ratiuum diuuans, s. ad mundis indu de doloris se latiuum.RAliorum uiol . 3 an is altaea aeni. In Iccnugraeci anada. storiam chamaemel. meliloti,ana ue a. oleorum uiolanan. dulcium, ri recentis sine sile a

quantum suis vi impinguatim farinae hordei par duas, Mina Impartem una o quod suisciant ad inlitas

dum fores bulliant in suscitenti quantitate aquae ad faciem

dum bullitionem sussicientem pro emplastro, inde omnia sinuit misce ad lentum ignem de fiat emplastrumn c. super apotia oco dolente emplasfaroe tepidum apponatur & quandoque iteretur bis in die. Si uero phlegma fuerit in causa adluic requiritur minor infrigidat. de maior incisio,de abstersio sicut hydromel cum Oxumelle simplici, te str. de liqui ritia, quibus etiam aliqua ex suprascriptis possunt ad muceri, de potest fieri aqua mellis cum ficub. passulis , Sc liqiiir . nec non loci, depino addatur suprascriptis. Si uero melancholia suerit in causa conseri decoctio ex melle'alsulis, liqui ritia, lupulis, glossa, cui Oxymel addi potestn fuerit opus imcidere .Et si magis instigidare uis , ponantur uiolae in dec hione, vit addatur syrupus uiolaceus: de si magis uis mali rate addatur in deciatione semen maluae, cytoniorum maluauiicti e ficus sic. pingues, ac loch de pino cum svrupo, de bufossa, melle uiol.ox elle simplici , dccum mucilagine. semine maluauisci emine malus, se semine cytoniorum , fit adhoc sublime non enim sunt expolienda abilergentia nee incidentia maturantibus de remanentibus asperitatem se enim 'licitatur operatio.exterius autem applicentur infraq ripta. Recipe olei uiolarum,amygdalarum dulcium, butyri recen:issimi muci inis, maluauisicii migraeci seni. liministe, quibus si erit opus sertius abstergere addantur rM. dices linis de caules cum yro . Sed in materia melancho lica intenditur magis mollificationi , de in phlegmatica mans abstersoni. Vnguentum leue coii petens in pleurta ex melancholia Recipe mucilaginis, maluauisti, foeni graecinni, tyri recentis, medulis cruris uituli,olet amys. l. liliorum alba Saa rota. 3 .:.misce. Septima intentio, scilicet correctio accidentium completur, ut infra. si fuerit insta tia uigiliarum primo lauentur crura de brachia trahendo inferius cum decoctione dicta, insecunda intentione ex solii Iaaucae, malua, dec. Et ponantur in decoctione cortice papaueris albi de nigri , de etiam seminis hyostrami , & unga texterius tempora re iron cum diapopuleon addito etiam opiosi oportuerit.. Et detur etiam apud necessi item sympus de papaueresa sex semine papaueris de non ex cortice,sed cum cautela ne compingat sputumo od effet deterius, de si hoc tim retur detur cum aqua mellis, aut acua dec stionis passaula tum, aut milibus. Subeth, si accidat curetur odorata acetum ac Mum,deponendo tactas in eo insulas circa fiontem de tempora,de apponendo uentosta parti posteriori descen

deiid de faciendo clysteria ad hoc propcia se frictiones sortes, trahendo inferius ligaturas de recurratur ad caput de subet u Subueniatur autem phrenesi,si non sit uera, inducendo somnum,lauando crura de brachia,ut supra in sedatione initiarum super commissura coronali fiat embroca , aut mentum cum decoetione suprascripta pro erui ibus, de diuidatur pullus columbinus per medium de aspergatur puluis

os mi albi , & tepi us ponatur super commissura de cli,

mittatur per horam.

Si autem uentre existente stiplico, sicut est xit plurimum

in tali casu leniatur primo uenter eum clysteribus leniti uisti etiam cum acutis si oportuerit ac fiat phle t. quido materia est in ascensu ex sa cris , 6 ponantur uentosae intulis renatib. cum scarincatione sed postquam ascendit uirtute consentieme tat ex cephalica, aut phlebot. uenae frontis,aut e usiang. narium prouocetur,d: super caput ponaς embroca e aqua si ra scripta.Et unctiones in nrimis alte rantes, de somnum inducentes εοῦ in processu aliquantulum mastis reselusiuaeSi uero materia repat ad caput de neruos fiant tactiones in latere cimtrarioac super locis I sis fiat uncum oleo chamam liliorum at debite calid. Se inuoluanturiatdelis laris .de sant diuersones debitae per Anseri dee. Si uero accidat syncopis ex uirtutis debilitate subueniatur exhibendo modicum uini dulcis lymphaticum aqua horaui uiol. 8c contus pulli brodii consumpti. Si

uero ex raptu humorum aut uaporum ad cor fiant diuersinnes omnibus modis suprascripti sacconsortetur cor de spi-xitualiacum odoribus boni sciitis uero sedanda est eum hi meitatibus S uehementia infla nationis extinguetibus sicut

187쪽

ΙΟ. ARCU. IN IX. ALMAN.

oportet ut non sint silet. actu, Moportet ut misceas secus, ouid ex abstergentibus subtiliter,ut lenificetur sputum, i eiacch aut suc. granatorum dulcium.Et si fuerit sitis a caum te spiritualium administretiir liberras aeris temperati declinantis,sad humid. Si autem sirerit ab ebullitione choleraerub. confert syracetosus & uiol tu aqua plurima sedat enim sitim etiam aqua hor .fam,ssecundum ordinem se debitaminem .Fluxum sing. a naribus continetentem si fuerit et eti-eus non debemus restringere nisi modum excedat , Se si se rit non creticus propter exuberantiam sang. conseri tune phlebot. Se caetera, quae requirenda sunt in proprio cap. Ad similiter ex ebulitione magna cum extinguentib.& ebul ditionem sedantibus procedendum,ita tamen ut non compiniatur materia &ipulum prohibeatur. Fluxu ς uentris si acetat in principio morbi est secundum unum duorum modorum, aut propter multitudinem materiae praesentia regulationis naturae Se non est restransendus sequitur enim ex hoc

anhelitus facilitatio de delitescetia seb.Se est significatio b

na , aut est propter multitudinem materiae praeter hoc citi Hreguletur a natura, imo est sicut egurgitans,& est signine

tio mala, & proprie eum non sedatur per Dum constrictio

anhelitus &seb. iiiflammatio, tunc enim superueniet forte mors in mel ante,nec hic est restri endus nisi modum excedat sed obviandum malae qualitati humoris siue occulte sive manifeste impediente naturam ut re*ulare non possit, di natura ipsa fouenda est,ut non eadat. Si autem accidat fluxus in sine morbi aut precedente morbo est smiliter secum dum alterum duorum modorum . Aut enim est creticus expellente natura noctus,& separante post debitam digestionem,&sequitur ipsim incolumitas,&non est restringetas, nisi modum excedat, aut accidit ex debilitate membrorum turalium scilicet prostratione distestiuae, &contentiuae eorum,&sequitur ipsum mors. Huie autem sula eniendum

consertando utramque ui mitem eum interius Se exterius

applicitis, ita tamen ut sputum non prohibeatur. Alchola autem uel oris excoriatio si proueniat a utribus febri l . acutis, siue a vaporibus eleuatis ab humoribus putrescenti bus,aut in membris naturalib.aut in spiritualib. aut ab ipso ulcere in pectore,aut put. Se denotat multam ipsius ulceris corruptionem, subueniendum est cum his, quae dicta sunt in cap. proprio, cauendo semper,ne remedia localia sint stiptica multum impedientia sputum,quod esset deterius. Conuenit ergo retentio lactis in ore, gargaris. cum eo & dococtio tui ubalia.& huiusmodi in utroque eonseremia. R Iimen sex rerum non naturalium iuxta octauam inimone. it aer in activis temperatus potius declinans ad ealidum,ῆ adirig.sed tendens aliqualiter ad humidum . Vitetur aeruentosus&liaporosus,&shmosus &superflue humidus &aquosus, disimiliter aestuosus Se siccus. Hi autem esset magnum caunia in Biritualibus de sitis ardens & huiusmodi aecidentia cum cal. superflua posset aliqualiter ad nig. & hiimidum declinare, nec sit sus alus, uaporibus plenus, maxime existente spiritu anxio, iit eum anhelitus sunt subse itates & sit mediocriter illuminatus. Verumtamen si est spiritus anxius & uidetur infirmo,quod sussoceriir,sit mar sillim minatus,& sit redolens odore remio n6 initim,st eius semnus coiter septem uel octo horarum & magis noetiimus, uerum etiam in die dormire potest, sed non incipiat dormire nisi saltem distanter a cibo per una horam eum dimidio. Et dormiat non reuoluriis, sed quasi sedens,& in stu secundumque minus a dolore molestatur,uem iacere stiperlatus aegrum is adiuuat ad uendum.Sit eius corpus mapis inanitu, quam plensi, unde sollicite euacuet omnes supernuitates catam tales per os,nares,& sit sellicitus ad tussiendii. me sit,& non parcat doloriarabeatq; pro posse bis in die bene iuuentris, ante prandium de coenam, naturaliter aut medic,

nati auxilio eum cliner .uel suppositorio uerus solum assellet in die semel sui3ciet, similiter urinam no retineat, nee sudorem stringat natura inuitante,quiescat, exercitetur, uera frictiones suaves a pectore ii supplent uicem exedicitii Se diuertunt ad inseriora,fiant ergo aliquido stomacho ieiuno,nis senserit se debilitari, parum loquatur,ac uoce submissa. Sit gaudens siperans blicitudinem, timorem, tristitiam, gaudium magniam, recundiam,de omnes animi passiones excedentes euiter. Indiaetan ad ramor reli codum est Lad morbum,causam eius,accidentia ipsux ,eiij assislantiam a stitit,aut propinquitatem secundo ad sortiri ainem uel debilitatem aegri, tertio ad eius consuetudine, mi arto ad i us repletionemae inanitionem. Janto enim morbus est intusior de accidetia saeueriora de statui propinquior competit magis tenuis di

Causa uero morbi magis indicat de qualitate distae quam

de quantitate. Fortitudo uirtutis indieat minus de cibo exhibendum esse, licet plus pro uice Econtrario uimatis debilitas, consuetudo indicat tam quantitatem esit in iram, quam discretam cibi,iuxta aphorismu i . primae particulae, sub his duobus etiam aetas de caetera intelliguntur: frequemius

enim pueris Se decrepitis exhibendum est. Iuvenibus plus pro uice sed rarius, senibus primis mimis, & rarius, quam

caeteris. Repletio etiam multum esse attenuandum indicat. contra uero inanitio &e.

Sed pone quod si pleures cholerica uel sanguinea,medio

eris intentionis,cuius status des, eat esse in septima, secunda quod &plurimu euenit, in corpore medioeris sortitudinix mediocriter repleto,aetatis a i 9.ustue ad roan prima die naturali nihil debet comederessita solii bibere aquam hordeaceam, uel aquam saccablum,aut cum tulis aut syr. uiol. ita ut aqua sit tripla aut quadrupla ad tulep,quae si ficta secum dum artem,ut accipiatur hordei bene conditionati,niundi a cortice exteriori,quod prius tacetur cum panno asperso uehementer pars una, aquae bene eonditi natae partes uiginti,

decoquatur lento igne sine fumo ad consumptionem medietatis aut duarum partium auserendo spumam. Hie enim est potus medicinalis abstergens, lauans,sputum facilitans, uentrem lubricans, oppilationes aperiens de urinam prouocas. Si uero uelimus in sit potus tantum, fricetur primo sortiter& excludantur eortices intrinsecaeS: bulliat una pars eius

cum octo partibus,scilicet a ue una bullitione, Se proiiciaε aqua illa, deinde pone super istum aquae calidae lib.eto.& d coque cum iacilitate usque ad lib. io . Sitim enim & etiam asperitatem sedat,inflammationem extinguit, pectus & pulmonem Se guttur lenit,uentrem lubricuna iacit, praecordia humectat,resputum facilitat, haec secunda magis copetit ubi esset pectoris asperitas de siccitas inflammatio maior, de aliqua ergo iturum,quae magis fati ad propositum bibat ut supra, aut sola, aut cum tulep, aqua uero sacch.fit ut accipiatur,. i s ch.optimi,& io .aquae decoquatur ad cosumptionem tertiae partis, aut medietatis. Secunda uero die comedat

ptisanam horae fictam scilicet aut ex farina hordeacea debi,

te cocta cum aqua, aut secundum Mesue, ut haec aqua ultima descripta per ulteriorem decoctionem refundendo ashuc parum post parum circa decem partes aquae inspijetur aliqualiter quoul; habeat mediocritatem inter spissum &liquidum,& in cibus laudabilis hoc in proposito, e qua sumat in prandio Sc coena. Tertia etiam die eomedat hanc ptisanam altero ipsorum modoru fictam, scilicet tu brodio pulli parui. Et similiter in die quaria&quinta. Die uero sexta de septima in quibus est status aegritudinis ciaeci. a saeuissima, itertim redeat ad pii lanam primam factam in aqua& non in brodio, cui potest addere modicum sacch. optimi ad libitum. Die uero octava de nona cum incipit declinatio

redeat ad ptisanam in brodio pulli cum sacch. sed pullus sit

maior.Decima de undecima adhue pullus sit maior de sumat ptisanam cum pluri saccharo. Sequentibus uero diebus potest dare ptisanam cum pulpis pulli contiis cum s charo usque ad. .de post. .iam sere totaliter declinante aepritudine incipiat comedere praeter ferculum primo de extremitatibus pulli .Deinde ulterioribus diebus ex partibus maioris nutrimenti, de incipiat bibere parum uini aquos eum aqua sacch.de laticlam de uino dulci cum aqua praeuicta. Sed nunquam bibat uinum nisi cu aegritudo sere totaliter declinauerit, deprecipue dulce, sed solum aquam, de qua in principio. laeduolentibus prissianam detur temporibus propoditionatis amrg. aut lae seminum communium frigid. cum odio pulli aut panatella, ita ut panis sit quinquies t tus cum aqua calid. quamuis Galen. prohibuerit dari panem de fermentatum de non fermentatum, sed corrigatur lauando eum aqua calida , ut supra. Aut detur

diurn

188쪽

esum eonsummariam partes unctuosas eum si charo,aut sine saecharo. Aut cucurbita in Modio pulli , aut albi idei maluis, blitis, si inachiis. Similiter aui Iepadivae in declinatione, ut supra de pullo,& similiter pisces parui petrosi iam declinante aemuidine & oua sorbilia concedi postanti poma autem coeta concedsitur in sine mensae, de granata dulcia. Ex consectionibus conuenientibus in declinatione est marrapanis ex amygIaccharum & aqua.uiol.& pineae praeparatae eonfiat , se pessulae transmarinae. Et secum dum maiorem distantiam status post secundam diem est timet assanda dista, ut puta si debeat esse status ina .in tertia 1 e debemus dare contusum pulli eum ptisana,&ta continua bibimus us p ad undecimum diem,deinde usque ad quatuordorim, demus pii sanam solam postea declinante aegritudine redibimus ad ptisanam mixtam cum pullo contuso,ut supra.Si vero materia fuerit phlegmatica,uel melancholica, Se status fit mire propinquus cum suprascriptis iii crassabimus de sibi iliabimus utante,sed faciemus diuersitatem in qualitate ei ium. Nam in prima die dabimus potum solum, scilicet aqua mellis pauci aut multi mellis secundum maiorem alit mino rem cadi. fit secundum hunc modum .R. mellis clari lib., cliternae lib. ya, ulliant simul ad letitum ignem sine iunio ad nsumptionem tertiae partis & despumetur optime de coletur,aliquando accipimus partem unam mellis, &d e uel duodecim aquae secundiim maiorem aut minoremiuilammationem, & est magis delectabilis. Ex cibis eonu nientibus est biodium cicerum, aut pcisana cocta in Modio cerrum, aut in brodio eralium,aut in brodio bu ossae, & raginis, si materia fuerit melancholica, &kill imrum eborum,quae omnia possunt fieri eum Modio pulli aut sines cundum exigentiam temporum ipsius pleurtas, deinde deueniendum declinante aegritudine ad contusum pulli Se pi-ices & uinum,&caltera ut supra , licet secundum Plurimum dacius possemus incrassare inpleures phlegmat.& mesanchol. cum secundum plurimum status sit distantiora principio,quam in sanguinea aut choleri , & in his passulae 8e piis aleae prat paratae magis conueniunt Et haec diaeta est regularis tamen aliquando compestimur tumulariter dare uinum de contusum in statu quando uirtus diuoluitur Se deficit. ADtende tamen , quodpueri frequenter sunt cibandi a decimo anno de infra. Et senes a septugesimo supra oportet cibare Gquentlux, de praecipue infantes de tanto pluries quanto sint animosiores de habentes pilis de Oliditate, Se smiliter decrepitos cum non possint minum cibum digerere una uice Dabimus ergo insantibus qtiter in die nati ii, decrepitis ut silurimum.Similiter si pleureticus suerit a prineipio sufra modum repletus stabimus cotenti solo potu duobus diei des multiamsi erit inanitus aprincipio, statim incipi mus a piis . hor. Si autem resolutio non fuerit nossibilis,

imo tendit ad hoc ut suppuretur, quod maxime lignatur ex eo Obd non mundi fieatur in quatuordecim diebus, imo eres uni accidentia cum deberent minui, scilicet dolor sis. dis. ficultas de constrictio anhelitus,tussis, tunc attente consederemus an cum praedictis accidentibus, etiam auctis stet somtitudo virmatis an non. Si primum expecta suppurati neniat secundum, mortemArs uero producendi ad suppurationem,de ex suppuratione ad sanitatem sex exagit intenti

nes curati uas.

Prima quidem est apostem. maturatio: secunda ruptura eius tertia absterso de mundificatio:quarta incarnatio, de tadem illatio:quinta correctio accidentium sexta regulatio

vita. Intentionem primam complent res calefacientes t

perate de communiter humectantes cum uiscostate quadam pristit bente elli et sortem re lutionem ne separetur humi misceo, sed remaneat siceo permixtum, ut sit aequalitas in toto & eueniat aequalis maturatio per totum, Se hoc interest inter medicinam maturativam Se re Blutium, est enim, set ut tua otiuata uiscostate ne fiat retentio materiae. Imoses eius rei tutio per partem post partem de attinet magis oliditati de siccitati,quam humiditati. Mollificatiua antem attinet magis hum. quam aliqua istarii de minus est. nee estinui stativa, imo pororum dilatativa, properat enim ad hoe , ut humor eum aequalitate resoluatur, dequbd non remane tranes terres in fine. de maturatiorum quadam asministrantur interius quaedam dicterias. De interius applieitis temperate maturantibus est aqua decoctionis ficuum D. aut dati aut utrorum*, aut aqua decoctionis ficum se. passularum, foenu praeci cum aqua Se uino cocto aut sine eo. Et possunt addi semina maluauisci de maluat .vis sortiori repus est, ut in materia phlegmatica erassa, addantur radices siluin decoctione,dec. Si uero materia in caliditate excedat aecipiantur semen maluae, ton.uiol .hordei, de eoquantur in aqua susscienti eum sacchato,dc addatur etiam semen mali iauisti de lini si amplius maturare necesse si ierit. Possunt etiafieri ex suprascriptis, aut aliis mixtis eum his trochis loesi,

electaria Olid. aut frig. secundum necessitatem cum mucit. seminis lini, aut sem .maluae,aut seminis malua uisci , aut ev-tonzc exhiberi cum sympo uiol. aut aliqua decoctione delectabili de ex his teneat aliqua in ore, ga gariaet Ze bibat de

sumat actu ealid. Ex maturantibus aut extrinseris quaedam sunt embrocationes ex decoctione maluaru, althaeae, foenug.sem dini,Se similibus. Et administretur potius eum Hiro qua eum spongiis. Et eum sedare dolorem oportiterit addantur aliqua ex anodinis aliqualiter resolues lauicut patietaria elilotum de anethum. Et si fortius maturare uolueris radieestreos 3: ex mucit ne suprascriptiuum cum adipe gallinae de anatis possunt cri unguenta. Et diacluton eum mitellamnibus est efficax, 8e possum fieri emplastra, de sunt esse ualde eu maluauisto, farinis adhoc propriis, pinguedinibus, oleis,de caeteris quae in emplastris maturatiuis seni eousu ueriint.Et ex sortibus ualde covenietibus in materia phte nratica aut melanch. fiunt folia mulis in emplastro addita. Et adhue sortius radices ireos aut aliquid de galbano dissoluto in rob.Et adhue sortius si addatur aliquid ex fimo columbi, no , imo haec sunt causa ut materia ad cutem quandoque trahatur , sed incipiendum semper a leuioribus, habendum re- speetiim ad qualitatem materiae de accidentia, Se gradatim ascendendo. Se eum perficitur hac prima intentio quiescat in aere temperato d nante ad calid.Et sint eius ei Di maturantes sicut serculum ex malua, blito, siuesicla,atriplice eum oleo myg.3e ius cicerum abiecta erinia aqua,& kist, Se brodium frumenti,de ius caulium, de in secunda mensa ficus sie. passulae sine interioribus, da li,poma duleia elixa. See da interio perficitur,aut cum medicinis adhoc propriis, aut

cum motibus partim apostemata conquassantibus aut extendentibus. Ad quam intentionem non est perueniendum iiiii pracedente maturatione Se iam exiturato apostemate,quod signatur ex remissione doloris Se b.Sc multiplicatione grauedinis in loco collectionis. Medicinae autem sint calidae I nientes,siubtiliantes, sicut secundum Mesue syriapus de hys po, de prassio, de eius efficacior est syrupus herbae benaestur cum melle, aut decoctio eius sumpta eum modico serviti secum destentati Se cocti,ac sortius est e.eius eum semmento de melle. Et sortius eis est si addatur modicum bai rach,ac proprie cum natura est sortior Zeteb est remissa. Et in hoc casu laudat Aule.theriacam Se mithridatum ad eruinpendum cum eos alione caloris innati. Exterius autem applicetur emplastrum fietiam ex be est eum buturo ineantiquo Semelle, Scadhuc sortius si addatur sementum de fimus columbinus .Et fortius si addatur baurach. Emis striam etiam Brenn ex radice malua uisci, ireos reces, simul coctis de promisatis cum Tungia ueteri Sc sar. sceni graeci , de sem dini, de oleo liliorum alboru, est ad hoc e ax &domesticum satis. Et addatur fermentum de fimus columbinus 8e baurach si opportuerit. Motus autem adhoc conuenietes sunt tussis sortis, uomitus uiolentus, Seiacere superlatus aegrum de subito se ad sinum uoluere, uel econtra. Et in Meliora snteibi eius sorbitiones sementatae cum melle de ptisana ex farina frumeti&panis bene fermentatus, pessulae Seficus sicca,vana pini cum ficu s&amygd. de doni sunt optii. Et si cum his,quae dicta sunt,apostem non rumpi

tur,opus est, ut aperiatur cum ferro, aut cum cauterio, is

via difficile est inuenire locum saniel cum ferro perseram

o,aut cum cauterio nisi aliquis tumor aut qualitas mutata

appareat exterius. Praestantius est, ut a tali operatione ab stineas,nisi locus saniel per aliquod huiusmodi tibi manii stetur, de in casu etia quo manifestetur tutius est primo ea teruare cum cauterio pol si usq; ad costas aut prope, ita Iorirculam P in

189쪽

ii teaia et iratiost satis magna Se incidens seeundum incessum costarum. Deinde cum Phlebotomia perserare usque ad locusaniel . Et si cum phlebotomia prima uice non inueniatur,iterram perseretur secunda uice& tertia in loco cauteririto imo in dillinetis locis loci cauter irati donec inueniatur illud enim fere sine dolore seri poterit iam loco mortificato, ut supra.Debet enim in hae operatione paulatim incidere ne euphlebot .penetret interius S sanies in pectore colligatur& nat empyema. Et propterea huiusmodi operatio tisi est multum tardanda ne interius fiat eruptio .Et sorte ad his operationem conuenientius est pilum paruum ut curio paulatim extrahatur iuxta canon. ne uirtus dessciat, de con Gretur qualitas saniel.Si enim Nitalis alba cum paruoso rore fuerit, cum bona tolerantia,b ne sperandum est. Si uero cotratium,malum. Et procedendum est aegrum reficiendo secudum quod oportet A quantum oportet cum uino, ferculis,

carnibus laudabilibus , & huiusmodi. dii liter autem hoc

uulnus iactum sit, tractandum uideatur capale empyemate. Tertiam rem complent abstersentia,lauantia,& mundificantia inoe prius diligenter inuestigato qubd quandoq; sanies

expellitur per pulmonem cu tusci , & aliquando ingreditur uenam magnam resudando tandem ad lic par. Et ouandoque expellitur ad renes. andoque per concauum hepatis trist ad intestinaquq omnia sensus manifeste distinguit.Aliqua do in uacuitate pectoris colligitur, & ibide diu retenta perducit ad malas aegritudines. si enim mudificetur in .r sic bus perducit ad phthisini , ex mundiscantibus autem per osci tandem per uiam pulmonis sunt aqua sace. aqua hordeacea, aqua mellis, tyriapus de licui ritia , de hyssopo , oxymel si lex& tandem decoctio radicum lilii coelestis cum si prescriptis &syr.loch de caulibus &loclide scilla, & plurimi in asthmate conserentia. Exterius autem applicetur quae resoluant insensibiliter materiam in pectore contentam , de

cum lixe adiuvem ad sputum leui decoctione halasse, idest, thimi hysui, & ire os, uuibus posset addi lignum ballisti,

spica Macorus, huc g.idest, aristolochiae totuPae, quae dec

cito debite calida iniit tur cum spongiis in ipsa infusis re optime ex ptissis super loco edgregationis si ei&post

eorum applicationem ter uel quater exiccetur locus cu panno calido. Et ungariar locus cum oleo de liliis , de spica, dς anethoae alchan Ae cypero,& sortius est oleum de ire os de balli,noin euibus omnibus sic fratur maior res.lutiore exiccatio ad tur sulphur & a pnestum dest bitumen ii daicum, de a gentur cum melle,& adiuuet ad penetrationem, aut prius iungacirroximelleae proprie scillitico & d

super aspergatur puluis sinus est sit prascrinis, his autem ar um,idest a pigmentiam i opus est fortiorii resoluti

senicum,line addi potest. Si uero appareat materia ad uias urinae derivari, adiuue turicum decoctione radicum apii, sparagi, eniculi seni. cmmunibus alaechengi. Item cum brodio cicerum & sinulibus urinam prouocantibus. Si uero ad intestina derivetur. adiuuetur cum medulla carthanai, sita ann huiusmodi cum clysteribus trahentibus ad intestina mundificantibus scut decoctione agarici, tiliami, i pi,arist doctuae cum debita mellis quantitate de huius a. Sunt tamen quaedam quae sumpta per os adiuuant expulsionem per omnes uias su prastriptas, icut ius galli antiqui iuxta doctrinam Mesue cxl ite proprio de iure gallorum & gallinarum.Item aqua meis, liqui itir,hyssopi , capit. ueneris diuisin & coniunctim.

Item cassia, manna.& caetera. Et ex medicinis magis administrandis cum moibus chronicatur sunt mitridatum, theriaca athanasia,quae per omnes adiuuant uias aedicinis autem extremis sicut de piperibus, de arsenico, &sulphure & similibus non est utenuum nisi eum caetera non contulerint , incipiendo a dosi pauca & minori,quae ab authoribus scriptast, praecipuae a Mesue in mite de inlimate, &gradatim ascen dendo seruatis canonibus ab eodem scriptis in capite proprio de pleuresi,&de inlimate, sed iis non est utendum nisi eum in pulmone de pectore est superflua humiditas non corrigibilis per suprascripta,& seb.est remissa de uirtus constasta prius sui mistiis utendum est, sicut si ex arsenico S sub ure&croco fiant soana similes auellanis eum adiper num captae , & ex una earum Posita siler prunis recipiat ;

sumus peros. Si autem aliquid rivno ormetit dari petos,deriir drachasulphuris eum ouo serbili, aut detur dias, Duris descriptione Mesue tantiandem eum aquamaelisi mel aut pluries secundum exigentiam, &siquid nocumenti

acciderit ex exiccatione aut laesectione corripe cum comitrariis secundum canon. Mesue. Cibi eorum sumius eiceratus cauli uim irina hordei, ius galli antiqui. Condiantur j cibaria sua cum saccham aut melli, aut oleo amygdulcium, nisi febris obstet aromaticetur cum pipere , sed declinante materia ad intestina dentur, quae uentrem laxam sicut maluableta, atriplices & betonica, quae diemi r 5: leure , ues leu-.loga Declinate uero materia ad uias renum sparagi inauria, idest, pastinaca,& in secunda mensa dactyli, passulae, pineae praparat Munygdalsorec non poma dulcia iliter eutonia, declinante materia ad uias urinae.Potus autem sit uinum dies.ce,aqua mellis, aqua sacraqua hordei,&uinum de passulis,

uinum schesures, M. Si autem materia in concauitate pe ctoris colligatur ad nullam partem declinans.oportet ut perforetur aut eum cauterio actuali uel potentiali,& tandem

sagiteda, ut supra in secunda inretione Letum suit Aurincidatur absque ea eri ratione, locus autem incidendus est ubi aliquis exterius tumor apparuerit, & si nullus tumor: ppareat communiter fiat apertio inter quartam &quintam

costam distanter a sponditibus per quatuor de septem die .los in latere in quo per signa comprehenditur saniem fuistis collectam & paulatim sanies extrahatur, Sc locus muni

tur, ita uis opus fiterit iniiciatur aqua aut uinum melilotianicum cathair, idest,fringa,& tandem curetur,ut insta in capite de empumate. artam rem complent medicinae incarsenantes tam interius quam exterius applicitae, sed aliquando, oportet uti incarnantibus, aliquando redire ad mundi stan tia secundum quod necessitas expostulat, aliquando sinus miscere ex conuenientibus lac asinae,captae, iaccinum,& pecudinum plus incarnat, quam caprinum aut asininum, & g neraliter lae pluris casti& minoris serostatis est magis in carnatiuum, de econtra n is mundis tiuum, aqua horridecoctaeancrorum fluuialium ieeundum arte praeparator imae bolum armetiaecundum omnem modum administrationi δε multae alia medicinae, suae reperiuntur incapite det sputo sanguinis aut phthisi.Cibi autem complentes quartam intentionem lunt aves parim degentes in arboribus, pedes&partes uis is uitulorum porcorum huiusmodi, Arculis conueniunt tri . pannicium, hor metuum icta sabiriant,ptisana ex farina frunita mana; lumin hordeum riri, det lac coctum,&sercula quae An lacte sunt Caseus recens na, initus aut pauci salis, potas autem sit uinum mediocriter stipticum aut uinu dulce, aqua cali beata, aut aqua fluuialis ui fusionis gummi Arabici, de rob multinum &sym.eius. Soc Qitimam rem complent auxilia sedantia accidentia su se uenientia totius cura processis,quae sunt doloriab. tussis uehemens constrictio anhelitus angusti uitis, uigiliae, a mi natio cibi, quae tepore maturationis suspecta sunt sed mat rata materia suspecta sunt magis post eruptione aut diu re manentia mortalia & praecipue dolor,sebae strictio anhelitus angustia, solet enim haec accideria iuxta doctrina Hino maturato apostemate remitti de ipso erupto ad huc magis romitti seste post prima& secunda die, demit scut materia paalat immundiscatur, ita in dies paulatim emittitur. Si ergo conuariu horiun acciderit, quid aliud assignare possunt nisi morbitiumma malignitate & profunda corruptione, praes 'pue si sanies quae egreditur sit foetens, ii coloris &subitariti Nersi linit aliqua accidentia minus suspecta scut uigilia, sitis, appetitus de eius, quae possimi habere alias causas quiescetis ii itia de profunda corruptione, quae causae possunt x 'oueri de cyrtihi. Sed si sequantur ulceris malitia aut sint e pliora cu aliis acciden us sevioribus omnino desperandu est, haec aute accidentia corriguntur remouendo eorum

caulas, uod ex propriis eoiii capitulis cons eradu est.Setrare cople deditu iment sex reria non naturalita exiet intentionii suprascriptatu, de quo sius scienter actu ei in regimine pleuress Presolutione. Si aute permutetur ad putredine, ad comiptione quod apparet signis ab initio di , obuialidum est prohibendo causam antecedente aetuans in coniunctim omni auxilio superius dicio, milicet .

190쪽

is esse aius actores cum certum mortis immineat perio, an,& festino auxilio onus eum adiuuare, aut cauta coniuncta extrahatur per sputum & resolutionem insensibilem in hoc casu competit oxymel simplex eis adiuuet sputum & sua acetostate corruptionem prohibeat.Si uero ii duretur procedendum est cum molliscantibus interius& terius, interius autem cum sationea suae: comedatur & inure retenta deglutiatur,& cum decoctione sem. malilauistix a 'ton. passies.slauum sic. huti biodi mollisi cantium ex qua aliquid post aliquid bibatur , in ore teneatur& cum ea gargariretur.& exterius applicentur, quae mollificant exius qui in apost mirotico conferre consueuerunt priter accium,S: cum haec fiat propria membro eui applicantur , scilicet pectori haec ex propriis requirantur cap. Si uero permutetur ad cancrum nulla fiducia salutis habenda est , sed cus ip& hum. in procedendum , de cura blanditiva. Si uero

permutetur ad neruos, cerebrum,cor,&e. dicta est cura , si pra in correctione accidentium. Si uero permutetur ad ex-xuiora, natura iuuanda est cum attrahenti s & tandem cin

'post extrinsecorum est procedendum si uero ad pulmo nem & phthium procedendum est cura phthisis i uero ad pe neumoniam tune procedendum cura peripi eumoniaeae infra taedobuia um est omni ingenio possibili ne mutetur ad pulm euacuando, diuertendo, etiam cum uentosis

super loco pleuresis applicitis eum scarificatione α sae. αsmiliter quando permutatur ad loca nobilia. De peripneumonia. Cap. 63.

Prri eumonia dicitur et hi mologice cum prope pubmonem, di est diiunitiue apostema calidum in pulmone sue dite caliditas insit ei per causam essentialem siue accidentalem per putrefactione aut adiistionem . Ex ouo insertur quod nouus aut plandulainiit alia huiust nodi adube-lathphlematica aut apostaquosum, aut phlegmaticu mobie, aut septaros durum aut non purum . ovibus non insit calidius notabilis, nec per se,nec per accidens , esto quod sit in se, stantia pulmonis, non sani peri eumoniae quapropter distium de huiusmo, Aulefacit eapita. Facit tamen cap e thor in pulmone,quod est pustula parua calida pulmonis, quod ratione paruitatis no M'pectat peripneumoniam, licet

roget dici peri eumonia parua. Generatur autem terirneumonia dupliciter per uiam paulatim saeta congestionis Wim materia ex superstuitate nutrimenti . Atit ex nutrimen. in ipso paulatim congeritur faciens apostema, quod in dies paruatim augetur,donee notabiliter excrescat. Et hoc est secundum plurimum chronicum. aut per uiam defluxus, aut acer ro humiditate ad pulmonem catarrhirante, aut a guti e cum synanche mutatur ad pulmonem uel ad peripne mmmiam, aut a partibus pectoris eum pleuresis mutatur ad peris eumoniam. Frequenter etiam fit in pulmone aposto per uiam defluxus humoribus aliunde defluentibus &in pulmone congregatis nulla aegriuidine praecedente.Et extis insertur perapneumoniam quandoque fieri incipiendo,

licet, nulla mitudine praecedente quandoque permutand scilicet,ex ana Vritum . clauis autem coniunctae peripneumoniae sunt quatuor humores. Verum stequentius generatur a phlegmate , deinde s uaguine, raro ex cholera, rarius ex mela nolia. Sicut cotra muresis frequenter ex cholera,raro ex phlegmate,quod non absque ratione:cholera enim faciliter penetrat in rem densi , t est panniculus,& in eo retinetur. non autem scphlegma sita crassitie penetrat in rem dentan, sed bene in re raram in qua sua crassitie iacile retinetur. Esto enim quod cholera facile penetrat in rem raram,tamen ab ea sua subtilitate sicile evaporat de resistititur.quare aec. Est aut e duplex iocundum Mesue uera de non uera, sue propria & erebiag, id a nota: uera sue propria,ut dicit Melt authoritate Galeni, in quae fit ex phlegmate , cum frequentius eueniat propter causas suprascriptas,& minus mortalis. Et proportionanius perfluitati nutrimenti ipsius pulmonis, quae pnte alica, licet nutrimentum sit cholericum. in uis quidam

pinentur coni rium maxime.

Ait diremia. I . reprehendens Mes dicentemsi per uitatem mittimenti pulmonis esse phlegmaticum eum

potius fit choleri cun debet enim proportionari nutrimet to suo quod est tangaholer. Et consequenter secundu Conmol. haberemus dicere per ne uinoniam genitam per uiam paulatim factae eongestionis esse cholericam & acuta, quod est contra sensum. Licet concederet Concit.peripneumonia genitam exsuperfluitate accidentali ipsius pulmonis,quae inest tibia catari his descendentibus , & a uaporibus i toto ad

ipsum eleuatis esse secundum plurimum pille alicam.Sed sequendo Mesre cindendum est strinuitatem nutrimemti esse contrariam ipsi nutrimento, licui nutrimento ossis couariatur medulla. Vnde quia nutrimentat pulmonis est in Iericum eius seperfuitas est phlegmatica . Sed colura hoe sunt multae instantia, de quibus alias. Sed in summa secundumncit concedere habemus omnem peri neumoniam genit amyerui paulatim sui e congestionis esse cholericanae aut a sanguine acuto,sed per uiam defluxus quadoque phim.

quandoque cholertim lecundum naturam humoris nitem, iaceti undum plurimum phlegmaticam propter causas sit pras raptas. Sed secundum Mel. si per uiam paulatim factae congestionis seneretur,ex nutrimento esse semper chese meam aut sanges autem ex supersintate mitrimeti,esse semper

phlesmaticam: si uero per uiam destinus quandoque phledimaticam quandoque choleri .

Signa quo lignificat genus aegritudinis, scilicet te peripneumoniam eam ab alii dispositionibus distinguetia,

quaedam causas eius, quaedam quod sales ris sit aut mortalis, Nam tempora elui uaedam modos terminationis, qii longitudinem &breuitatem ,&c. Terminatur auten quinque modis, ut supra de pleuroli.Aut enim re luis uelis letabiliter uel sensibiliter cum eius materia paulatim per

putum euacuatur,aut induratur,aut permutatur, uel ad ea

put , vel ad neruos, uel ad pectus,& transit in pleur. uel ad

exituras mani sellas,aut eius materia per urinam , aut etiam sux .uen .euacuatur, aut maturatur, aut putrefit, ut superi inpleures. m.

Significant peripneumoniam ipsam seb.acuta, & caeteris paribus acutior quam in pleures propter cordis propinquitatem maior tamen aut minor secundum causani facientem

ipsin Constrictio anhelitus uehemens & maior qua in pleurest. Altus tamen uelox & Dequens est anhelitus secundum sebanagnitudinem,& est cum mUna necesiitate euentandi ita ut arbitretur se ex proximo si fiscari.Et quandoque infirmus actus erigitur &stat erems secundum eam positi nem quae orthopnaea uocatur, &multoties non potis bib re & non nisi male Imui Dolor extensuus di grauativus, pungitiuus, sicut in pleuresi, Se est dolor extemirus in pectore toto,licet magis in ea parte in qua est apostema procedes ex pro ndo ad partem thoracis e ad dorsum secundum i cessum medias lini,& panniculi tegentis pulmonem, pulsus secundum plurimum undosus&dauersis multivn , freque tior & rarior secundum necessitatem. Haec diuersitas pi ouenit propter uehementem gnam naturae contra morbum,

di econtrario non tamen semper est undosus, utputa in pe-Hpneumonia choleraut melanch. Nec potest dormire super dorsam, nec super latera, nec super faciem, sta oportet ut dormiat sedens dicet secundum plurimum minus molestetur dormi super dorsumquam super latera. Et coloratur limgua secundum naturam calidi apostematis, licet secundum plurimum sit inui scara&adhaereat ei digitus tangentis , repropter multitudinem uaporum ascendentium superiora quandoque incrassatur collum ut appareat,sicut uenter plenus uento,ut uidissit propter hanc causam rubesunt misi,

lae, ut uideantur tincta .Et secundum plurimum apparet plenitudo & extenso in tota facie &collo,& oculi rubefiunt tumescunt ut uideantur apostemari. Tussis in principio si ea fine sereatu,sed procedente aegritudine eum screarii pluriaut pauciori secundum quantitatem materiaeci eius di stionem,& ut mitis sortitudinem. Vrina ruri aut subruta. spuinosa, liquida secundum plurimum. Et quandoque sublingalis, de hic screatus est nequenter spumosus propter com lusionem aeris respirati si b humiditate quae expellitur&Propter uaporum irrultitudinem. Aliquando aduenit subet limateria existe ας Diligua ea aut sana. cum milia uapora