Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

81쪽

& dimperentur csi lacte mulieris,&aqua ros& quam parte mucilaginissem. citoniorum, aut hoc si es addita sarcocolla super cote cum lacte fricetur. in hoc enim tempore opus est diste: bone aliqua, ed doloris sedatione, ii in hoc te re uniuersaliter debeat esse augmentis: quod magis declaratur, si oculus lippitudinem habere coeperit: ante. r. hoc tempus, cilicet in toto principio n5 est in oculo lippitudo, neq; inuiseatio notabilis palpebrata: sed lii fluxus lachri mirusubtilitum. & in hac quinta die, si opus fuerit propter maloriae multi,dine gratia diuersionis aphlebotomentur uenae, quae suiu post aures ex patre oculi aegri, & dimittatur per se costringi, aut sanauisugae apponatur. hoe etia ultimum collyitu o: in diem septima continuetur s. quousq; peruentum siserit ad principi si ilatus: quod declarabitur per multi trudibilem lippitudinis palpebrarii inubcationem, citius lippitudinis grana sunt crassa attinetia cuida relucetiae. deinde post septimii eolturio addatur plus arcocollae,& aliquid aquaeniculi: Gq; erit inuetur usq; in dio. I O .uel. 1 I. in unaquaq; mutatione est oculus debite a lippis abstergendus cu exit initate stili cotto init oluti: &etia, si opus fuerit poterit cum aqua ros tepida madefieri,& cu ea oculus lauari,& abstergu&post debita abstersone medici me dein imponi. in hoe

tempore exterius super oculo ponatur cottiam petia linea sibi ili circu latum insusum in decoctione rosarum, di graeci,aut ros& meliloti. si aut hoc tempore dolor excresceret; signum est ulceris, aut exiturae: pro quors curatione recurre ad eapitulusequens de ulceribus, nexituris. post it . aut usq; ad. 4. uel circa,in quo tepore est declinatio, lus per signa prius posta coprehendi de i, permeniatur ad n lig. tia pura quae de inretione aut horum in forma pulueris, li. quida pol sunt applicari; licet, uter edo tutius sit cu humidis procedere; puluis .nsequenter, & si se optime trituratus, ct praeparatus sua asseritate dolorem Gmouet, A est ali causa noui fluxus humorum ad oculu. Si ex conuenienti in declinatione est; ut oculus collyriretur cu sarcocolla ni trita cum aqua funiculi,& distemperata. cui propter hii moris caliditatem aliquid thuriae praeparatae posset addi, aut oculo imponatur collyrium huiusmodi descriptione Mesue. ni.

sarcocollae nutrit x. 3.1 . croci,spicae, aloes loti. ana. gran. s.

distemperentur cu aqua muculi. cui, sit in oculo uideatur nimia caliditas; addatur aliquid aquae ros &,s oeulus toleret; in forma nutueris potest applicari. exterius aut nonatur coetum insulaim in decoctione id nugroeci ,ro meliloti in aqua, S uino. regimen aut sex rerum non naturali est, ut molocetur in aete teperato obscuro non uetois, neq; semoto, aue mali odoris: teneatq; no selum oculum laesum clausum ; sed sanum: unius. n.oculi comotio inquietat alterii: teneatq; caput tepetate calid.& in oem euentum nihil gerat strictum circa caput, neq; circa collum. dormiato; capite eleuato su per ceriticeiaut super latere oculi sani,ci nequaquam super

oculo gro,dormiat multu, de nom maxime: ted non dormiat ius; distater a cita per id oras,uel circa. habeam; pro posse uerrem lubricum, ut Hellet bis in die,aut naturaliter, aut auxilio medicinalis suppostorio, aut clysseribus . nullo modo exercitetur, nec loquatur : sed frictiones uicem stirpleant exercitu : quae fiant latis sortes, aut mediocres ineseriMoaspatulis,aut brachbscis endo.&possunt feri bis

in die stomacho ieiuno. similiter lotio crurium cu aqua ealida confert tam stomacho ieiuno,si post cibum si iperans,&gaudens. uitet omnia animi accidentia multu excedentia. diaeta eius sit tenuis: unde cibum minuat: imis coenam ali nomittat, caueatq; a uino, carnibus,& rebus dulcibus in toto eurae processu praeterquam indeclinatione. ac uniuersaliterranto accidentia sunt uehernetior i it diaeta magis tenuis, in omnem euentum declinet ad frigidu. caueatq; ab euaporantibus etiam si frigida sim ; sicut acetii: & etiam ab hi . quae a proprietate nocent oculis: aut a modo substantiae , metit lactuca, coriandrum lentes,& inflativa omnia Limes c medat ptisanam, panicium,di codiantur cum pauca agressa, aut uino granatorum, sed non si multu acetoia : comedat in fine mensae aliquid repressivum uaporum scut purum, aut citonium coetum, uel confectum. in declinatione potest in carnibus leuibus in pauca quantitate,& uino paucifero lymphato non uaporolo: ecquanto magis procedit ad fine .d clinationis, tanto magis diaeta intrassetur.hte dixi in cura renulari,secus in cura coacta. aceidelia nam , A uirtutis debilitas interdit ordine rationis praeuarieant.&ex hoc possunt elici modi curationis caeterarum speciersi ophthalmi deerit auxilium ad plura sequetia capituIa . s. n. phthalmia fuerit cholerica: Ginimiter una phlebotomia sufficiet,& humor cholericus erit aliquoties ei laeuandiis eu aqua si fusi de qua supra: de caeterae intentiones respicientes usim ais tecedentem,ut stipi a compleantur. Ae medicinae locales declinent plus ad frigidum, Zerninus ad siccium. si uero derit hiematica; evacuet humor phlegmaticus elim his, de quiseus sermo praecessit remedia plus declinent ad calidum, de siccum. li uero melanch. evacuetur humor melacholieύ α reme aloealia sint magis humida, Re satis in activis temperata. in aquosa evacuetur humiditas aquea cum his, quae dicta sunt,de remedia localia sint inans sic & ad calidum d clinantia. in uriosa autem euacuetur humor, a quo eleuatur uent tas,& procedatur cita calidis, εἴ siccis uentositatem catini nantibus: quae autem sint huiusinodi in quacunq; materia competentia, non dearticulate scribo; sed ficile possum elici ex dictis, ex dicendis. si enim omnia dearticula te ponerentur: m uni itolii men excresteret, re taedium lerentibus pateret: imo etia lota his processi,qua decreuera,ed hoc erit auxilium ad sequetia, gratia in completoris doctrinae describa aliqua localia sin uarias species ophthalmiae.s erino vhil . sierit frigida, phlegmatica; utere in principio hes noc, eu succo myrti aut aqua in cuius haec est deseriptio.y ses albi descriptione Almansoris. s. i. spicae, croci.

ana gran. 3 .disten perentur eum suem mutit,aut aqua rosa cea in processu utaris isto. .su cocollae. 3.1 spiri. .r sat una. αα ci.9. I. Oph,aloes, gummi arabici, amyli, -- gagatha ana Θ.s, confice cum aqua pluuiali & utere eo cum

aqua sexqicuit,aut succo eius; sed dolore non exist te rem ue optumat aut materia suerit mel cholica, addatur cu similibus mutila semen citoniorum: aut utamur similibus collyriis ad eat in declinantibus cu lacte. materia uerδ ex stetite cholerica utamur fies albo eum opto, aut sine opto, cum aqua papaueris,aut mucilagine Italia aut senilibus,& in processu cum lacte mucilagine sem. citonioru, & addatur in statu parum sarcocollae aqua sceniculi. &materia existente aquosa utamur th uti cum semocolia, s similibus sed moletia existente uentosa resoluatur cum sitro, aut spo. gia in susa in aqua decoctionis ros s mi li, mini, meliloti, alis quotiens applicita purgatione secedente. puluis Et citrimis.&s militer puluis albus Almansioris conuenisees in statu&declinatione ophi l. calaut mixtae etiam cssent couentem

res in principio ophthalmiae stigaut saltem in augmento, si

misceantur cum lacte, aqua rosanuci lag.sem. citoniorum, &smilibus: Se cum decoctione meliloti,& seni. citoniorci ex exterius asit applicadis super toto in principio ophthal. es. est cociuearminatum circundarium petia lini subtili infusum in aqua ros&,s dolor essem infundatur in aqua papaueris cum lacte in aqua ros& in processu conuenit pomu coctum cum aquam' et ixtum,aut coitu suprascriptum fusum in aqua decoctionis ros. meliloti de sum. citoniorum. &se ut, terius procedendo addantur calida,& minuatur frigida . sed in ophthalmia meida in principio exterius super oculo amplicetur coitu intitam in aqua decoctionis tot de myrti . &in processit insundatur in aqua decoctionis anethr, rostrum,ta maluae in uino nimico: de magis in processit in uino decoctionis meliloti picae. enupraeca,&ros ex applicandis aut fronti, Se teporibus in Ophillamia calida ad repercutie inest istud,quo communiter utor.R. tiar. j. I. aquae aceti.j. . albuminis inii numero . . misce & infundantur petis S ti nti,&temporibus applicentur. Sed in ophthalmia fugi da cum hoc misce thus demastichen. uerum apud necessitatem posset silprascriptis addi s. opii aut amplius sui maiorem necessitatem sedandi dolorem. &,si materia esset calida ualde cholerica; posset addi succus semper uiuae, aut solatri, aut aqua papaueris. Quod, si materia faciens ophthallima esset corrosita; utaris sies albo cum io, cum albumne oui,&noctei addas aliquid ses de plumbo, uel elysu: demtibus

insequenti eat. Socia,quod ea, quae ponutur in oculis, de

vent esse actu frigi lin& non multu stiplica: sed ea, qui si oti,

82쪽

DE ULCERIBVS

de temporibus apnonsitur debent esse valde stipitea,& eomi rari usque ad natum inclusive: ea autem, ome in oculis pomumar, uariantur secundum tempora :&umiliter, quae pommtur si per oculis. De ulceribus oculorum. Cap. I9.

Irca rubricam intellige, ut hic rubrica. de ulceribus

oculorum multos decipit interpretes huius ear: tuli. existimant enim,u, Rasis in hoc cap. iii agat de ulceribus oculorum, cum in primo agat de pustulis uiue exituris oculi, ad quas sequuntur ulcera, cu rupta sunt: postea de ut ceribus. & utrorumq; in proenti cap. ponit curationem. de

iouositate magis acuta, &eorrosua: qu am ab aquose: luaui,non acuta. Colore autem; nam quaedam tendunt in nigrum clim diaphamitate: quaedam sunt albae nci diapliinnae . primae sunt illae,quae continentur inter primu corticem, de secundu . secundae sunt illae, quae cotinentur inter tertium,&quartum. mediae aut inter lias sunt contentae inter secum duae tertium. ratio aut primarum est; quia aqtiositas illii natura lumine cotinentis propter propinquitate unde uisio

aspicietis pol penetrare per ipsam usq; ad uuea: A proptorea apparet coloris nigri: na quando '; nigru ponitur subdi amano,apparet diaphanum coloris nigra. secunda ro est; propterea Drte iussiet eonuenientius,ut rubrica diceret de quia radii penetrantes per ipsam usq; ad uueam reflectuntur rubis,de exituris oculorum. sed Rasis a finescilicet ab ut uuea ad aquositatem,&propter distantiam aquositatis aboribus in fine remanentibus sumpsi denominationem.Pre' uuear ady restexi sint ores,&magis nigredinem liveae mittenda sint ergo iuxta consuetudinem quid nominis. ω quid rei, pustulae, sue exiturae, &similiter ulceris. pustula enim dicitur quasi apostema paruum Est autem apostema ecunda primi, aegritudo composita ex tribus morbis, ex quibus cum coniungitur prouenit lina aegritudo Aldubellet uero est apostema colligens humores c uidos siue frieidos deritura est bellet colligens humores calidos: unde terinibri se habent sicut superius,& inserius. exitura autem sit d pliciter incipiendo, &permutando. exitura incipiendo est illa, quae sciit incipit fieri, ita incipit colligere. sed exitura permutando est,quaeprimo fit, deinde post tempus colligit.

repri sentantes. si uero aquositas continetur inter teritu, de quartum corticem; tunc no posset susscienter illuminaria lumine continentis, neq; uino aspicientis possEt per ipsam penetrare ad uirem.' Mopter apparebit sub colore suo Lesbo, & no apparebit diapham. de et ga radu siqui penetrae usq; ad uueam,postea refiexi non sunt recti propter propinquitatem: ipsa actu me existente ex directo med a pupilis ouanto.n.radii illi reflexi sint breuior tato sunt mimis r

Φ.&propterea minus repraesentant nigredinem uueae.&quanto sunt distatiores sunt magis recti, de melius ipsam roer sentantes.oppositum in accidit respectu ipsius gli; nam Lxitutae autem,quae nunt in oculis,& troprie in cornea, se illa, quae est interior, apparet mi magis nigra, Se tenebrosa, eundum plurimum fiunt incipiendo.ulcus autem est solutio cum magis visam impediat mimis illustreε a lumine eo continuitatis cum sanie ad differentiam uulneris, quod est tinentis .econtrario exterior apparet magis alba,&minus silutio continuitatis sne sanie. tenebrosa propter cam oppositam. &, si quis quaereret, qu

CVm in ocidis fortis dolor, o tunctio nocivaac ροι modo distat Pitur haec uesicassive pustula nigra a pustula nisus bentitur,cylachrymia. Ait multitudo, cum gra spreui tumoris melancholici; dic in quod nigredo palpebraeisantur, est mili aperiunt tir, loca, sua luciditate paruitate: sed

sunt in albis i ora hareniatur rubra,res tota fuerit nubia

et Mura locus migis rubere in enitur, aut in nigredine locusae quis albus apparet epuida iam in oculo exorta in . Ad hane 4 curanda passionEnecessarius en medicus

sulci in ructus in euris oculosior os tanta curationes ipsius sonanas, et aggregationes dicemus. dicimus itast ' ulcera , quae in convictilia tias tura oem,in albis oculorum no adrasint i ta ut ea quae in cornea a Mest in oculi nigressi ne facit. deterius uero ulcerum est illud, quod in neredisesub pilla extitit: eminentia namq; ad istum est uelocior.

Diuiditur autem praesens capitulum in partes . . in prima arit de pustulis,sue exituris eorneae theorice . in securi ibi. Horum autem ulcerii agita ractice. prima in tres. nam in prima ponit signa earum. in secunda ibi. Ad hac uero curamdam . ostendit esse necessarium medicii in aegritudinibus oculorum esse eruditum pro harum dispositionum curatione. in tertia ibi .Dicimus autem V iacera ponit diuisionem harum pustularum insitas species, ostendens, quaesit deterior. pro declaratione huius partis theoricε iuxta consuetuditiem nostram primo insemue sunt species,&causa pustularum codinei,de ulcerum eius: secundo sgna: tertio prognostica,

Pustulae igitur corneae quaedam sunt phleg. pendentes ab aquositate,sue phlegmate aquosa: & dicsitur apud Auie. uescae: & apud Ararauium ampullae . quaedam sunt cholericae, quas Auic. appellat exituras. sed Rasis hic de Io nes Serην. secundo breviath,& Iesiis Ni ulcera tertia sunt sanguinem quae bothor ab Auicalicut M. quartae melanch.& proprie ex

melancholia adusta.quas cancros Auic nominauit. Rasis tamen breuitati induistens solumodo de cholericis, & anguineis tractauit hie. Pustulae uero phlegmaticae pendentes a Gegritate aquosis; non autem crao; quia no posset in substitiam densam nis difficillime penetrare,distinguunt qui

que modi cilicet situ, quantitate, modo substantiae, acuit te,& colore.Si tu quidem; nam quandoq; aquosias continee inter primum, de Gundu eorticem corneae: quandoq; inter mundia,& tertium : quadoq; inter tertium,& quartum. Ex parte quantitatis; na quaedam pendent a multa materia sere

totam coi nem occupante: quaedam pauca, siue mediocri.

Modo substantiae; quia quaedam pendent ab aquositate subtilitari: quaedam criniori iussitate ueto, na quaedam pendeat

consurgens merito humoris est nigredo propria terminans uisum no lucida,nec diaphana. idem dicendum de his pustulis, cu pendenti cholera,aut ab alijs humoribus: quae. n.sunt nugis extra,apparet magis clarae: quae uero magis intra, maris opacae; semper tamen tendunt in colorem humoris ex quo generantur. Vlcera uerb,quae Auic. exituras appellat, sunt ueptem specieriam,& generantur M plurimu ab hum ribus acutis adustis quatuor, in superficie corneae, Se accidit propter ipsa asperitas,esi palpebra coprimitur pra cornea. Prima est ulcus simile fumo,uel pulueri in colore, re tenue expansum occupans locum magnia. Secuta eies est ri landior, uehementius albaae minoris quantitatis, de nominatur nubes propter militudinem eu nube alba. Tertia di, cit eoronesis ι quia est super eorona nigredinis,& quandomi superficie corneae, ac si lana pauca esset super ipsa. Tres aliae sunt prosundae, qliaruuna nominatur anulus submersam habens profunditatem,deest ulcus profundu,strictim mundum . propterea nominatur anulus adsimilitudinem gemae anuli, ed penetrae usq; ad ulcimum corticem. Sucunda nominatur ungula, deest minoris prosunditatis delatioris occupationis. Tertia e ulcus, quod nominatur adustiuum: de est ulcus sordidum habens crustas, m euius modificatione est timora. et si non nitidificati in est timor: quia humiditas currit per corrosionem panniculo si, de corrumpitur cum ea oculus. item ulcera,de pustulae distinnuuntur; nam quaedam sunt in coiminua, de sinit minus mala: quaedam sunt in cornea, desunt deteriora. de deterius ex illis, quae sunt in cornea, est factum ex directo pupilla. Causaepimularum sunt quatuor humores iam dicti,de quaecunq; possimi illos humores mouere ad oculos, siue sim causae pri mitiuae hie corporeae. Causae uero ulce i sunt aut opht --

mia,aut pustulae comeae, de quibus sermo praecessit; ipss. n. erissetis uaccedunt ulcera.&vadoq; generaturi eauiis pri

do fiunt ab humore paulatim luperficiem corrodente, μ λ lachrumae acinae disi continuatae possunt hoc iacere. de nota,st pustulae Prandoq; rupi intur exterius, de sanies fiuit extra, qua que rumpuntur interius, de suries continetur retro eo

mam,in similatur ungulae; est enim sicut quaedam lanilla. Signa pustularum runt ea, quae iacta sva in textu a soletis dolor

83쪽

dolor propter membri sensibilitatem. punctio noesua propter acuitatem,& mordicationem humoris,aut pullulae rinotione. Se pulsi is, sue dolor pulsatilius propter uehen ciem Diditatem. unde arteriae coniunctivae pulsantur amplius Glito. & multitudo lachra marum e si mi illa aquositare ad octinium derivata tam propter dolorem. Spropter miditatem. quintu senum per quod locus ulceris distinguitur,elt ; quia scilicet si pustulae, uel ulcera sint in albis oculoraim; loca ibia apparent tubea &, si totum suerit rubeum ι locus ulceris, uel exiturae apparebit metis rimu , sed in nigredine oculi locus ulceratus, uel pustulatus apparebit albus. rat o prima est duplex dicta seperius: una; in coniunctiva sunt multae uenulx,& propter dolorem ulteris,& esid. multum exstinguine,& spiritu attrahitur ad emiiunctivam, te magis ad locum issum.& propterea rubet; sicut Dei ex sam uine ad ironi attracto . secunda causa est; quia in coniunctiva alba inninis rubedo est ualde niani sesta. causa autem v apparet ab hedo in cornea est aut propter saniem ibidem existentem albam,aut si si ulcus sine 'ante, aer subingrediens repro lentat colorem albiun sicut subinerediens cornu in sum diuisum tertia causas quia per mistillam,& ulcera perditur di amantitas corneae: & quia color maris colamis diaphantitati est albedo,color apparet albus diaphan eitati in albedinem conuersa; sicut uidemus aquam diapha nam per congelationem

erui albam,&uisum terminare:esta .color extremtasPeinspicui terminati eorpori spe opacu. terra,quae in hae pasere dicit Rass theoti cedunt nota. dicit tame in parte ultima huius partis theorice, lutcus exisses subdun illa ex directo in pille, ues etiam parum insta pupillam est deterius est eris; cum ad ipsum uelocius senuat eminentia,idest, exitiis uitem hi, addas sextum signum acilicet,s qui habet ulcera, aut pustultas in cornea,& proprie calid ridion pol tolerare Ii ntum.squia lumen calefacit; tum quia spiritus,& Diplinem trahit ad locum . unde fit maior inflammatio, & dolor prinpter motum humori si spiritiis ad loca. & tertia emia est a quia in ulcera lume penetrat ad crystalloide no debite mussi tu pulcus in cornea.quapropter no pol ipsum sustinere. Prognostica. primum. Pullula, aut ulcus profundu in cornea ducit ad cicitatem,aut aliquod uestigium albu derelim quit scicatricem, quae non est diaphanai cum sit restaurata petulam secundae intentionis. Secundu . pustula, uel ulcus cancerosum M plurimu est incurabile ducens ad des icti ne oculi,& est magis dolorosum in oculo, ἀ in alia parte no mi eorporis. Tertium. secundum plurimum deterior est ruptio ad interiora,ῆ ad exteriora ocula licet ei uptio utrinq; si caeteris deterior.

Horian autem ulcerum curam cum 'Iebotomia inripsis deiemus sanguinis extrahere militudinem secuitum c d possibile suerit. conctequenter autem uenter fessen

sius eis. ver sibi cauere debet a caraeo uino dulci: O e contentus herbis frigidis in ritu sola aqua uti in

ocula uerbiis initio sies album cum lacte mulieris est mittendum: O, si rhM iam eleuari, O stuari uidetur ;θ randum est, quod aegritudo soluatur sine siniti collecti ο M. quod, si pulsus post sanguinis extractionem, o hen tris solationem, ac ses urbi immissionem quiescere non ubdetur; parara fiducia in hoc, quod diximus, est habenda es itaque tune ses de tabano mittendum in oculo, er laesiqua oculo superponenda, ct cum ligatura stringenda,

ante Mia, quam hoc eueniat, oculus suauiter est ligandus.

sine superpositione pila. noncsi incculum ses de

thure saepe dicti lare, donec sanies in pila uideatur.

Hie ponit euram pustularum, ulcerum corneae.&diu ditur haec pars in duias partes. in prima parte nonis regimen uniuersale eurationis iliorum in secunda ibula oculo uero, Ponat regimen particulare . de prima dicit esse inchoandum curam cum phlebotomia extrahendo sanguinem secundum conditionem patientis. secimo aeger luendus est cum medicina leniente figida descripta superius in capite de op thalmia. tertio regatur aeger cauendo se a carne, re uiam &

Iara,endi uia. amica, eurbita,&solum ava bibat . inlo uerin hic ponit regi me particulare: & diuiditur inquim. partes. in prima parte ponit curam istarum pustularum usq;

Iustariam: in secunda ibi. Quias pulsus, ponit euram ipsi

mim in statu, sequo rumpantur: in tertia ibi, Ex quo uisum erit, ponit cirram uleerum remanetium post ri pii iram pustularum, in quarta ibi,Ctim autem caro,&c. ponit curati nem albe, nis remanetis post curationem ulcerum. in quin ta parte ibi, Si es de thure, ponit descriptionem quatit colloiorum complentium intentiones suprascriptas. de prima

parte diciis in principio sies album distemperatum eum laete mulieris est ponedum in oeulo,& s per huiusmodi impositonem simul cum remedijs uniuersalibus dolor pulsatilius allauari,& sedari uideretur; sperantium est, ς aegritudo sol, uetur sne collectione sani ei quis idolor mulatiuus post remedia si priscripta non quiescat i parua fiducia habenda est,st aegritudo soluatur sine collertione si ei: imo et edendum est perseuerante dolore pulsativo statem colligi. & proptorea est acceleradum ad maturationem,&ses de olibano est ponendum in oculo δε pila aliqua; sicut fauella ex cotto est luperponetida oculo,& cum ligatura sit ingenda: qus omnia

sumine cornea rumpatur,& humores,& uuea exeant. si ii ro non timeremus ruptione cornea; no esset necessariu pila oculo super ponere, S sit insere. continuet ergo sies de thure, donec pullula rupta, & i ies in pila sui ei posta uideat.

Ex quo enim ludit uisum fuerit; sis de plumbo uti necesse Amin qu*ho profunditas fat plura in tota caro gene

retu ea tamen, quae diximus, tunc sunt facienda, cum ρη- sula non est magna quoniam, cum magna siverit, fueritq; iuxta pD ictam, aut inferius ea: est ture me se, ut cum alisr messicetur, ne oculus entineat . ad pila quoque superpo stionem, o ligathram est rede dum. aeter praeterea semper i pinus iacere debet, a forti motu abstinere.

Docet curare ulcera remanentia post Niptrura pomo in oculo sit s de plumbo, usq;quo Profunditas fiat plana, &ta caro generetur.&subdit,st sic iacteda sunt, cum pustula non est masna: ipse .n .existente magna piopite iuxta pupillini, aut intra eam ita, in mani seste timeamus de exitu uilex,&humorum; tune tist necessie,ut cum sies elisit posito in oculo medicetur,ne oculus emineat ruina cornea, & egrediem

te uuea. & in hoc casu debemus pilam si perponere, re ligare ager debet iacere supinus,&abstinere a sorti motu;

imo etia a locutione .isto autem ses elisit utimur ad alteram duarum intentionum, aut fame emanante ad prohibendum, ne ulcus corrodatur,& amplificetur :eil .nfrigidum,sccuni, & stipticum. aut eo utimur ante ruptione pustulae ad facie dum ea rumpi interius; ne oculus des metur:& sanies imterius collecla in processu poterit resblui aut cu operati ne manuali extrahi scindendo in parte inferiori, ubi cll

cia fuerit,sicut licetur in curatione cataractatum.

Cum autem eam in loco natarum persemgenerata fuerit, uel locus aristematis earne repletus fuerit; remanebit

ibi in oculo albι . quod, s ulcus profundus p erit: albo est crassa: o, si in Aterficie tantum carnis fuerit ; erit subtri s. ulcus quoque se a pupilla semit remotum est Iererit separatim per se ut Iligium; laud, quod remanet, nihil mali facis . se autem iuxta pupillam quandon: fuerit post

iaceris curationem umigium remanens prohibebit his nem. quapropter tunc utendum est rebus, o medicini qui

bus ut stim, quod diximus, absterane ' deleri positi.

D et curare albedita post consolidationem ulcerum remanente,nus ali, est crassam profunda, siqn superficialis, sin quod ulcus est profundum, aut luperficiale.&hoeat iuno impedit uisum di no fuerit ex directo pupillae: & aliquando impeditui fuerit ex directo.quapropter utendum est modicinis, quibus uectastium illud possit abstergi, &deleri: de

his autem dicetur inferius in capite de albedine oculi.

Sies de thure. Recipe am niues, sarco luamborum

84쪽

DE ULCER In

murit, ne I gr. I tex eis es es de plumbo. Reci

morio cum patinosierim, qui sit subtili mus certiatur, Ocribi lamur, conspergantur aqua plu-iali, fat eis sies.ses, Pocara imilceribus oculorum genera turi sito prohibem. velli fabriliatur.

ex res ses. Ur, quo est utendura,ci timetur, ne exulcera eae s uatur erre o. c. anrim iam tutis, ambo

rara eis m, a miserentur apud inusitatem.

Nie deseribit quatia orsi es complentia quatuor intenti res sinis criptas. primum est sies de thure naturans rusticiis Rammoniaci cal. in tertio, sic. i primo, naturativi de res mi, sarcocollae, alia. t. s. thuris cal.&sac. in primo. 7.1 . crocis .i conflatatur fiet cum mucilagineismam i,extu

hendo fili doctrinam Seruilioris . secundum est si es de plum ori rans in ulceribus, mundificans, sigillans. hr. Ei uni trigi.& humidi, niaxime correctivi ulcerum ma-im, antimoni j isti di in primo sic. in secundo, thutiae frig. in primo sican secundo,riis usti calidi in seeudoscantertio, uer i. summi arabici, dragailiti omniu, ana. s. teramur, ramissientur, &conspergantur aquanimi alti quae est nugis si tilis, de ei sua. deinde ponit aliud se ex quo caro in ulceribus generatur in prohibet e gressionem uueae, uestigitim subtiliat. cadmis ablutae, si ii iligo adhaerens parieti iiperioribus fornacis in cuiescunq; metalli purificatione , di est diuersae complexionis

diuersitatem metallorum, lautiae,cemst, antimonij, th

qui est cir diceae ictilius, prohibens fluxum, conpluri- .nans ulcera &plagas recetes: Moes,opii, ana. 3. r. fiat ex eisses. Si es elisi, uo utendum est, cum timetur, ne ex ulcere.

uatur egressio uueae. Rantimonii lapidis ii multis seis. in iecundo in tertio,& ualet multum in ulceribus oculi. Echabet proprietatem mirabilem ad sonorrheana, re debet

eleel usuam. a. ibacati m.3.3 sed nos non habenatis ac

tiam, quae iudet uc arboris,curus gummi est dragaestum: loeo illius utimur sicco prianellorum i es.3.i .fiant ex eis ses cum albumine ovi: nam hoc ses est frigidum, siccii, icum,consolidati viam. triplex est harum pisularum ro num curatiuum, sciat dictum fuit in hil inia. primum est uniuertae respiciens causam antecedentem: secundum est patriculare re picilem inagis coniunctam: tertio est commune ut q;. Regimen uniuersiae quinque perficitur intentionibus curati uis: prima est minoratio, ieci da digestio,

tertiae dicatio, quam diuerso, de quinta fluxus intercoptio &itie omnes perficiuntur cum phlebotomys, euacu

tionibus si gestionibus ii uersionibus ' fluxus intercepti nibus, sicut dictum sit: in ophthalmia asmili causa prouocente. sola est diisuetia auia rarius oportet inter ere fluxum cum repercus uis stoliti, S: temporibus applicitis, &cum sectione uenarum, & arteriarum in pii stulis corneae, ein ophthalmia: cuius causa est,quia materiae fluentes ad coniunctivam frequentius euunt per uenas, & arterias extrinseca e per intrinsecas: eo, a coniunctiva oriturabalinoch ii Gotra ueto cornea adura matre, quaesit, craneo est quaret ateriae frequentius euunt ad ipsam per in riora, pere teriora statem in paratione in coniunctiva. attame, ubi inutraq; uecessariumst intercipere fiuxum; cuessae reme

in illud faciendum, M. Secundu utro regimen exigit tres intentiones curativa ficut dictu fuit in ophthalmia cr ercussionem in principio repercussione cum resoluti ne in augmento usis ad mediu status gradatim augedo res h luata medio status deinceps resolutiva pura i pustulae t dant in uia res.lutionis: & hae eisdem remediis sere coplense sunt misi v ma is sedativa doloris,&stupefacinia sunt necessaria in pustulo comet,iophthonis N doloris magni-

tudinem. ueruntamen est diseretia, ura piistulae eorneae frequentio maturantur,st ophthalmiaeo, 'Amea est magis densa de minus habEs de caliditate innata: Ac et quia inter cortices eius suilius materia colligitiir. & propterea in princi ei opustularum indicemus repercumuis sui pili inium s frig.& stupefacientibus,&dolorem sedantibus, sicut lacte cum aqua pa. aut sicut ses albo eum opto, siue sarcoco, lacum lacte: in augmento uero addatur Lincoc. &, si dolor, de pulsatio: extera accidentia uideantur remitti, tunc merandum est pustulam per uiam resolutionis terminari. si uero pulsatio, Se reliqua accidentia augeantur; suspicadum est de maturatione. 5e propterea iubet Rasis tune apponi sic de thure; sed, uia hoc est nimis cal. laudo,ut inprimis incipias cum magis domesticis icut cit mucilagine sem. cit. aut semaim, ut freni gr.cu ses albo: & postea uenias ad sies de

thure cum lacte auod tanto tepore continuetur, donec pi

rupta fuerit sanies in pila uideatur. mi illa pila, siue Laldella esset institi in lacte aut in aliqua decoctione mali

ratio, sicut seni .citoniorum,sema ini, aut istiugr. cum pauca inua ros esset praestantius. hoc autem fit, ut per illam compressionem coi eruetur cornea ne dirumpatur: at hic etiam modus esset obseritandus in ophthalmiari ophthalmia ali finire retur. ri prauero exitura intentio remanet ad ulcus triplexa mundi catio, carnis generatio,&consolidatio.prima perficitiit eu aqua decoctionis mellis rosaut aqua sacch. aut cu sies de plumbo eum lacte permixto :haim. n. virtute mundi irativam, test exteris praestantius. secunda intentio perficitur cum eo , de aqua rubi: idem etiam sillationem

poscit; sed magis proprium in sigillando est sepelisit. diei: tamen Rass,st,si pustula est ma na, uel ulcus magnum; loco sies de plumbo ponamus sies elisr,quod intelligi potest, ut

dixi circa ter. Scante maturationem, ut sanies fluat interius, ne tota comea dirumpaturi suod maxime uenim est,ubi pusula illa esset prosunda, scilicet inter tertium &quarta corticem. posset et intelligi, ut administretur si elistrin ulcere inagno,&proprie eorrosilio ad prohibendum corrosionem; est enim iraeidum,& siccum,& stiplicii. 5: in his casibus semper de t fieri composito cum pila; sed,cum curantur ulcera; s in uia in aqua ros. & esto memor nune super oculum apponere aliquod tenax, ne in remouendo dolorem faciat. si ueri uulnus esset recens, fictum a causa primitiua; prima intentio esset phlebotomia. &, si alius humor superabui daret in colpore; educatur ac maxime eu medicina leniente, seculi' intentio est prohibitio discursus materierum ad oculos cum repercussi uis sueerius dictis fronti, & tempori bus applicitis. tertia est administratio intentionis circa uulnus . in principio ponat aqua albuminis oui in oeulo, ad die sequenti aqua album inis oui cu ses albo, S: ita continuetur usq; ad quartum. de deinceps addatur istis sies de plubo pro tertia parte ,&gradatim minuatur sei album: de augeatur sies de plumbo,donec ses de plumbo solum ponatur,&p stea ad cicatri radum ponatur seselisir. si autem timere segressum uites; statim apponamus seselisircu album ine ciuidi semper pila in aqua ros insula est super oculo comprimen in tertium regimen comune viriq; perficitur duabus intentio a s. 'rrectione accidentium,s: debito regimine uit . dentia uero corriget u sunt tria idolor, aut cum remouentibus superius dietis,aut cum anodinis sementando oculum lacte, de oleo ros. tepidis, aut eum stupefacientibusta interius,et exterius api licitis secundum est instantia uigiliarum curanda cu stupefacientibus interius,& exterius appliciti unde omni nocte cu vadit dormitu detur. . i. o. de rapauere; cu hoc.n.' digerit materias subtiles cai et somna inducit. &, si non simiceret; detur a.3. s. ad. i. requies des ritione Nicolai, aut aliqua pitula optata,aut lac se. papauer. potui in ferculis. regimen uero perficitur cum aere, cibo de

potu leui dictum est superius, Se diaeta debet esse subtilior,il in ophthalmia, de magis stigida actu, a potentia. de reliquum regimen observetur, nisis hic opus est pluri somnium tori quiete animi, de corporis. si uero pustula eet aquosam uniuersalia,&euacuatione sibi propriam cum turbi thnon confortato ut eius inlusione in aqua siniculis e siti cessaritim procedere cum his, quae illam humiuitate exiccat, scut medicanune de luto coparato ad finiri loco cuius uti

85쪽

oarare. 3. i. cadmiae lotae, antimoniis abluti, ana. 3. ictoriae xiis ablutae. 3.3. opiis disorii erat. 3I. ummi.3.η. teranarcti aqua phauiali ,α fiat ex eis sec& a iiiiiii rei cu aqua iiii aut foeniculi, qn multiplicia curetur seruo faciendoso tamen paruum in parte inferiori: & eodem modo, &eum eis di medicinis extrahatur sinies contenta siti, cornea. uerum de s e latius, ubi de cura cataractarii m. si uero apparet thorcnguineu in cupum aliqualiter eleuatu post uti adistilletur in oculo frequenter lac, stea sanguis columbae , aut turturis calidus, sicut exit a uetia: &pomu coctum cum aqua rospermixtu super oculo applicetur,& aliqualiter c, Limatur. si ueth iuerit nustula cancerosa; tae uniueseia int&io est sedatio doloris eu se .albo, opino, & lacte nulli eris. S: emplastra factu ex uitello ovi,S: oleo ros extorius applici tu est conueniensante a latergo i tioni doloris, modis superius dictis: uera aute cura non est possibilis. ει potu, lactis laudatur in ea. smiliter euacuatio cu sero e prino,in quo sit sena, & epithimu uerimi sorte esset praestiritius oculum euellere, cum non uideariit cura possibilis: sor. tessem. cui aliqua uidi cancer per panem post partem

comunicabitur cerebro se enu mors.& piopterea molius eis et oculum euellere,& linere multum languinem egredi :& deinde locum cauteri rare cum cauterio actuali. De his qua in oculis eadunt. Cap. x .

SVmus r resilis, idest,iminu pim, O per oculum trabatur, o extrahit illa ,swd in oculo cecidit.

Circa istam rubricam nota ea,quae in oculis e lassi ad mlacitum remoueri possunt, non sunt dicenda aegritudines; seet etia uisum impediant: aliter sequeretur, P copedes cssent aegritu , 2 indutus uestes graues esset Her: sum n. hi in operationibus sei bilibus impediti. si uero illis, quod cecidit in oculo, non si ad placitum rem ibile ι quia sortesium in oculo: aut in pali bras impediat operationes estinoilvis: aut in numero, aut in uia, si impediat delatione cierum ad cnstalloidem: aut saltem est causa oppilationis ,ri est morbus in uia. ueri in hac fuit differentia inter Gal. Aui. quia Gal. uoluit, P nihil debeat dici sanitas,aut sub Dido, si pendeat a causa prinutiva. Auicaaero uoluit omnem dispositionem immediate nocet operationibus, aut ipso rei scientem esse dicendam a grinidinem, aut sanitatem sue ire ideat a causa prinutilia,sue noni dumodo sit in aliqua naturarum s.complexione, chpositione aut unitate. mihi tamen agis placet opinio Auic. rem nullum ist tum authorum id uod est in oculo ad placitum remouibile, est dicenda itido. si autem non potest ad placitum remoueri quia sexumin incarnatum, de se sibiliter laederet operationes, siniit tunq; illorum est dicenda aegritudo . pro cura aduerte , vinultiplex est modus extrahendi id, quod cecidit in oculo.

Primus. finierit illud sit palpebra superiori, aut inferiori:

trahatur cum una manu patrebra superior inserius notabili, ter capiendo ipsam csidi itis in extremitate sua. &fimiliter trahatur esi alia manu eodem tempore palpebra inferior imserius,&praecipiatur ro, ut uolatat oculum ad superiora, di subito, quod cecidit in oculo,exibit. si asit prima uice noconsequatis esse bim ; experiaris secunda uice, & tertia. αhic modo est leuissimis omnium. Secundus modus est, ut impleas os tuum Dua, aut laeti,& dilatata palpebra, quamuseri potest, insumetur aqua, aut lac cum uelocitate in octinium. istud etiam aptius si per calathiriue iniectorii aeritus multoties dilatata habebra ab ubere lac in oculum imhciatur. & isti modi utiles sunt, si uti quid acutum ι sicut silairaminiacus, aut a gentiam si lilimatum, aut sinulta ceciderint in oculu. inimis contineatur anhelitus obturando oriri nares, nec oculi lachrymentur,& exibit G lachrymis, quicquid in oculo Glinetur. QDntus in uerseturpalpebra,

re in tu tremitate stili ponatur resim, aut teibenthina, aut uistus,& tagatur,miod cecidit in oculo,& extrahatur. Sextus fricetur carabe tuter panno, donec uehementer ealefiat, &uicinetur illi,quod cecidit in oculo, di aditarebit ipsi. atri h f.n setit magnesseresi. Septimus si illud sit ius

xum in o. aut palpeora cum molletis dentatis, aut tenacilla actita aliatur Wo his pater lite a De albedine oculor r.

:a, in albedo, albula, nubes, bula, album,tesa, pannus ab imo accipiuntur, ut termini si nonvini si nisiste res nae dispositionem,quae disti vitiue est uecti iuri paret: sui superficie eo ex in plurimum tendens in an edinem . uera apud aliquos diuersi important, ut apud Aui nebula importat uestigiu magis si perficiale, albugo magis erassum: sed de his no est curandum. simi in hie nomina sumpta a rebus,quibus haec passio assimilatur. uera Rius solummodo loquitur de albedine,quae est cicatrix ex ulcere der lim: est autem haec albedo, li et coram pupilla uisum impediens. morbus in uia. si ueris sit concaua, aut eleuata, e lindus et illud; posset dici morbus in sumis te,&in stu. Si

autem licit per color ei ut uia seriat obiecta apparere cibtrina .aut alterius coloris, cuius non sunt; reducitur es, uos ad morbum in complexione: fm ueriorem semen tiam reducitur ad morbum in colore. fi uero non lavit per colorem suum,aut quia non sit ex directo pupillae nee auter Ledat; tunc nis est agritudo: est tamen ce his, quae tatari'. itudinibus nominantur. .pruni doctrina prima cap. 4.ALazDo,quae in oculis contingit, suecti in ps.

curationem remum, quando consiligantur. Hoc C t diuiditur in duas partes. in prima agit de an ne oculi theor. In secunda ibi,Haec asit pasito, e.agit de ipsa practice. Prima in duas primo ponit ipsus dissimilontici causam. in secunda ibi, cum in oculis,&e innuit dies eiu . de prima parte dicit, ' albedo in oculis eontinges est uestigium remanens post ulcera consolidationem. cuius causa es t quia illud,quia generatur loco illius,quod deperditum est ex ulcere, generatur per uia secundae intelionis ex nutrimento. quapropter non est hom geneum pomh, eum primum deperditium fuerit membrum Hermaticu, quod non potest restaurarissicut prius, opter carentia materiae spei mali a principio generationis contra . uerum in infantibus propter propinquitatem temporis principiis generationis,s parua sit iacta e restio, desuperficialis potest rostaurari ser viam primae inretionis omnino primo sinisti e

perdito . ad Pod etiam concurrit,s uirtutes naturales sint sortiores in infantildie in adultis potentes melius assimilam nutrimentum secundum naturam esus, cui apponitur.

iundum fortasse mi sibilu sibi illi

In hac seca' parte innuit,st 'us generatur in oculis pueronim,est leuior ad cur adum quam O accidit annoss: unos si in eis Ora est impossibilis, nisi albedo sit litaina fuerit. huius causa patet ex iam dicti s. species albedinis sicut albaris, moipheta.&cuiuilibet istarum speciosi mi Prim est crassa, profunda, quaedam sup cialis: quaedam ma gna occupans magnam partem, quaedam par ira: & quaedam noua, qua da antiqua. Cicat ita uero quaedam coema, qu di

mat. quaedam tendus in uiriditate uel est inestatem.& est est Ierica, quaedam inrubedinem, S est sanguinea,quaeda in itinscum,& est melancholica, sed ut plurimum sitiit albae, etiams te ni in alium colorem. Ex his patent causae ipsarum. Signa uero ipsariam ab lute muntur ex uisii. Signa ue rotae cis fiant. Primum, quia aliquando est concaua, terae aute albedines non sunt concauae Secundu sinu cicatu cis est ulcus p cedens,5 omnia sena ulceris & pustularum ruptarum dicta stiperius.Tertium ligni an, quia nequcteris bene tolerat di nen. artum iisnum est paruum iuvamentum a medicinis. Secundae vero species sint fgna Nposita. licet aliae aegritudines praecesserint,& non ulcera. oigna uer tertiae speciei sitiit, quia illa uestigia iacta simi signa manifesta sine manifesta aegritudine praecedente,uel iuerunt iseneratione contracti, S: hoc secundum plurimum.

Progystica primu,cicatrix ipueris et in mediocrisqZmumductan annosia uera no visualde si sciatista mini a. Secundum

86쪽

ὸ DE ALBEDINE OCULORUM.

secundum, ni seeunda species albedinis etiam cram in im tibus iacile remouetur, sed in annosis si crassa merit, de

antiqira, non mutouetur, nisi forte cum operatione nianuali

pei enda secividum Ruod dicetur in s uentibus: in mediis autem iudicia media sunt habenda. tertia species non est curabilis,licet sorte patiabilis.

Haec oleis passis ex his medicaminibus curanda est, post ram aeger balnom egressus fuerit, aut ficiem superi uerit. Si tamen apponere aliquod abstersiuvi; & subtili

ex hoc med canciae in nevis rubedo ocuti, dolor peruene tiuum, incipiendo i leuiorabaicut sacch. Maeandid. 73

euacuatione, diuersone seeundum humorum ero 'emiam,& aliquando fimus i merceptione cum perius dictis in cura opii mixtaecunduna regimen,respiciens ipsam aegri uidinem iam factam, diu spei licitur intentionibus. Prima mollificat ipsam albiis unem oculi subitantia teneram eum balneo in aqua dulci toti corpori , aut cum inclinatione iaciei super aquam decoctionis raparum , aut palea hoidei, aut paleae auenae, aut fu nic. tremenae, rutae, chaelidoniae,&huiusmodi.Secunda intentio est post suffumirint per Auruot dies ab eo quiescendum, donec oculus pubscat, DB ad idem redeundum. Medicam ualde utile

ad albedinem remouendam ct uisum clarificandum, esto x in luxn ii ualeae o ut cum stereore hirrandinis,& est 'luc nutri quod eo melius aut aequale .sset ad alibia . sex ς Huiς commcndat succum remaureae minaeu se quoque non uid quod eo melissant aequale esset

nem remouendam. . mssacumia, maris, Henoris ni lacerti, baurach . Ducri Meri omnium, . partu ciuales, deinde fumaritur acori, cheladoniae,

flaviculi omnrum, ana. partes. ι o. coquantur in lib. t.

ae donee ad quartam rectato coletur, ex hac aqua imbibanturDcies, quas diximus, ita quὸd conficiantur ex ea, siccentur in umbra, deinde iterum terantur O con Perrantur ut prius Osiccentur. pHiquam quater fictum fuerit, sucemur o terantur in oculis muta:

tur. Hoc me. umen nulli , ut praediximus, compar obsit in remotione albedirus: remouet enim hoc medicamen resim albedinem, etiam ex oculis animalium.

co pap.ruis, mixto eum pauco melle,& succus linguae plata- iris est ri mrius, Si est herba eum qua hirundines recuperant uisum. Via stercoris hirundinum subtilissime puluerit. I. i mellis quod sumest ad incorporandum, misceant ut,& disten perentur cum aqua acori uel euphragil,& fiat collyria. Secretum Gerardi. Recipe aquam roris cluae si hoc modo. habeatur uitrum mundum & iis eatur fioribus roris made sertiter obturetur deponatur sub terra in diebanagni aestus per. o.dies,& a uaqus inuenietur,in oculo imponatur. 'ltimum est medicamen Ras. supra scriptum.Seu rit de tria. Primum 2 incipias a leuioribus, deinde gradatim procedas ad Drtiora.Secundum documentum est, quando experiris medicinas series, accipias stilum tu cuius extremitate sit coitum,& illud insende in aliquo li)uore, deinde sic pulverem adhaerere, se superpone cum stilo solum loco ubi est albugo, de remoueas re rei teres Di quod tibi uidebiti rexpediens. Tertium si rubedo aut dolor in oculo acciderie 'pars diuiditur in partes duas,nam in prima parte ponit primam intentionem, quae est albedinis mollificatio. Insem a parte ibi.Si tamen ex hoc medicamine. Ponit se n ex uitiasmodi acutorum impositioite,desine per aliquot dies vim intentionem, quae est insius abstersio De prima parte di donec oculus ad primam redeat sanitatem Et si aliquo auxi, cit,' aeger primo debet in Dalneum poni, aut teneat faciem lio opus sit,impone lac, deinde redi ad medicamen. Et prinsuper u rem calidum VI ealidae usquequo rubea st, adnae,ut ali edo molli ficetur Da secunda parte dicit, ν si hoc medicaminetae quo dice vir, posto in oculo immediate Dost albedinis mollificationem tu sedo fiat in oculo, de dolor proueniat per aliquot dies ab hoc medicamine quiescendam es, donec oculus ad naturalem redeat dispositionem. Deinde secundo, idem medicamen est imponendum, praecindente prius mollificatione,ut dictum est,in se est proceden na, nunc ponendo medicamen, nimc interponendo mollibriationem,donec albedo consempta sit. Deinde describit Ilo opus sit,impone lac, deinde redi ad medicamen . Et prinpterea eum utimur illis sortib. non esset malum apponere ronti & tempori, alliquod defensuum. Si uero cum mediscinis auferri non potest, auferatur operatione manuali, uti ista dicetur, aut si cura uera fieri non potest cum alicuo colore patietur albugo. Regimen autem sex rerum non tiat ratium iam parere potest ex saepius dictis. De sca &pruritu oculorum. Cap. II.

PRimo agendum est de scabie.Secundo dc sebet oen:

tiim, Scinies & pruritus disserunt, quia pruritus est ii istis sensatio, ilicet cum pinione&acuitate in super- istud medicamen, quod summis laudibus extollit, quod medi ficie intrinseca palpebre Scabies uero est gritudo in lupe, camen Rasis accipit a Gal. inlibsecretorii.R. massa mim ficie euasperitate&m dine, aut pustulis in superficie mimon Iaaeredit PQ uitrum no persem decoctum.Alii trinseca palpebrae cum pruritu. de hoc modo pini ritus este: Simon Iaar credimissit compositio quaedam, qua uasa terrea vitream

ex uitro, filice & plum dicet aliqui solum coinponant ipsum ex plumbo se habente in proportione dupla uialtera ad silicem, id est lapidem a quo excutitur ignari uitium enim secundum Aule. . proprio,valet ad delendas vi ines, S: dicit ibiu est inter lapides, sevi si tus inter homines: iram sicut stultiis placidus est tequens aliis homini bese uitrum est obsequens recipiens quidem colore cinius ainque quod secum commiscetur, spumae maris cal.&Q. in tertio, auster suae ueheinenter, stercoris stestionis uel diab, quod est multum ualens in cataram de baurach, loco cuius accipimus sal nitri aeacesiari albissima, alia. partes uales, & deinde sumatur acori cal. de sic. in secundo, cl--: doniae cal &sic. intereio, siqnicilli es.&Q.in secundo,an. t o. & istae tres si uri med cinae oculares abstet suae. quantur in .i . lib. aquae decolentur, in qua aqua imbibam et speetes praedi , deinde siccentur in umbra , & it ram terantur de conisergantur eadem aqua, ut prius &

xiccentur , a M po uam fictum ita erit quater iacentur citerantur si lissime , de in oculum mittantiit: delet rum non solum albuginem hominis , sed albug. cras

Brutorum.

Cura duplex exigit regimen.Vnum generale habendum circa cavi unantecedentems adsit, sicut tu albugine pendes, te ab humore: s uero non adsit, caueatur tamen taxus hinararum inparatis ad hoc, 2 regimen perscitur digestio citrinseca palpebrae cum pruritu. de hoc modo priir .aeeitas,quia actio laesa uirtutis sensitiuae,sed scabies proprie est aegritudo insuperficie intrinseca palpebrae connotando pruritum. Species scabiei Di Auic. sunt triplices. Prima est asperitas cum rubedine,quam is plurimum p edit pruritus,& fit asperitas propter exiccationem supersei ei papebrae,& rubedo ex accensione sanguinis de aliorum humorii. Secunda species est grauidosa cum rubedine ge asperitate inimi lata eranis intrinsecis ficus immaturae, quae tendunt inrubedine.Uε aute pusulae siue grana sunt iacia ex materiis leuioribaeum caliditate deaeuitate,& est cum aliquali ulceratione Tertia species est in qua sunt grana dura cu uehemetia scissionis &rauca rubedineale alit scissio propter nimia siccitate discontinuante sed durities fit propter crassum te reum derelictu hartibus subtilioribus evaporantibus, Se propterea non est cu tanta rubedim,scut prima dis unda Gcies, eu per adustionem tendat in suscedine.Sunt itaq; grana eius scut grana ficus siccae. veru Ioannes Serapion. cisti guit inquatuor species. Prima nominatur dissutis, ed eius intentio est pruritus. Secunda cur echatis,aliis tractetis, feeius intelio est ameritas Tertia succussis,&eius intentio est sic in tra tuli uis,&eius intretio est exiccatio durities auesbliditas,& si bene cons eres nε discrepat ab Avie. Causae coita te sint quinior,sam adustus, cholera adusta,Phlegma s m, aut per adustione transiens in melancholia, & melachesia adusta.A phlegmate uero de melancholia puris, n6genti anu stabies aut pria ritus,cum oporteat eoru materia

Dinculam. G subulitate

87쪽

subtilitate quadam participare. verum per putrefactionem

uaporib.acutis cleuatis ad cutim potat fieri prurinis, secundum plurimum tamen generamur icabies&pruritus i m teria mixta. .quarii cicut materia sanguinea cui admisceriiret, de ea adulti uel sub propria forma, uel r nimia adusti nemin melan stoliam uersa.Aliquando languini permisc turpi te: a falsum,& baurachium & nominatur scabies humidares ita prioris,aqua fuit humiditas subtilior, paucior.Ets hoc pi depina scitum esset conuersum in melancholiam uel melanch. alterius generis cu sanguine misceretur, stabies essetfccior, pauciorem emittens humiditatem. Dicitur autem hoc phlegma nitrosum uel baurachium adsimilitudinem salis nitri &bauraci, quae inter genera salis sunt cura, sicut illud inter phle ata. Cause antecedentes sunt idem humores cum non in collecti sunt in loco. Et quicunque causae corporeae sunt horum productivae. Causae ueto primitiuae sunt omnia exacuentia humores, di in huiusnodi conuertibilia sicut salsa,acuta amara, uehementer dulcia, oleaginea,vinuosa,bibita &comesta. Sc

bies& pruritus quandoque fiunt incipiendo , quandoque lier mutando,maxime ex ophthalmia , pusitatis & ulceri ruis,icet ipsoriam praesentia augeat & conseruet ophthalmia de ulcerassintq; ipsoriam productiva. Pro declaratione istius materis tria sunt discutienda irimum,ubi contineatur materia pruritus & scabiei Secundum est,utrum eadem sit 'ni, teria pruritus & scabiei. Et si differimi quaest crassior de γcutioraertium utrum pria ritus semper pracedat scabiem. Quantum adorimu rimittendum Q materia pruritus est duplex, sicut scabiei, antecedens&coniuncta. Praemittet adusecundo,st pruritus quandoq; est per ei sentiam in membro,

quandoq; per coitatem sue per colli pantiam sicut est de cinteris Becieb.dolorum&delitiei .Quibus praemissis dicenduma rima concluso.Causa coniuncta scabiei & pruritus in plurimum est inter duas cutes scilicet hymen & uera evintem.patet de pruritu,quia plurimum sedatur scalpote cuius iactio non profundanar.Patet hoc idem de scabie eum pustulae ipsius in cute contineantur.Secundo,quia cura utriusque perficitur per abstergentia&exiceam iam cute posita. Secunti conclusio,caura coluncta pruritus non necessario est in cute Patet in habentibus pruritum, in quibus pustulae Gapparent ,huiusnodi enim materia sub cute continetur pungens Sc stimulans super sciem iturinsecam licet tamen prinxitus posset esse aselo uapore ad cutem permeniente re hie illime pauco scalnore sedatur. Tertia conclusio, licet si semper pruritus inicabie non tamen necessario materia seciens pustulas scabiei est prurit tua.Patet conclusio, cum uideamus aliquando scabiosos non prurire ει partem pustulosam,sed em superficiem cutis intrinsecam,'um prouenit,aut

ex uapore ad cutem delato, aut ex materia prurit tua. Qua ta conclusio, in pruritu tam per comunitatem absiautam, qnon abseluiam,materia pruritus in parte pruriente non continetur, quae conclusio patet satis ex notitia terminorum Est autem pruritus per cornunitatem absolutam cum parii priiserienti nihil corporeum communicatur. Econtra per commnitatem no absolutam, quando alii id corporeum parti prurienti communicatur sicut uapor. Vinia e lirso ausa ait

tecedens pruritus sm plurimum est in uenis, de aliquando initiis mediis inter uenas &cutem,S c. Pro solutione secundi dubii nota primo. st aliquis Iruritus est intensus, aliquis est remissus linuis mediocris cundo nota, P quanto pruritus est intector,tanto materia est calidior& subtilior alimrum paritate supposta ex parte sensibilitatis & caeteroris . Et e contrario quando pruritus est remissior, materia est minus subtilis de acuta, patet,quanto materia rurit tua est in ps stimulativa, de impressiua, tanto est calidior& subtilior. t contra quanto minus,tanto est grossior uel stigidior dea quosior,iuxta aphori simum nonum quintae particulae .lLatae pustulae non ualde prim ginois,dec. Contra,quia supposta paritate ex parte caliditatis,quanto materia est crassior, est magis impressiua, & yer cons quem magis priaritii .patet, uia quanto est crassior, habet plus de multitudine serms, quam potentia retunsequitur igitturi confirmatur experientia, nam quanto cholera est crascor, tanto nos dat magis utionem suam, sicut cholera ab. naria unde .i3.de ingenio sanitatis, si cholera silerit erassa, Zecalidissima cutem excoriabit usque ad sui interiora, sicut

accidit in formica miliari in comparatione ad heri spissam. Ad hoc dieendum inhaerendo sententiae priori, 'quanto humor est crassior aliorum paritate supposita, tanto est impressuior & uti uior.Sta dico feodo, quod si eum humore crasso fiterit iuncta multa caliditas, faciet aliud genus doloris deterioris, quam fit dolor pruritus. Eis instetur, ponamus quod quanto eras ties plus imprimit, subtilitas,tanto caliditas in humore crassis remittatur ,& sequitur 'ubd humor subtilis & crassus minus calidus atque intensum Lacient prinritum . Credo concedendum esse illud ad quod deducitur. Cum hoc tamen concedendum est intentasimum pradu priiritus prouenire ab humore subtili ac non erasso licet diuturnior re non facile per scalporem sedabilis, proueniat ab li more crassis magis quam Iubtili. Tertio nota quod quidam piutitus scalpore sedatur,2ilicet qui pendet a materia su tili&pauca. Calest enim membrum scalpendo, pori dii

ta irimateria subtiliatur,unde facile exhalat. Econtrario, materia existente multa de crassa, non tota res luitur. Et si sorte tota coniuncti etiam soluatur. Ne noua materia antecedens transtin coniunctam. Prima concluso. Materia

pruritus intest cito per scalporem sedabilis est subtiliorim teria scabiei remissi pruritus, Se non Deile per scalporem sedabilis.Secunda emicluso. Materia scabiei intensi pruritus facile sedabilis est subtilior, materia pruritus remissi non

facile sedabilis. Tertia cones . Expaucitate pruritus tam quo ad intensionem, quam quo ad durationem , materia pruritus arquitur, aliorum paritate supputa. ta conclusio. Non est necessarium materiam scabiei,&pruritus esse distinctarum specierum cum ab omnibus spoeiebus humoris adusti, de quibus supra possit utraque pendere. Quinta conclusio. uritus&scabies consequem ipsum secundum plurimum ab eodem pendent humore, qui cum primo curi applicatur facit pruritum ,rostea magis grediens facit scabiem. Sexta concluta, secundum 9urimum materia pruritus, quem non cordequitur stabies, est subtilior. materia scabiei patet,quia secundum plurimum facile scalpote sedatur. 'positum quandoque contingit,cum

propter materiae erassitiem nequeant exterius expelli.milae enim pruritu, sne scabie sunt aut crinities materiae aut nimia similitas: est enim uapor aut sicut uapor aut densitas cutis,aut imbecillitas uirtinis sicut in senibus. Pro soluti ne tertii dubii pone duas conclusiones. Prima secundu plarimu pruritus prs edit scabiem patet, quia materia stabiei secundum plurimum est pruriginosa, ergo in prima applicatione ad cutem faciet priiritum,postea egressi elis faciet sc biem,cum quo tamen ilat s multi sunt pruritus ad quos non sequitur scisies. Secunda conclusio,impossibile est scabiem praecedere pruritum .patet, eum stabies in quiditate sua imcludat pruritum. Coriolarium,scabies &pruritus quandoque fiunt multempore, patet, de pustulis quae non fiunt a materia pruriginosa, quae postea per adustionem baurachia facta&pruriginosa mul incipit sacere scabiem & pruritu, id est, illae pustulae filii scabies cum ante no essent scabies. Signa uero scissilei de pruritus absolute sunt ex dictis minis , scilicet ex rubore cum pruritu &asperitate, &tam infirmus si alpit palpebram. Quia uero specierum, de suibus simia, sunt ex dictis manifesta In quo autem disserat seabi ex lepra est alibi uidendum,inter quas,& si muli sint disset

tiae te una est potissima, quia cum lepra semper as ciatur desectus terili actus uirtutis nutritium scilicet assimilatio,

quod non est in scabie. Siena uero causarum sunt,quia s esta singuine,est notabilis rii r purpureus fine pustulis, aue satis diminutis, intensius pruritus,&saeile sedabilis, Se si aliquid emanat illud est satis subtile Et si est a cholera, prinitus acutior & facile sedabilis in rubedo tendit in ciuinum,&Pustulae paruae prosundae, Ne si quid egreditur est subtile citanum. Signa uero Murachiarum compres: enduntur ex rube

dine tendente in albedinem , de ex pustulis latioribus id quod e editur eit pluris quantitatis tendens in albedinem:

e pruritus est remissus non facile sedabilis.Melancholia uero subtilis adusta eomprehenditu. ex rubore tendente in ris edinem. Et exasperitate magna cum pustulis pro Mis Soaliquanda

88쪽

DE s

iliquando erustis paruis,&quod epeditur tendit infulcedinem. Complexio quoque,habitilao & tempus tas, ars, rogi regimen praecedens, ne quoque eoadiuuantes inc

tu nendo huiusmodi dispositionum causas. Prognostica Pruritus de scabies priinae ciei est eu m dicinis curabilibus,quae uero est tertiae speciei,nsi est curabilis nisi cum operatione manuali. Media uero rarissime curabili, nis eum operatione manuali,&c. De sebis Cap. 1M

SE Uecundum Avie.est panniculus accidens oculo ex

inflatione uenanim apparentium in superficie conium

et tuae & corneae &texitur quide in eo ouod est inter ea scutiumus.Verum sin Rasin non est paniculi aetasmilitu

do panniculi,euius sententia est uerior, accipiendo pannicullam proprie,quia non contexitur ex nermis &ligamentis, sicut texitur panniculus.prima primi doctrina quinta , cap. I. Sed quia extenditur supra coniunctivam & corneam ad modum panniculi, ideo dicitur panniculus. pletio autem ue- arariam est causa sebes,&modus est, quia uenae capillares multaediistiae per coniunctivam,sed paucae & subtilissimae per

corneam transeuntes inluniescunt,&fiunt apparentes,&propter magnam propinquitatem apparent in iorma panniculi Aecumo imaginamur,sicut placuit Auie.in ab illis resudet si is subtilis, qui comatur in forma telae de panniculi. Vel tertio imaginemurAut magis placuit Rasi, caro coniunctivae&corneae tumeat aliqi iter inter illas uenas propinquissimas, unde faciunt nobis piantasiam, in hoc e tum apparens sit unus panniculus, sed in uero ibi runt naturales uenaevit in secunti parte caticorum com. 37 . dc Zoar, lib. s.capale se l. & ex isto potest inserti disserentia intersebel de ungulam,quia ipsa est quoddam nemeum, uel sicut ne eum e repletione uenariam, oriens a lachryniali d mestico, nee cooperit nisi in sorma sagittae, sed sebet eoop rit totum oculum uel quasi totum,& habet alias circunstam

ii e quibus supra. Ex quibus infertur, τ sebet est aegrit eo in superficie situ & uia. Et praeter haec secundum Aui est

morbus in numero. Sebet est duplex, motam nouum, quoddam antiquum. Item quoddam grossum, quoddam tenue . Sebet quandoque Oviatur per uiam defluxus materiis Mentibus ad uenas coniunctivae de corneae, quandoque per panniculum extrinsecum scilicet almocharin, quandoq; per panniculos intrinsecos Icilicet, duram matrem uel piam matrem,siue uenas & arterias earum,quadoque generatur pertium Paulatim factae congestionis in uenis ipsius oculi ex nutrimetato non debite conuerso & retento &superfluitatibus non resolutis. Causae uero coniunctae, sunt languis solus, aut alii humores eum sanguine mixti, sed alii humores sine singuine ipsum causare non possunt, cholera enim pura linsum cauta e non potest, cum propter sui subtilitatem impediat coagulationem & panniculationem. purum etii phte Dina domelancholia non faciunt Abel cum sint alba de filica, dis et rub. sed isti mixti eum sanguine poterunt ipsam causae , te ita erit sebet sanguineum , Tanguineum choleri cum, & sanguineum phlegmaticum ,& sanguineum mel an licum

Sitna sebel aspicienti suis manifesta sunt, cum uideat paniculum rubaegentem leoniunctivam & corneam, pro magna parte ex uenis iam dictis tumentibus, conteriam. Signa etiam causti um manifesta sunt,est enim sanguineu notabiliter rubeum, purpureum, sanguineum cholericum rub. tendens ad ei trinitatem sanguineum phlegmaticu riib. tendens in alb.sanguineum melancholicum rub. tendens infuscum. Sunt 3e alia signa superius in stabie dicta, quibus

materia peccans cognostitur. Si uero descensus materiae ad oculum per pannicinum extrin eum est exuberatio uenara exteriorum, rubedo faciei, pulsatio uehemens in fronte aut

temporibus si descedat per arterias. aliud signum fluxus materiae per extrinseca nonit Iesus Ali capite de se , si te trahente palpebram inseriorem uersus te si et eleuatur,ac si rigeretur uersus te propter maiorem colligantiam palpebricum exterioribus oculi,quod signum est amue calumnia. Signa uero destensus materiae per panniculos intrinsecos

lanci quia nihil istorum, auae dicta sunt, apparent. Signa uero et auteria eius paulatim congestast, est quia iactita est

paulatim in longitudine disrum sebel praeterea eonsequuntur quaedam accidentia cilicet pruritus propter uapores &materias subtiles adustas retentas, lachrymae ex oculi debiblitate, aut prurit uiaut exindebito concursu siue contractu palpebrae Raper oculum,nocumentum a lumine solis uel eandelae propter disgregationem materiae attractionem,& eius dilatationem, desilitas uises,aut ex debilitate oculi,aut quia

impedit delationem specierum pupilla constricta, aestuatio oculivum propter dolorem,tum propter multi surguinis spirituu praesentia, minoratio oculi re pupillae retento nutrimeto in uenis, & non delato ad oculum uel oculi substatia. Prognostica. primum.sebes est de aegritudinibus, quae eradicantur. Secundum. Sebet est morbus contagiosus, ita ut permutetur de uno oculo ad alium, aut ad ocdum aspicie eis ipsum uaporibus exeuntibus inficientibus oeulum aspieientis simili insectione, aut propter imaginationem, & praeeipites Miciens sit debilium oculorum. Tertium. Sebet nouum si ille curabile est medicinis, antiquum uero & crassum non nisi operatione manuali.

bra, ag era, rabies adest : O cumsuper alba ocutirum O Aper nigredinem uidetur si litudo panniculi ex uerus cra sis texti, adest pasio, quae

uocatur stbel.Hae duaeHsionessunt graues O Ar nicae ct maturabita. Primo agit de his positionibus theorice. Secundo practice saeunda ibi. Paties tri dum sanus. mod dicit in prima

parte alis est ex dictis manifestu. Pro eura haru dispositi num anteolastiendum,2 si scabies&ophthalmia aut ulcera eoniungantur, prius inchoandum est a curatione ophthalmiae & iacetum,& uniuersiliter omnium aegritudinum, quae id nimi're postea uenienduadcuratione scabiei de gritudinum minori im Et hoc ubi harum aegritudinu curatio pedifici possit, ubi uero maiores curare non possent, non curatis minoribus a curatione minorum inchoandu est, maioribus non ne lectis iuxta canonem Auic. . primi, capite ultimo. Triplex est igitur regimen harum dispositionum curativum. Primum uniueriale respiciens causam antecedesem. Secundum particulare siue locale , re piciens causam con iunctam. Tertiam est commune utrique. Primum exigit quinque intentiones. Prima minorat. Secunda digerit. ertia eradicat. arta diuertit. inta fluxum intercipit.

Prima aut intentio,sanin oratio fin plurimu in stes,ie&se lata maxime insebet coplenda est per phlebotomia , aue eaephes.si materiasuerit pauca, aut basilicae si hepar coicee mittendo materia Tt si in Guia fuerit retentio menstruoruaut haemorrhoidaru,praemittatur phlebotomia saphenae eiusta lateris,&postea duobus diebus intermediis, aut tribus, aut pluribus phlebotometur eaephalica eius de lateris. Hau

riatur autem quantitas sangvi tenorem uirtutis de exteras

ei reustantias indicantes de phlebotomia. Et penes Rasim facta phlebotomia uniuersati, diqn phlebotomamus uena frotis aderadicanda materia coniuncta,uel de proximo trans-

tura in coniuncta Si uero non appareat dominiit sang .imo alioru humoru,quod fiequ&er accidit in stabie, minoretur materia peccas, aut cum pilulis de fumoterrae,quibus admisceatur para pilaurautis rega.ut uirtus ducatur ad caput, aut cuinfusione, aut decoctione poli p.3. I. in sero caprino, cui etia potioni addatur parassic. s. aut aqua lupulom, ut uirtus ducatur ad caput.Electarium qnq; hamech, est in hoe casu praestantissimu h. 3. 3.eius misceantur sero caprino, auea ua lupuloru facta minoratione, aqua inchoandu est, materia existente multa Si uero pauca, a digestione incipi edum est, Se procedatur ad digerinia sicut est 'rati fumoterrae , cuaqua lupulorum succus quoq; lamiterrae solus deputatus premidentiam aut per mixtus eum sero caprino est praestantii

simus in hae dispositione de in stabie totius, mundisicis ita-gui.quod maxime est attendendum.Et ex mundificantibus, est, cassiata uniuster. Opil .uendupaei,& epit humus eo fert in hoc,& in euacuando humorem melancholicumclua propter cum melancholia est in causa, semper misceatur,&ia digestiuis di euacuatiuisua et enim autononiasiam super Io.Aculani. G 1 omnium

89쪽

omnibus euacuantibus melanchol ἰamaicet debiliter selliat, quapropter syriae epithmo est proprius in digerendo hi morem melancholi eum:si uero aliquando phlegma proslam esset in causa, ut aliquando in staei misceatur indigestiuiso mel simplex aut compositum,&petet caput per acetum. Digestiua iunque in his dispositioniblii, imo in omnibus debent respicere determinatam materia S membra tam mittens,il suscipiens per tertiam 3e quartam uirtute. Se per primam & secundam respicere diseras membroru& mat rix,necnon modum substantiae ipsius humoris,& ut viae conseruentur apertae aut strictae sin existentiam δε respiciant reliquas species compositionis &unitatis: sie enim operatio sua si licitatur.& in scabie , & plerisq; aliis dissuasitionibus attendendum est munitificationi sanet. sicut cum illis, de quibbus diemini est.Quid autem sit mundificare sang.& clarificare,& per quas uirtutes hoc completur quot modis fiat,&qus sunt medicinx line facientes, 5e similiter quibus modis spiritias illustremur, pro parte dictum est in capite de cura melancholiae,sed magis exquisite dieetur in capite de cura

debilitatis uisus.Digesti autem materia eradicetur,atit cum phlebotomiis secundum exigentiam, di in hoc ualet

tomia irenae frontis, de qua Rasis in litera aut eum sol liui de quibus scrmo praecessit, quae etiam in his dispositionibus

sunt iteranda ,& uniuersaliter in omnibus dispositionibus, in quibus materia dii ficulter eradicatur,aut propter de in tionem membri aut mater:χ.Et non o tui scisis,' aloes est proprium solutivum in scabie,septima. .capite proprio taut solus frequenter excuset,&scabiblute sunt tres primae intentiones tilicet minoratio, di estic S: eradicario. Qi arta intentio,stilicet, diuerso posset posci omnim re generibus diuersonuin cum euacitatione d siue, sevidi fite in ophthalmia.& prouocentur meus ima desin aut morrhoidalis,s ex eorum retentione acciderint. Ex propriis aut ediuersionibus sunt phlebotomiae uenarii in nocra, renatu post aures,temporum, frontis,praecipue illaris quae uidentve magis tumentes,aut in his aut in aliquibus ipsarum lan 'iiugae apponantur,phlebotomia etiam uenarum quae sunt in anguli, lachrymalium domest:corum optiive conseri , magis eradicando materiam,quam diuertendo, sed non, uidentur nisi post sortem gulae constrictionem .Quinta uero intorii perficitur eum appositione repereusi tuorum Distiti te poribus, desectinuo cum sectione uenarum & arteriarum durerentium humorem ad oculos, sicut dictum filii in ophthalmia,sed haec non sani nisi materia fluente per uenas & artertias extrinsecas. Secundum regimen lorale em perscitur cum medicinis in pruritu Si scabie ieui & se uel incipiente, uandri, cum operatione manuali instabie secundae speciei,&teritae,&ses et antiquae Operatio uero cum medicinis duas exigit intentiones,sicut in albedine. Prima perficie da est cum mollificantibus, sicut cumbalneo aquae dulcis,&cum sontentatione decoctionis raparum,& aliorum, scut dictum fuit in albedine. Secunda intentio perficitur cum a sterpentibus & exiccantibus,& interdum aliqitaliter eoum dentibus immcdiate applicandis post sementationem prindictam in utraq; dispositione, & inchoandum est a leuioribus,gradatim procedendo ad sortiora.Ex propriis autem leuibus est pulvis factus ex sacellarandi d.stutia arcocol. spuma maris ana. fortius autem hoc est Raloes partem. i . salis ammon. parte .conscecu melle aliud satis domesticu.R. carabe partem. I .corticum granatorum partes. x. conficiat

tur cum melle & applicetur. Et fortius isto est medicamen Auie.accipiatur eortex oui, & stet in aceto L. t Oaliebus uel dimittatur cum aceto in sole, & postea exiccetur in umbra & teratur subtili sit me,& applicetur aest enim proprium in s et puluis etiam lapidis hematitis est proprius in uir que dispositioile,& maxime inlabel. Fortius autem isto sesnib.deuriptum a Ras. R. hematitis,cescothar usti, id est imtrioli Romani,& est calan qualeto, lapis hematitis no es, lutus est ealcin prim iccus in secundo, sed ablutus stig. &

per lonas.&sic. in quarto conspergantur uino ueteri post opumam puluerirationem, & ex eis ses, & si timeres huiusnodi approximitionem, permisce cum tertia parte, amases s.ci tunc paulatim auge En necessitateraruia secun

dum Poculus tolerat,&Iπῖς hematitis solus eonsert, aut eum pauco mellis Aliud Mesue satis domesticum. aerus ,

uiritas aeris, ana.tere contritione ultima,& eonfice conteredo cum uino albo potenti, succoriatae, de ponantur in uase aeneo h mpido per diem & noctem vostea coletur, &c Iatura reseruetur in uase vitreo distilletur in oculo mane&sero. Siesconserens ulceribus &scabies oculorum euinealiditate 'ae miricroci coriae aeris, gummi aris. aetis

sti. ana. 3.3.myris dapidis hematitis pic. ana. 3. . pii ,ro. ana. I. I.piperis es. gran. . confice cum uino,& utere cum albumme oui.Sed in horum applieatione obstruentur hi ea-nones Primus, ut i leuiorib. inchoetur gradatim ad sortiora procedendo.Secundus, ut saepe in oculo aspiciamus si nimis aut diminute imprimant .Et u nimis impresserint, di doloie& ruborem praeter modii fecerint,dimittemus i brum in positionem per aliquot dies, donec oculus si resti utus. Et postea faciemus ut prius. Si autem mediocriter,sequamur eo modo, s daminute, gradatim augebimus, donee susscienter imprimant. Operatio uero manualis in scabie sic perficiti Iaceat aeger supinus super aliqua tabula capite aliquatintillum eleuato &muersetur palpebra, de sub palpebra timuersa ponatur status aliquantae latitudinis , eui patribraeum fricatur adhaereat, deinde medicus in oluat dieitum situm indicem cum Alio parietariae aut ficus, de tenen o palpebram,i stilum, cum alia manu nicet supersciem intrinseeam palpetaonec erumpatur pranula, aut sunt in eius sui inficie, S: bene sanguinare permitratur, Se post lauet palpedia, Ze oculum cum aqua ros. tepida.Aliquado haec operatio pt scitur cum iura lima subtilissime dentata, fricando sum fietem palpebrae, ut prius de citius expeditur. Aliquando ue ro fricant cum huiusmodi lima,prius ponendo super superficiem paenebrae aliquem puluerem,sicut 'uma maris. Credo Usecunda operatio sit caeteris expeditior.Postea mundificato culcet, a sanguine cum aqua r. . tepida aut aceto, aut uino laeti, aut cum his mixtis simul imponunt medicina aliquam abstergentem exsuperius descriptis ad consumem dum residia millius quod remansit. Deinde claudat oculudesuper, ponendo falcillam ex couo circundata petia linea ueteri,&infitiam in laete de aquam aut in lacte de oleotos. si uolunt Ogis mitigare dolorem, de aliquando secum coniungunt uitellum ouiled Mesue emplastrat tem pore stigido cum ana Adalis, Sic ino, de mica nanis inrusa in uino cocto cum pauco croco. d tempore calido cum uitellis inuorum,oleo rosa: uiol.Sebes autem eu operatione manu

li curatur ficExtendant a stram super tabula, aut faciant ipsum sedere super una bancm equitando bancham,de ponant ministrum post ipsiun, qui eleuet palpebram superiorem, ectrahat inserius palpebram inferiorem ita ut oculus stet arietu deinde m cus accipiat eum uiremo, id est,paruo unco argenteouemilam unam, Sceleuet,depostea cum acu penetret ubi eleuata ess,8e annectat eam cum filo de serico subtili, aut si non uult penetrare cum acu, netret eum scia p r Ona,in ciuin extremitate est flum A serico, d se annectutipsum,deinde hoc idem ficient in alia parte eiuslem uenae uel alterius de sic faciunt inuenis,id est, magnis appa .enti bus tam in partes, luestri, Q in parte domestica omnibus solo annecteiicio, ut supra. Deinde omnia huiusmodi fila eleuabunt de incident omnes illas uenulas, quibus sunt illa alliga ta totaliter ex trasuerso,& snent multam quantitateni sang. egredi, de hanc operationem faciam in coniunctilia A non in cornea, nam per exitum sing. ab huiusmodi delitescunt Otiam uenae corneae.Deinde post hoc, illo scilicet, mundiscato a sanguine,ut sit 'ra, imponunt medicitiam abstersiuam, sed Mesue prius imp'nit aquam infusonis cymini,&p'stillam, puluerem citrinum de ligem oculum exterius applicado, quae dicta sunt superius in scabie. Sed bonum est ut post has operationes fronti de temporib. applicentur desci ua, ne materia propter dolorem attrahatur ad oculum, deinde ponatur in domo obscvia de quiescat Sedociniat capite ele uat de non super latere oculi laesi, de iniungatur ei diaeta tonuistagida sine carnibus,ouis de uino, neque masticent aliquid, neque loquantur nisi uoce submissa, de quanto minus est posissilienti ueanuiride fiam istae operationes tempore

temperato scilicetiuere, aut autumno.

Tertium

90쪽

l Tertium regimen utraque eommune duas exigit intentiones scilicet accidentium correctionem,& regimen sex re rum non naturalium.Corrigatur itaque dolor sementando oculu cu lacte,aqua rosaut oleo ros Et fin Aui uitellus ouis i dolorem sequentem operationem ta et cum incisiones oculo superponatur.5c melius est, ut sit tepidus inter duas petias inuolutus aed tarens oculum sit subtilissima Et si haee non susseeerint admini Letur in oculo sie album cum opto, Si uero esset instantia uigiliarem sedetur, ut superius di est .cauendum est etiam post operationem manualem in sc bie&lebes ne palpebrae adii reant oculo& secum inuiscentur. Ad hoc autem confert bis aut ter in die mitte palpebras,3e ab oculo separare, sed melius est oculum intra palpebras aliquotiens reuoluere. Vltim intentio est, ut locetur in aere linis temperato,non uentosis neque fumose, boni

dotis, aliqualiter obscuro.Cibi&potu sint declinantes ad frigidum & humidum,nisi sorte in sebet phlegmati ea in quo

declinet ad secum,&s iuramentia nutrimentum subtile non erassum aut uiseosum Gueat a citas acutis, amaris, dub , , unmosis, acetosis multum,& ab omnibus multum uaporosis. inter caetera caueat a nucibus, emac caulibus, de ab inibus quaesum difficilis digestionis dii melle, caueat uino uinoso & ebrietate, si coena leuior prandio, dormiat, multum de nocte, di non incipi u dormire nisi distanter a ei per duas horas,& capite eleuato,&nullo modo superlatere oculi Les, nec cum iacie deorsum, neque faciat aliqua operationem secundum qua oporteat caput inclinare deo sun.Caueat a coitu & uitet iram,clamorem,rixam, neci rat aliquod stri titin circa collum,&c.

Patiens Amsanus en , ΜΘοtomis ex brachiis Ofrante ornentrusollatione uti debet. Et in comestione uitare dis os sesamos demi , uitet orietatem.

Hic ponit cura,& primo per uniuersalia,secundo per parricularia secunda ibi.Et quando non in plenus. De I mma dieit,st patiens dum sinus est,debet uti phlebotomia ex brachio&uena frontis&uentris solutioris,de quibus dictum est,& uitet dactylos 3e furios coditos eum meste,quia praebent nutrimentum crassum &adustum. Sed uidetur includere contradictionem cum dixit: Patiens dilui sanus est. Isbidergo intelligendum est de regimine praeseruativo, patiens, id est aptus pati has dispostiones utatur phlebotomia,&cie ter ne huiusmodi dispositiones incurrat. Aliter patiens has disi ione id est, nullam aliam ha ns gritudinem, mposset habere aliquam aliam ravitudinem, qua prohiberemtur huiusmodi operationes sicut phthisin.

Et auando non optimis sepe ingredi balatii est ei utile. Et trequenter immitte. re oculos e raseum in liter con

piperis io C. acha. eo Iantur ex uino ueteri eo fatsef. his praeterea aegritu nibus consensi uiride, editus de

sistis iis cap. de ungula continetur. 2 si ραδοπα illa

neta fant,ficabitis ratione indigebit. est Uel Gilecti ne , non tamen mensura huius libri conuenit, ut de hisiractemus. primo ponit curationem localem eum medicinis: secum docum operatione manuali .secunda ibi. Qisod si passsiones. De prima parte duas elicit intentiones curati uas. Piima eii mollificare oculum eu balaeo & semensis, sicut dictum fuit.Secunda est abstessere, exi care, de resoluere, α corrodere cum sies rubri limitibus, ius destinionem tonit, di declaratu filii superius,reliqua sunt manifesta, See. curat tertio operatione manuali, remittes nos ad aliud cana aut suam chimirgiam, quia hic solum physice tractat. De pruritu lachrymalium. Cap. 13.

Eri uia tenera sumatur teratiιν , O D t ex ea

'dationes parvi,stex oleo uiol. inungantur, Oo Ebsuperponantur, et insera doram diligentur. Rafatum tinen melius est O citius conferi. Etsi hoc min

granati carnositas mansu est contrita ex eareno conorantur,sr more emptistri superponantur. Hie agit de pruritu lachrymalium, de quo superius dictuinquatum est expediens. Lachrymalia enim citius pruritat, e caeterae partes oculi, S: Proprie Iachsvmale domesticum. Mia plures materiae ad imum defluunt cum uiae sint latiores. Diuiditur hoc capitulum in partes duas. Primo ponit curam per localia. in secunda ibi .Qbod si non iussi: eerit. Ponit curam per uniuersalia. De prima parte dicit,s, fiant masti eo parui, id est,corpora narua scilicet, ad quantitatem orbii endi uia tenera, idest, non multum antiqua, quae scilitae exenatura tenera, ureli, non multum antiqua, quae s cet, contudatur eum oleo uiolaceo aut rosquod est milius,

uiamazis consortat de repereulit, Se oculis superponatur in hora eotiniendi ,3c liseturi ut conuenienter adhaereat, est enim e medicamen frigidum S humidum repercussuum, rei am fluxum, Acconueniens in principio alterans humores remoues malam complexionem impressuri,&prohibet mastriam fluentem.Secundum medicamen si hoe no solum sis. secerit,est ut lentes frig.de siccae ablue corticitas, ut n6 sit in eis asperitas,&sinnach & rosae rub. de granati carnostas intrinseca,omnia frig.& se.&stiptica conterantur,&policsintritionem conspergantur ex careno cal.& hum. mi cieatiuo Se resblutivo, de in uinum coctum,& reducatur ad formam emplastri,& superponatur ut prius, lipando: est enim medicamen augumentiusque ad medium status.

au)d si non suscerit ex cephalica prius phlebotometur patiens, deinde ea liena stontis er ex uenis quae sunt in Iachomatibus angulis. Venter quoquestequenter sola

tur mattotiens balneum tigrediatur. Ponit euram uniuersalem per phlebotomia uenae cepha- nee de uenae seontis 3e uenarum,quae sunt in angulis laci, nudibus domesticis. er esiam Aluatur de balneum ingrediatur,de suibus omnibus sufficienter dii m est superius. Medicame uero proprium in pruritu de in prima specie se biei misceatur uiuuam arata subtili sit me puluerirataesiuino maluasico, aut optimo uino antiquo albo, de aqua ros.&potest admisceri magis aut minus de uino secudum quod uolumus maiorem & minorem exiccationem Se resoluti nem,& hoc collyrium quater in die oculo imponatur. Aliud insuli bile R. uinis drachaloes hepatici, sarcocolla nit

praeparatae.3. aerantur pulueres subtilissime,&n eeamve in uini maluatici,&aquae rosam.lib. r. bulliant in uase u treo,ponendo illud uas in una caldaria aquς,per cuius bullitionem bulliat dictum collyrium existens in uase vitreo uisique ad tertis partis consumptionem, Se usui reseruetur. Et quandocumrue eo utimur conquassemus uas. melius est tamen ut ante horum applicationem semententur oculi cum

decoctione aliqua,ta qua supra,& excaeabit a balneo, quod Rassprscepitneri. De ungula Cap. 1 .

VNgula dura ad militudinem unguis,eo ' ipsa teste

secundum plurimum extremitatem oculi uersus ID in male comesticum,sicut ungues tegunt extrem, ratem digito Describitur ab Aui.3.tertii, cap. proprio, quod est additio coniunctivae,& uelaminis continentis tum incipiens secundum plurimum a lachrymali domestico.¤s sempersuper coniunctium.Et qnq; tegit cornea di in adit eam, ita quod cooperit foramen. Dicitur primo additio,scilicet,praeter natura,coniunctiva, id est, uelaminis continentis oculu.Coniunctim enim undecunq; cotinet culu praeter ubi est cornea. Et dicitur coniunctiva, quia conis iungit partes oculi adinvicem, aut quia coniungit oculu cueraneo in orbita,& currit semper super iunctiva, licet no per tegat corneassit re uera ungula est membru, cum siecorpus exprima mixtione humoru genitu& non copositu,

esto simplex. Et rassi est panniculus,quia non componitur ex iussis nerraeis de limentis,neq; est nemus, ut patet satis ex paucitate sensus relinquitur ergori sit caro, quia cum nullo alio simplici tanta habet conuenientia quanta habet cum carne.Et cum caro sit etiam quinti plex,uerisimile est ipsam esse carnem confusam praeternaturalem. Ex quo infertur u

gulam este morbum in numero a Gibum quita, quia sensbi-