장음표시 사용
221쪽
asto AN T. ROM. AD INITIT. h Hae pro re nata indicebantur, veluti supplicationes, ob rem prospere gestam deincretae , item seriae indictae in honorem Principis. L. I. C. de feriis. Cons. Bynkers h. ObsII, 6. Etiam his Romani a forensibus nego- tiis S iure dicundo vacabant. Ceterum antiquissimis temporibus soli Pontifices fastorum curam gerebant , ad quos, tanquam ad ora-Cula , adcurrere Oportebat eos, qui actione experiri vellent, ut, liceretne hoc vel illo die lege agere, cognoscerent. Sed postea Fastos istos publicavit Cn. Flavius. Cicero de Oratore L a. I. pro Muraena XL seqv. Quinctil. Instit. III, o. L. 2. f. 36. D. de or . tur. COnferantur , quae supra ad Prooemium scripsimus , g. V. VI. XII. Sin- XII. Quamvis vero diebus fastis copiam guli co' sui daret Praetor: solebant tamen alios dies fui' ἡ postulationibus, alios cognitionibus, alios dein
dies adsi. cretis, alios manumissionibus, alios aliis actignati. bus destinare, ut patet ex Vlpiano L. 2. g. I. a. D.
δὲ Messis etiam & vindemiarum ferias iam antiqui- tua fuisse observatas, nec ab Antonino demum vel luis stiniano inventas, eeu vulgo ex L. 1. D. defer. 8 L. 7. C. eod. colligunt, satis patet ex Plin. EIulio mense , quo maxime lites interquisunt. Peripleue etiam Statius Syre. IV. φ. v. 39.
Certe iam Latiae non miscent iurgia leges,
Et pacem piger annus habet, MESSES UL
Feriarum vindemialium meminit innue. Fel. Octav. Disitigod by Corale
222쪽
auis oris inposse .servetur. Eum in finem in Pro
vinciis Ρraesides certis anni temporibus CON
VENTUM, sive FORUM, indicebant, id est,
tempus S locum distinguendorum negotiorum. De quibus conventibus iuridicis viden
num. non lic. Serv. ad Virgil. Aeneid. V. v. 738. H. v. Io2. Si quis stato die non aderat, exspectandum ei erat, usque dum novus adesset conis ventus. Serv. l. c. Peregrinis tamen procul advenientibus nonnunquam ius extra ordinem
dicebatur. Sen. Epist. Cn. nec non militibus, teste Iuvenal. Sat. XVI. U. S .squ. XIII. Ceterum qui actione experiri consti-XIII. Anto. tuerant, prius per amicos tentabarit, an quid actionem proficere liceret intra parietes. Quorum ope-tςnt igra si frustra fuerat, tum demum ventum in ius 'PPR est. Docet id exemplum apud Liv. IU, M. SCicero pro P. uindit. V. XL a quo eiusmodi ami ci disceptatores domestιci vocantur, quos cave confundas cum arbitris. L. I 3 I. a. D. de recepi. ω qui arbitr. recep. Cons. Ger. Noodi. de Padit. N transa I. I. p. 6 8. Si res ita componi non poterat, tum demum sequebatur In ius UOzatio, a qua omnium actionum instituendarum principium proficisci, ait Iustinianus, g. Ins. demen. temsitu. XIV. Fiebat illa in ius vocatio privata au XIV. Inctoritate, ita, ut acturi reos postulationis quo- ius vocatiodam die sibi obvios monerent, ut se inius se Utiquε querentur. Qua in re verbis utebantur: IN
IUS EAMUS. IN IVS VENI, SEQUERE AD TRIBUNAL, IN IVS AMBULA. Barn.
223쪽
2xa AN T. Rou. AD Ius Tir Brisson. de Form. V, p. 366 Si vocatus frustrariretur, aut moraretur; iis, qui proximi adsta. bant, denunciabatur testimonium. Vocans
enim iis adclamabat: LICET ANTESTARI
quibus advenientibus, aurIculas eorum mem O. riae caussa tangebat. Sic Horat' Serm. I, 9. N. 74. - - - Casu venis obvias illi Adversarius. , Suo tu turpi sime e magna
Inclamat voce: S LLCETANTESTARIρ
Ego vero Oppono auriculam, rapis in ius, clamor Urim ques Undique concursus. Et Plaut. Curcul. V, 2. v. 23.
M. non licet. PH. Iupiter tete male perdat: intestatus viviso. C. At ego, quem licet. te. PH. Accede hac. M. Servum ante stari Z Vide. C. Hem s τι scias me liberum esse. M. Ergo
ti Auria veteribus memoriae Ioeus, unde eam lanis gentes, admonebant, & antestabantur. Plin. Eis. Nat. XI, r. Nota phrasia est: aurem alicui Oellere. Illiuaritus monimentum perpulchrum est lapillus apud Laurinos , in quo caput sculptum, & manus auin rem attingens, cum inscriptione ΜΝΗΜONEYE. Memento. Vid. Iust. Lipsi inuaesit. teν Eps.
224쪽
Lia. IV. TIT. VI. 223 C. O cives civest M. fiuid clamas ' PH. Ruid istum tibi tactio es e M. fiuia mihi libitum est.
Facta hunc in modum antestatione, licebat altori reum tergiversantem quocumque modo, obtortoque etiam collo, in ius rapere. Aliquanis do tamen S sine antestatione licuisse in ius v catos ad Praetorem rapere, si nimirum hi essent improbi S intestabiles, veluti fures, lenones. raptores, iam observarunt loach. Hopperus de Arie Iuris Libr. III. eiusque discipulus Iac. Rae- vard. ad XII. Tab. Cap. V. p. 27. Et sane hanc observationem firmat testimonium Plauti in Pers. IV, s. v. Io. ubi Dordalus leno in ius vo
P. Nonne antes aris p SAE Tuan' ego caussis,
carnifex, Cuiquam mortali libero aures atteram Ceterum tantus erat veteris iuris rigor, ut liceret reum, etiam aegrotum ac senectute paene confectum, iumento impositum, nova funeris facie in comitium rapere. Geli. Non. Att.
XX, I. Quae omnia legibus Decemviralibus inducta sunt, quibus ita cautum fuisse legimus , IN IUS VOCAT TΘΕ T. NI IT, ANTESTAMINO, IGITUR EM CAPITO. SI CALVITUR PE DEMUE STRUIT, MANUM ENDO IACITO, SI MORBUS AEVITA SUE UITIUM ESCIT, QUI IN IUS VOCABIT, IUMENTUΜ DATO, SI NOLET, ARCERAM NE STERNITO. Cic.
225쪽
Xv. Quae XU. Enimvero postquam cultiorum nain circa illam tionum vis rubiginem pristinam e Romano -- R rum moribus sensim extersit: multa commenti sunt iuris auctores, ut has duriores de in ius vocatione leges quodammodo lenirent. Primo enim quasdam personas vel plane non, vel non nisi impetrata a Praetore venia, inius vo care licebat. Deinde matronas in ius vocatas attingere nefas habebatur. Valer. Maxim. II.
r. s. Idem honor habitus impuberibus &puellis, alieno iuri subiectis. L. M. pr. D. de in ius voc. Parentes quoque S patronos, ut S eorum parentes, horumve liberos non passus est Praetor, nisi impetrata venia, in ius Vocare. g. 3. IVt. de poen. tem. lust. L. q. F seq. D. de in ius zoc. Si quis id neglexisset, eum quinquaginta au reorum mulcta coercuit. L. vis. cst pen. D. dein
.bst,.ά. . quemquam de domo sua in ius rapere, quod sua rihm n.m cuique domus ob Penatium religionem tutissilieuerit φ mum deberet esse refugium. L. I 8. D. eod. Si quis tamen diutius latitaret domi, adeoque i pediret latitando, quo minus posset inius vocari: vel sola denunciatione, vel litteris, vel edicto Praetoris evocabatur, S si vel sic quoque se non sisteret, actor in eius bona immitti poterat. L. I S. D. eod. Rae vard. Protrib. III.p. 846seqv. Idem vero institutum non ad vineam, balneum.
226쪽
Lia. IV. TIT. VI. 22stheatrum trahebant Iureconsulti, quamvis rehie Dii essent, veluti in hortis Priapus. L. a .
XVII. Immo ct inhumanissimus ille mos, xvir. reos morbo vel senio languidiores iumentis Morbo stim positos ad Praetoris Tribunal trahendi, iamdudum obsoleverat tempore Gellii, ceu ex lo-i', pejeco eius supra adlegato apparet. Quando vero non lice- tota illa in ius vocatio ab usu recellerit, non-b x dum liquet. Plinii aetate illam adhuc frequentatam esse, patet ex eius Pan Trico cap. XXXVI. At Paulli & Vlpiani aetate illam iam obsolevisse , nonnulli colligunt ex L 2. I. I. D. Si quis in ius voc. non ierit , ct L. r. D. de iudici Sed in his legibus nihil tale occurrit, quamvis negari nequeat, iam tum in ius vocationem non amplius privata auctoritate, sed iussu Praetoris, factam. Verosimile ergo est, constantini demum temporibus invaluisse vocationem, per exsecutores factam, de qua L. 3 N L. 7. C de annal. except. Novesi. LIII, 3. LXII. I. N CXII a. Cons. H ber. Praelect ad Dig. Lib. II. Tit. IV. f r. XUIlI. Denique S id notandum, debui DXVIII. Iti se in ius raptum dimitti, si quis vel eius per-iu v ca-sonam defenderet, vel si, dum in ius ibatur, set transactum. Caius L. 22. f. l. D. de inius voc. bus, uel Vtrumque ex XII. Tabulis est, in quibus ita transactio. cautum fuisse legimus: SI ENSIRT , QUI 'ς hqr
IN IUS VOCATUM UINDICIT Mi diro Assiouo VINDEX ASSIDUUS ESTO. PROLETARIO . CVIQUE VOLET , UINDEX ESTO. ENDO VIA REM, UTI PAClUNT.
ORATO. Gothola. ad Tab. I, p. 183. Vindex P. II. P in
227쪽
ρ16 AN T. ROM. AD INsTIT. in his legibus non est Procurator, ut suspicatus est Boethius ad Cic. Top. II. neque Praedicator sceu hunc Boethii locum emendandum existimant Iae. Cui acius Observ. V, 29. UO m. ad Leg.
XII. Tab. assiduo etindex, sed Defensor, qui oblata
si de iustione reum prehensum liberabat. Festus voce Vindex p. 4s7. Vindex ab eo, quod vindicit, quo minus is, quiprensus es, ab aliquo teneatur. l) Solebant tamen etiam reus Sastor nonnunquam transigere in via, ct tunc quoque dimittebatur, qui in ius vocatus fuerat. m Transactio haec ex legibus Atticis descendit, ceu adparet ex Petit. Leg. Aitic. p. 339. XIX. A. XIX. Quod si nec vindices dati, nec de Epi .' ti si te in Via tranSaetum . In ius veniri solebat: ubi postulatio. actor, impetrata loquendi potestate, reo edebat actionem. id est, indicabat, qua demum actione adversus reum experiri vellet. Quum enim, ex uno eodemque facto plures saepe actiones
coinil Errant ergo Sigonius, Ian. Vine: Gravina, Barn. Brissonius & alii complures, qui Oindices Confundunt cum vadibus. Vades enim cavebant de iudicio sisti, ubi in ius ventum fuerat: vindices cavebant actori, t reus dimitteretur, antequam in ius veniret. Vid. GOtho . a XII. Tab. Tab. I. p. 38s. Ccterum pertinet huc titulus D. In ius vocatus ut eat, aut satis se
tmὶ Et hine lucem capiunt illa Salvatoris verba, Matth.
, ινιαε. Coni. Luc. XIl, ς8. Ea sane pauci re-ete intelligunt, quum e legibus his XII. Tabularum se ex Antiquitatibus Romania insignem lucem accipi3nt.
228쪽
LIB. IV. TIT. VI. 227 competerent, eligenda erat Vna, eaque edendareo. Car. Sigo n. de Iudiciis L 19. p. 45 I. Et huc pertinent illa apud Plautum Pers. IV. 9. U. 8.SA. Age ambulas in i as, leno, P. Vtud me imus
Vocas 'SA. IIlle apudPraetorem dica edego in ius voco. Dicit Saturio, non opus esse, ut, antequam inius ventum, indicetur, cur lenonem in ius vocarit: moris este, Vt apud Praetorem demum edatur actio. Conf. L. I. D. de edendo. Aetic-nem actor primum a Praetore postulabiit, id est, petebat, ut sibi liceret eamdem in reum intendere. Neque enim Praetores omnes easdem
actiones dabant , quamvis generatim Edicto promitissent, se postulantibus actiones daturos. α Sic AI. Druseus, Praetor Urbanus , teste Audi. ad Herenn. II, 13. quod cum herede mandati ageretur, iudicium reddidit, Sex. Iulius non reddidit. Actio plerumque post dabatur per Advocatos, quos &reus eodem tempore petere solebat, immo illis, qui in iudicio pro se postulare non poterant, Advocatos Praetor ex ollicio dabat. Vnde in Edicto Praetoris fuit: SI NON II ABEBUNT ADUOCATUM, EGO DABO. L. I. 3. 4. D. de posui. Postul a tam actionem, S a
Praetore impetratam, actor edebat, cuius rei quinque erant diversae rationes. Prima erat,
si quis diceret, qua actione uti vellet; se MD, si1 actionis describendae aetor reo faceret copiam: irrita, si actor suam intentionem in libello esset complexus, eamque sic offerret adversarior quarta, si ex libello eam adversario dictaret: sainta, si ad album, non edictorum, sed formula. P a Ium,
229쪽
urg AN T. ROM. AB INSTIT. rum produceret adversarium , S monstrata,
qua usurus esset, actione , certam formulam eiusdem recitaret. n L. I. I. I. D. de edendo. Dc. I ae vard. Protribunal. m. p. 88S. In quo tanta adhibenda erat ab actore cautio, ut si vel plus intentione sua complecteretur, quam ad eum pertinebat, vel in actione recitanda aberraret, mentemque lingua praecurreret, causa statim caderet. Cic. de Iuvent. II, I9. Ita ius civile habemus constitutum, vi caussa cadat is, qui non, quemari modum oportet, erit. Audi. ad Herenn. I, 2. In privata actione caussa cadit is, qui non, quemadmodum oportebat, egerit. Quinctil. Inst. Orat. III, 8. M VII. 3. Est etiam periculosum, quum s Uno verbo st erratum, tota caussa cecidisse videamur. o . XX. Edita, postulata, impetrataque RPraetore actione, actor porro certa verborum
con- n) omnes actiones adeo sermulis adstrictae erant, veideo ipsae formularum nomine veniant. Sic damni dati formula dicitur actio Legis Aquiliae apud Plin. His . Nat. IX, p. Formulae de dolo malo mentio fit apud Cicer. de Ose. III, et . dc de Nat. Deor. III, 3o. Idem Cicero pro a Rose. Comoedo: Sunt iura ,sun
formulae de omnibus rebus corastitutue, ne quis aut in genere iniuriae, aut in otione μctionis errare possit. Expressae sunt enim ex uniuscuiusque damus, dolove , incommodo , calamitotes iniuria publicae a Praetora formulae , ad qMas privata lis accommodatur. σὶ Nonnumquam tamen praetor eum , qui formulaeeeiderat.restituebat in integrum. 3 33. Inst. de action.
Seneca Epist. XLVIII. uid enim aliud agitis, quum
eum , quem interrogatis, scientes in fraudem induritis, quam ut formula cecidisse Oideatur ' Sed quemadmodum ILLUM PR AETOR,si hos lN INTEGRUM Philosophia restituit.
230쪽
Lin. IV. TIT. VI. 12 conceptaque formula vadabatur reum apin id est, vades sive sponsores petebat, promissuros, fore, ut certo die, is plerumque perendinus erat, se in iure sisteret. ig) Haec quoque formula non sine insigni cautione concipiebatur a Iureconsulto, ceu ex Ciceronis ad Q. Fratr. Epis. II, I . adparet, ubi negat Caesar, in tanIa multitudine eorum, quι una fulsent, quemquamsuisse, qui UADIMONIUΜ concipere potuerit. Ipsa formula periit. Videntur tamen vades jpopondisse pro reo, eum certo die ADFVTVRVM. Cic. pro P. aeuinctio VII. IIa disceditur ,ut idibus Septembris P. Quinctiumsisti Alphenus promitteret. Venit Romam Quinctius: vadimonium sistit. Acron , Horatii Scholiastes, ad Serm. Sat. I. Vadibus , sponsioribus, a vadimonio, quod promittit is , qui ad iudicium vocatur, CERTO DIE ADFUTURUM. Vades ideo dicti, quod, qui eos dederat, vadendi, id est, discedendi habet potestatem. Actor ergo, qui
provocabat; reum vadari, reus Vades dare; vel
ρὶ Vadimonii nulla in Digestis mentio est, eo quod
Tribonianus hanc vocem in veterum fragmentis ubique expunxit, ceu luculenter patet ex L. 7. pr. D. da niur, collata cum fragmento Paulli apud Auctorem Collat. Leg. 2 of Rom. II, 6. Effugit tamen Triboniani manum L. vlt. F. i. c. de Casir. Miniserian. 1ὶ Alias si vades dare non posset reus, in carcerem nonnumquam detrudebatur. Plaut. in Persa II,
SA. Vadatur hic me. PAE. Vtinam vades desint, in carcere visis
Guil. a Goes in Append. ad Pilatum iudicem. Raevard. ad XII. Tab. cap. V. p. 19. sel .