Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

271쪽

am&non euratur neque nrateria expelliciar est timor. Nam pluribus eorum accidit mors subita mireria repente eommunicata eordi aut alteri membro nobili. Qui nium. Est Amor.61.quartae particulae. ψcunque in febribo in septima aut nona aut ii .aut. I . die icteritia superuenit bonum si dextrum hypochondrium non durum fiat. Sive ro durum fiat non bonum.Sextum. Hippocr dixit in hisque

referuntur ad ipsi im quod teteritiae species est mala, quando in urina patientis ipsa est similitudo orobi, id est, eo inimiorum generatorum per adustionem, Ze est prosundatio in uentre propter exiccationem 3e tremor,& impotentia I tionis propter debilitatem uirtutis animalis interficit enim in t . uel circa secundum tenor ε uirtutis Septimum. ndo diu remanet urina alba aut parum tincti icteritia non curata, est timendum quod habens eam cadat in hydropi sini,segnificatur enim quod oppilatio est ex frigore. Vod aeteritia sit nigra sensui manifestum est, euius

Oeausa eoniuncta semper est melancholia. Haec aut εsecundum plurimum prouenit uitio 'lenis, potest tamen uitio totius & hepatis prouenire. Sed ies ritia citrina nil quam prouenit uitio splenis .Et eum hae icteritia nigra undecunque proueniat frequenter mirach est extensum cum dolore & grauedine propter multiplicationem uentositatis&crinitiem humoris.Et secundum plurimum natura est constricta, licet quandoque non, eum melanch Ita est adusta stimulans expulsivam. Et tertio est digestio ma Ia Se deterior quam appetitus. Et quarto est eum ea malitia animae, id est,male eo lationes de tristitia,& malitia anim id est,oris stomac ni. Et varietas, id est, error in uirtutib. prehensuis propter uapores melacholicos petentes cordicerebrum. into,egrediti ire quandoq; sudor niger sicut in citrina egreditur sudor citrinus. Sed quod haee ictetitia stititio splenis cognoscitur.Primo, quia est uehementioris nigredinis quam proueniens uitio totius, aut hepatis. Seeunco,durities, magnitudo splenis&dolores eius, qui sunt in finistro latere separant eam ab ea,quae uitio totius & hepatis contingit aerito,quia licet in splenetica si quandoque egenio & urina nigra eum superfluit nocumentum eius, tamen secundum plurimum non est in ea urina nigra . Sed in ea, quae uitio totius aut hepatis accidit sere semper est urina nigra. Item praecesserunt nocumenta totius aut hepatis cum incolumitate splenis&econtrario cum est splenetica. Sed distinguitur inter eam, quae prouenit uitio totius ab ea quae uitio hepatis,quia in illa praecesserunt nocumenta totius sicut febres aduretes,aut superflua totius frigiditas in proueniente uitio hepatis praecesserunt aegritudines eius sui malae complexiones,oppilationes, apostemata, & debilitas

discretius de expulsuq hepatis sequens aliquam aegritudinε eius Tacitan uero propter oppilationem in meatibus spnificant grauitas uehemens & dissicultas dormiendo super l, tus sinistrum.Sed secta propter apostema durum splenis significant grauitas, tumor & durities i iis .Sed in facta propter debilitatem attractivae splenis nihil tale accidit. & i ta quod secundum plurimum quando est debilitas attras ius splenis,aut est oppilatio in meatu per mem transit melia

lia ad splenem, splen non est tuni iuus, de contra, quando est oppilatio in meatu per quem natura expellit melancholiam ad os stomachi est splen tumidus. Facta autem uitio hepatis fgnificatur,quia prima nocumenta fuerunt in hepate, quorum signa superius praecesserunt cum incolumitate splenis.

Et non est nigredo pura sicut in splenetica licet quandoque nigredo in hepatica sit nivis himinosa cum melancholia est adusta reseruatis in ea quibuslam partibus igneis. Econtrario melancholia splenetica est terrea opaca, & sanificat ipsum Pocumentum in urina .Et s fuerit corruptio,id est,digastio comipta hepatis per quam gene'tur melancholia propter dominium caliditatis Se siccitatis erit nigredo icterit decliuis ad citrinitatem. Et si fuerit illie dominium calidiseratis&humiditatis erit nigredo cum rubedine, de si fuerit dominium fligiditatis&sccitatis uincente frigore, ni rodo declinabit ad uiriditatem, sed siccitate uinceute declinabit ad nigre nem,& si fuerit dominium frigidi humi. homi ditate uincente declinabit ad eitrinitatem quandam , sed niuiditate uincente ad uiriditatem. Spleuetica uero colorimus, sicilicet,nigredo pura absque declinat Iotae te alios e

lores. diuersifieantur etiam colores icteritiae melancholica secundum diuersitatem specierum melachesi . sanguineae. Eu, leticae,phlegmaticae,& melancholicae,quae tanta diuersetas non reperitur in splenetica. Proenostica .Primum, teteritia nigra est rarioris euentus quum irieritia citrina. Secundum icteritia nigra magis prolongaturin exteris paribus difficilius ematur quam eitrina. Tertium, ictetitia nigra est frequenter crisis aegritudiniam splenis melancholi earum.Et tinta quod curamue agmewtur utraque icteritia simul quia cholerae G ei quod ipsim admiscetur exsanguine accidit adusto,&fit nigra aliqualiter,& aliqualiter remanet de citrinitate priori. Et qliandoque componuntur ambo hirmores simul, quia in hepate &spi ne simul est nocumentum .Et tertio,quia sanguis per adustio nem seeundum partem subtile uertitur in ei te ramale sec

dum partem crassam in melancholiare ex his duabus icteritiis simul mixtis sin plurimum consuretit color uiridis, licet si imaginabile teteritiam uiridem a cholera uiridi pendere.

scilicet, prassina aut cinaria. Huius autem ineritiae uiridis

gna possunt ex dictis elici &smiliter prognostica. .

si t eum inritia fuerit mris suc. ensulae, solatri,

acua bota Iro in t tu tribuatur. irae quoque excucurbita, cs solaci rarao curassis, et his si lib. herbis frigiditati attinetitibus nutriendus est. Obru rauacet octum ex Drtissimo aceto in potu sumat separi praeter emplastriim t ex duobus sodalis in verponendum. et up

ter ex succo prunorum Osaccbseluctauiar si non fuso.

cerisu fractum de camphora eum succo granatorum dan disiunt. Trochises de camphora .Ree .sic arist dri, rosarum ruba mium, a dracb. . eminudi uiae siem. citruit rum, orbitae actucae, portulacae m. ex ometabus indalis ruba mnium an drach. tormentur ex his troesuscitondere drach. 1 ex quibus quotidie unus cum sexta dram. t .

de camphora detur se autem aeger uenas habuerit plenas, fueritq; diu ex quo minutus 1 fuerit; phlebotometur. iHoe eap. diuiditur in tres partes. In prima curat icteritia eum sebre. In secunda icteritia sine fetae. In tertia docet romouere colorem maxime in oculis remanente. secunda ibi.

Quod si ineritia hierit sine sebre. tertia ibi. Si aute icteritiae inmitis remanserit. In prima parte curat hanc icteritia ea febre septem auxiliis I rimo.R. sicci e tutae, .i Aeci solatri.*a aquae hordei, J.3.mis ,his ad libiis posset addi parii saecliari, haec mixtio sumatur quatuor aut quinque diebus, & ualet in icteritia esi febre siue sit eoniuncta oppilationi siue non.Secundo quod nutriatur ex cucurbita aut chrvsol eliana,quae est aureiimolus a colore aureo. Nam aurum & λὰ ἀνἐν olus Et est artriplex frigida est & sumida in primo,& apud aliquos teperata citrullis, de similibus , seuecucumerus, neuria quae iunt frigida. rtio, sumat syriipum acetosum simpsicem ex sortissimo aceto, est enim magis aperitiuusad potest ipsem sumere cum aqua endiuiae,& in oppilatione melior est eum aqua cusculae. Qi arto hepati su ediponat emplastrum ex duobus sandalis albis,tici. Item si euecerotum sandalinum descrip. Melite.

Quinto, ueter ex lucco Prianoro quatuor aut quinq;. I. res etiam soluendus est,&u non ha tur sae. fiat deco modicet sit maioris quantitatis usq; ad .6 I.Sexto,trochisci de e phora dandi sunt,quot si deseription Euide intextu. Et pro duabus. 3.trochismissices. 3 unius de camphora . Sed coiter sumeeret medietas huius sis nisi eo us sit robustum natu res iter&praeteriraturaliter notabiliter calidum. Septimo iueras habuerit plenas,sberit diu ex quo non mimitus siue rit,phte ometur cilicet ex dextra basilica.s C H o L I A

His extrem sadeo destri ea qui emini Manti paris inflaminationem.

mplastrato, ex duobus sandali, ii iis ob luctionoesscit . quare cetanueranti hepate accens Troausti de eamphora J post ruretatis

272쪽

DEIC TERITIA. aestas icteritia fuerit me fibre: uenter ex his pitalis u

xatantiquae Ree lora dracb. t scammoniae quartam drach.

x Agarici partes duas dracbamius: siveris eum: orij tertiam unius drach. ex his eumsucco radiutae constitissa it mrila, O socient ad domi l . Deinde dentur tractim delacra cuapo Stetrare de raditibus. Hic curat icteritiam sine sebre , & proprie oppilationi

coniunctam duobus auxiliis.Primo, luit uentrem cum his ritulis. .aloes. 3,iacammoneae quarta. 3. unius,agarici par tes duas unius 3 .idest,B. xaucci eupatorii tertiam 3. unius,

ex his cum sicco endi uiae mixtis fiant pilulae& sussicient addosim uuam sederit magna, ita ut in multis sufficeret medietas simul enim euacuat choleram &phlegma quod oppila . Secundo , dentur trochisci de Iacea cum aporem e , idest, decoctione de radicibus,de qua in capitulo praecedenti. Hi enim dantur ad oppilandum.

Si autem Ularisia in oculis remanseri versortissim acetum paulatis oIIaciati et balneum inmediatur.eius quoque oculisqui Hieritiam cum feb. patitur,aqua ros mitten da facterit De praeterea ualde confertist aegre per irrabis

d. dus serum bibat.

Hie remouet i mritiam in oculis existentem . auxili f. Primo odorando acetum fortissimum , cuius uapores iuuae ad resolutionem.Secudo balneum ingrediatur icilicet aquet dulcis debite calidum, similiter ad resoluendum humorem iacientem icteritiam sub sorma sudoris educendum. Tertio immittit oculis patientis teteritiam eum febre aquam ros, ceam ad consertandum & infrigidandum. Qsario bibat s rum per tres hebdomadas debite calidum sumendo tres aut

ordo curae & primo icteritiae.

QVi laetitia citrina a duabus causis in genere com

insit,altera est cholerae multiplicatio. mirra prohibitio euacuationis eius. Primo curabimus sinu tem multiplicationem cholerae. Secundo sequenta prohibitionem euacuationis eius. Cura icteritiae sequentis multiplicationem cholerae, exi- sit sex intentiones. Prima remouet eausas miltiplicationis eius ecunda euacuat ipsam multiplicatam. Tertia corrigit distrasam membrorum de caetera eorum nocumenta, qui remanserunt ipsa eo rondo, ne iterum multiplicetur. iarta remouet ei trinitatem ab oculis & a toto.Quinta eorti te accidentia. Sexta ordinat debitum regimen sex rerum . ubi tamen cholera esset praeter modum multiplicata, intentio secunda , quae est cholem euacuatio debet esse prima, tum quia tanta multitudo cholerae non dat inducias, tum quia

iuuat ad Qt ipsus multiplicationem. Si ergo cause suerint primitiuae , iuxta primam intentionem remouendae sunt, de nocumenta per ipsas impressa,unde intendatur morsui ueneno rum trahenti uenenum exterius cum applicitis super loco morse, sicut culus gallinae uiuetis. Et sicut animalia no-iliter mortua per mellium secta,& emplastra propria secundum quodlibet uenenosum. Item partes supra locum morsum tueamur eum Digidis & implicis,sicut aqua rosacea aceto& succis instigidantibus propriis eum dedita strictura. Et consortetur cor & membra nobilia Et dentur be si artica propria contra illa.Et remoueatur caliditas & siccitas superflua per uenenosa impressa. Similiteis uenena fuerint rumpta procuretur eorum uomitus &secessus. Et Dan turisisrum acuitas cum propriis.Et tueanti ir membra nobilia. st extingatur membrorum & humorum si reua caliditas. Ide est iudieium in reliquis causis primitivis. Similiter camsae corporeae per eommunitatem a toto remoueantur, sicut febres cum quibus oportet .Et secundum plurimum opus est extincti uis cum febres illae sua caliditate super sua, subtile

linis in choleram conuertast.

iis eRam in euacuatione, aut cum phlebotomia aut latiuis Se mi quis secundum quod praecipiatur in eapitulis propriis. Iis autem cholerae ad Qitim non est impedi . quae plerumue fit in sebribus iuxta aphor, si, qua re par

culae. Imo potius adiuuanda eum aspectu rerum citrinarum,& etiam induendo uestes ei trinas reliquis auxiliis, &euhoe studendu est in ipsius eductione per poros curas,cum frictione, balneo & smilibus auxiliis occulte aut matrisiste subsorma sudoris choleram educentibus. Si uero causa multiplicationis cholerae suerit caliditas superflua hcpatis Iut totius, tiaralis aut praeternaturam, aut etiam cuiuisin tu alterius membri studendum est in remotione eius Se inducti σrie dispostionis contrariae. Complentia autem hanc intemtionem sunt instig ntia masis aut minus potentia, secum dum exigentiam Lui contrarii. dispositiones tame naturales magis paulatim permutandς sent, quam prsematuralescuhoc tamen semper cauendum ab Npilatione.Eligatur ergo regimen sex rerum, declinans ad frigidum S: humidum , de quo infra in sexta intretione. Item regimen medicinalemmi tendum cum his, quae interius sumuntur sicut symp.acet Hus simplex, Oxificcnara, si tu de granatis , de aeriositate citra limonis & similes, cum aquis endi uiae, lactucae, hepγticae, acetolae Se smilibus, quae aliquando possunt aromat, Gri eum ivisione sandalorum &similium, elemria conuenientia sunt sicut triasandali, diarthodon abbatis. Troch, set conuenientes sunt sicut trochisci de cani ora de quibus in textu. Et ex succis conmenientibus in succus solatri ,em diuix, acetosae, qui possunt sumi cum aqua hordei. Item succus granatorum , succus berberis, acetostas citri &IDinonis. Applicanda autem exterius sunt, scut cerotum sandalinum, applicandum hepati. Item epithymata cum si datis spodio, acua endi uiae, hepat icς, rosacta, aceto mmiliter applicanda nepati . Item in Digidans Gal. applicam dum renibus.Item cordialia applicata cordi .de qui iis omnibus superius dictum est.Et cum his etiam horum membrorum uiri ut es consertabuntur.

Secunda intello,scilicet cholerae euacuatio perficitur ea manna aut cassia dii eratus cu iii sone prunorum &tγmarindorum. Item cum infusone rhabaibari,&et cum ipis sumpto in substantia. Et sortiora sunt electa tu succi rosar P, electatium de psilio, pitulae aureae, aloes lotus & nutritus caaqua endi uiae G solatri evacuat choleram crassam. Succus re, Levacuat choleram & aperit oppilationes, est tamen es Adus.Tertiam autem intenti eni complet ea,quae diua sunt in prima intentione, uς replicanda sunt si fuerit expediens. Quarta autem intentio, scilicet remotio citrinitatis ab oculis & toto completur iuxta textum cum odore aceti. Item cum balneo in Uua dulci & aceto,quae omnia iuuant ad cholera relaturionem. Si tamen fuerit notabilis cestes tas. 3e proprie febrilis, aqua rosacea oculis imponatur. Quinta autem intentio scidicet eorrectio accidet iiiiii permcitur, secundum ipsoriam exigentiam, ita ut non selum prae sentia curentur sed etiam latura uerisimiliter se specta prohibeantur Sed pro sexta intentione, aer declinet ad sti dii, non tamen superflue, ne poros oppilando cholerae re lutionem impediat. Vitentur omnia cnoleram multiplieantia Geut dulcia, amara,salsi, acuta, unetia ola,uinum potens, imo omne uinum nisi particularis conditio obstet,aut ne fit et

nudis declinantibus ad frigidum, sit album subtile, & eum

aqua bene conditionata sussicienter I implietur,uitentur omnia stiptica oppilantia. Ex herbis conuenientibus sunt mcut lactuca, endi uia, portulaca, scariola, hepatica, sed possunt misteri cum modico sceniculi & petroselini. Item asparagi & iuruli conueniunt,cucurbita, cucumeres & sim,

ita Digida,& humida & s fiunt filatae, possitiat condiri cum

aceto,uino Panatorum,agresta & similibus. Et ex his serculis conueniunt hordeumaear, ptisana hordeacea, ex carni

bus eligantur,quae sunt facilis digestionis, boni chimi,paucarum siq)erfluitatum& pisces parui petria,&similes bene condicionati, concedi possent elixi aut assi& conditi eum declinantibus ad frigidum sicut sent suprascripta, de succus aranei Mimonis & citri, S caro ericii est propria*eam li-tnaeiarumae x fructibus conceduntur pomapersca, pruna , melones, gutica; cerasa re similia ad frigidum declinatia, lamnus sit satis prolixus exercitium patuum, procuret eua euationes naturalescit sperans di gaudeas, uitet iram ct . cidentia nimii nilammantia.

Cura

273쪽

Cura Petitiae promer prohibitionem euacuationis cholerae.

QVod si icteritia sequatur proli ibitionem e citatio

nis choletae,iunc est dupliciter, aut propter debilitatem uirtutu hepatis aut hystis fellis, aut propter oppilationem. od si sequatur debilitatem eura patere potest ex his, quae dicti sunt in eapiae cura debilitatis hep

tis. Si uero oppilationem,exiguntur sex intentiones. PrL. ma remouet causim oppilantem. Secunda choleram ex ornitatione retentam euacuat. Tertia corrigit diserasia memurorum,ipsam consortando. arta remouet citrinitatem

ab oculis N a toto. Quinta corrigit accidentia. Sexta ordinat debitum repime x rerum. Pro prima intentione Si causa oppilans ruerit phlegma aut cholera crassa sicut est socundum plurimum sumatur D r. aloes in forma pilularsi per horam ante cenam,&esi essico si continuetur alternis di bus. Si uero tuerit nimis debile in coparatione ad eum qui solui debet, Artificetur cum tribus aut quatuor erandiam

dis,aut sumatur solutivum expertum ab Aule . Raloes. 3. I. scammoneae gran salis naptici gran. I s. rubeae tinctorum. agar. ana. I. .misce,& fiant pilulae, S sunt docum.Et sumenda est cum custodia. Aliud in forma liquida. sumatur elestis

xii succiro . a. i. .elestarii indi uel diaphoeniconis tantundem,ues quantum uidebitur expediens eum sero eaprino distemperetur sumatur cum custodia. Quod si huiusmodi situ tua sumerentur cum infusione aloes aut rhabarbari praesuntius operarentur. Aliquo ergo aut pluribus ex his ut

re secundum quod tibi uidetur expediens. Et lixe simul eausam oppilantem euacuat,& choleram ex oppilatione reterram iuxta secundam intentionem. Item uomitus consert in omni icteritia euacuando&diuertendo.

Phlebotomia quoque basilicae & saluatellae manus dextri iuuat in aperitione oppilationis maxime sangiti ne abundante. Et is aperiendum oppilationes,& ad mu)ificandum cannales ualet syrupus birantinus,cum aqua custiane. Item succus rosarum duarum. J.cum ma endi iliae & cusculae. m. l. t.

re ex expertis est huiusmodi. in uini albi subtilis, pauciferi

aut mediae uinositatis,aqua endi ui , an aib. i.eustust, prassii, recentium,ana Man. r. bulliant simul ad consumptionem tertie partis sed cuscula ponatur in fine,& coletur, de qua colatura demur.J. 3. aut. . cum una.J. syrupi acetos simplicis, precedente tamen aliqua euacuatione, cum his de quibus supra .Et de syrupis propriis ad mundificandu cannales,& aperiendum oppilationes est synipus de endiuia, de bisantiis.

Syrii piis acet us simplex iaccharinus aut mellinus, syriapns acetosus compositus,oximet compositu.& scillitieum si materia est multa,& crassa,ut in senibus &pinquibus Aquae autem sunt endi uiae cichoreae, lupulorum, caecutae, scolopei dris,capillorum ueneris ,raphani, apii sceniculi, petrosesini, asparagi, brusci, de quibus in cura oppilationis hepatis,&aliquando cum his admiscemus pulveres subtilissimos apoxitiuorunt,aut cacutae rubeae tinctorum, Eari, gentianae, &smilium. Item conueniunt decoctiones huiusni apyiem sunt sertiores aquis distillationis sicut decoctio e pilli uen.& rubeae tinctorum, seminum aperientium est

men dubium in aperiti uis, ne materia tanta feratur ad uias urinae quod exeortet, istorum tamen aperientium est uarius usus apud medicos modernos,aliqui dant succos,siqui itis cicerum, in quo decocta sunt aperientia, alicui electa V, ut diar rhodon, dies acta, di Murcumacu aquis uecoetionis dostillationis aut expressionis au uero utere Drtibus aut d

bilibus,magis aut minus ealidis aut frigidis, secundum exi gentiam. Si uero causa oppilationis fuerit apostem in hopate,aut in aliquo ramo histis cura patet ex citetis in cura γ itematis hepatis A inter extera praemittat phle tomia. Li uero oppilatio eui carnosa parara est les cum,licet quandoq; naturae beneficio caro illa cum mollis est remoueatur, ει cicunt quidam ad hanc ualere succuportulacaein succum soliolum ra hani,& aquam acetois, de quibus pro quoque accipiatur, lib. s.&bulliant simul ad conlumptionem tertiae partis,& colentur,quibus addatur olobi cotriti seminis melonis,seminis raphani,an. a. costi, mirrhi, an .B. .&est pro

uicibus. M si oppilatio si a siccitate eum lenientibbui & hume tibus aperienda est scut cum struponio.

I. mixto eum mucilagine semiliis citomoruim,sem psitti, seminis maluarum, . 3. r. distemperatis cum tribus .a. decu-ctionis prunorum,se sten & similium,& cum his posset mi eri manna aut cassia si opus esset Glutione,uomitus quoq; quandoque iuuat in aperitione oppilationis. Secunda uero intentio perficitur cum Aluti uis, de quibus supra & ex so tibus & praesiuibus sunt electarium de psilio,& electarisam

suce. rosaed aperta oppilatione leuioribus utendum est, ne sorte perducerent ad disente iam,sufiicit ergo aloes lotos infuso rhabarbari in sero caprino,&similia, aut de his sortibus detur modica quantitas. Tertia uero intentio perfic5tur secundum plurimum cum foetidis consortantibus men bra naturalia, acut diarrhodon iubatis,trisandali desilia . Quarta autem intentio,& quinta perficitur eum his, qui dicta sunt in cura teteritiae sequentis multitudinem cholerat. Sexta autem interio ,scilicet regimen sex rerum perficitur

militer sicut di etiam iuit in eura icteritis sequentis multiplicationem choleramis additis v in cura huius oppilationi, non cortet ira infiigidare,& magis cauendum est a crassis uiscosis stimicis oppilitibus δε magis utendum est incisiuisis es tiliatiuis, abste tibusae appetit tuis,propterea in hac

acetum magis conuenit, uim uinum gratiatorum aut acrista,&ius cicerum, radices & semina aperientia liberies

conceduntur . .

Quia teteritia nigra a duabus causis in genere contin t. Prima,est multiplicatio choler nigra.Secunda,prohibiti

euacuationis eius duplex erit regimen curatiuum, primunt

cotta icteritiam se uetem cholerae nigra multiplicationem, secundum contra icteritiam sequentem prohibitionem eua' euationis eius. Primum regimen habet sex inte tiones. Prima remouet cautas multiplicationis choleracunda euacuat ipsam multiplicatam. Tertia cori igit discrγsiam membrorum de extera eorum nocumenta quae remanaserunt,ne iterum multiplicentur. arta re uel nigredinem ab oculis a toto. in ima corrigit accistia. Sextaordinat debitum regimen sex rerum. ubi tame cholera nigraestet praeter modum multiplicata secunda intentio. l. melancholiae euacuatio deberet ce prima propter causas superius

dictas in cura citrinae. Pro executione ergo prime intentio nis remoueantur omnes cauta primitiuae melancnolia multiplicantes siue fuerint primitiuae extraneae, sicut uenena, Gue non extraneae sumptς ex sex generibus rerum,renisu eanti irq; causae corporeae,sicut febres adurentes,sebres inordibnate uagantes aut quartan necno mala complexiones cor

dis & membrorum naturalium quae aliquando superflua cadiliditate & sicc. melancholiam adustam multiplicant,aliquando frigiditate &fice melancholiam non adustam. Et aliquando apostemata membrorum naturalium scilicet hepatis aut splenis sint in causa,quae aegritudines misi tersint curandae,

uide prima quarti quantum ad febres, ted quantum ad reli uas dispostiones nepatis collige ex dictis superius in curai sipostionum hepatis,& ex dicendis inserius in cura dis mstionum splenis. Et si in causa erit ei issperquam mat xia ad cutim expellatur adiuuanda est,scut superius in citri, na. Secunda intentio perficitur minorando nuteriam, cunisera,epithymo,polyp io,&similab. maxime sumptis cum sero caprino, aut iure pulli, aut decoct passularum.Item dirigendo melancholiam cum s . de pomis dulcibus, si fuerit adusta,& epithymo si non adusta,qui sumantur cum sero ea prino aut decoci passularum,storum bor agi u. aut buglossae ,&Aui .laudate uacuando decoet .epit hvmi,cuius meliorem

descriptionem collige a Melae diit. . Et a Rasi in capit. de melancholia. Et consectio hamech euacuat melancholiam

adustam sed non adustam diasenae, & pdulae indae, de lapide laresu&similes, sed de his uberius in dispositionibus si

nis. Sed tertiam intentionem complent ea, quae perficiunt prima intentionem, quae sunt replicandaui fuerit expedies. Est mansa complexio cordis & menta roram naturalium remouenda cum contrariis sit piis & applicitis quae huiusmodi membra consortent,tum proprietate, tum moderata sti,

plicitate. maiia autem intentio similiter. in inta permcitur cum proportionalibus, quae dicta sunt in perficiendo quartam & quintam intentionem pro cura icteritis ciuinae

. Sed pro sexta intentiine intendatur multiplicauom '

274쪽

DE HYDRUPISI.

si dum declinante impendent ei mesancholia adusta, aut is possunt dueere ad euehetiam RNuiter ad calidunt inpendente a melancholia nona iusta, di Sirna. Primum permutatio coloris faciei&eorporis ad uinum eius se clarum album dubtile, attinens dulcedini. & albedinem & eitrinitatem. Secundum est inflatio carnes sinpuuenes bene eor ilionam, itiae potius comeda bris & extremitatibus,scilieet manuit de pedum oui I tur elixae. Et uitelli ouorum sint proprii se cerebella hordo do sipargitur in totum corpus,maxime quado anteceditio Him,uitentur catiles,lentes,& alia legumina salita omnia de ciem hydropis dictam hypocaream.Tertium quia licit si tascea Et somnus sit p. oliariis, exemtium moderatum, di aeri ea initium corruptionis digestionis hepatis,& aliquando

dentia animi, quae loeuditatem asserant. Et superstuitates sol stomachi, frequenter tamen appetitus eii sertis o uaritimile ite expellantur Per conuenientes regiones. apud Auie. natura, idest, uenter in sua retentione&reta laetitiam in tione secundum ordines, id est deius gestrictus, sectati niminaturaliter consueuit esse.Aliter aliquando fluit uenter, quando c6stringitur,secundum ordities, idest, ordinate quoad tempus secundum aggregationem materiae, nune stringitur,s ipsius expulsionem,Sem soluitur.Quintum It liter est disipositio syneopis, scilicet uerae aut lypothymiae, quandomae in aliquibus secundum essumationem materiae euacuationis sequatur debilitares uirtutum hepatus aut splanis attendatut eorum consertationi, cum propriis utrique membro,prius remotis causis debilitantibus uminque. Et ex propriis consertantibus splenem, de cum hoc aperientia , oppilationes sunt eas pares scolopendria, tamariscus,se men agni etiti, sed de his indispositionibus elux agetur ube- malignae ad cor. Sextia. Et uigiliatu Se et orationis eius minus. Et D'len pro iter debilitatem non attraheret, Mnan, ides , aliquando pr3ter modum uigilantialiquando bene dormiunt, aut sorte nimis secundum diuerstatem materiae eisse mantis ad cerebrum . Septimum. Et elongationis eius ad uias,ides mon bene possunt ambulare . Aliter sunt elongatia uti, si iis idest, ab operationibus sibi naturaliter eoi istas. Octauum .Et minoratur cum ea urina,& sudor, supersivitatitur sub ipso emplastra attractiva calida, sicut emplastra desermento descriptione Mes cum hoc enim quod attrahit, iuuat mirabiliter ad resolutionem humoris melancholici in lene contenti, S: diminutionem eius. Item stiper regione splenis fiant uentosae sine scarificatione ad attrahendum m lancholiam ad splenem. odsi prohibeatur euacuatio m . . . - reuacuatio me bus proprie aquosis retentis,&non expuliis per restionε, lancholiae propter oppilariones exiguntur sex intentiones eo nilietas .Eth qitandoq; caeli exta antecedit aselle aut is proportionales illis quae dictae fiant in cura uteritiae eitrinae posistam, ge multiplicetur iletositas, Se sertis fit inflatio.

a simili cauta proueniente. Digeratur ergo primo materia raeli. uand or antecessitas tr mni oriri'. in

oppilans,& etiam humor melancholicus ex oppilatione retentus cum Oximelle simplici orupo de epithymo, cu aquis scolopendriae, tamarisci Adsimilibus , deinde euacuenit eum his,quae superius dicta sunt. Postea meatus aperiantur eum ibitibus. scolopeianae, tamarista corticum radicum earparis, seminis agni castissiminis endiuiae seminis portulacae.

a. Mara. ι .epithyma. Man. v. lliam in tribus libris aquae

cum quinque aut sex unciis mellis & tribus unciis aeeti aeuti ad consumptionem medietatis& coletur. Et clari sic

tur sed epithynius ponatur ad bulliendum in fine de qua dobite calida dentur quattuor aut quinque I quotidie in manesoniacho ieiuno , α cum hae pinet miscerisnupio acet sus compositus, aut oximet compositum ad libitum .Etsi apon a splenis esset in mala attendatur curationi eius secum

dum quod dicitur. Et ex propriis est phlebotomia saluiteli

Gistrae Et cu his completa est prima intentio, quae est rem ito oppilationis &secunda quae est evacuatio mela oliae

ex oppilatione retentae . Reliqua autem quatuor intenti nes scilicet correctio dis asiae membrorum, remotio nigredinis ab oculis & a toto, accidentium correctio, & remme sex rerum patere potant ex dictis. Si uero istae duae itititiae inponerentur simul,tunc similiter componamur uir, que conuenientia prout causae indicauerint aequaliter uel

una fortius altera , &sic completum sit hoc capitulum diuicile de icteritia. De tactexta.

ea in primis avium est.cachexia dicta a rapee,idem sonante,quod mala habitudo latine. Est descriptiue mala habitudo praeuia in hydropem, ecies Ussus possunt assignari tres secundum tres species hydropsem, quas antecedit de cui b.agetur. Causa eius est uitium corruptionis digestionis nepatis.Nam cum erit completa comruptio digestionis hepatis,fiet una ex tribus seeciebus h dropis. Caulae itaque sortes de quibus agetur,quae faciunt aliquam 'eciem livdropis , cum sunt leues & initiantes faciunt cactextam. Tenendum tamen est posse fieri hydrope deascitem aut tympani tem absque quod praecedat cacheria, licet de area, id non credam sore possibile. Cum qito tamen tenendum est cuius unque hydropis causas successibuῆ augeri . faciunt tamen aliquando hydrope non praecedῆ-tec exta eum sum fortes accelerantes hydrop m. Et qua eoque apud Auieaccidit Ochexia propter a egationem

quae in pulmoae,res: Anna patientis eam similis solans luracli,quandoq; antecedit Echem aut hv ostrea,quandoque autem antecedit tympani tem onum .Et quand ue innantur testiculi, idcst, oscheum maxime in antecedente ascitem.

Deeimum. Et cum accidit ulcus fit dissicilis consolidatio opter multiplicationem superfluitatum malarum& minor Milonem boni sanguinis. Vmlecimii m. Et accidit in commissuris, scilieet eapit s legingiuis ealiditas,&pruritus propter uaporem corruptum ascendentem, sed magis petit commissuras faciens in parte illa pruritum, ouia per illas uapor egreditur ad gingiua ni, trem ualde sensibilem faciens in ea pruritum cum calidi ιγ te. Similiter tingitis pruriunt & calent, quia ratione sue substantiae sunt facile passibiles. Duodecimum. Fiteorpus debile mollificatum materiis petentibus instrumenta motus. Pro nosticum .Ha e passio curatur nis pendeat a causa in eorrigibili sicut esset apossema pulmonis,sse aqua retenta in eo,apostema hepatis,stomachi,&similia. De hydropisi. Cap. 99.

Ydrops sue hydropissis penes Theodorum Priscianu

libro s alicta ab υδαρ graece idem sonante, quod aqua latine de M Aσι passio, uasi aquae passio, eo quod in

tripliei eius specie adesi aqua .In ascite multa. In tympanite pauca In bupos arca phlegma molle aquae proponi natum. Et descriptiue apud Aui .i . tertii cap.proprio est aegritudo materialis, cuius causa est materia exu ansfrigida ingrediens membra & crescut per eam, aut membra manifesta omnia aut loca uacua partium, in quibus sunt regimen nutrimenti & humoris. Est quidem aegritudo materi lis cum sit apostem aquosum quo ad astitem, uentosum quoad tympani tem,phlegmaticum quo ad limolarea. Ideo su dit.Citius causa, scilicet immediata essiciens est materia exuberans frigida .Sunt enim aquositas, uentositas, Se phlegmasci didicet sorte habeant aliquam caliditatem accidentaviem,quae materiae ingrediuntur membra,& crescunt, idest,tiamet peream, aut membra manifesta, idest, extrinseca omnia quo ad hypol Eam,aut loca, cua,idest, uenter infestoreotentivus membrorum naturalium, qui quo ad astitem linoletur aeuositate, & quo ad tympani tem uentostate, & in his membris naturalibus sent regimen nutrimenti maxime in hepate, desunt humores cum ipse, re per ipsum hum res Henerentur. Est etiam humor melancholicus in splene ,

et sericus in Kisti. Tres sunt species hydropis di tincta

secundum ea am triplicem immediatam materialem, stilibeet cum qua non ex qua Huia cum hydrops se accidens non habet causam materialem ex qua . Vna euascites cuius causa est aquositas a Pr Uoauo tympanites ea secunda, cuiuicausa.

275쪽

IO. ARCU. IN IX. ALMAN.

eaucies uentoso a praedominio. Tertia hyno arca cuius caussa est pMegnis aquosum. Et dicit astites ab ἱ-c 'rece,

quod est uter latine, est enim uelut uter pleniis aqua. Hypocirca dicitur de hypo quod est sub&σάρξ caro quasi sub carne, a in ea tumefit tota eam & cutis extrinseca, Sesorie etiam pro magiis parte caro intrinseca ut dicetur in caulis,& hse uocat leuco phlegmatica a leuco, et est albu, & phlegma,quia fit a phlegmate albo. Tertia dicitur tympanites ad similitudinem tympani. Causis immediam sunt tres iam di causa remotior est debilitas, aut eorruptio digestiuae hepatis cum haec fit necesesaria in quacunque livdrope , per quam multiplicantur, aut lauemur aliquae aut plures ex suprascriptis niateriebus. Ex quo insertur quM si per stomachum multiplicaretur uento

stas extendens uentrem inferiorem non concinente nocumento hepatis non esset tympanites. Similitet si rupto porro uritide,aut homine altera ex causa non potente mingere cicut uidi in una praegnante impleretur uenter in or aqua non concurrente nocumento hepatis, non esset ascites.Similiter si propter frigiditatem extrinsecam membrorum aut usum ciborum stigidorum, aut frigiditatem stomachi non bene chilificantis nutrimentum noveonueniens ad poros membrorum attrahentium, sed non innitum esset eaura tumoris qualis in hyposarca non diceretur

tumor ille hyposarca,nuia non concurreret nocumentupatis , propterea in descriptione addedum est, quod est Vrsetudo materialis pende a nocumento digestiuae hepatis,appropriatur enim haec initudo hepati, scut febres cordi. Lx quibus sequitur quod si uenter esset tumidus, aut membra manifesta omnia in casbus suprascriptis, ille tumor non esset hydrops, qui postea nocito hepat emercaaeas suprasti i-ptas dicetur hydrops, quamuis non pendeat ab errore dige-hiuathspatis nisi in conservari. Causa remota est debilitas, uel corruptio digestiuae hepatis, cuius causa est aliqua aegri

ludo eius, aut pec essentiam icut mala complexio cuiusculi. que generis sine materia &cum itineria. Item mala compositio sicut patuitas hepatis,oppilatio, blutio continui, lieetraro, apostema uero De uenter calidumarig.molle de dur quandoque oppilans orificium uenae ascendentis per cornu.nitatem ueto, aut a toto,scut in febribus chronicis, aut adu-tis, quae paucificamio calorem ignanim hepar debilitant , de iaciunt digestiuam ipsus errare, ut pro san in generet

Phlegma, aquositatem,aut uentositatem. Callar namque.heratis de etiam totius quandoque paulatim resoluitur, qua doque uelociter extinguitur,quae extinctio p'test esse tam icalidos perfluo,sicut a febribu acutis quam a Digido, scuta potu aquae frigidη hyemae, Ad post balneum,exercitium,

de costum.Item ab omni exiccante de humectate si petituo. Item omnes evacuatioues superfiliae paucificant calorem: innatum,sicut euacuationes per sudorem,minam, selutionem uentris cum rasura intestinorum, aut sine. Item per mestrata, haemorrhoidas, fluxum sanguinis narium,& euacuatio san

inis superflua quocunque modo,aut per quacula'; regi nem, hae enim paucificando calorem innatum des, ilitant hepati& saciunt eius digestiuam errare. Nocibilior omnium

euacuationum est evacuatio sang. Per communitatem uoro a membris particularibus, scuta pulmone de diaphracmate apostemantur, aut cum pulmo est plenus aquet, aut cualiquid eorum superflue calesit, aut testigi datur,uam decima tertii , cap. de apostematibus accidentibus pulmoni ltoties quidem perducunt aegritudines pulmonis ad aestitudines atis cicut perdueit uehementia Digiditatis eius, deuehementia caliditatis eius ad hydropi sim, de similiter. ρslaminis,id est, lisphragmatis. Similiter cum empy ra in pectore diutii matur, aliquando propter Digus stomachi, cinalitiam complexionis eius. Et proprie cum saccedit Luxus uentris sanguinolentus,aut in propter meserescam, id est, nocumentum in mese Merio. Aut propter communitatem splenis,aut propter magnitudinem suam, aut propter aptae ina durum in ipso,aut leuia calida.Aut quia non bene inui dificat heparamelancholia,aut quia nimis eompletur ea. Et sc impletum nocet stomacho superflue infiigidando ipsum,est enim ipsi contrariumui nocet ei acredine melia

liae,quae en in ipso inficiendo sanguinem, aut iacim ipsum

acrescere,aut sorte quia cum melancholia attrahit ei inmissium de sanguine.Vnde uirtus digestiua hepatis debilitatim Et quandoque communitate renum,scilicet propter calidi,tatem sipemum, aut frigiditatem,aut propter eorurn oppilationem,aut duritiem,quate non attramine aquositate, aut

propter aegritudines intestinoru & proprie monoculi quia est propinquum hepati. Item prorueruescam de matrice

multis ex causis satis notis . Non enim haec membra cati thydropem solum communicando malam complexionem hepati,imo propter eorum oppilationes,dolores de apostemata, , aliquando conuntini cando materiam ipsi sicut saepe imcit matrix cum oppilatur. Et nuandoque per communitate ficteris eum sang. haemorrhoibis fuere consuetus retisnetur. Et plurimum communicant membra foecis concaui tari,ac membra pro retentione scilicet urinae, de anhelitusi ostati,de quandoque laeditur hepar lasone eduine ad

ydropem,propter apostemasiphac tegentis hepat, uerimi plurimae communitates perducentes ad hydropis, sunt comunicationes cum reni Morbo, splenean sienterio, de sto macho,de causa in orbo de quo miniis uidetur est, quia ordinatus est in complementum primae distinionis. Causae a rem primitiuae sunt in ordinatum regimen is rerum non naturalium, quod manifestabitur ordinando regimen conueniens pro cura hydropis. Item causae extranea, sicut percusso, eatus de inenso si per hepatide similia.Sed dubitat Aui. quae species hydropis est deterior, in quo dubio tenendum est eum Auie.ascitem esse deteriorem secundum plurimum. tum quia prouenit a deteriorib causis,sicut sunt apostumata hepatis Ges malignae festissim sicut imprelsiones a caurss primitivis,&quia debilitas digestiuae faciens aquostate est maior, quia si aquosos sentietur fiigiditate hepatis non generatur nisi a magna, aqua non generatur phlegma aquatim, neq; uemus sed a minori Si uero a caltilitate genemur superflua, hoc est, quia caliditas naturalis paucificatur in quanto per resolutionem proprii hinnidi, de spirituu inuiςo magis quam in tympanire,aut hypostrea. Secundo quia aquositas in uentre congregata dii Milius

educitur Auentostas, ut inanifestum est propter maiorem

crassitieindi Ecilius o thluma, quia licet phlegma st o

sus,est i fididinis ima Dpe inimmutauetiam corporis si perficiem unde minus causae resistueti resistit de cuil bet par ti eius calidum resoluens melius applicatur, de econtra in γscite. Tertio quia accidentia sequetia ascitem de causa ei sunt deterior ad stis uehemens, prauedo corporis, suis ea

tio,syncopis, maternaquea qua implet concauitatem exissente & resudante ad spiritualia.Et propter ascensum uaporum corruptorum ad omnia membra nobilia . Tenendo sercundo cum Aule piod hypo area mplurimu est minus in lacaeteris, propter tres causas contrarias suprascriptas. Ex ouibanser turrimpanitem esse mediam secundum malitia, Gu, licet in otialibet ex tribus speciebiis reperiatur aliqua mortalis,de aliva salii brisin plurimum tamen minus mortalis de magis suu is est hypol arca,econtra ascites,sed tum panites media . Contra determinationem iiii latur. Prim' quia in t Pol arca nocumentum est in omnibus membris,ca it causa in ea ut plurimum corri pilo digestionis tertiae, quae est in omnium membrorum uenis.Nam ubi deberet generari humiditas prima deseeundis generatur humiditas phlegmatica inconueniens pro nutrimento membrorum. Item laeditur digestio quarta omnium membrorum, quia nutrimetum inconueniens attrahitur in porositatibus membrorum de non unitur neq; assimilatur, de cum hoc est nocumentum

digestionis secundae,scut in exteris quae aliquando sequitur desectum distestionis primae Et contumatur quia omnia in bra nobilia G ienobilia tument propter causas dictas, de in omnia multum laduntur. Secundo instatur quod rimpani tes si deterior cateris, uia sicut se habet uentus ad aquam,

de phlegma in taparati ad sanguine laudabile ita digestiis

Per qua generatur uentus ad digestiones, per quas penera

aqua de phlegma in comparatione ad digestion per qtia guneratur bonus sanguis, ted uentus inaeis distat a sanguin

laudabili quam aqua de phlegni a. erso limi riwr digestio purquam uetus generatur magis distabit ab optima in estion generante nutarguin udigestiones per quas generatur

aquosi ,

276쪽

ani stati St phlema anali, rnianifesta, na affectus & ea sunt, portionales, siue stes i bonitate & maIlli sed minor matquia uentus in modo substantiae magis distat a sanguine qua Quolitas de phlegm,ut manifestum est. Item magis in compsexione eum sit frigidus & siccus, sed aquosias & phlegmas igidae & humidae, unde conueniunt cum sanguine in humiditate .Ex quo secuitu quisci tympanites,cuius causa coniuneta est uentus sit deterior caeteris,quia quanto aliquid magis distat in optimo in aliquo genere illud est deterius. Te eio instatur quod tympanites sit minus mala citeris tum quia uentositas facillime retauitur, secundo quia a leui causa generatur tam ex parte ciborum quam ex parie ea liditatis. VnM non significat tantum lapsum quantum aliae diis. Tettio myn communicatur nocumentum uniuersese toti , sicut in hypo rca. Ad primum conceditur , quod nocumentumen in omnibus membris in hymurca, sed ex hoc non sequitur, quod sit exteris deterior cum smiliter in aliis duabus nocumentum sit in omitibus membris scilicet omnium membroriam sertis exiccatio sebi antifica, quae non est in hπω

sarca. Preterea nocumentum commune non semper est

deterius nocumento particulari , sicut in lepra , quae est cancer uniuersalis comparata cancro particulari, qua est deterior & non sinabilis, nisi cum euulsone me mim cancerati, tertia quarti, capitulo de cancro, & capitulo de lepra.lepra autem multoties sistur membris non amputatis , ita etiam de febre comparata aliis fgritudinibus particularibus. Et ad confirmationem , dicitur quod quamuis laedantur tres dige- mones secunda,lenia,& ouarta diminute aut corrupte , t

men seeundumplurimum laeso secundae in tympani te & ascite est deterior, minus corrigibilis quam laeso trium in hy- rosarca, de pendens a sortiori causa Se minus corrigibili. Et ad secundam eonfirmationem dicitur non omnia membra tumere sed bene manifesta ignobilia & sorte earo cuti propinqua, sed cor, pulmo,hepari&cxtera nobilia non tument,&quamuis nutrimentum secum plurimum eius si incolientestamen membra nobilia quod ex nutrimento est conueniem

eius attrahunt ipsum,uenientia& assimilantia , & resduum pro ignobilibus relinquentia , & forte illud quod attrahunt

aliqualiter perficiunt .Et si multum excresceret malitia nutrimenti, mrte tumerent membra nobilia Ze rudem sequeretur mors. Adseclidam rationem negatur maior generaliter sumpta ,sed bene coceditur quod sicut se habet uentus ad aquam ct phlegma in malitia in comparatione ad sanguinem bonii, ita se hibet digestio generatiua uenti ad digestiones generativas aquae de phlegmatis.Vnde scut uentus iaciens tympa. nitem est medius in malitia 5e dissicultate extractionis inter aqua Se phlegma. Ita per digestio qua generatur uetus e media in malitia inter duas alias digestiones , no tamen est modius in modo substantiae & in coplexis, ne, e oportet in omsubus affectum assimilari causae, praecipue illi quae non est toralis.Ad tertiam Muendo conclusiones dictas,dicitiir quod licet uentus caeteris paribus facilius resoluatur quam phle P

naac quam aquosi attamen uentositas multa conclusa in

enite difficilius evacuatur quam phle a per membra ad minima diuisum propter causas suprascriptas. Ad secundum Megatur quod leui causa generatur, imo secudum plurimumst a corruptione primae A sectat digestionis a sortiori eau

D proueniente quam lacumenta seelindae, tertiae , aut qua

De digestionis faeientis ' 'osarcam.Ad teletiam patet ex distiis, qualiter sit respondendum Si quae autem sint authoritutes quae Anant contrarium determinationis Aui. dic quod si erunt opiniones contrariae opinioni Aule uel si sorte dixerunt hypo arcam esse deteriorem intellexerunt ratione minitatis nocumenti toti, aut maiori puti eorporis. Si uero dixerint tympanitem deteriorem, intellexerunt ratio maioris distantis uenti a sanguine laudabili in complexione. α modo substantiae qua phlegmatis, aut aquositatis, &inteiba erunt de tympani te tequente febres acutas, scut sensu .nem pestilentialem,&similes Avie. uero intellexit scite esse deteriorem , eo quod si magis mortalis & minus salibris quam reliqua. H3Posarcam uero econtra& tympanitem mediam, & hanc sententiam iam ductam in comparatione hyposarca,& tympanitis assimat magis experientia qua aratio. Ego uero in diebus uitae meae uidi paucas hypolaocas de multas tympani tes , de utra ite secundum plutimum

sanatas praeter quasdam tympanites,siue ueras , siue non umras euenientes in febribus acutis quas subito &in propinuitate mortis, ascites uero cum multas uiderim paucas uii sanari, Nunc uero agamus in sipeciali de causis specieruhydropi sis, Se primo ascitis,quae cum fiat ab aquositate expulsa ad concauitatem uentris inferioris. Primo ponam causas multiplicationis eius. i. derivationis eius ad concauitatem iam dictim, et cur non fluat per tuas consuetas, per quas si copiose flueret non fieret ascites. Causae ergo multiplicationis sunt ex parte materiae age tis,ac extri incorum Ex parte materiae sunt potus aquet, aut

uinum multum limphatu. Ite e ibi superflue huin idi de Hu

si,sicut cerasa,perscad ira, poma,cucu .an r.melones, uuae

immaturae,& Gilia. Ex parte uero asentis, lebilitas aut corruptio digestiuae hepatis,de quibus dictum suit in eap. de debilitate nepatis.Sed ex parte extrinsecorum,sicut aer humi

dus S: frig. qui circundat & iuspiratur ab his qui habitant i

ea terrena, & carceres, de meatus subterraneos longo tempore,& qui habitant in vallibus & balneantur in aquis , aut

bibunt eas,&proprie post exercitium, balneum,aut coitum Causae uero sparsonis eius in uentrem sunt, aut ex parte nepatis,aut renum uel uesicae, uel ex parte ipsius aquox parte hepatis quando eius expulsiva est debilitata, ita ut non possit expellere a ias urinae ,aut corrupta , quare expellit ad uentrem quod non debet, uel sorte in uena magna, uel

emulgentib. est oppilatio,aut in gibbo hepatis, quare aquo- stas non potest penetiare. Aut in gibbo hepatis est apostema,& proprie durum ex parte renum,quia in renibus fit oppilatio, uel apostema, propter quod aqua non potens pene trare reeur zitat ad hepar, uel sorte eorum attractiva cubilitetur, uti fiant in ipsis ulcera dolor osa Ita ut propter dolor et aut ardore ex urina fugiant ab attractione .Similiter intelli- statur de uesica de poris uritidibus .Ex parte uero a iis quod sit tantae quantitatis quod superet expulsivam hepatis , α te

questrativam quare remanet cu sanguine,& penetrat postea per uenas ' proprie per uenas mirach, de resudando pen trat in concauitatem mirach. Et haec est una de viis quibus aqua penetrat percocauitate mirach, scilicet aqua penetrat per uenas communes mirach uel perueniens ad uenas, quae ascendunt ad sumem, per quas mingit foetus in utero suda do cadat in concallitatem , de quod haec penetratio licet mirabilis si possibilis, patet quia medicinae cholericae aliqn penetrant p seondyles ad micha, per quam penetratione sequiis tur paralyus, ut huprascriptum est in paralys. Secunda uia

quod penetrat per meserescas,& ex eis resudat ad concauitatem, sed certe iacilior esset eius penetratio ad concauit Mtem intestinorum, sed hoc accideret quando esset exuberas. Tettia uia quod ab ipse hepate resudet ad concauitatem. Quartasialiqua uia uel meatus frangeretur, sicut uena es, qua de praedictis,aut sorte unus ex poris uritidibus. Et per scissuram illam fueret ad concauitatem. Causae uero speciales hyposarcae praeter coniunctam, quae est aprostio nutrimenti in poris, sed non unio propter phlegmaticitatem sua. Vnde tument membra exteriora, ct corruptio digestionis tertiae,scilicet quasi inuenis ad phlegmaticitatem. Unde generatur prima humiditas de secundis phlegmatica erui

inepta ad nutricationem. Et semper concurrit nocumentum

digestionis secundae, aut aliquando primae similiter declinantis ad phlegi licitatem de cruditatem. Causae uero cortinptionis harum digestionum simi malet complexiones horum membrorum Diuidae & hum aliquando oppilationes, aut Mpostemata frigida maxime in hepate. Item instimdatione de oppilationes in membris exterioribus obtundentes calore innatum N prohibentes superflua evaporare Causae aut σrimitiua sunt stomacho in aere uehementer ut in carcetius cameras terrenis,& locis paludosis, de similibus, de quibus supra. Ite cibi frigidi de humidi suprascripti, potus ah

si, res uiscostam similia. Et qualidoque in causa est caliditas colliquans & liquefaciens carnes. apropter humores liue facti peruenientes ad renes oppilat eos crassitie sita,ume non potentes decidere spargutur per corpus & iit hyeo sarcaampanitis uero causae sunt secudu plurimu corruptio

digestionis prima. Cuius causa est debilitas digestiuae sto Io Arculani Z maci,

277쪽

machi uel quia materia, Id est,cibus qui sumitur est uentos bilis calidita enim stomachi debilis operationem debilem

faciens in cibo,ncit,ut cum peruenit ad hepar conuertatiar in uaporem,aut uentostatem eo quod non est praeparatus in conuersionem sanguinis, ita non ha t eliquationem bonam cum permixtione partium subtilium cum crassis.Vnde

separatae uentosantur faciliter. Secunda causa est debilitas caloris hepatis qus aget in cibum, uel materias humorales s bi uicinas ita ut non sufficiat transmutare ' agere in eas nisi evaporando. Tertia causa est caliditas intensainst macho & hepate extranea,quae agit in cibos humidos actione

disproportionali antequam calor eorum, ut naturalis incipiat digerere. Vnde conuertit eos in uaporem & uentostatem. Qtuarta causa est multus usus ciborum uentosabiliti, ut sum legumina recentia,fabae, faseoli, allium, coepe,porri,

fruetiis humidiaac, acresta, uinum granatorum, & similia. Sed hoc sciendum quod digestio qua generatur uentostas,&smiliter caliditas eam generans dicitur co pta,quia generatur aliquid non habens rationem humoris, haec autem uentostas generatur ex cibo assumpto. Aliquando exhimmiditatibus repertis in stomacho, intestinis,hepate de partibus uicinis a caliditate extranea ipsasses tiliante in iiapore crassum,aut uentositatem. Item sciendum quod in febribus Destilentialibus, imo in multis acutis hestilentialibus, sicut in synoctis & similibus fit inflatio uetris&tympanites, cum representatione soni tmpani,& hoc fit a caliditate sorti,

sed debili inquantum naturalis a multitudine materierum, aut crudarum per uiam indigestionis multiplicataru aut corruptarum per malignam putredinem,quae per actionem hi ius caliditatis uentosantur,& evaporantur ed non resolui tur,quia maior est eoru multiplicatio quam resolutio, & est malum signum,&sm plurimum mortale.

Signa primo ponentur communia fere omnibus hydropitis Ueinde de signis cuiusq; speciei sipecialibus agam. Primum, est mutatio coloris a naturali uiuido ad malum

diuersum,tamen secundum complexionem hepatis. Iu scietida enim mutatur ad album plumbeum, in calida ei trinum qui aliquando non aduertenti apparebit rubeus rubedine satis. Sed si bene & distincte notabitur, uidebitur in oculis mutatio a uiuiditate sana, & a pulchritudine in sinu oculorum& circunferentia maxillarum: & in his coloribus bene caueant medici ne decipiantur. Secundum signum est inflatio oculorum,pedum,& interdum manuum nisi in rempanite. Sed in hypo rca plus:quod prouenit propter humiditates & uapores crasibs communicatos partibus extremis nise si in tympani te,ubi nullus tumor nisi in uore reperitiar Manus autem non ita inflantur sicut pedes, quia fonti caloris , pinquiores, per quem fit re lutio,uirtutum naturalium co- tbrtatio,& eum hoc propter sortitudinem expulsuae non reci iunt superflua.Secundo quia frequentius mouenturaertio quia humores graues amplius fiant parati descendere,cotingit tamen aliquando unum crurium plus altero tumefieri, uel ex maiori eius debilitate,uel quia materia in membrix perioribus eiusdem lateris magis continetur. Tertium

fgnum est stis intensa in omnibus speciebus hydropis calidae Primo in tympani te cum non restauretur humidum, sed corpus arctat. In ascite propter uapores ab acua eleuatos calidos,sive ex putredineaue ex mixtione cholerae eum ea uado Laquositas est citrina,qui uapores petunt superiora. nt quia non restauratur humidum,roridum conueniens, sedit ala aquosias.Similiter inh) postrea ex causis smilibus.

Quartum deiectio appetitus cibi .Et proprie in calida pr iter uehementiam appetitus acuae, nisi accidat quaecunq; imium a frigiditate,& proprie a potu aquae frigidae non a sua hora. Quintaim in omnibus minoratur urina & proprie in astite,deinde in hyposarcha & in pluribus rubet spter patincitatem sitam, ita ut a pauca choreta sit apta tinsi. Item tingitur propter paucitatem separationis aquostatis a sanguine&molera. Quapropter ex citrinitate, aut rubedine urinae non est iudicanda hyaropssis calida,nisi esset uehementia tinctura cu mediocri quantitate urinae,& satis bona substantia. Ei quibus insertur tinctura urinae no esse propter causas nuper dictas signum hydropissis calidae, nisi cum duabus conditionibus suprascriptista Mauem,quae in uentre congrega

tur non est ita tincta sicut illa quae m nritur. Primo quia

tandiu remanet in. hepate sicut illa quae mingitur . Secundo quia resudat per porositates angustas. Vnde de- .puratur. Sextum febres in hydropicis sunt tepidae, quia humiditates istie leuiter putrent. Septimum accidunt in eis bothor,quae eruptae emittut aquam ei trinam quod magis ueriscatur in postremis materia iam malignata. Octauu multiplicatur e stio sanguinolenta in lix posarca de tympani te hepate debilitato non sufficiente trasmutare chilum in bona sanguinem. Vnde transmutatur in rem quas mediam inter chilum de sanguinem assimilatam loturae ramis recentis. Talis enim renuitur a membris cum non sit bona ad nutri dum, mittitur ad intestina.Ipsa uero apparet plus in tym pani te & hyposarca,quia in eis chilus amplius transmutatur uersus sanguinem, in ascite enim sola fit aquae generatio. Ets quid sanguinis generatur,illud modicum, & si n6 bonum.

pro nutrimento membrorum auidorum retinetur. Et haec

sunt signa communia hydropis. Signa uero causarum sunt hic.Si enim pedem a causa calida adest sitis ena inflamatio, citrinitas uel rubedo, amar, ludo oris, uomitus citrinus, aut uitalis, corporis notabilis exiccatio,defectus inpetitus cibi, tinctura notabilis urinae, cum conditionibus suprascriptis, di aliquando ardor ipsius, frigiditatis superfluae contraria Lim signa. uero ricleat ab oppilatione, aut aposternate signa prae cesserunt in capitulis propriis. Si uer' fuerit a solutione eontinui, signa sunt causae irsus primitivae,scut easus,percussio, Ao in regione libratis, ad quas sequitur contuso, ulcus, apostema,& similia quae per signa propria cognoscuntur. Et si fuerit per eon munitatem a toto sicut in febribus, febres ipsae, quae ad sint& praecesserunt sunt signa . Et si fuerint tinuae forte adest liquefactio tam in egellione quam in urina, aut in altera, e sorte erit egestio uir lenta, & urina scut lotura earnis, aut fortasse praeessit. Si uero hydrops sequat aliqua notabile euacuationem, leproprie sanguinis ipsius,praecessio est signu & pallor faciei. Si uero fuerit per communitatem a membris particularibus, sciat a pulmone,& exteris membris spirituali stomacho plene elenterio, intestinis arae riseris,uritia, matrice, cognoscitur per praecessionem aegritudinum illorum mem brorum cum quarum augmento augendo praecessit.

Causae uero primitiuae de proprie , quae diu praecesseriint significant se ipsoae proprie quando non apparet aliqua causa correa per essentiam aut per communitatem,qitae uinrisimiliter fit in cauisti Species uero livdropis habent signa propria per qu a, inuicem distinguuntur. Primum signum alcitis est grauitasseisibilis in uentre. Secundum, cum percutitur non est ei sonitus,scut in tympaniteata quando commouetur auditur sonus aquae commotae,similiter quando habens eam permutatur de latere ad latus,no licut in rempani te de hyposaica. Tertium, tactus eius est tactus utris pleni aqua, non utris pleni uento. manum,non ivignificantur cum ea omniam

bra scut in typosarca, imo superiora arefiunt,& inferiora sicut pedes instantur,ita ut aliquado infletur uirga de oscheir.

In tympani te uero omnia arefiunt. Quintum, tis uentris de crurium est humida, extensa, lucens cu aquo ate surpes,ta. Sextum, est paucitas urins imagis quam reliquis. Sept mum pullus est paruus, irequens, recliuis ad duritie cum alisuanta tensione propter tensionem uelaminum,& quadri;

in fine declinat ad lenitatem propter multitudine humiditatis. Octauia, quado est hydropi sis ascitis eueniens ibbito, re maxime post lapidem exeunte absq; eatas manifestas ta semeti hepatis,una uiaru urinae est diirupta,sicut etia porri urbi ides, aut uesca, inter quas distinguitur per locum doloris. Sed signum proprium subiacens uisua, per quod species hydropis inter sedistinguuntur, &etiam distinguuntiar a mola matricis,&pregnatione, est ut resupines patientem.&uideas si totus uenter sit extensus, an suum ab umbilico.

infra. Si primum est in drops. Si est secundum praegnatio

uel mola. Postea suenter totus est extensus cons era an superior pars uentris deprimatur,&latera extendam de

tune est ascites. Si uero pars si perior eleuetur, de propi umbilico

278쪽

DE HYDROPISI.

umbilico exeunte, latera uero Q extendantiir est vanitesalui in exemptu lia res in duabus uesicis,sive duobus utribus,quorvin unus sit plenus u o,alter aqua, si uero uenter non appareat multum eleuatus , & cum premitur cum digito remanet uestigium est hyposarea,& maxime quando similis tumor est in resi quis membris. Sed mola distinguitur abi regnatione ver signa, praedicent ut in capitulis suis. Signa hyposscae. Primum nilatio in toto corpore sicut accidit in eorpore mortui. Secundum, impinguantur membra omnia apparenter. Et proprie facies & partes superiores nutrimento phlegmatico petete superiora propter ceres, tu. Tertium, cum premantur digiti in omni parte corporis remanet uestigium. Quartum, non est in uentre eius de inflacone di commotione quod est in uentre scitis,nec de inflatione de exitu suminis, idest, umbilici & partium propini arum,quod est in tympani te.in intum,& sequuntur eam nu- is uentrissas inolentus delenitas naturri tendens in albedine cilicet phlegmaticam, quod signum uerifieatum fuit in signis steneralibus. Sextum,& quali loque pulsus eius est

undosus Musaenis propter multam humiditatem. Prognosticum Aut cautoritate aliorum , quando inficiei sartici,aut manu sinistra eius si molities, idest, pars sta accidit in prineuiuius accidetis pruritus in naso , moritur

in secundo die ut in tertio.Significatur enim magna comartio, unde fit uaporum comiptorum eleuatio ad superiora qui iunt pruritum in naso,quare stante tanta corruptione cum debilitate uirtutis significata per paralvsm moritur festine, Signa vanitis. Primum egreuitur in ea sumen notabiliter. Secundum, non est in ea grauitas sicut in Hebre.Tertium , est in uentre maior tenso quam in ascite, imo uenter est sicut corda tensi .Quartum, & non est in ipsa pinguedo , idest inflatio eum mollitie aliorum membrorum, secut in hypos arca, imo tendunt ad arefactionem. 3intum,&cum uenter percutitur auditur sonitus uentris pleni aere nouentris pleni aqua. Sextum, & in appetens eructuatione semper,& iuuatur ex ea propter exitum uentositatis. Septimum,& eius pulsus est longior pulsu aliorum hydropicorupropter te usionem cum sertitudine uirtutis in comparati ne ad astitem.Vt propter hoc apparet durus,velox, reves, em propter inobedientiam instrumenti non possit satisfacere cum magnitu .e, est satis sortis cum uirtus non debiliter sicut in aetate. Octauum, non est inflatio in ea omnium membroriun, sicut in hypotarcha, nec pedum , sicut in astite causa patet ex dictis. . Prognosticum. Primum, homo de quo uehementiust, Otur cum accidit ei hydropius est ille, euius complexio naturalis est calida & Minon enim aegrotat in contrarium suae complexionis nisi propter sortem causam.Secundum,hydrorris adueniens propter duritiem splenis,est magis salua qua aut iens propter duritiem hepatis, imo est in qua speratur curatio. Tertium, quando dominatur materia hydropis adeo ut faciat accidere dvspnoeam,idest, disi ustatem & eo strictionem anhelitus,& solutionem uentris lanificatur propinquitas mortis in tribus diebus. Si autem nocentur a Lilitus p er malam complexionem ossicialem, idest, Morum oracialium, sicut diaphragmatis pulmonis, non estitaniatum scut propter multitudinem materiae. Quaditum , ulcera maligna oris de gii tuarum, & reli iuriam partium, accidentia in pincessu, iam uirtute desem propter litiam uaporum & sanguinis,significant mortem non multum distate. minium. Quando descendit ex hydropico dest sicut caro pronuntiat mortem eius , sorte enim im deicendens ex hepate significat eius comiptionem. Sex 1.Si alicui habenti mela oliam accidat hi dropi sis ratur per aduentiam dropissis quoniam humeeratur. Septimum. Fluxus uentris hydritico superueniens mortalis nisi iacuetur causa tu dropis . Octauum. Venter sccus in hydrope est melior quam lenis,&proprie si hydrops prou,niat ex nocumento renum& membrorum urinae. Nam in

aloe fit lenis uenter propter reuersonem humiditatis ad in-Wilina Et siccitas uentris est maior in hydrope sequente nocumenta membrorum anteriorum, quando sumem, & ste

oralia sunt earnosa est melius,sgnificat festitudine & tolera: iam solutionis, de his possciat exhiberi solutio lania. m. nia ulcera in hydropis sunt dissicilis curationis. Decima Omnis hydrops sequE, peripneumonia est mortalis.Vmdecimu . Hydrops ascites est fin plurimu mortalis,sed hyp sarea,& tympanites sin plurimu salubris,nisi tum panites quas sebita seques aegritudines acutas, sicut is chas pestileti les, Se similes v sere semper est mortalis. Duodecim v. Omnis hydrops in acuta febre malum,secundo proenostic .

ri coeperit, Cr quod est ab Mnbilico ad fiam rexterius pro ruerit, O cutis, suae est ibi ubi illari, albere visa fuerit, O cum urauer mouetur auditur Amuprasi aquae in uast non pleno moto, O si cum his urina su

rit ria eis: parua est habemtifiducia, O proprie si uirtutis

non afuerit fortitudo.

Hoc capitulum diuiditur in tres partes. In prima Ram curat astitem. In secunda imposuram .la tertia tympani tem.

secunda ibi. sod si in hespebris. tertia ibi. Si uero uenter . Prima in i Primo ponit signa ascitis. i. curare da ibi. His tame In prima parte ponit quatuor lina .Primum quia ue ter pqst hepatis dolores qui sequuntur ad apostemata, aut a

lias eius aespitudines coeperit tumere ita a u ilico usque samur exterim eminuerit, imo etiam super umbilicum,liacet minus. Secundum quod cutis uentris uisa fuerit albetis&sibtiliari quas tensa a re alba. rtium cum uenter mou tur auditur sonus aqua in uase non pleno moto, haec tamen

significant hydropi sim,ascitem. Quartum & si cum his urina lavit riib. scilicet notabiliter&cum conditionibus sapi scriptis, scilicet quod non fuerit ualde pauca, nee mata seu stantiae qitie signincant se ipsam pendere a causa calida .Et esssequenter parum sperandum esse Se maxime uirtuteexist

te debili eum deterius sit hydrops calida quam ilig. LM.quatuor significant ascitem mortalem. s CHOLION

Cum uenter dumetinam est Rasinitatum sipis aseliis describere . qua nondum sit eonii mista: in medicus opem iam possiti nam consonata να est is, e planinque incurabilis.

His tumens uirtus fortis fuerit, ct 'stenter vehementer

siccus; lula de rauesseni quae recipiunt me on danda sunt quae 'erip.rauerse ducet eupatoris, s . enditata om

ei his mula, quarum dosis sit drach. a. r.ex quibus quaque hebdomada dosis una sumatur.quia, si uirtus fuerit debilis, trochisci de in erreu Limessuris p i Me, fem. en tiuis Oacb. t o. t me. n drach. t a. terris agarici .cet eupatori similiter tantundem, farum siem. citrullorum ambo rumana drach. i.s a. his omnibus fiant trochisci i o. de quibus unus in die cumsimp.aetto. saeclaro dandus est.

si autem uenter fuerit solutus; dentur trochisci de berberis

cumn p.acet.ager quoque nutriatur ex vibres O bibas

orvum acetosum de cistoniis. oes uentris Huriis uehereri

fuerit intoruorum rab Llum dandum est.

Hic curat ascitem primo a causa calida. secundo a eausa frigida, secunda ibi . di autem cum his. In prima parte pinnit tria remedia . Primum uirtute exi lente sorti ,& uem tresceo pituit de raued idest, de rhabarbaro in quibus pinnitur merer eon. R. rauectent. sed loco ipsius accipim thabarbarum,& est melius, si, i eupatorii, semi. endi uiae

a. agar. merer eon. y. Io. fiam pitulae . quarum

C est l. x. s . & quaque hebdomada sumatur dolis infra cum custodia. Si uero ulmis fuerit debilis dentur trochisci de merereon. ut ν sem. endiuiae 3. Io. merereon, aga rici, sueci eupatorii ana. s. l. ε x. 3.rosarum semaei trullorum ana. a. s. ex his fant trochisci i o. de quibus unus ita

die cum sympo acet. de saccharo dandus, trochisci isti sunt leves. sed lulae sortes&non dandae nisi uirtute existem te sorti. Est enim merereon calidum&sc. in quarto e. eoriatiuum , serosum, inflammabile, consumptiuum re dis

salutiuum uirtutis , educens aquam eitrinam cum sortiri1-dine , cuius dos inantia est a. 3. s. usque ad unam & n Ot hepati nis testificetur , sed semen endi uiae, &succus exi-

279쪽

tuom, resemen cimilli ipsum rectificat, meetereon tamenonum com niter non reperitur 'pud nos. Secundit remedium qi,d si uenter fuerit lubricus dentur trochisci debet beri, cum 'lupo acetoso inimdant enim de stringunt. Tertiu,quod aeger nutriatur ex ribet uel ribrebegi, qui est cibus factus ex carne coctain ovis simul mixtis, de bibat pu Metosum de crion. Et si uerris Alutio uehemes fuerit, cytoniorum rob latum diau est ad ueniris constrictionem.

si autem cum hae passionenon fuit inhia rub. mec

ana.ε. drach. i. pilatae enim ista Mum vehementer deficendere faciunt. Trochisci praeterea de Letua eum apri a- te de radicibus dandi sunt. Eo Urum asciti conueniens. Flsci .fari. Hrd. cyperi, stercoris boum ueterisa aurach. bol ar. omnium partes malas ex his omnibus tritis fat

e thyma super uentrem. huius naM; proprietas es aqua

ma am partem exiccare. Hi e curat ascitem a rauci frigida per tres medicinas. Prynia medicina est. QSod si cimili ac pinione non fuerit ut, na rub. nec eator scilicet febrilis,aut complexionalis su Diuus pitulae istaedadae sunt. R. mea eteon, assa penices. in tertio, sic. in secundo educeres humores erasios & uiscosos, eaquam citrinam an . 3. saeuis indi est & sic. in tertio, inuentis melancholiam Se humores uiscosos, fimi columbini calidi in quarto soluentis pungendo de di luendo ana. 9. s.fiant pilaeae&sunt dosis una, de potenter soluunt aquam . iasiquibus tamen libris non sunt sil indum,neq; simus columbinus,eredo illos textus meliores. Secunda medicina est . ut dentur trochisci de lacra eum decoctione de radicibus

quorum descriptio oraecessit in ea de dolore hepatis aperiunt oppilationes G prouocant. Tertia medicina est haec. R. farinae hord.ciperi,stercoris uini uereris,Murach. ita .omnium ana. partes aequales fiat epithyma super uemum milcendo cum aliquo liquore,sicut esset aqua e in ris se uinum album .Iuuat enim in resoluendo aquam.

Qu)d,si is palpebris, extremia tib M saerit apost

ma molle, te istise apostemantur, facies', ac totum corpus mossitis quadam teneatur; erit tunc ινγ visis Jecies, quae Pypo tua uocatur. aegro itaque hae specie uisaranti trochisci de lacra eum a gemare de radicibus sunt tribuendi. O uenter suaque hebdomada ex 'pitulis de risbaro soluendus. patiens in arena calida est epeliena r.ei quoque en praecipiendum, at exercitio utatur: fa mem, sitim sepe patiatur. Hic curat hyposarcam dicens: quod si in palpebris & e

tremitatibus f ierit apostema molle,& testiculi apostemat tur, idest,ostheum,&sorte testiculi cum eo, 3c facies de t tum corpus sit factum molle cum quodam tumore, quae omnia sunt signa hypo sarcae. Procura hac aegritudine laborat ii sunt tribuendi trochisci de laeca cum decoctione de radicibus ad mundificandum corpus per uiam urinae, de aperiendum omitationes, de frequenter exhibeant. Et venter quaque hedilomata soluendus cum pitulisisse rhabarbaro, quae possunt sortificari reformando eas eum succo ireos. Pitulaec amen de raued. Mesue sunt sortiores. Et saetis euacuati nibus paties in arena calida sepeliatur ad resoluetam phlegma aquosum. Et exercitetur uomcho ieiuno. Et sae saepes ei c&stiat. x c is o L I O N.

IX. ALMAN. Si uero uenter ingratu fueri tenso, mi percus ruri sonum reddit ut tympani m iboopii Dcies ad fgn cabitur,q tym induitur. quam qui parit tia Gnaestione olerum ab linere debes, atque eorum ommu quae uentositatis sunt generaritia. uenur quoque omni dis

ex panico i est uaporan uro ventosae super uentremnenda . medicumina tumorem dissoluentia danda sunt; urdia munum, elictarium de baccis lauri, quia in cap. de iliaca nominabimus. aeger praeterea exercitiis uti assuescat rosamem pati. ex collyrus, quae uentositatem dioluunt, quorum faciemus mentiorem,si sibi ciat. uenter quoque mamici,aonum ut rubere,fri ture ex oleo ruracori ori erum

In parte ista curat tympanitem dicens: mod si tater imsatus ac ictus fuerit, cum percutitur sonat ut tympatrum,

est species hydropisdicta tympanites de tu supple teliquampna tympanitis superius allegata siue posita. Sed pro cura, lebetesminere a cornestione olerum & omnium quae uein

tositatis sint generativa. Pro quo nota omnia olera eu ue tos licet ali ua eorum carminent lieniositatem,scut ruta.

Secundo est evaporadus cum panico,aut milio de proprie torrefactis. Tertio uentose super uentrem sunt pone . in arto medicamina uentostatem dii luentia danda sunt, sicut dia minum, electarium de baccis lauri, euius descriptio ponitur in cap. de colica. Quinto Hermultum exercitetur stomacho ieiuno. Sexto patiatur fAem &sitim. Septimo collyria uentositatem dissoluentia, de quibus age

tur in captae coli ea subiiciantur. Octauo uenter eum pamno fricetur donec rubere incipiat. Nonum ex oleo rutaceo elysteriae tutas e H o L I A.

Soniam te uit in tympanum leum uentia segregetur onde i rem solum fit uenter iecus didiario. Est ita ora riti Jurarier in terrae in.

da, di sicca uetito tu I intestina infestantei ira in m M. potius est aeuis uer tumulus.

ordo eum.

OVia cura cacheriae non differt a Gra Mesopi sis nisi

secundum magis de minus, ideo de ambarum eur tione simul agendum est. Harum itaq; cura sex exigit intentiones. Prima ordinat debitu repimen sex rerum. Secuta minorat superflua. Tertiadi erit, aperit, semen Mbra naturalia confortat eorum discrisa eorrigendo. Quadita eradicat. in ima corrigit accidetia.. Sexta remouet causis recidiuationis, quia est multum ieeidiualis. Regimen autem sex rerum non naturalium debet tendure in contrarium cause facietis hydropem .ideo habet diutisficari secundum diuersitatem specierum hydropis dica 'riam suarum,debet ergo in causa ealida declinare ad frigid instigida ad calidum,sed secudum plurimum ad secum. Et

semper inagnovere ad eonsertationem stomaclu, hepγti ,- ii embrorum naturalium. Aer et o se clius deest nisadsiccum. quapropter habitet in solari non in loco terre

humido,& fit calidus in frigida, & hisidus in calida, magi, tamen caeteris paribus csinet ad calidum in Digida, quam adfiigidum in calidaeum in omni hydrope opus sit eausam

coniunctam resoluere.Vitetur aer uentosus & aquosus .rIn

cibo de potu observentur hae conditiones. Prima ut si pastcus in utroque. uapropter non comedat nisi prscedentis cibi digestione celebrata,& nisi notabiliter sameat constante petitat, similiter non bibat nisi multum stiuerit. Sunt lames Se sitis summum remedia in hae a nitudineae proprie sitis. apropter non comedant,neque bibant extra maindium de coenam imo si bene possent tolerare conueniens μset ut non cibaretur nisi semel in die. Secunda ut non inubtiplicent cibaria in mensa una. Tettia ut surgant a mensata reliquiis iamis. Iarta ut notabiliter comedant ante uini bibant, S: nullo pacto bibant aquam. Ilis necessitas aliqua

cogeret ad aquam misteatur eu uino per.3. auto . horas amtequam bibat ante potum pricedat cibus,ut tardius penetret ad hepar. Quod si patiens non biberet uina prori tate quadam indiuiduali sibi horrendum non ematur Mi endi iii aut ab stu eum

280쪽

po acetoso implici,saccharino, aut mellino, ut salte amitan cali aram,est enim aqua summopere uitanda se udum mni non modum admini uationis.Vinum ranien in causa --

militer calida nocet nilist ualde paticisci iii indu DNς praestantior est aliua endi uiae,aut ius galli & proprie deo uti, sta in causa sesidast potius subtile antii uin elatu, de qlio

tamen partim bibat,&melius est album quin pri . PMnis hordeaceus est m or quam triticeus. Sitiem abhorreret ipsum comedat triticeum, non omnino a furfurit, de puratum, bene coctuin &salitum,cuis adia inistratiir semen uidi in ut sceniculi, aut anisi erit praeimaior.Ex fialatis conueniunt in causa calida endi uia ichorea, lupuli, in frigida , cappares,saeniculi, tros carota,prassium,apiuna as Uragi in utraque,&sint debitae coctae,& cum pauco aceto, S: eos ditat asparagi tamen cum solos de condiantur. Sed in tympanite olera& proprie recentia uitanda sunt. Ex fieret iis conuenit ius cicerum,&phaseolorum, &decoctiones radeum,de semen aperientium,S: caulium,&quae fiunt ex pane, aut ouis absque cas accitae simi exenula& sic a in

iure laudabilium carnium inruascriptarum, uitetur tamen supersu usus biodiorum. Ex carnibus conuenituit perilices, obsean tanguetini, turtures, turdi, alaudae. Aues paruae, mentes in arboribus & pratis, columbi volve incipie re ex quadrupedibus hindi unicilli, I reoli epores, M. pue comedantur in prandi ostiis in coenis assae, ne 'na gallinarum optime conueniunt super prunis coeti non multum, pisces uitentur, sed caro limaciarum conuenit, oua conueniunt secundum omnem modum administrationis, MPmonia non per decoctionem indurata, uitetur lac, chstus, & la inia omnia, butyro.& oleo raro utatur. Ex sororibus con enit in trigida mustarda,&sapor ex passulis, ct in or ex aromatibus: in calida acresia, uinum granat ium, de braberis & quae cum his suint. Aromata conuenientia in sileida sunt cum omum indib. piper, grana longa,

Musa similia,sed in calida sandali, spodium, cottiarum i metus conuenientes in frigida sunt pessulae,fulica, auel IMine torrefacti, sed in callida Panata mura. Somnus O n oumus sex horarum,aut circa. Exercitium & proprie si

placho ieiuno est eis utile. 9 nroprie ambulando per loca unos sicca,&permotu ui ad si idorem qui continue

ste tur. Et tunc caueant a lentis,& post exercitiumnem in sole capite protecto de aliis membris discoopertis. Accidentia animi conueniunt icti lites ira, s kitudo, &milia exiccantia,cauendum est ab accidentibus quibus coriumpitur digestio cui tristitia, timorae similia, haec autem

siccantia maris conueniunt in ascite, & hypos arca, minusi xympani te. ollicite procuret Omnes euacuationes natui es, imo et ii non naturales,scut uomitus si eis fuerit eo hietus, est enim euacuatio sibi conueniens. Pro secunda imtentione quae est minoratio huiusmodicam'. seruentur. Primus, quod diuers tui res evacuentur cris , subtiles,

Ei olerici, phleematici, aliouando melancholici proprie cumen est in causa. Sed in alcire maxime amositas, in hypo Drophlegma, in tympani te diuersa secundum diuersitatem humorum qui in uentostatem subtiliantur, sed frequentius phte a, deinde melancholia, licet aliquando ex chilo insemediate generetur ii mositas. Causae autem tantae diuersia iis humorum est eterosenita chili cum errore digestiuae. Meundus, quod seluti ista parum sint laesiua membr ruin obilium niaxime stomachi&hepatis, ut quia sunt leuia cui benedictainiera simplex, pitulae de rhartabaroiae eup, torto , aut si opus est fortibus sint bene correcta, &mixta iam cum his, quaeston inhum&haepar confortant sicut lis o aloes crudo, sciunantho, &sinulibus. Tertius, freques

L euacuatio ne materia multum exuberet, non tamen pro

vice sit copiosa uirtus adiiciatur. manus, post soluti-uadentur aliqua consertantia stomachum & hepar stiplicibitate moderata, proprietate & aromaticitate. Q gimus,non conuenit phlebotomia ratione hydropiscum quia materia uropis,a proprie ascitis, aut tympanitis non est multum apta educi cum phlebotomia, materia uero livpesarchi sese vile magis, tum quia phlebotomia palacificat calorem inn,

tum per quem hepatis&stomachi digestio perficitur, tum Dan pauco existente sanguine in corpore phleboto pro

do comi retit ratiot: e causae , ut puta apostentatis hepatis, iocuius principio debet fieri phlebotomia,sed post principia

minus competit phlebotomia, quatri si esset apostem a sol uni sine hydrope. Secundo, si causi hi dropis esset retentio sanguinis menstrualis aut haemorrhoidalis euere consueti, tune

xx samenis Detera est phlebotomia aut huiusnodi sanguis

prouocetur, similiter dico decanguine retento,per aliam regionem fuere conneto,in his eatibus facioda est phlebot mia, nisi sit sortis indicatio in contrarium, phlebotomia thmen nugis toleratur in hyeesarca quam in exteris, quia pli imum materiae hypo arcae in uenis continetur,licet paucitas sanguinis huic obstet. Et s consilium tuum sit de phleb Wmando, prius materiae aliae multum dominantes sent inibnorandae, postea phlebotomandum, S sic fiat phlebotomia lata, S proprie in limosarca ut phlegma cum sanguine ponsit educi. Sextus uomitus aliquando conuenit ad mundimcandum superflua in stomacho contenta, quae diaestionem impediunt,&propcle stomacho nauseante qui fieri potest nomacho ieiuno,&post sumptionem alicuius cibi iuuantis

ad uomitum. Septimus,clysteria conueniunt in euacitando ς ausam antecedentem δύ coniunctam lilydropis. Item in euacuando materias quibus stomachus & hepar debilitatur. Inclysteribus ergo possunt poni solutiva secundum exigetiam

materierum euacuandarum. Item possunt poni aperitiua alterantia secundum exigentiam ea ae livdropis. Ero enim in clysteribus aliquoties nono succum ireos in ascite dein tympani te electarium de baccis lauri,&in hypolarea hier Iopodion,electarium indit alenedictam. similia . tuti-Da ergo exhibenda sint hilara simplex ualens in calida &sti, da. Sed in frigida magis, quae educit superflua & reseruatis humiditatibus innatis. ii od si humores fuerint crassi re saecum miscea ' tertia pars agarici preparati, r sorti ra fiunt hieralogodionstitera diacolocvnthidos, & electaria in lum,& hec ualet in cachexia de omnibus si eiebus livdropis,sed in aceste proprie sint pilulae de raued eum meres eo, quae sunt primaeritu, descriptae a Rasi,ualentes in ascite, ealida uirtute extilente Drti,sed incipias a. 3.r .si autem ulmis hierat debilior des trochiscos ab ipso deseriptos etia ualet tes in causi calida.& detur trochincus unus, pilitiae tamen demerer eon Mesunt sorte in hispi stantiores. Ego tamen in his pitulis de merereon pauca inueni utilitatem, quod euenit,quia non habemus bonum meaereon, & in caua Digida Rasis iubet dati pisulas demerereoncu sagapeno. Ego uero in ascite do suceum ireos faeti residentia a.3.1. usq; ad.6. cum tantundem aquae mellis aut aquae casei 3: si fiterit uehemens caliditas cum his misceo.9. r. sandaloriim uel tantumdem Becierum triasandalorum aut salte in fundo.3.r .postea

extraho facta bona expressione. i autem influxibili uel ire leuiora secticiant, do pitulas de rhabarbaro,aut de ei Dtorio descriptione Mesin ascite & hypo area, Id si uolo se tificare eas reformo cum succo ireos desunt optimae. Item piluta de raued Mesue sunt praestantes, ius etiam palli decrepiti cum polypodio de anetho confert & leniter soluit&alebechengi,almetereonnisicebram descriptione Mest dist . sunt efficacia. Sed pro tertia intutione, quae digerit,aperit,d: membra naturalia consertatiunt obseruandi isti eas. Primus canon digestiua sint calida aut Digida secudum exige tiam siti contrarii. Sed quo ad uirtutes secundas sint sibtilia

riua, abs te sitia, incisua, aitertiua, prouocativa secundum quod oportet, sed quo ad uirtutes tertias sint membrorum naturalium consertativa tam proprietate quam stiplicitate moderata. Haec autem facilius complemus in complexione

Usida quam in cal. tum quia securius pinumus ealeticere u infidi e: tum quia mastis est cia,& a proprietate magis operatia reperiuntur cal. quam Dirida, & propter hanc cauis sicilius curatur hydrops Digida quam OL Ite,quia ut dictum filii in prognosticis daydropseu sit morbus stigi-

s,quo ad causam coniunctam Materialem,prouenit a for. Hori causa in hepate calido quam seig. Et eo magis si sequatiar distrasiam calidam cum ratione Ascrasae calidae, quae est causa antecedes, oporteat instigidare, sed ratione causae coniunctet calefacere,iuxta eu parua habeda est fiducia in hydrore a causa calida nisi adsit uirtutis sortitudo. Secutas c Io. Arculam: Z a non