Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

211쪽

Io. ARCU. IN IX. ALMAN.

destinii , eum oporteat uirtutem uitalem ad quamcum e m

perationem cono I re.

Haee autem pra beatio immediate sequitur prohibitam transpirationem,&prohibita transpiratio oppilatione, quae potest esse coarctatoria ab autore multo aut erata, & uiscolo,ita ut aer sufficiens non inviit in di ad cor per ipsus dilatationem,& arteriariun constrictionem, neque uapores fumosi possunt egredi, neque spiritus ad membra transire per ipsius constrictionem 3e arteriarum dilatationem. Haec amrem oppilatio erit in origine arteriae aorti, aut arteriae ii natis , de potest oppilatio esse attenuatoria propter causam comprimentem cor, sicut capsula cordis apostenrata, aut si Dperflua aquositate repleta , aut propter apost. in ipso corde attenuans foramina, ipsi coarctando,aut torte humor, aut uapor malisnus isdens ulmitem motivam cordis, quapropter

non posset ipsum susscienter dilatare & constrtingere sepilationem autem carnosam credo ramissime' contingere e

tia causa immediata est paucitas&subtilitas spiritus , quare non superfluit super illum qui est minera, id eu in corde. Alia autem membra erunt sine 'iritu naturali tatem susscienti ad sensum Se motum. Haec autem paucitas sequitur omnes causas resoluentes , &quomodocunque spiritin pauci Mantes sicut famem , exercitia, balnea,euacuationes , a rem malienum orsus uenenosertim, febres prolixas,& D

milia Seessiimtymia autem descriptiue est des laudito minoris partis plurium uirtutum motitiae& sensibilis 3pter tres causas in lyncolli explicatas, aut aliquam earum, sed diminutas in comparatione ad causas syncopis, ita ut liminumia sit uia in syncopim scutisneopis est uia in mortem . Elt enim iit sonat quid nominis desectus uidam animositatis ad se sum & ad motum. Casus uirtutis subito apud A. est destri

cito maioris uel notabilis partis uirtutis motiuae uoluntariae absque nocumento notabili in uirtute sensibili, aut in motbua naturali aut mixta,eontingens propter desectum in uirtute uitali in tempore ualde paruo & absque causa multum mani se ita .propterea dicit A.hoe plurimum contingit ubi non est dolor neque solutio uentris,neque apes . magnum, neq; euacuatio magna; & sc de aliis catilis manifestis. Et his dispositio licet contingat propter defeetiam spiritus uiri intis uitalis, tamen est passio uirtutis animalis,qui debetur instrumentis motus uoluntarii. Causa immediata huius casus uirtutis est desectus spiritus uitalis in instrumentis uirtutis motiuae uoluntariae, per quem licet notabiliter minuatur motus,non tamen sensus,cuni pauciores spiritus &magis subtiles sussciant ad sensum quam ad motum . Causa autem paucitatis & subtilitatis spirituum in instrument. motus uoluntarii est, aut quia a corde non transmittuntur, quod potest esse propter oppilationem in viis transtus ipsius, scilicet inuenis & arteriis, ita uteria quandoque omitentur uiae anhelitus,quae oppilatio plurimum fit ab huniore phleg . liquefacto subito fluente ad uias transitus, non autem ita ab humore melanch. cum non sit aptus propter suam terrestre itatem ita faciliter liquefieri & fluere ad uenas angustas,nec ab hinmore cholerico qui propter suam subtilitatem & paucitate

non sit aptus ita facilitet oppilare. Neque ita frequenter ab humore sang. uia sang. stuens multoties suffocat & int edificii sui multitudine. Item fluens extra locum naturalem facit synoeliam,& sacilius putrefit quam caeteri humores fluores extra locum naturalem. Quapropter est raro causa s lius casus uirtutis & syncopis. Et aliquando cor etiam non existente oppilatione non transmittit spiritus propter nocumentum propitii aut per coitatem, cuius causa non est ualde manifesta, imo potius retrahit ipsos ad se. Cottas aute se

quenter est a stomacho.Et aliqn eausa easus uirtutis est spiritua de humorum subtiliatio in stabitantia sua,& quia recipi sit resolutionem, e proprie in s . Est ergo hie casus uirtutis apud A. ii postio quaedam inna meopim, propterea quam doque antecedit syncopina,qnq; subsequitur,ubi uirtus non destruitur nisi a neruis & lacertis ipsis existentibus ab ea uacuis, uare homo fit non motus nec remouetur a suo siluae

dormitione sua,id est dispositione siniti dormienti nis eum labore. usa illius est accidens,id est, cumentum qiiod diximus. Nam cum uehemens fit, iacit cadere uirtutem ne

uotu integre, di se si syncopis aut mors. Et si non fit ueli mens facit cadere uirilitem neruorum re lacertorum, Se sic sequitur eata vimicis.Differentia autem inter esum uirtutis,&lipothmiam est, quia lipothyma non connotat quia fiat subito, id est,in tepore impercepto & sine manifesta causa sicut connotat casus uirtutis subito. Et secundo quia coniv tat,quod fiat sine manifesta laesone uirtutis seesibilis. scut connotatur per casum uirtutis. Disserentia uero intere dum ut mitis Se syncopim patet ex distips, est enim minor

fiscopi antecedens eam transi in eam cum intenditur. 1

Item sequitur ad syncopim cum syncopis remit inir. Hi tamen tres termini quandoque accipiuntur ut synonynu.

Caust immediate socopis sunt ii tres, quae sunt in disinitione expresse, Gicet attractio totius aut maioris paretis spiritus adeor, secunda presbeatio spiritus in corde, ut non inueniat spiraculum, tertia paucificatio spiritus in toto ut non superfluat praeter illum qui est in nunera:omnes at aliae causae numerandae praeter has induc ut syncopis media te aliqua aut plurib.existis. Causae ergo πis sent mala complexio in corde euiuscunque generis fiens Mit farusne materia aut cum materia cuiuieui e genetis si notabiliter imprimat in cor.Item dolor eordis, pustula parua leuissima, solutio continui eum paucissimo su inis fluxu,& paucissima spirituum resellatione sunt causa,ut cor nocitum de debilitatum attrahat spiritus totius ad se Sed apostema notabile in corde facit syncopim,spiritum p ocando. Solutio 'tem continui notabilis in corde mediantibus his tribus ea

sis est eausa syncopis,sed oppilatio in corde, se malus stus ius facit syncopim spiritus &eor probeado, de smiliter multitudo sanguinis de aliorum humorum existens in corde. per

communitatem uero aut a toto,sicut, cum corpus est res

tum singuine & aliis humoribus superstuentibus in quanto,& est repletio quo ad uasa tune materia subito fluens ad cor est causa syncopis praefocando. Et aliquat humor existens

in tiato alit in uenis magnis peccans qualitate maligna, manifesta uel occulta absq; multitudine fluens ad cor aut est mans est causa syncopis, aut praesecando,aut spiritus attrahedo. Et quandoque oppilationes exissentes in toto sunt cainsa syncopis,quae non sunt solum a multitudine , sederassitie de uiscontate.Et mali humores multieli cantur ex malo desuperfluo nutrimento,de malitia digestionis, quapropter sparguntur in corpore,replent uenas de oppilant meatus,& priuatur corpus nutrimento, de non sunt apti conuerti in nutrimentum,quoniam propter suam malii tatem Se multitudinem habent proportionem supra naturam,&cum hoc complexio corporis eomimpitur. Et quandoque comunitas esta toto,ut in febribus, maxime pestilentialibus mittendo ad cor uapores putridos maligna putredine. Item in syncopali minuta mittendo ad cor uapores cholericos & acutos , tiam malisnos qualitate occulta, aut etiam manifest repentes ad os stomachi, quod maxime contingit in principio raroxysmi. Item in fiscopali humorosa propter uapores fit id. vitreos cor instigidantes in principiis paroxvimorum, re etiam quia corpus non nutritur, eum itiuum phlegma ubtreum non sit aptum conuerti in substantiam nutriti, & etiaita oppilet ut bonus sanguis non possit ad membra penetra- .re. Item incrisibus stasqfisineopisypuapores a materia

agitata ad eor eleuatos,&quia materia fuit aliquado ad aliua membra nobilia, quibaeor copuitur, aut quia fit sileoua euacuatio. Item per communitatem a dolo M. fortunis in quacunq; parte corporis fuerint. Item euacuationes se tes resoluentes spiritus sicut sudores,quaecunq; aliae euacuationes sortes,sive a tot sue a membris particulatibus scutfluxus sanguinis nariu haemorrhoidalis, mestrualis per phle- t. aut per aliam solutionem c nui.Item solutio uentris, nimius uomitus,sicut in cholerica passione. Item fluxus nimius aquostasis uentre secto in ascite, aut plurimae sanies secto pectore in empyemate aut quocuq; alio aptae te ma no nimia sanie fluente. De resolutio super sua insensibilis 1 uens raritatem pororum Ze humorum subtilitate & similes causas.Fatiles quoq; superflua in inlatibus de decrepitis, deinde in iuuenibus & conualescentibus masis, e decide tibiis,qua aegri &sani incurrat syncopim ex tame . Et omnia corpora sic.ust, illiu humorumdatorii pororu& acuti sensis

sicile ex fune incurrunt syncopina, di in aestate disicilius to

212쪽

rerant,quimini me. Itiam macies te extenuatio Percviri inim emu h a membris particularibus scuta cer

bro: nam cum in eo accidit oppilatio integra, & est apos xia fit se opis proculdubio Sed per comi nitatem astomactu sis equenter propter tria. Primum,quia est propi cordi. Secundo,quia uehementis sensus . Tertio, quia est miseraeollectionis humorum diueribravn , quare facit

tractis interius. Seeundum est pallor existens in sui e , sin-gmine petente interiora. Tertium palpebrae non eleuantur pauci notis in musculis earum spiritibus mouentibus eas. artum apparet in oculis debilitas motus & liuedo propter eandem causis. Quintum uisui apparent imaginati nes non eoesbetae , tum ex inordinato motu mirinium, tum ex uaporibus ad tyos eleuatis in amatione languinis , cum Septimum apparet ros quidam frigidus in toto corpore quibusdam humiditatibus subtilibus culaneis calore depauperasse opim,quia i rigidat ualde scut in lismo, aut quia ca' conuertitur ad interiora Sextum instigidantur extrema prii emit ualde aut quia dolorem emit ualde Et haec fui pro postea totum corpus ealore amplius conuerse interius pro prassentiam materiae calidae, imgid ulceru bothor, it apostematum in eo, proprie in ore eius. Et ouandom isa syncopis est permutatio materiae Panchis,pleuress, perip turioniae ad partes cordis subito. Et quandoque est propter uiscositatem materierima in poris, quare oppidant ..te proprie in numbris anhelitias,&quandoque pernitatem a splene cum superilait mittendo mesan

i ados stomaehi,&seniliter per eommunitatem a mira--enterio mittentibus uapores mela Micos ad cor. temper commimitatem ab intestinis, maxime cum in eis septinuunt uermes momii, aut uiuentes, quia quandoq;

stendunt ad hos stomachi.Item per communitatem alis euentibus exterius per poros cutis debilitata contentiua uel forte ex congregatione de suffocatione S: ignitione caloris in corde fit sumam effrinatio, unde uapores quidam uenientes ad cutis superficiem codensamur a frigiditate ei tis de continentis in numid. quadam appa ste in serma r ris incutis ni perscie . aut im, impotentia ad loquendum&meros motus ex desectu stirituum in instrumentistus . Nonum, fit quaedam mirea ore stomachi cordi compatientemel ipse aeque cito sentiente nocumetum sicut de cor -atem amate propter acuitatem sui sensus, uel sorte ui initatione hum ita maxime cum fit presecatio menstrualis aut spematica . . rum aliqui humores profluunt ad ipsum. Praeterea medici Item per eonvivinitatem ab hepate mittente sanguinem, di sint attenti cum phleuotomanissoluunt, in P dunt, imini, ex- humores seperfluos se lacatum ipsum , aut nuti olamin trahunt saniem aut aquositatem cum uidet ista signa, desistae

res, aut uapores malignos sua qualitate mani testa aut occul in illis operationibus&remoueant eausam futuris neopistata. Item per imi tatem a capsula coriari cum apost &si accirint haec sima summe seneopis in principiis par matur, aut superflua aquai mur , 8c idem est iudicium in xysimorum,aut in quibuscunque 2iis casibus, prouidearas

caeteris misi is quila corpotest compati v iopter serie cundum opportunitatem, syncopis confimietur. orem , aut quia non deberet transmitte i Signa causarum debilitatium rei oluendo spiritum &paure,aut quia transmittit humores,aut uapores supersum, aut ei ficando ipsummotiscantur ex praecessione euacuationum. malignos consequens cera membrorum me aposte aia, Item ex diuersitate pulsus uehementi eum uicissitudinibus aut comiptiones ii, tum me aromam, aut materierum exi ex prauitate maxima. Sira autem causarum sui3 antium stentia in eis. uis autem primitiuae sunt Qui uenena si ' Lnt,quia sentit Ner cor tuum susicari,Si praecesserunt eauma demorsus uenenosorum. Item aer malus inspirarii sicnt is uocates non inanientes, Se permutatione materierum

p lentialis de eadauerum fetentium & fouearum, quae diu de membris alijs ad eor,& pulsus est ificator horum: naueterunt clausae de aperiucia r. Item supersim uigiliae de exer eum est profundus uirtute constante significat materiam eqQtia fortia de continua.Item nimia inanitio de refello. Ite primentem,Sc cum uirtus non constat significat mortem.Si accitantia animi exteminantia sicut timor,tristitia, gaudiud: huiushu,dicum superfluunt. Sed hie notanda sun liqua Primum cum aliquis inconsuetus syncopi re inpiae tu myssimcopirat, piae tomia non existente superflua patitur aliquam aegritudinem in stomacho, uel habet stomachudebilem uel nimium fossibilem ficile susceptiuum materi rum, quorum nullum ante habuit. Secudo notandiam quod quando materia decrepiti sebrientis eliquatur destitit adsto ira hi int,sicit syne piis aut sit frigiditate, aut sui caliditate putredinali,&hoc magis accidit in ipsis decreeitis, quia maceriae eorum sunt magis aptae ditatui & moueri ad interiora Quam resolui, aut moueri ad exteriora, quia febres senum mi sepulti quarta primi capitulo de rigore. Tertio notan Idum, causa quare aliquis syncopirat in prima leboto micunque exolvuntur sortiter, de frequenter si manifestam est quia occurrit sibivii quod inconsuetum faciens agita occasione epente moriuntur, idest, syncopirant Dementertionem in sanguine,unde cor patiens propter illorum agita re sortiter,idest,completa syncopi sine manifesta cautiueil μgnaeausarum*ncopis per retractionem seirituum ad eor, sunt,quoniam absunt sit a causarum inanitionum 3e setacationis,de quibus statim dictum fuit, de pulsus non est eum rata paruitate de diuerstate scut, cum syncopis sequitur inanitioneminec cum tantapros datione sicut cum syncopis se quitur sit rationem, S: hoc signu attendendum est in primcipio non autem cum incopiratus appropinquaret morti . Si ca arumst opis peressentiam hahentur per abnegationem aliarum causarum tam primitiu'm quam hercommunitatem. Et secundo per inna debilitatis Si si euius noementi cordis per proprietatem,quae ex dietis in tremore possunt esse manifesse. Tertio, quia frequetatur senereis

si causa sit fortis Se fixa. Vnde Hippo. i. Aphor. Aphori .

dum, quod causa quare aliquis lyncopirat in prima Pute to micunque exolvuntur sortiter , de frequenter si manis, noua,est quia occurrit Oiaei quod inconsuetum faciens agita occasione epente moriuntur, idest, syncopirant fremeitionem in sanguine,unde cor patiens propter illorum agita de sortiter,idest,completa copi sine manifesta cautiationem attrarat spiritus ad se, alit sorte cliniera agitata repit cet,primitiua,aut per communitatem subito moriuntur: 'ad stomachum, cui cor compatituri, autem magis accidit Dincat enim sortem de fixam c am esse in corde, unde Ii- in prima phleboto. propter timorem rei nondum expertae . cet pluries evadant tandem moriuntur. Tremor quoque freSed contra hoc deberet magis accidere his, qui uulnerantur quens Se continuus significat nocumentum per proprietate propter causas suprascriptas, consequens contra experiem nis pendeat a nocumetuo oris stomachi, ut capsulae cordis. tiam Dicitur quod non accidit illis,qui primo uulnerantur, Signa autem malae complexioius, oppilationis malistus ab quia fuit intenti ad fugam uel ad persecutionem, unde spi- lutionis continui,pustularum, apostentatu,& caeterarum caudius de humores non concitantur ad stomachum nee ad cor satu posita sunt in cap.de tremore cordis T 'em in calvi ea sed ad instrumenta motus,&c Vltimo notandum,quod mul- debiliter imprimunt in cor,faciunt tremorem, de sortius imtoties est phlebotomia emila syncopis propter infrigidatio- pcimentes faciunt socori ultimate uero mortem subita. sem mi Moriuatiuedromeria uinis&spiritus euacua- Signa autem multitudinis humorum in corde sunt, quia

apparet habenti eam cor susi ari , distinauitur autem inter unumquodque humorum per signa superius dimiti trem re e disci igna autem si copis per communitatem ab alijsnem . quae fit priuatim propter sanguinis 3c spiritus e uationem, de positive propter ingressiam aeris seisidi circumstantis,& tertio fit melior euentatio sing. de spirituum sang. euacuatio, unde ε.primi capale cura oche Syncopis insti

idat complexionem sortem.

Signa attendenda sunt Primo illa quibus ponitur Gerε- ita inter se opimatabeth, amplexim, depilam, congelationem, praefocationeni matricis, qua dispositiones multum conueniunt: haec autem superius posta fuit ut in cap. de amplis. Secundo attendenda sint ligna propinqua syi piscitu accidit sibilo. Primunta milioratio pulsis spiritibus

membris,sunt quia praecesserunt nocumenta aliorum membrorum, cum quorum cremento crescit, a diminutione di-ntinuitur,& ablatione aufertur. Signa autem causariim prismitiuarum sunt ipsaemet causae.Signa autem oppilationis &repletionis, tam quo ad uasa quam quo ad uirtutem , tam in

toto quam in membris particularib. Et signa domini; cuius eunque humoris: si non sui sciant, quae sunt in capit.

213쪽

de tremore eordis , perquirantur ab Aluc secunda primi, in cap. prptiis. Prognosti Primum opis confirmata,idest pendensa ea issa non remouibili uel co rmata, quia existens in ult, ma sui malitia,non recipit cura,pr 'rie quando inducit ad uiriditatem iaciei sisnificatem extinctionem caloris innati

de conexionem colli, omnino debilitate uirtute motiva. Hie enim aliter syncopiratus fortasse non eleuabit caput utimspiret aerem, natura aetente secundum ultimum conarum ducaput elevabit morietur, unde constrictio pectoris quaes ouetur,fiet a membri grauitate,non a uirtute. Seciliadum est Aphori simus stilina eslegatus ruicunque frequeter, M. Tertium s opis etiam frequens sequens nocumenta matriere, de aliorum membrorum cordi eommunieantium secundum

plurimum est salua,nisi causa sit ultimare fixa

SI cum cordis tremore 'erit pulsiis Gocitas ct febriuaeger ex basiilici est immodus: et trochisiaconi orati

cumsuc. mesorum acet virum in potu mi tribuod . Qui recipiunt spodii,si . cur.*ris,endiuia, lactuce portulacae, re sandaues. onmium partes les. Orv quoque pondere aurei unius ex eis si matur ea hori tria grana ordei pondisrex quibus cumsucco macianorum com

missant tractisci. de quibus in potu quotidie unius aursodus tribuatur. Pod per duas hebdomadas feric uenit. solem hae non Uecerint; lac, de quo batyrum a extra.

ctum, ad bibendum detur. ipse aeris nutriatur expinis eum aceto,σμ acetoso. ympum macterea acetis face fictum bibat. autem cum tremore cordis noti

furit seb.ttractissimi an potu sumaturreri recipiunt ma

flictis Bicae it laesionamgariopbg: sic. nuc. musca bebae, cardamaratoris,selbanae, corticum citri ommuana pondus t ranus sextam drach.inuus, ex his omnia hus cum vino bene redolente conspersis fiunt troch. est cor 'xtinis Mopi tremori cordis. Electarium diamus praeci sim tuta ad nncopim trinitia ordisq; tremorein,

orum partes aquatit.Ex quibus omnib'puluerietatis Duela, o. Iumaturi margaritam minutaru, coralli rab.eubebae,

ch. , onusti labare, adchi puri, dracb. s. conficiantur cum

melle de mira L ebulu.hoc enim electarium a frigidit rem stomachus digestiua initudinem optimum Clit.

co di, mrasi dupo media interii inmae debilitatem tu ue

l mer syncopim.curatio igitur est uniuersitis. Ex basilica est minuem in ua ut inquit Aule. Hur ii repletion in eordiu non si nisi m sin ine . de vapore nocentia termiis citrilli,enia. ortulae. J si uuant urediui scinia remissus inuisi in i gra recupem uinutem. Ex acet-

Ras, indulgens breuitati intendit in hoe eap. simili agore de tremore cordis, &svncopi. Habet hoc cap. duas paseres. In prima agit de curat arum pendentium a causa ealida. in secui a , de his pendentibus a causa stig. secunda ibi. Si

autem cum tremore. Prima iterum in tres In prima curat Pyhie tomia. In se eunda per infrigidantia. In tertia per diae tamdecunda ibi Trochisci de eamphora. tertia ibi. pse uero nutriatur. In prima parte iubet me tomiam de basii ex. thd uerum est si sanguis peccauerit solus, aut cum aliis humoribus permixtus. Phlebotomatur autem basilica dextra ad remouendum repletionem sanguineam Aed sinistra ad remouendum repletionem uaporosam. Secundo, iubet dare

trochiscos de camphora quaque die usque ad duas hebdomadas,quorum sumatur aur. 1 .& misceantur eum 3. I.aut circa succi pomorum acet. Vel ips trochisci in sorma pitulatia sumantur primo,& post ipsos immediate bibat j aut citra succi pomorum dictorum, qui si depuratus per decoct. Mitper resdentiam. Succus autem pomorum rubacrium qumium copia eil apud nos, est huic proposto conueriens. Hi

autem trochisci sunt consciendi eum sita pomorum inacianorum .Qtiae poma apud Dioscori colligantur in aestate, sed apud Serap. in uere Et secundum aliquos daeuntur maciana a loco originis , sed uice illorum possumus uti succo pom rum acrium, duae apud nos sunt, Se etiam in aestate collim riir. Debet nie enim succus esse frig. sip. non mel qua sunt manifesta.Sed hie nota, nihd Radis in trochistis istis is posuit elocum. Sed eredo quod sit ille ouem Micit i. tertii intendit reprehendere sicut in multis aliis locis consueuit. Credo tamen inlinendo Auic istos troch. fore maulanti res si adderetur tantum eroes quantum est camphora scilicet gra. 3 .pro unoquoque aureo . Secunda pars habet duas pasetes.In Prima curat tremorem cordis, & h copiis pendentea causa frigaeum trochiscis mus. In secum a curat easdem cuelectdiamus. Et varies patentemane, idest, cardamomum iminus. Et manisollam is, quod illi trochises sum eat. &M. circa secundum gradum stiplicitate participantes sibi uiatiui,aperiti uianaxime consortatrui eordis,cerebri stomachi, re membrorum naturalium. Descriptio etiam dianauta est manifesta,& est eallidum &sie in secundo participans stipibove siritillativum,aperitiuum,cons briatiuum cordis, ceu briatomachi, membrorum naturalium, in quo omnia imgredientia sunt est et et margaritas,corallosa ara , quoium cones superius stati Modaeum melle dem, robacebulmini, idest, deribolis concitis, qui multum ualetineonfortatione membrotiim principalis, de stomachi licet: sint frie Et de his est sentio apud Meralistinct. de conditis i ut iris eoditos fulvinis laudibus extollit ad appetitum, dedigeitionem, rationis Se sensis uigorationem, ursus clarifica,tionem. Adaia conseruandam iuuentutem.

CVra tremoris cordas. Sed nunc particulariter acced

do ad curam tremoris cordis praesuppostis genera- in .sia rescriptis. Cura tremoris cordis naturalis peressentiam ues per communitateni sex ex sit intentio ines .Prima ordinat debitum regimen.Secunda digerit. tria evacuat maria diuertit. intaco fortat lam complexionem remouendo 2, exta corrigit accidentia. Prima inten. In tremore eordis calidost aer frigidus nugis aut minus iidum exigentiam sui contrarii. Imo oportet quod aliquando sit multum frigidus , ipsum irrorando cum aqua Dip. de aceto,& apud potentem eum aqua ros& aceto, de cunuellis,de praesentia foliorum salicis, ultra,forum nenuptaris,uiolatum de similiv. Item machium sit idorum scut pse morum, pirorirmae eiton. Imo si possibile ut, sint strati eius circa aquas currentes, proprie quando incauti erus esset ealiditas&sicula perflua. Et odor etfrig. cilicet, fiores nenti Pharis ,rosas, uiolae camphoram, sandalos. Et possunt aliis qua ex his misceri eum aquatos de pauco aceto. Quibus posset addi paucum uini arom. ut uirtus frigidorum melius ad cor perueniat,3c addat in confortatione calidi spiritualis aer enim inspiratiis est efficax medicina cum immediate ad cor perueniat.Similiter contra, aer sit calidus in tremore migido.Ipsum alterando cu musco laudanmcroco, ligno aloes erudo,thure,garioph.gallia,iunipero, Se similibus, & strati eorum de panni sint eum istas aromati rati.Propterea bonum est ut panni sui sine de seta de grana. Declinent autem ad si eum, uel ad humidum secundum ex entiam sui contrari; .cibi uero in calido sint alterati ad infrigidandu cu acetosis cordialibus,ut acetositate cites dimonis, Manciorum succo gra natatbes prianisae cerasis acetosis, de similib. Item suci pirorum εοῦ pomorum aromaticorum,de lac aceto sum sne tyro est conueniens ex herbis elisantur cucurbita, lactuca, acetosella,endiuta,rettulaca, de ilia in calido. Sed in cholerico eligantur magis humida,in sanguinea declinent ad siccum, quapropter haec humida condiantur cum aliquo ex se

eis suprascriptis, ad λ. declinantibus. Et ex granis possum elidi aliqua trigi, sicut hordeum, milium sar, ptisana, ho

deacea, de horum .es,condita tamen cum sup criptis codicialibus. Ex carnibus eligantur pulli, Se catere carnes bene conditioratae. Et perdices sinit propriae. Conceduntur thmen es a timeretur casus ut mitis. Sed constante uirtute ubi opus esset dim tenui uandae sint.Similiter Oua&uuium. Sed uice eius bibat uinum granatorum, aut sympum aceto

sim, aut de granatimui de acetoficite citri, aut limones cuaqua

214쪽

O debite permixtos .Et si opus si uino sit aromaticum, & tium uisensorum, nauseani commouentium. ruaeuatio ta- limphatuni eum aqua aceto aro se similibus. Et si abhorret men per secessum est conuenientior, quae fieri debet est aestim e tur eum aqua bene conditionata. In frigida uero eli- riEo,pitulis sephraginis diaphoenicon,de similibu ,. In me. stantiit metha, simarinus luia, elissa, borago, bufossa, lancholico uero si fuerit melanch.mixta cinguini fiat phleboso ni lus,petroselinus V milia. Ex granis cicer,rarum, tomia apius autem contingit melanch.mixtam esse Diimiis inorum Kist.& aromatizemtir cum aromatib. calidis, de ni cum ipsa sit sex sanguinis, quam choleram aut phleema quibus supra, & proprie cinamomo. garioph. SP croco. Et Euacuatio autem melancholiae fit eum sena. epithymo, miro snt carnes magis ad calidum declinantes,sicut columborum bolanis indis lapide la uti δε similibus mixtis eum filiis eor-tiirtutum, turdorum proprie comedentium iuniperum, in recti itis. Et ex compositis est disiena confectio hamech. ni quorum uentribus ponamur herbae aromatica calidae, & ui, lulat in Ae lapide Iazuli, a similes. Optimum autem uehimim eligatur uinosum clarum antiquum, ut muscatellinum, culum medicinarum soluentium melanch. est aqua lactis cumaluaticum tibianum, Se similia boni odo iis, S subtilia. Et aqua medicinat supras triptae possunt distemperari Semper sdeclinent ad dulcedinem erunt magis amica uirtuti desini tamen his soluciliis est admiscendum aliquid corditae, ut ii, lis modus seruetur in reliquis rebus non naturalibus, ita ut num N aqua, de quibus supra, aut cum aquis eordialibus ditorum regimen declinet ad contrarium diserasiae. Et sit in semperentur. Cauendum tamen est ne ex immoderato usu omni dispositione cordis consoriatiuum,& sipirituum me sequatur fluxus aut excoriatio.Expertum Auicad melach

biorum quorum communitate cor compatitur.Secunda inm liam est ut sumantur miro I.nig de chebulorum, ana. pomtentio est digestio,quam tamen necessitate cogente praece , diis 3.i .epithymi 3. s.lapidis arm. 3. I .quartam,diamusati γdit euacuati ossiciit cum materia est multa, aut maligna, aut ri. 3. 3. sumantur in potu cum tanto uini odoriferi cum quoinus socorde, aut ipsi proxima. rte si ad ipsum derivatur, dissoluantur. Et quandoque sui scit assiduare administrati ubicunque nerit. Quod saepe contineti in cordis passioni- nem hietae picrae pondere aurei unius, cum pondere dauich, bus. Euacuatio etiam sanauinis secundum plurimum praeco de epit humo dando ipsum in potu eum oxymelle compos-dit digestionem. Sympi autem S cauera digerentia sint co to. arta intello,scilicet, diuerso perse tureum serimus iratia discresiae quantum ad qualitates primas sint incisiua diuertentibus mediocribus aut leuibus secudum tradus sordi subtiliatiua in materia erassa,de uiscosa, & incrassantia ia titudinis eius. Est enim tremor aliquando ita sortis ut sequa- materia subtili,&sint confortativa cordis,&membrorum tur stridor dentinm, contorso oculorum Iatio uocis, de Dquorum communitate cor patitur tam proprietate quam sti milia. Aliquis est ita sortis fine tamen his accidentibus, uti licitate temperata. In sanguineo igitur od cholerico ualet audiatur eius pulsatio ab taro &circunctanti b.Alius est,qui ibus Me acetostate ei triai monis,de ribesin pomis, de pi- solum tangendo pectus percipitur. Et in primo casu oportetris, S: de citoniis. Item syru se agresta ros uiol.Aquq ue diuertere potenter.Et quando sestinaret casus in syneopim , io sunt sicut rosarum, uiolarum, acetosae, nentipharis γο - aegro fiant hietiones sortes, uentosationes atratur incipiμnisa, losi, lupulorum, endiuiae cichoreae, capillorum ue- do prope cor &descendendo fiant etiam suppositoria &el istris. Item trias alidali diabor aginatum, albuglossatum, sae steria secundum exigentiam. Et si timeretur aduentiis apo- .ros uiolaceum .Et his possunt addi coralli,gemmae,marga stematis fiat phlebotomia diuersua, sed omittatur quantum iit .Sed in cholerico declinet ad humidum.In singuineo ad est possibile.Similiter uentris solutio cum exoluentibusine secum. In frigido uero phlegmatico oxymel simplex com- sorte materia agitata amplius fluente ad eor sequati ir sus, positum syr. acet.compositus,de bis nitis,de corticibus citri catio Sc mors, aut serte svncopis ex uirtutis dis lutione. sed in metaricholico, de epithymo syrupator , de sumoter pore autem quietis phle tomiae,&sblutiones securius e6'. Aquae autem sunt sicut bu lossae,mel ista, forniculi, enulae ceduntur,& omnia genera diuersonum, cum quibus inten- inrisina ima oraginis,&possunt fieri diuersae descriptiones dendi im ad diuersionem materierum& uaporum a corde, syruporum decoquendo herbas suprascriptas, & ad do aro & ipsorum euacuationem,& resolutionem piohibendo accimata cordialia calida aut fiag. Item acetum, ciccharum aut dentia animi molesta quaecunque possunt attrahere maternet secundum exigentiam . . Ham&uapoires ad cor. Linta intentio est confortatio eor cita in tio est evacuatio complenda eum phlebot dis, quae accommodanda est omnibus intentionibus supramia in languine', & impendente ab alqs humoribus peccan scriptis. Imo complentia illa sint consertantia. I. icet enim tibus cum unguine, quae hi ebore. :ia debet fieri ex basilica consortatio cordis sit attendenda in omnibus saritudinibus. dextra primo, se inde basilica illustra si oportuerit. Si tamen cliviscunque membri: maxime tamen in passionibus eius.Et

retentio fluxus, hamorrhoidarum, aut menstrualis esset in haec intentio cum hoc quod confert, fit remotiua malae comcausi, inchoandum est athlebotomia saphenarum, deinde plexionis,&quorumcunci nocumentorum remanentium properandum est ad phlebotomiam basilica dextrae aut sini- post euacuationes si prascriptas,quae possunt addere in cor- iura, aut ut isque. is antitas autem sanguinis hauriendi est eis debilitatem. Consertantia autem interius aut exterius secundum exigentiam repletionis & uirtutis tolerantiam. applicit Habeant singularem proprietatem ad cor. Secum Iino aliquando oportet ut sit copiosa usiue ad syncopim ex- do ilipticitate moderata participent. Tertio sint sufficienterclis scilicet, usque ad is .ς aut circa .i cur quado timeret contraria distrasiae cordis&obi eruentur canones supras . de apostemate, aut subita suffocatioiae & morte, materia pii in correctione siue permutatione ni alae complexionis mesta subito ad cor fluente, aut in instaminatione maxima calidae & frig. m. Exterius applicita in tremore calido sunt cum esset opus cor refrigerare subito & iiotabiliter. Ae -, hutissimodi. .ro uiola talorum rub.citrinorum,& eor al-tii sine tamen dante inducias melius cst ut paritatur,&bu' loriam, ana.3.ι Ion bora nis& buglosis, ana. 3.s.croci, iusnodi euacuationes iii tremore & syncopi faciendae sent campidiana.gran. 6. aquae ra . aquae acet. aquae storum nen anteparon inum ad prohibendum eius reditum. In par in pharis, a. 3.1.aceti J.r uini muscatellini, aut alterius uini xysmo autem haec omittenda regulariter,& magis addit se odoriseri,J.s misce: Applicentur regioni cordis eum pamsones eii inte: dendum. In cholericis uero euacuamus cum no aut cendito de grana in se a rotruda, aut quadrata satis decoctione fruictuum,mannaaeassia, liaprunis, romposito& magna, ut notabilem parte pectoris tegat &replicetur actu ε

utilio, lectario de sicco rosarum, electario de psilio δε G Digidum magis aut minus, aut tepidum secundum eximi milibus . Si autem timeretur de apostemate praestantius est tiam temporum anni caliditatis ipsus cordis&sortitudiprocedere cum leuibus lenientibus notabiliter insi danti nis aut debilitatis eius.Et possunt ex his fieri sacelluli uimbus, ne materia agitata amplius fluat ad cor,& ante aut prae- ctionesin emplastra ad libitum.Sed in tremore Dig. I .fi paretur ad phlebot. nam secundum plurimum ad uitandum tum boraginis&buglosis, ana .r rosarum .melictor sinu. apostema a quacunque causa sat,conueniens est phleboti ori , artophilati in s.series, xiloaloes u lobalsami Me

liqua 'in singuineo euacuamus cum lenient b.ad sangui M.&rula re ariae aronio, gariophilorum, cinnamominunis niundificationem. In phlegmatico uero di propries sue eis musaeorticum citri cassi digneae,ana.3.f. musci,ambrae,rit legma uiscosum conseri uomitus, cum optime stoma, ana. gran.3 aquae buglosis, quae melillis,m.lib.mediam, uboum mundisicet, qui est lacuna phleg. & proprie stomacho ni muscatellini uel uialuatici, 3.3 aceti . s. Miste. Et si opus mus messit fiat post comestionem incidentium se alim: e et contemperare caliditatem stiri criptorum his potest

215쪽

addere aqua rosiaceam , sandalos, eorallos, de huiusnodi

secundum exigentiam. Et potes lacere unctiones eum oleo liliorum alborum,& cera,& pauco aceti, emplastra secunduli bitum. Ergo discurre per medicinas eordiales de quibaisepta,& elige calidas, Dig.hum.& sic aut temperatas sec dii, quod est expediens tuo proposto,& debent inplicari tam tempore quietis, quam tempore varoxysimi. Et completur etiam haec intentio cum sumptis, scilicetaorupis, aut rob de acetositate eitri,limonis, ribes,& cseris tam a causa es. quasi te dictis superius in intent. Ad quam recurre. Item medie in Rasis expostae superius sunt praestantes in curatione ueniori, & socopis tam a calida quam a calvi fit et pendentisi. Ei Auic di quas describit medicinas, cuarum una in tremo re non uehementi &calido est hic.RIoronigi partem una,

camph. partem andali. 3 partem, margaritarum ecarinae, eoi illi, xylo aloes, spodii rosarum ana. medietatem partis busti ossae,partes. i conficiantur cum aqua malorum, & fiant

iude trost ci,dosis est, 3. usque ad aureum. Deseriptio alia Auic Drtior in extinguendo. D. sem. lactucarum siem. eQ, illae,s dij,rosarum,sandali sem .portulacae, glossae, eoriandri sicci,coralli, Karabe,margaritarum, a. partes xa aphin

re parte, dossst. 3. Credo vhd una semciet nisi in caula uolde sorti se potest exhiberi in sernia pulueris cum ς. adue io Sed quia in hac descriptione nihil ponitur ealidum Hossum addi ;3. i. uini moscatellini. Aure. tamen in fine cap. L cura umoris calidi ponit descriptionem mirabilem in ias transcendentem:dicit quod sis, et fluat res, augmenteatur inflammatio,& timeatur qu6d sit uestigium apostemati, se dicet ealidi,tuc sortasse est ibi necessarium, ut in tu dessemen mandragorae & opium. Et melius quidem in ut in potu tribuas de semine mandragorae podiis quartae 3. unam, de de opto usque ad medietatem 3 .unam, permixtis cum medicamine aromatizato ex musco, xyloaloe crudo eamphoraae croco secundum uit tutem de horam necessitatis. Auic.itaq;

tribuit in una dosi mediam 3.opii,se quartam de semine m drauorae, cum tamen ipse secundo canone capitulo de opionorat dosin eius esse 2.dauach, de sunt i 6.grana hordei. Amtitus in eadem recepta ponit optum duplum ad semen mandraetorae contra canones dosandi medicinas: debet enim mi-Qs eleuatum in pradu poni in maiori dosi, praecipue in his de quorum exi hibitione est magnus timor. Respondet quidam intentionem At sic. eue conficere hae medicinam, quae non tota exhibeatur simul, sed quantum uidebitur opportiinu. Hac responsio est contraria uerbis Aui.&suae intentioni .Respondit Gentilis,quM triplex est optu. Vnum quod colligitur per resudationem ex papauere Aegyptio nigro,& est ualde λrte. Secundum fit ex eapitibus popaueris contritis,& est leuius Tertium fit ex semine lactucsuetustis,& est leuissimum,& minus stupefactivum,quam somen mandragorae Possumus ergo dicere ouod Amc. intelliuit de L& 3 .opio, non autem de primo Alia responso Gentilis, quod optum datur ad multas intentiones. Aliquando ad stupefactiones. Aliquando ad silendum catarrhum & fi

xum uentris. Aliquando ad alterandum malam complexione Olidam seriem.In primis casibus communiter parum de eos icit,ut puta 3.aut .gran . Sed ad alterandum caliditatem sortem opus est,ut exhiueatur secundum resistentiam sui eo trini,caliditateque existente sertissima faciente suspitione. Imo initium apostematis calidi concedit Auie. sim praedictam opij,& mandragorae,praecipue corpore exissente inu, totum sipirituum de magnae resistentiae, tam ex parte calidit iis naturalis,quam accidentalismec est inconueniens ut exhibeatur huiusmodi medicina ira potens ad euitandum maximam aegritudinem omnino mortalem,Sc non est inconuoniens, quia corpus aegriam magis restiat contrariis, quam ipsum sanum: tolerabit ergo dosin opii, quam tempore sinita tis non toleraret. Super hanc tamen medicinam non est a

Mndum nis prius fuerimus experti corpus smiles mediebnas tolerare taciliter. Ego enim aliquando in sedatione doloris des quatuor 3. philonii romani aeum ante expertus sui se iam duas non facere impressionem. Est ergo hic casus Aese. casus particularis rarissime contingens aed pro somno inducendo aut catacilio sistendo, des libus,non est opus ita sertiter stupefacientibus, cum cis comm iter non sic mirarium tantae resistentiae. Medicinae autem permutantes eos plexionem Dig. apud Auicsint theriaca, mithridatum, di muscum dulce,et amatu quod est calidius dulci, milium a brae, idest, pania qualitas ambrae, quia calida & multum aromatica sicut etiam debet dari parma quantitas musci. Ideo auctores in consectione medicinarum recipientium musca , crocum, & similes ualde aromaticas ponunt paruam do ipsarum in comparatione ad alias, quasi superflua aromaticitas si nocens Sexta autem intentio scilicet, correctio acetis dentium perficitur secundum ipserum exigentiam. Intereae tera prolubeatur se opis saccurrendorem hi oportunis de quibus in capitulo proprio. Et stridori dentium succura tur ponendo aliquid molle inter dentes.Tremor autem pen 'des a mala complexione sine materia exigit omnes intemtiones sorastritas prperquam digestionem, euacuationε,&diuertionem .verum diuersio aliquando conuenit adpro- hibendum fluxum humorum ad locum lasum praecipue cum humores in corpore superfluerint: patet itaque curatio eius

ex suprasti iptis. Tremor autem tendens a solutione contibniti non habet euram. Similiter pendens ab apostemati sim factis in ipso uel eius capsula. verum in principio ant quam fiat succurrendum est cum phlebotomiis copi s, euacuationibus secundum exigentiam,& omni genere diuersonum. Item cum stiplicis conmrtantibus & tuentibus cor ne recipiat humorem. Item remouendo causam fluxus humorum. Item incrassando, e etiam ipsos compinguendo si se rit oportunum ne facile sua subtilitate fluat. Proptera Auic. concedit stupe tua. Et in his casibus opus est dista tenui se sima, sicut in aliis apostematibus membrorum interior n. De eorum tamen cura actum est superius. Similiter dictum: est de cura malae compostionis siue sit oppilatio, sue si ma- .lus situs. Et si pendeat a dolore cordis remouetur per rem tionem causarum dolorem cordis, quarum cura statim estipost a. Sed factus a nimia sensibilitate curatur prohibendo

omnes causas potentes laedere cor.Item consertando ipsum sicut dictum mitin intentione quinta. Tertio remittendo sensum eum usu pr bentium nutrimentum crassum sicut carnes bou:nae, porcinae, leguminumnsimilium, usu sed rum,Se humidorum sicut lactucae, endi uiae, spinachiae,& similib. Item easti & lactis Factus a debilitate cordis euratur remouendo causas debilitatis. Item consertando ipsum comveniente regimine sex rerum,&etiam regimine medicinali si fuerit expediens sicut dictum filii in quinta intentione. Sed factus a uentostate Se uaporibus curatur scut ille qui pendet a materia, de eum hoc resilutioni uentostatis de u rporum attendendum est,&in ipso consere phlebotomi ab illicae sinistrae.Factus autem per communitatem a toto sicut in febribus euratur euratione febrium,S talariatione cosedis,& resilendo malitiae complexionis impressae, aut impri

mendae a sebre,uel a catas eius quq secundum plurimum est calida,& indiyt frigidis eordialibus interius de exterius applicitis licet aliquando sit frigida scut in syncopali humor in

caeSed in tremore sequete crisim attendatur complemento erisis tuendo tamen cor secundum quod est expediens. Se quens autem dolorem cuiuscunque membri curatur per remotionem illius doloris membri, Se cordis confortatione . Cura autem tremoris cordis facti per communitatem a mε-bris particularibus exigit duplex regimen. Vnum est membri communicantis cornplendum euacuatione, diuersone . ab ipso membro remotione malae complexionis,de cuiuscumque alterius nocumenti eius, de eonsertatione ut si minera laudabilium humorum. Aliud debetur cordi complendum confortatione eius, de resistendo ia umento impressis, de

imprimendo in ipsum secundum quod est expediens. Facius

autem a uenenis sumptis curatur cum eductione eorum,u mitu, aut secessu aut utroque modo. In principio tamen ii mitus est praemittendus cum sumptione olei, aut aquae tepidae,aut utriusque simul mixti, de fiat exquisitus, postea detur

lenitivum. Et attendatur consertationi cordis,de dentur boraliartica propria. Factus autem a moria serpentum curatur attrahendo uenenum impressum in loco, ilicando locum uesanguis exeat, postea lauando cum aqua calida locum mo

sum,de applicuo pullum nouiter moriuum adlauc calidum . Et ut obviet cum uiscerilaus aut applicando anum gallinet uiuentis

216쪽

D E SYNCOPI.

Mentis, te rarus si petiores membra morsi eum ac triti aqua recta. Et consertando eor eum interius di ext rius applicitis . Et ther ea est optima in morsu uenenosors sumpta &applicita. Sed tremor sequens alias eausas primitiuas curatur eum remotione emini,& remotio nocumenti

ab eis impressi, cordis consortatione.

CV syncopis curabilis exigit Oplex re ime . Vnum

adminisseandum temtore paro mi Alteriam tempore quietis ad prohimum re iterationem paroxysmi. Regimen administrandum tempore fiscopis dbue scatur secundum causas eius proprie secundum tripi cem causam in dimitione expresiam. Si ergo causast in siderit paucificatio spiritumi, di non supenuat prater iblos ui sunt in minera, intendendum est i horum regener tioni, uiuificationi, Ae prohibitioni resolutionis de paucificationis it brum , tam risimine sex rerum non naturai. quam medicinali. Aer ergo declinet ad contrarium diserasiae, di nocumenti quod fuit paucificationem 'irituum. Et sit boni

odoris aromat iratus eum calidis aut frigidis secundum exibsentiam contrarii corrigems . Secundum plurimum tamen

debet ad stigidum declinare, aut ad temperamentum nisi sit in causa frigiditas mortificans. Et similiter debent instes &Ieru iunatirari. Frigida autem sunt sicut ros viola, casei hora,& sandali,de poma, depini,citonia,& cstera superius memorat Calida autem sunt sicut muscus, ambra , crocia,

sartophili cortex citra, gallia must.& similia ibus uterusu est pro aere, uestibus , lectis ammatirandis . Odores autem magis conuenientes caeteris paribus sum illi quibus miri deletiantur: aliquando enim deleruntur odore citonii,piti, de pomi. Aliquando odore uini aquae inc&similium. Commune tamen magni iuvamenti is quod fit ex uino odorisero aqua ros muscata in quibait panis assus insusus. His autem

possimi addi se ida sicut sandali, eamplior Se similia Et possunt addi tali. Murgario .muscus , Se similia , Se s acerum placeat potest addi parum aceti. Fiunt etiam poma odoris ine iij fiigida,& temperata sic dum exigentiam contram cori erim, quarum descriptiones solennes hosti in tractu de pestilentia,& de his est sermo apud Melae in fine capit inliceotarcto. Hi autem odores ruaues sunt convehielites

ad nutriendum spiritus,sive potius ad fouendum ipsos sita

militudine: non tamen credo,qubd uere nutriant.Non tameconceduntur in tras attone matricis, sue in syncopi petcommunitarem a matrice, cum matrix moueariir ad odores

bonos. Imo potius applicentur naribus syncopiratae ex matrice odores inridi: qui tamen sint comi enientes ori stoma-

esu sicut odor calami usti,qui est expertus in cura calidae cholaracit,& similiter py .la collo matricis supponantur inrisera seut gallia mulcata, de proprie eum rauco uino odorifer aut oleo liliorum alborum insese in eis lichimo &se roseo. Cibi autem de potu stat resumentes calidi, fiuidi,

aut temperati secundum exigentiam. Eligatur ergo uinum coloris aurei , de odoris aromatiei subtile cum stiplicitate quadam attinens dulcedini, notabiliter uinosum aut medimetis uinostatis, ita ut sumens in ore fere subito sentiat fumo statem cum aromaticitate. In si mi tamen ab euacuatio,

ne potest esse coloris nigri ut sit crauius, de nutribilius prohibens is olutionem Et debet exhiberi calefactum actu , 5 prorie ualde pauciscatis in calore naturaliae causa sitieida densit mixtum cum aqua earnis,imo non detur sine ipsa si adsit multa Ges & inanitio , uel panis si in ipso ditaturiri ne

sibilo penetret omnino indigeuum. Et potest aromatizari in calida cum aqua ros secum mixta Item cum sandalis, citrinis, de similibus. Et in causa frigida cum pauco musci , cina momi, gario idorum,uel in causa calida secum misceatur syrupus acetolitatis citossit in stigida parum diamusci dulcis , ura misceatur cum aliis truibus ager mi is delectetur,& ex niaxime conuenientibus Et proprie ubi uόmachus communicet est mi appropriata si copi posita ab Auic. iii Anti tario mixta cum ui .Et eibatio sit neques & pauo pro uices ei: ei. Vt detur de uino mixto cum aqua carius pro uice ab j.i ait ue ad i. Et ad hanc intentionem est contulum pulli, oua sorbilia, testiculi gallorum,dc simila,qui cito tuas mutemur, di quorum parum multum nutrit. Et cauedum estiui potem puro in notabiliquantitate, ne cerebrum δοnermos percutiat , id ne praeter modum inflammet proprie

in eausa calida: sertasse enim accidit ex eo permixtio rati nis,aut se mus ,nisi aqua aut alio liquore temperetur. prinpterea dicit Auic. quando necessarium est in aegritudinibus acutis dare uinum Dropter syncopim melius siue magis conuenio est,ut si ii pidum,quia tale est pauci sertim. ged sorte quis insubit uomodo potest opiratus aliquid sumere cum sit in eo destructus sensus de motus. Respondetur , in per tempus syncopis intelligo totum illud tempus in quo e tactu syncopis uel syncopi proximum , cum nondum in totucoualuit a limcopia cet loqui posset, de deglutire.Vidi enim plures fvncopirantes decies in hora. Non tamen inter se leopim de syni im omnino absoluebantur an umento syncopis It aliquando radit tempus notabile inter par iunos

syncopisIt noe est quod dicit Auiessit patiens quidem symeopim quandoque eit in syncopi , quandoque est in eo quod est inter syncopim de sanitatem, quandoque est in leui patinuiso lyncopisMaee autem cibatio frequens, quae eoncedi, tur in syncopi sequente inanitionem de paucitatem spirituunon ita conceditur sequente retractionem spirituum ad eor, de multo minus in sequente praefocationem spirituu in codide de re letionem. Imo multum debent abstinere. Et sorte nihil dari durante parousno syncopis,licet in omnibus aer de odores boni concedantur. domnus apud Auie. prohibetur . In uit enim patientes syncopim praecipiuntiar uigilare de demittere locutionem, quod uerum est in patientibus syncopii ex retractione spiritiuum,& ex praesecatione eius in corde, cum somnus tranat spiritus interius, Se augeat praestis rationem, sed in syncopiratis propter paucitatem spirituum sementem euacuationem quam ire praeter sudorem, ere seninum in paron inis lyncopis couenire, eum sistat omnes evacuationes praeter sudorem, Se maxime post ei m ad Druficandum digestionem. Quia tamen somnus est consanguineus si opis, est attendendum dum dormiunt qualis se

iacies pessim & anhelitus. Sed de hoc erit speciale dubium

in fine i tuli. Ex his sequitur exercitium non conuenire se opiratis, cum apud Auie.praeeipiatur ipsos dimittere locutionem. Nam multo magis debent dimittere alia exercistia quibus maris satipantur de debilitentur. Frietiones tame

ueniunt in re opiratis propter retractionem spirituum de praefocationem spiritus in corde, non autem conueniunt

indyncopi sequente paucitatem spirituum, imo stent supini& non moueatur Sed alii Se praecipue syncopati ex praebocatione hi itus de retractione stent magis capite eleuato, Zem centur . nes tamen sunt altis uoci uocandi de exciserandi dum sunt aetii in syncopi , licet extra syncopim debeat permitti dormire qui patiuntur se opim ex inanitione.Circa repletionem Se inanitionem est sciendum,quod qui patiatur sy opim propter paucitatem spirituum non debent inaniri aliquo genere euacuationis dum sunt in parox missi ncopis,neque multum a cibis abstinere,imo,ut dictum est quenter, de parum est exhibendum. Sed caeteri maxime patientes j opim ex praeseratione propter multitudinem humorum existentium in corde aut indientium ad coridebetat illinere de euacuari uomitu, suppostoriis,elysteriis , pes botomiis secundum exigentiam in parovisis fiscopis, quet

tamen fiant cum cautela timore, dc quando extera non coim tulerim. Non tamen demur uomitiua sortia aut medicinae exesuentes de materiam agitantes, ne humores amplius ad

cor praecipitentur. Sed missicile est subuenire si ncopiratis

qui limul indiget restauratione spirituum, de noctui eua Milonesint aliquando contingit.Et in hoc stat medici ptii letia ut utrique attendat. Sed ei magis de quo maior est suspitio. Sint tranquilli sperantes SP gaudentes,uiranda sunt accidentia corpus exterminantia Auuantur rerum amabilium rememoratione Se habitatione cum dilectis. Regimen autem medicinale tempore syncopis est , ut aspergatur facies aqua sit . aut aqua ros mixta cum pauco uini odoriseri: excitaeentina pro iditate syncopis, de est commune remediunt omnibus. Et in omni bapeciebus syncopis intendendum est ad remotionem cause quantum fieri possunt secundum ui tutis tolerantiam.Si ergo si lacopis sequatur aliquam euacuationem inenda est, non quidem eum optatis si aliter fieri potestata aliis in iis, qua uirtus potin tolerare, de cum

217쪽

h uirtus est cibis visit aditi secandum canones se ramu-ptos. Et commune remedium in cibos. quae sequuntur paucitatem spirituum est, ut fiat pororum cutis oppilatio prohibens spirituum resolutionem eum aquae ro roratione, euentatione & cum tabellis,& smilibat eum indumentis in cuibus sit uirtus sandalorunt,tosirum,& similium, de cum Og re sorbitione frigidorum cordialium sicut acetostas ei tricum aqua m sata aut acetos .Nisi in causa sit si s ueheme, aut solutio ibriis.Cum seipidis tamen semper ut mixtum aliquid calidi quo delectetur scut musci aut croci , notabiliter tamen frigidis dominantibus, &iuxta hanc intentionem est melius ut uinum, A quicunque potus sit actu frigidus , non tamen ita ut fiat calidi extinctio. Illud autem quod supra dicebat ut de potu calido actu obseriundum est ubi calidum naturale est ualde paucificatum,& maxime in causa frigida Ee in quibus multum durat sistoris,&quorum totum codipus infripidatur. Et isti indigent inunctione extremitatum de stomachi cum oleis calidis aromat iratis. Et in hae synco ri sequente paucitatem spirituum assiduetur embrociso extremitatum,SI partium membrorum regalium cum aqua rosata ,& caeteris frigidis eordialib. in quibus tamen aliquid

modicum musci, croci aut uin odoriseri ponatur. Et si tuerit

sngultus aut nausea,tune oportet ut uiuificetur caliditas in firmi,& adiuuetur natura eius commouedo gut Hirci pentia excitando uomitum &commouendo spiritum aderi

xiora. Et assiduentur clamores maximi circa ipsum strii, gantur distiti dolorem inserendo,& fiat titillationes, Se pri uocantia sternutationem , & omnia intelliguntur quado est in actu siseopis ad excitandum ipsum a profunditate simcopis. Cumq; illa non ualent,& non sternutat, ratair. Et si Wncopis est causa meri, & si possibile ut expellatur cum uomitii iacilli,clvsteri,aut phlebotomia,sat istud. Et si est propter euacuationem ex partibus intrinsecis, non autem perror osculis calefiant extronitates s sint frigidae, desticem tui eum oleis calidis aromatiratis. Et quandoque ne si xium est stringere ea ad reuocandum calorem exter lux, de

ad excitandum mum i profunditate socoris. Sed multo magis haec necessaria sunt ubi syncopis liquitur attractioria spiritus ad cor aut praeserationem ipsius in corde Et si latur omnis euacuatio secundum quod oportet Tiattendatur trirtutis uiuificationi. Vnde in syncopi sequo cholericam passionem sumantur huiusmodi ponis. R. Aquae carnis prohie

factae per expressionem carnium. I sicci citoniorum, uini .3. s. gallia musc. gran. .uel.B. .misce.&si copi, sequitur sidorem uel aliam euacuationem & ex parie cutis,uiis

inrcutis cum oleis stiplicis & aspereatur des per puluisc6M uus sicut myrtus,lutum,chi molaea, cortices granatorude similia frigida iliptica , Se uiscosa,& nullo modo materia

extrahatur exterius, sed in syncopi sequente euacuationem intrinsecam nullo modo huiusmodi approximentur. givitarent enim euacuationem illam comprimendo materiam

interius .Et si ii ierit causa doloris,& non si possibilis eius sedatio,alio ingenio stupefac membrum dolorosii scut curatur cholica eum philonio & similibus. Et si uenem sint in causa entur bernanica contra illa uenena. Et obseruetur canones suprascripti tam in uenenas sumptis quam in mors-hus ueneno rum. Et si causa syncopis suerit repletio in ores nuchi, studendum est ut euomauir, quonia sanat. Et oportet ut toleret em& minuatur cibus. Et loco exercitii fiant fricationes totius corporis Ita ut etiam in stomacho Eruesica Et non cogantur sumere aliquid nis uinum pr dictu,

quod necessirium estin distastione syncopis. Et medici stulti stiident in cibando cum existimando quod si conueniens, reuiuiseentuimatem eius. Ipsi ergo se cant caliditatem innatam & interficiunt ipsum. Sed conueniens est ut detur opus acetanixtus cum aliquo subtiliate, selit est decoctio hyssopi si humor fuerit cra de uiscosus.Si autem subtilis, post ipsus vomitum. Si fuerit facilis, detur aliquid repressi. uti, sicut strupus de granatis,de agresta &siatiles. Et in summa in quacunque speciei copis attendatur remotioni causae eius seeundum quod in possibile. Expia, tis ergo euiter collige duplex regimen. Vnum administrandum tem

totalem acci estium syncopis. Alterum est administrandum sedatis omnino accidentibiyncopis .Primum autem si est in actuali syncopi, ut remoueatura prosunditate si copis eum aspersione uiolenta aquae frigidae,ut rosaeeae,aut sibi proportionalis in sacie eius, eum clamoribus maximis eir irsum,& cum titillationibus circa partes sensibiles, & inserendo dolores uossam sic e digitos contorquendo, similia operando circa ipsum, & approximando nos odores naribus & eordialia in re pione cordis, nis in ea qui prouenda matrice in qua foetidi odores narib apponantur, qui tamen consertent os stomachi de boni odores in collo matricis sepponendi sunt.Item prouocando sternutationes,& si no sternutat non est spes salutisin haec omnia conueniunt in quacaque specie lyncopis.sed in alius diuersificantur. Nam h nc pietates ex laucitate spirituum debent restaurari cibo 3: potu sicut dissi fuit,alii uero debEt abstinere,& 'prie eu Docoris sequitur materiam laedentem multitudine, aut malignitate,non autem paucitate spirituum: proprie cum spiritus in corde praefocantur Sed in his coueniunt uomit c steria, phlebotomi ventinis,ligaturae, frictiones, de omnia genera diuer num, uae non conuenit int in Mitente spiri, tuum paucitatem. Sed in nullis conueniami statutiva sumpta talem notabilis sortitudinis. Omnes tamen conueniuntia

remotione suae causae secundum quod est possibile in tempore illo. Et se spiranies ex paucitate spirituum debent iacere supini. Sed *ncopirantes propter retractionem spii ituu tyras attollem eorum in corde debent stare magis eleuata pracipue quando j opis sequeretur asthmare an itureta socationem.

Regimen autem adhibendum cum totaliter aecidetia sint

sedata, licet remaneant causit potentes rei terare se opam,

est omnino prosequendum secudum quod dictum fuit in ei

ra tremoris. Nam causae eaedem quae faciunt tremorem codidis, si augentur, faciunt si nco m. Est tamen remissius procedendum in se opi in omni dus quae possunt uitam tenad bilitare Curalipothymiae&casus uim iis subito pater maesto eur mcopis Sed ut dictorum ueritas eluceat , uine quaedam dubia remouenda Primo de inretione Gai. Se Aui. tenendum est uomitum in hiscopi competere quibusdam e5ditionibus seruatis. Primo quod uomens sit sacilis ad uomitum. Secundo quia materia quae facit syncopim sit in motu siciens nauseam & subuersonem taliter ut leui remedio scilicet impositione pennae possit expelli , aut cum sumptione leuis uomitivi, sint aquae tepidae cui parum olei & aceti se ixti im, neque sit alia causa manifesti uomitum impediens .Et huic sententiae Gai.& Auias iter limitatae, parum

obstatrones Auer. x. Colliget, quas Vatia breuitatis omitto,& cuia pauci sint momenti.Secundum dubium remouε-

dum est propter dictum Aui .in fine capae syncopi. Patien tes quidem ii, opim praecipiuntur uigilare de dimittere loeutionem. Pro quo sciendum qu4d debent dimittere loci tionem,quia labor duplex est in locutione spiritus resbluens

de uirtutem debilitans, unus in cogitatione, alter in motu

membrorum spiritualium & reliquorum destiuientium t cutioni . 'tamen pro paruo tempore debent dimitti, imo cogi loqui ut releuentur magis a prosunditate lyncopis, sed cum notabiliter releuati sunt, prohibeatur locutio. Sed de illis sciendum dictit in Auic. resie intelligi, aut tempore

aera alis j opis, aut tempore quietis. Sed ac tempore quietis dicamus,primo quod uigiliae aliquando conueniunt, aliis quando disconueniunt, secundum diuersas causas syncopis. di enim syncopis sequitur morsium,aut silmptionem uenenoserum, aut apostemata mali pia uenenosa, sicut althoin Semilia, aut febres pendentes a materia uenenosa sicut pestiis lentiales, syncopalem minutam,uigiliae conueniunt,& rius prohibedus, ne materia de uapores uenenosi vadant ad

cor, cum in somno fiat relliis sani inis et spiritus ad cotiue supra in capule subethssit Aristo. s. de animalibus in cap.de sanguine de lacte,dicit quod signum reditus nauinis ad imita est quod si scindacii r cutis non exibit sanauis in dormiente sciit in uigilante, hoc tamen intelligendum est quantum ad principium somni, uia postea inpiocessu panduntur sanguis & spiritiis Item Auic. . primi cap. de phlebotomia discit, quod si perffutares in 'nino profundi atem eo oris

trahuntur.

218쪽

honao praeterea eo turingilare multoties& somnuin a se dimittere timore socopis & casus uirilitis. Item iuvamem insomni esset in his eribus ad sortifica linia digesti rem est nullum, an ateria uenenosae no sunt digestibiles. Si autem sit opis fieret a membris frigidis repletionalibus scut in syncopali humorosa somnus conceditur ad sortifica. dum digestionem. Propterea dicit: te. in cura iscopalis mori ae ponatur medietas temporis dormitioni,& me dieras temp-s Dieationi si possibile est. Somnus enim timnat ad diginionem humoriun crudorum, Zetaeatio resilintioni. Item in omnisencopi sequente euacuationem s-arus comperit,praeterquam inseqtate sudorem, o somnus omnes manifesta retineat euacuationes praeter sudore.Nisserte sidor sopieretur nimiam pororum dilatationem Invocasii somnus nugis competitu uigilis, eum magis iuuet

ad pororum cutis constrictionem ζ uigili miluius aut fgna

est, quia corpus magis insti datiir fmpines extrinsecas in simia et in uigilia,& econtra in uigiliis. Propterea pluridi indigemus operimentis in somno quam in uigilia, fecunda primi. Si ueros copis sita dolore corporeo somnus com sertis apit enim dolorem. Si uero pendeat ab accidentidianimam us consere pro quanto sedat accidentia animi, &facit ad obliuio Ad mata coluere in hi accidentibRuae trariant spiritus ad exteriora,sicut paudium,ira ac similia quam intrinentib spiritum ad interiora leui timor, tristitia , & si. milia Si uero in Gesa sit les, or de fames adhibito cibo solicus confertaeda sue cibo uocet, apud Rasin indiuisionibus capri atyruudimb. stomachi. Sed nota v quamvis alla Myncopiam: ibabinnus concedatur,aliquib. uigiliae,n tamen et edendum est quosdam eorum semper debere uigilare quoslam dormireaed omnibdum diu perseuerat in quietes opis, suiu semirus& uigiliae necessariae, sed aliquibus magis somnus quam uigiliae,aliquibus econtra. Et semper dum syncopirantes uigilant aut dormiant, sint mediet, aut allantes qui semper notent faciem, pulsam, de anhelitu, notemq; accidentia ex somnos uentia de milia de an symcopis magis infestet in .mno uel in uigilia.G secundu exissentiam misset prouideri,si enim somnus contiuerit permittantur Ornuria non euimientur.Sed in actu syncopis si ipsi soluatur attractionem piritus ad cor,aut eorum in eorde mutocationem excitandi ibat,de proprie s pendeat a materia lidente sui multitudine ani militia. 6dsistatuatur paucitatem spirit , defuerit sine cibo quo restaurari possunt, mugilentur de ei bentur, postea perminaritiirdorinire.Si uero cibati, domitant in syncopis,si tibi eouet de senino. quod tamen elidi tesserit ut tantur. Se praecipue s prin

latine longae uigiliae, semper attendatur iacies, ut sus, de anhelitus, an tendant in melius 3c sinantur dormire. Si uero in deterius euigilentur, de prouideantur secundum ortunitatem. Si uero tibi non constet deseram, excitenturam unditate syncopis, nam possent adeo prosandarim mors sequeretur. . De anatomia merides omachi. Cap. 77. I tamorem nostrum. In primis praemitterula est ana tomia meri, sue ceseph destoniachi. Meri eston lis siue uia cibi ab ore ad stomachum de superfluitatum a tiricho ad longa, stricta,rotunda, eum ore superius de epiglottide, de eum stomacho inserius conti ruiatauuxta spodiles sta, de duabus tunicis, eum uillis longitudinalibus, de latitudinalibus composita, adde Ditiendum finaliter ordi natum. Pro eius dii Enitionis declaratione sciendum quod

cum meri habeat duas operationes pro toto commiines cis licet glutire,& expellere quae in uomitu expelluntur.

Princi; is omatio sua est de lutire. Et hanc leuiter pedificit, primo quia est sibi naturalis , secundo, quia ad ipum

concurrit utraque tunica interior neruosi in qua sunt uilli longitudinales deseruientes ad attractionem, de exterior

carnosa, in qua sunt uilli latitudinales deseruientes ad expulsonem, at it enim primo per longitudinales , dei equod attractium est paulatim expellit uersus stomachum petu truduiales. Et tertio quia graue facile tendit deorsum. Econtra uero uomitus esidissicilis . primo quia praeter naturam . nam si satiratura fit ab ipsa luminaruraliter stimis lata, de non eompletur nisi per tunicam extrinsecam euut, lis loligitudinalibus,&quia praue cum difficultate ascendit

iuperius .In meri autem non fuerunt uilli transuersiles,quia non ordinatur in retentionem. Quamuis aliqui dixerunt in ipse esse aliquos paucos transuetiales,quia illud ouod do

glutitur de si sit liquidum paulatim descendit, quod ar3uit

ibidem esse aliquam uirtutem retenti uani,non enim descendit sicut in Dramine. Primi tamen responderent hunc gradatum descensum esse per uillos longitudinales, &latitudinales, nullo modo existentib.transueri libus. Est autem meri longius quam si canna paemonis. cum transeat diaphragmaus lite ad. 13 sponditem, ubi continuatur cum stomacho, d est sit uatum post cannam iuxta spondites,quia canna debuit esse anterius, cum inspiratio aeris per eam ad pulmonem sit sere continua, quare hunc locum anteriorem sibi dignius uendicauit, ut ut ori magis continua per quam aer ingredibtur. Et etiam cum sit chartilaginosa est ma is tuta ab extrinsecis occurrentibus. Et cum meri descetruunt duo neruia tertio pari neruorum cerebri uenientes ad os stomachi ad dandum ipsi sensum,ut cum uacuus est percipiat inanitione, α insurgat cibi de potus de*derium. Et non pertranseunt ad fundum eius cum illi non pertineat haec sensatio. Stomachus est membrum instrii mentale magnum rotundum ad Gguram tendens arcusem,in medio corporis situm,ex duarutunicis cum uillis longitudinalibus transuersalibus, Fe latitudinalibus compositum, duo habens orificia.Vnum superius cum meri. Alterum inserius cum intestino duodeno continuatum ad appetendnm, de digerendum cibum pro toto prima digestione finaliter ordinatum. Qisod sit initrumentale manifestum est. Et magnitudinem eius arguit quantitas cibi in tym contenti, licet dum continet cibum corrugetur Ac par incetur , de est rotundum, Hia haec figura est capacissima de a nocentibus magis tuta. Tendit tamen ad figura a

eualem in modum cucurbitae retortae, cum os ipsius sit magis in sinistro de superius, si diis magis in dextro de insorius , mmdlaetiam filii, quia ad os ipsus debet transmitti melancholia a splene ad famem excitandam, de tanda, dcbuit esse in dextro, ut hepatsuper positum ei cum quinque pei 'nulis suis ipsum amplecteretur ad uigoiadum eius digesti nem, de quia cholera quae in Κyssi sub media pennula hepatis continetur, debet transire ad iandum eius ad uigorandum digestionem. Et quia in latere finistro iuxta renem est intestinum colon circunuolutum occupans magnam part de in dextro sunt intestina gracilia parum loci occupantia, uare congruentius suit , ut fundus in dextro, Seos in sini-ro loraretur. Est autem stum in medio corporis, habet enim desuper cor mediante di aphra a te. Inferius mesenterium de intestina, a dextris hepat,a sinistris spieitem cui sit perponitur anterius ait bum, Se sphaxad mirach. Posterius habet musculos dorsi, uenam chilis,Se arteriam aorii descendentes, ex quibus patet ipsius colligantia.Est autem compositus ex duabus tunicis. Intrinseea neruosa densa Se erasi a cuin mediate obviet cibo, ne si esset mollis facile patiatur ab ipso. Exterior autem fuit carnosa minus densa de erassa a, iuuans ad digestionem. H c autem debuit esse exterius, quia

non est necessarium id qui a digeritur contanzi a digerete. Sed bene necessarium est id quod sentitur senta tactus con tangi a sentiente.Sunt autem in stomacho uillidon tu dina Iesiui insuperficie intritiseea tunieae interioris ipsius stomachi, ordinati ad attrahendum cibum a meri, imo inuin meriattrahit cibu ab ore,sicut de in uomitu stomachus de primus inchoans, meri autem sibi deseruit tanquam ei subordinati L. Insuperficie aut extrinseca tunicae interiorisdunt uilli transuersales ordinati ad retinendum quod per uillos longitudiisnales est attraetim,donee digestiua sua con 'eat operati nem an superficie autem tunicae extrinsecae uini uilli latit dinales ordinati ad expellendum, duod in stomacho indiget expulsione, aut ad intestina per loron, aut ad extra cum uomitu ter uiam oris Se meri. Habet etiam stomachus duo orificia.Primum superius cum meri continuatum , quod est latius quam inferius continuatum cum duodeno dictum pDIoron, quia res crassae debent per superius transire ad stomachum . Sed res subtiles debent ire per pytoron ad intestim impradigestae tu stomacho. Horim autem orificiorum

Io.Arculani S primum

219쪽

primum ron est in parte suprema stomachi. Nec seci indum in parte infinia , ne fieret facilis descensius ibi ad inferiora

ante digestionem. Imo natura ordinauit,ut magna pars sundi stomachi esset insta orificium inserius, ne cibus indie

stus emediatur. Et etiam ordinauit,ut magna pars oris

ch; esset supra orificium superius, ne si homo pedibus sit

spenderetur, cibus immediate per os errediatur.Est tamenstrimaehus secundum os eius alligatus decimae tertiae si omdili dorsi, quae est uigesima numerando a suprema siponditi. Et propterea medicinae oris stomachi debent exterius ei ea. i lipondite mapylicari,claua declinat os stomachi posterius sicut fundus declinat anterius.Et secundum fundu eius

est alligatus decimae octauae sponditi dorsi, q est ultima quin sue sponditium,schalim .Et numerando aniprema spondili est vigesima auarta ita-stomachus sin os eius allicai primae sponditi alchatim,& secundu fundum ultimae. Est autem ordinatus ad appetendum cibum pro toto Se disserendii imsum prima digestione,cu secunda digestio sit in separe. A Pretitus autem debetur ori stomachi sevens sensitionem ei tributam per nermum descendentem per meri a tertio pari nemorum cerebri. Digestio autem principaliter eius sum do debetur. Et sunt in eo uenaeqim ad minima diuiduntur deferentes ei sanguinem quo nutritur. Et similiter sunt in eo arteriae diuisae, sed non ualde manifests, Rex his patet coplexio stomachihmeri,sunt enim frigidae&sie, complexionis partibus neruosis in ipsis dominantibus. Potest autem pati omne genus aegritrudinis,scilicet malam complexionem eneris cuiuscunque, sine materia,&cum materia, aut imbibita, aut inuiscata, aut natante Mut apostentante. Et

potest pati malam compositionem in creatura,quia superibetes sua poteti esse parum aspera,& per cosequens lubrica , aut in uia scut est oppilatio alicuius suoru orificiorum, aut inquantitate, quia ut nimis magnus,aut parulis. Item climtionem continui quae si se superficialis, curabilis, si uero utrinque penetrans, incurabilis. Aposterna etiam potest poti cuiuscunq; generis quod secundum plurimum est mort

te, de maxime cum exituratur. De vomitu. Cap. 7t.

P Rimo expediemus materiam uomitus Meinde agemus de cholerica passione. Est ergo sciendum primo treperiuntur isti termini uomitus subuerso, nausea, fasti dium, siue abominatio simificantes dispositiones, quarum una est uia in reliquam. Paruum enim nocumentum istomaehi facit abominationem aut fastidium. Quod si diu eatur facit nauseam, quae est inclinatio ad subueuicinem & uomitum. Si adhue magis augeatur facit subuersonem, hiae est motus praeter naturam stomachi ad expellendium per uiam oris, quamuis nihil eorpulentum expellatur. Et dicitur se, uersio, qi ia fundus stomachi uertit umeri iis uel sis os eius, ac si deberet inuersari, uel forte quia mouetur motu com. pressionis incipiendo a parte inferiori uersus sit perius. Subuerso autem animi secundum antiquos est aut naus a inse parabilis. aut destructio appetitus. Si autem magis auge tur & sit aliquid uomibile iaciet uomitu qui est motus praeter naturam stomachi, cum quo expellitur aliquid corpi lentum per uiam oris. Et illis dispositiones ex omni pariesunt contrariae appetitui.

. . . Vomitus est duplex. Quidam quietus, qualis est ille quiaecidit stomachicis facile uomentibus. Alius est acutus & aestuosi is, qualis est in cholerica passione de in his qui sunt pserunt uomitiua sortia, in prae nantibus,& in his qui pro mer stricturam pectoris, aut debilitatem uillorum latitudi.

tralium,&tunicae extrinsecae stomachi difficulter uomunt. Item quidam uomitus est creticus existens terminus multarum aegritudinum, sicut febrium acutarum,apestematum hepatis,quae sunt in latere concavo de milium. Quidam symptomaticis sicut qui accidit in accessione sebrium,& etiam

causs similib.Item quidam periodieus,sicut qui sequitur periodos expulsonis melanchiad os stomachi, α qui sequitur expulsione sanguinis ad stomachum omni mense propter retentionem sanguinis menstrualis seliti eo tempore per m trice euacuari, de in diuersis diuerises seruant periodos, quisbus frequentet in sua sanitate conseruatur. Qis tam sine po

Hodis.Item si inuntur species eius sin tausa obiectas , quae uomitu expelluntiar,sicut quida est uomitus cholericus cholera naturali, aut non naturali, sicut vitellina, massina, Huginosa,& similibus. idam phlegmaticus diuersiicatus fradiuersas species phlegmatis. iv melanch uida in sannii neus rea plurimum malus,& proprie cum febre dicet aliquando bonus,cum superfluat in quanto, aut malignitas i lius expectatur, alius mixtus ex plurib. humo ib. Ite alius

cibalis, alius chilosus atem alius in quo uermes & aliquae 'ces expelluntur sicut in cholica, it eos. Alius sit idus seiu in

praegnantitat rem aliquis in quo caro uerrucosa, aut fistulo sa expellitur abstula a stomacho propter uehementia eo tus,aut a rebus incidentibus,aut abllargentib. Item alius saniosus M apostema ruptum in stomacho,aut ulcus eius, aut quia ad ipsisn derivatur ab exituris, aut ulcerib. mesam nuicinorum &ex bis infertur quinta diuisio, quod aliquis est laudabilis aliquis illaudabilis, licet ois si mi r naturam.

Causae uomitus sunt corpore aut primitiuae. Sed corporeae duplices,aut per essentiam,aut per c6mi initatem in sae per essentiam sunt mala complexio cuiuscunque generis eum superfuit .sne materia, O materia sanguinea plueramatica choletica melancholica aquosa de uentosa, de O tis de quibus supra.Huiusmodi autem materiae sint,aut natantes ut inuiseatae,ain imbibitae. Et ficiunt uomitum pumpendo grauando, aut extendendo. Et acuitas sensus oris sim machi,aliquando est in causa sequens complexione calidam de siceam tantum.Item mala coposito scut oppilatio pylo ron,& uermes qui sent morbus in numero grauado, aut pispendo Sesolutio continui aut recens, aut antiqua, pendissa causa intrinseca,aut extrinseca. Ite pustulae & apostemataeuiuscum; genetis de proprie in ore stomachi. Item dolor stomaehi tequens malam complexionem,aut solutionε comtinui, aut ambas sicut in apostemate. Item debilitas stoma

chi sequens Iasionem alicuius naturae unius,aut plurimum , aut raritatem texturae,aut paucitatem sipitinium, per hasai.

causas stomachus ficile ad uomitu paratur, si in eo reperiai siquid uomibile sicut cibus aut potus aut ali 'uid ex supra scriptis, imo et paratur ad susceptionemsuperfluitatu aliorumembrorum,& ad congregadum eas per uiam paulatim factae conet ilionis Istae autem causis suprascriptae faciunt ummittim frequenter si sint in stomacho res uomibiles. Si uero

non, fici ut nauseam rasinuet sonem.Vomitus aut perco

munitate quadoq; est a toto, sicut in febribus. Viqnq; est eriticus & terminus ipsars,qsiq; symptomati suciit in prastilentialibus,&esi plurimumalus mortem protendens. Sed in ceteris est securidum plurima bonus,si per eum materia febris educitur. Si uero Llum cibus, est ex toto genere malus.Et quandoq; est per coitatem a toto absq; febre pro-I ter superi suam repletionem,aut cubochum iam eum debiitate stomachi recipientis, recipitinsuperfluitatem a toto mediate herite. adoq; fit uomitus percomunitate ac rebro transmittenti ad stomachum materiam eat arrhalem . aliquadori lana communitatem absolutam scut accidit in percussionibus capitis,apostematibus cerebri, similib. in quibus stomachus compatitur capiti propter neruo doscendentes a. 3.&. .pari neruorum cerebri ad ipsum. Quandoque fit per communitatem a splene trasmittente melach. cum periodis aut sine periodis, de quadri; solum stipertae infrigidancio. Quando'; fit per communitatem ab hepate,& proprie a concavo eius &Kvsti transinittentibus ei secundum plurimum sanguinem, aut choleram . Et qua loque est communitas absoluta per compassionem stomachi ad hepar, sicut in nugno apostemate eius, si interrueniat simplex

alteratio sue nocumentum mediante neruo utris; comminni. Quandoque per communitatem ab intestinis, aut per simplicem dolorem ipsius,aut quia uermes escendunt ab eis aditomachum,aut sices repurgitant ad eum scut in cholibo de ideo. Quandoque per communitatem a renibus de potis uritidibus in fortibus doloribus ipsoriun, sicut est dolor ealculi,quandoq; per communitatem ad matricem seut iaretentione menstruorum, aut naturaliter scut in prWnate.

aut praeternatiar aliter sicut in oppilatione, de propter reliis sua nocumenta eius cui stomacias iacile compatitur. Et inruama per commissitatem fere ab omibus membris com

220쪽

DE VOMITU

munitate absoluta & non Asbluta.Caust aut primitius sunt, ut aer superflue calid aut scia aut corruptus,sicut Milentialis.& a cadaueribus mali otiris,licet prima impressio sit in corde, laeditur tame os stoniachi,eordi eopatiens s a prinpinquitate 3e nimia sensibilitate. Item cibus Se potus suodore, sapore, pr Prietate, quantitate nimia ala praeparation erunctuositate superflua &similibus stomacho dispropor-xionatis,& proprie eum silmunetur absq; desiderio.Item motus agitatiuus post cibimi.Item ira,tristitia, de similia animi accidentia,S proprie in Ninatio alicuius rei obscoenae. Iteres extraneae sicut percussio, iis, morsus uenenosorum, desumptio uenenorum. Item dimissio obseruationis stomachi longo tempore consilietae, sicut pelles circa ipsum consuetae portari&similium. Hae autem causae leuiter imprimentes iaciunt fastidium & abominationem. Sed fortius imprimentes faciunt nauseam, S: subuersonem. Et ad c sortius ummitu si res uomibilis in eo reperiatur. uero nausea, cta, uersonis absque uomitu si int aut absentia rei uomibilis, ut quia non adest,aut si adest,est imbibita, aut in ilicata, aut debilitas mulsae imprimentis , aut impotentia ad uomendum

propter debilitatem mi, aut stomaclii ineptitudinent radi cultatem ex causis supradictis , stilicet quia stricti pectoris , aut habet uillos latitudinales debiles, & tade aliis caus iacientibus stomachum impotentem & ineptum ad se conti Vndum,& mouepdumia superiora,& nimia stomachi lenitio,& relaxatio iacit ipsum pronum ad euxum per ius

xlusae in elum ad uomuum. Pro notitia causarum uom,

nisi gumis est sciendum, quod sanuis qui uomitur immediate uenit a stoniacto uel meri. Causa tamen eius ali prando est in ipso stomacho uel meruita ut sanguis qui euomitur profluat ex clinantia stomachi uel meri. Aliquando causa est in membris stomacho eoicantibus,& sat suis ab ires ad

stomachum derivatur, dei se uomitur. Causa autem primi est ruptura uene in stomacho sequus laboriosum uomitum , aut simptionem medicinarum, aut ciborum acutoriam aut cassim, ossensionem, seu percissionem eius, aut apostemarum maturum, ruptum, aut ulcus corrosiuum, aut fistul

sim, aut sin isu a adhqrens meri uel stomacho.Si uero ab aliis membris derivatur ad ipsum, time uenit, aut a eapite, di per colatorium destendens ad meri profluit ad stomach , aut derivaturi splene per uiam expullionis melam choliae ad os stomachi, & tendit in nigrum, habens saporem

ponticum,aut acetosum. Aut derivatur ab hepate per mes rvias ad ipsum terminatas, & quandoque regurgitata m trice in retentione menstruorum,de quandoque a toto cum est retenta euacuatio sing. naturalis, aut artificialis consum

quandoque cum superfuit propter membri mutilati nem, aut conuersonem ad regimen sanguinis multiplicati .uum cum paucitate exercitii ,&quandoque fit uomitus sanguinis a ui mite sana expellente superfluum quanti aut qua iis . Et propter hoc est in uomitu duarum horarum sanguianis, aliquando tranquillitas iuvamentum. Et quandoque

fit a uirtute aegra critice, aut symptomatice sanῖuinem ex

pellente, sciit in synochis, & quibusdam aliis febribus, &aposter iratibus, singuine ad stomactu derivato, qui aliquando est Subris & terminus tetritudinis sed ut plurimum peP niciosus praecipue si sit eum febre, R ipsum non sequatur

praecedentis aegritudinis alleuiatio,&quandoque causa uinmitus cui guinis est apostema ruptum in hepate, splene, & a bis membris stomacho communieantibus, & est secundum plurimum sanguis parum permixtus qui derivat ut ad stomachum per uias manifestas, aut occultas.

signa prognostica uomitus sunt fastidium & abominatior cedens, tremor labii propter eontinuationem pellic lae oris, cum pellicula oris stomachi, nausea &subuerso&tensio, tractus upochondriorum ad superiora. Signa demonstrativa musex, subuersionis uomitus habentur ex rei tu aegri, & sunt sensui manifesta. Signa causarum primitiua muniunt ipse causae primitiuae, post quas sequutus est uomitus proprie cum non apparet ipsum ab aliis causis verbsmiliter pendere. Siena causarum uomitus per communitatem sunt,quia praecesserunt nocumenta totius, aut membri alicuius cum quorum augmento fit & augetur uomitus, α

decremento decrescit re ablatione augetur, o proprie cum

non apparent aliae canis primitiuae, aut per essentiam a quibus uerisimiliter possit bendere. Signa causarum uomitus peressentiani sunt hac, si enim sit a nita complexione fine

eria adest tristis sensatio, & proprie in ore stomachi qualitate illius,&est sine grauitate, neq; habet eructuationem saporis extranei, & frequenter habet nauseam,&subuersi nem absque uomitu nisi cum cibus semitur & Ieditur ex quacunque resumpta,& in nitida magis is litur digestio, in olida nugis appetitus, Se ad ' sitis . Sed humida S sicca cognoscuntur ex siti & priuatione eius. Item coinoseunt ut exeatas praecedentibus.Item quia laeditura sim Jibus& tuu tur a contrariis. Si uero sit materia,adest grauitas 5: eognoscitur materia per saporem eructuationis redolentis ara tuni, dulce, acetosum, ponticum, saetidum similes proportionat s materiae quae est in sonucho. Item stequerer adest

stis, si in eo sim humores calidi per essentiam, aut putres,

ctionem . sed multo magis manifestatur eum motu per saporem,odorema colorem eius quod uomitur. Item nuntis

stantur per colorem linguae,&accidentia quae sunt sicut stinpefactio dentium,& nocumento operationum stomachi, Mn humores sint inuiscati aut imbibiti adest nausea Dequens, de si buerso sque uomitu. Signa acuti sensus oris stomachi fiunt, quia imitura quacunque resempta etiam debilis imprinionis de est pronus in syncopis propter leuia noc menta stomachi, neque potest diu utina aut famem tolerate.

Signum oppilationis pyoron simi, tardus des usini βpou cibi digestionem etiamsi sit paucus & facilis, S proprie

cum digestiua non est debilis neque adsunt aliae causae tarditatis descensus. Signa uermium in stomacho sunt, quia adest titillatio quaedam de commotio quasi uoluntaria, sed de his inserius in proprio capitulo. Solutio uero continui in simmac si recens est, cognoscitur er dolorem anguinis exitum ter uomitum, aut per secessiun. Si antiqua, per exitum saniel per ea leni regiones, & quandocunque sumitur aliquod acutum, sicut acetum . augetur dolor & mordicatio. Signa pustularum 8e apostematum ponemur inferius in e pitulo proprio. Signa amem debilitatis stomachi compre-bendum ex laesione operationum siuarum. Sed raritas texturae de paucitatis spirituum , quae stant eausae debilitatis sumunt ut ex extenuatione cor ris, & quia iacile laeditura quacunque causa. Subtilitas autem humoris cognoscit ut quia iuuatura ponticis. Sed crassities, quia iuuatura subibliantibus. Sed multitudo humiditatis superfluae cognose, ex tuus Uuis satietatibus praecedentibus, multitudine sal bui, multitudine e ionis,scit ex multitudine uomitus ceditificatur. Distii guttur inter singuinem uenientem ex se stantia meri, de uenientem ex substantia stomachi per locum doloris, si prouenerit causa ulceris & corrosionis aut rupi rae . Si uero non adsit dolor, cognostitur quod ex meri perpaucitatem eius de impedimentum deglutionis, sed ex st macho maior Git quantitas, At non est impedimentum in

deglutione. Item cognoscitur ex causis oraecedentibiis, de molestantibus stomanum, aut meri de sumptio aceti mo

dicando locum a suo sanquis emanat, distinguit locum. Si

uero si ex apertione or iliciorum uenarum, aut resudatio.

ne in quibus non est dolor cognoscitur, quia per restitati nem est paucus ualde, &ex apertione in primis paucus, deinde maior , sed in ruptura uenae est aliquis dolor, de multus prima uice egreditur. Et illum qui est a corrosione significant signa ulceris quod praecesiit, Se singuis ab eo Osreditur in primis paulatim , deinde emanat res plurima ulcere amellato. Si na autem ulceris sunt mani sta ex si1-prascriptis, de inviosum ex antiquitate cognoscitur. Sed apostema non maturum ruptum coguoscitur in capitulo proprio. Et quando ex sanguisuga cognostitur ex praeco denti punctione iterata quaDo erat adnaerens. Ite ex lang.

subtili aquose, & quia bivit aquam in qua habitabant sanguisu . Sima aute sanguinis derivata a toto, uel ab aliis membris ad uomachum sunt nocumenta totius, aliorum membrorum praesentia absque nocumento stomachi cum absentia morum exitus sanguinis a substantia stomachi, de quibus supra. Et si descendat a coite per colat ortu,multoties ex eo aliquid spuendo enm rescatione, aut sine ratatione O

nuutiar, G sit splene tendit in nigrum*est turbidum, delia Io. Arculam S a bet

, li