장음표시 사용
291쪽
IV. Qitae nam in iudiciis bonae fi.
dei rapo AN T. ROM. AD Issae In
ISTE EX IURE QUIRITIVM MEUS SIT
Spondeo. Ex parte vero altera: TU VERO
SPONDESNE, Ni HOMO TUUS S1T , Ni VE RES IUDICATA SII 8 Spondeo. De
nique S actio S exceptio inserebatur formulae . qua iudex dabatur, hoc modo: SI PARET,
HUNC HOMINEM IURE QUIRITIUM CAlI ESSE. NEQUE RES IUDICATA SIT , SElVS CONDEMNETUR. Aliud
exemplum exposuit Ge. Graev. Dis. ad Sthille rum inserta Schili. Exercit. ad Pand. VII, 3 .p. 2 2 2. Cons Ger. Noodi. de Iurisd. N IN. LI3. p. 244. Car. Sigon. de Iudic. La I. p. 479. Exceptiones pro Onebantur verbis: SI NON, vel AC SI
NON, item: AUT SI, AUT NISI, EXTRA QUAM SI, QUOD . Exempla ex ipso iure
colligit cuiae. UV. V, 3 . S multo accuratius Brisson. de Form. Lib. V. p. 4o2 seqv. Par ratio erat replicationum, quae eodem tempore eademque ratione opponendae, in stipulationem deducendae, formulaeque erant inserendae. IV. Alia vero erat ratio iudiciorum bonae fidei, in quibus nihil attinebat, exceptiones in iure a Praetore speciatim impetrari, sormulaeque includi , siquidem arbitri libera S nullis adstricta vinculis religio S detrahere aliquid poterat, S adiicere. Senec. de BGies III, . Hi ne locum habebat exceptio, etiam posthiis conte- sationem opposita . quin eXceptiones bonae fidei iudiciis inesse dicebantur L. D.de rescind. vendit. L. 84. ψ L . de legat. I. L. 2I. D. Solurimatrim. Cons. Ger. Noodi. I. c. Ut S Probab. II. I. p. 42.se . de Foenore N Mur.III, IS. p. 33O. de For
292쪽
Pact. θ' Transact. XL p. 682. U. Vbi ad iudicium ventum: actor suam U. Probetis actionem & replicationem; reus exceptionem xko e Ce-S duplicationem probabat. Nam ct reuS CΣ- ρεῖ ' iis cipiendo actor fiebat. L. I. D. de except. nis facta iu
I Ribus verbis, ut supra Lib. I. Tu. IImXXII. diximus , Praetoris potestatem circumscripserant veteres DABAT enim , DICEBAT, & ADDICEBAT. Ad dicendi potestatem etiam INTERDICTA reseruntur, de quibus hoc titulo quaedam ex Antiquitatibus
I. Controversiae aut de iure in re erant, aut I. Quid de possessione. Si quis constans S perpetuum interdic ius in re sibi competens persequebatur, eoque ς fvς Ut 3 nomine actionem instituebat : dicebatur PETERE. Sin possessionem vel adipisci, vel reti- .nere, Vel recuperare vellet; qui de re ante institutas actiones reales plerumque incidebat controversia; Uid. Lib. IV. Tit. I n. 24. tunc non petere, aut agere, sed INTERDlCERE dicebatur. Interdicere ergo non erat Praetoris, sa
ta) In Digestis tamen etiam Praetor nonnunquam IN TERDi CF.RE dicitur. Veluti L.vnicor. D. Ut in 'um. ubi. L. I. g. D. de arua ruor. L. vn. pr. D. de
293쪽
apa AN T. ROM. AD INsTIT. sed eius, qui possessionem quaerebat, adeoque idem erat, ac interdictum a Praetore postulare, vel eodem uti. Quinctil. Insi. III, 6. Non debuisti
INTERDICERE, sid est, interdicto uti, sed PETERE, id est, actionem petitoriam institue
re,) an recte interdictum sit, ambigitur. Eadem significatione vox INTERDICERE occurrit L. I. f. pen. D. de via publ. L. 3. D. de tab. exhib. L. pen. D. Ne quid in loco publ. S. locis aliis quam plurimis, collectis a Barn. Briston. de Verb. Sign. vocenterdicere p. 29O.
II. Quid II. Quemadmodum ergo, qui possessionem Πxςyd, rei in controversiam deductae petebat, INTER- dieebatur: ita Praetor tunc. si iustae preces viderentur, ib) INTERDICΤVM D BAT, quod aliquando etiam DECRETI, aliquando ACTIONIS nomine veniebat. Cuiae. Formula obf. V. II. Faciebat id certa formula, qua ali- ως dicti, quid fieri vel iubebat, vel vetabat, ita tamen, Vt
fonte. Sed frequentior tamen & antiquior est altera significatio. φὶ Dispiciebatur, an quia UEL UI, VEL CLAM, VEL PRECARIO possideret, quae vocabula, Perpetu Interdicto UTI POSSIDETIS inserebantur. L. t. s. s. D. Uti posta. Hinc Chaerea apud Terent. Εω- nuch. II, 3.
Hanc tu mihi vel clam, vel precario,
e tradas. Ad quae verba Donatus: Secundum ius loquutus est, Nam his tribus mala με aliquid possistur. Vnde falluntur, qui hoc interdictum Uri possidetis possessorio summarissimo , quod vocant, comparandum.xistimant.
294쪽
LI3. IV. TIT. XV. Eos nihil interim de ipsa causia decerneret, ut recte observavit Theophil. princ. IV. h. t. Sie exempli caussa edicebat Praetor: VTI NUNC
PossIDETIS EVM FUNDUM , Q. D. A. id de agitur QUOD NEC VI, NEC CLAM, NEC PRECARIO ALΤER AB ALTERO POSSIDETIS, ITA POSSIDEATIS. ADVERSUS EA VIM FIERI VΕΤΟ. Fest.
voce Possessiop. 372. Ulpian. L. I. D. Urip U. R liquas formulas, quibus Praetor de adipiscenda recuperandaque possessione edixerit, collegit Brisson. de Form. V., p. 388. seqv. III. Nec solum de possessione Praetor in IlI. Inter. terdicta dabat, sed S de iis controversiis, quae dit dode rebus sacris, religiosis , publicis S huius 2 ' I.
generis aliis incidebant, si qua vis in iis vel facta giosa, pu- esset, vel metueretur. Sic de rebus sacris edice-blicis.
hat praetor: IN LOCO SACRO FACERE
L. I. D. Ne quid in loco sacro fat. De religiosis:
FIERI VETO. L. I. D. de mori. inferend. Eodem modo Praetor interdixerat de locis S itinerihus publicis, de fluminibus; de ripis aliisque eiusmodi rebus, de quibus ipsae formulae exstant in Libro XLIII. Digestorum. IV. Ceterum ab actionibus interdicta toto IU. Disse. coelo disserebant. In actionibus non petebat qui a in- actor statim, ut Praetor adversario ipsius ali 2 . , quid imperaret vel prohiberet, sed aiebat, ver-terdicta.
295쪽
294 AN T. ROM. AD I NsTrv. bi caussa, rem esse suam, vel sibi deberi ex mu, tuo, vel alia causa , iudiciumque ac iudicem petebat. At in interdictis rogabatur Praetor, ut interdiceret iubendo , aut vetando formulis, quales adhuc addullimus. Ant. Schult. ad Paulli Recipi. Sent. V, 6. p. 4 3. Cuiae. Ob fV. I . Actionibus institutis, plerumque dabantur iudices: at interdicta ipse interponebat Praetor, nec in iis opus erat iudice. Car. Sigon. l. c. V. Dato V. Dato tamen interdicto, ac negante alte-Ab bis ra parte, recte illud contra se petitum, iudinumquam cium erat dandum, S iudex, vel recuperator, sequebatur constituendus, qui hac de re cognosceret, sen- iudicium. tentiam ferret, litemve, si ita ferret casus, aestimaret. Cic. pro Caecin. II. L. I. g. 4r. D. de vi ces via=mar. L. 3. g. SP. D. Utipossidet. L. 3. I. D. deliin. ces actu pris. Hinc isto casu etiam sponsiones inter partes interponebantur : SI RECTE
INTERPOSITUM INTERDICTUM 2 sive, SI ADUERSUS EDICTUM PRAETORIS
VIS ESSET FACTA 3 Exemplum est apud
Ciceron. pro Caecin. VIII. XVII. Quinctil. In. Itit. orat. VII, 5. XII, IO. VI. Cur VI. Quae quum ita sint, facile patet, hoc H Eri e casu , quo negabat alter, se interdicto teneri, liti tur odidi gantes esse ad ius ordinarium re isto S. L. I. g. 2. narium' D. Si ventri m. muc νη spesC. mis . Quamvis e interdicta ipsa IUS ORDl NARIUM vocentur. Fronti n. de Limit. Vror. p. 4 I. Depossessione contro. Cersa est, de qua ad interdictum, hoc est, IURE ORDINARIO. litigatur. Ad quae verba Aggen. Vrbi c. Depossessiove sit controversa, quoties de totius
faudi satu per interdictum , hoc est, IURE ORDINARIO,
296쪽
LIB. IV. TIT. XV. ' 29 INARIO litigatur, Hoc non es disciplinae nosraeiudicitim, sed apud Praesidem Provinciae agitur, ut ex lege resiluatur possessio, cui poterit attinere. VII. Reliqua, quae de singulis interdictis vir. Quid
dici possent, iam a Doctoribus occupata sunt, cognitio- quorum expilare scrinia nihil attinet. Id mo- η : xx 'do addimus, interdictorum ad instar introdu- iE,' otas esse extraordinarias cognitiones, quae in interdictis quodammodo ad limitabantur. Vnda
AD EXEMPLUM INTERDICTORUM itine
rem agi, aiunt Diocletianus S Maximianus, L. 3. C. de interdict. qualis loeutio etiam est in L. 2. C. unde vi L. 4. C. eod. L. Ult. C. de liberi. exhib. L. vlt. C. de action. Add. Brisson. de Form. V. p. 39o. Varias Interdictorum divisiones explicanti Cti. Alia enim dicunt esse PROHlBITORIA, alia EXHIBITORIA. Deinde alia ADIPIS.CENDAE; alia RETINENDAE , alia RECUPERANDAE POSSESSIONIS caussa clari ob
servant. Denique alia ipsis sunt SIMPLICIA: alia DUPLICIA. Sed dari etiam interdicta mixtae naturae, Veluti quae simul prohibitoria & exhibitoria, vel prohibitoria S restitutoria sunt, observat Culac. Ol. IV, II. Cui etiam eam debe'mus observationem, quod quamvis vulgo bina tantum illa interdicta retinendae possessionis duplicia esse doceant, eiusdem tamen natura sit interdictum, quod inter Corri vales redditur ex L. I. g. 25. D. de aqu. quot. ct aestu. Cuia . Ob. IV, II vo
297쪽
INterest Reipublicae, ne temere ad litigandum
procedant homines. Hinc S Romani teme ritatem litigantium partim pecuniaria poena, partim iurisiurandi religione, partim infamiae metu, coercuerunt. Wιnc. IV. B. r. De singulis nonnulla monere haut abs re fuerit. I. I ritu I. Ad iusiurandum CALUMNlAE quod at- e. fumnii. tinet, illud satis antiquum est, quamvis postea in CiVili. Iustinianus nonnihil hac in re immutarit. L. 2.bua. C. de iureiur. propi. cal. Et antiquis quidem temporibus de calumnia iurandum erat omnibus, qui iusiurandum alteri detulerant. Pauli. Recepi. Sent. II, 2.2. L. 34. L. 37. D. de iureiur neque quis quam ab hac lege eXimebatur, praeterquam Pavrentes S patroni, liberis S libertis iusiurandum deserentibus. L. T. fi q. D. de obsequ. parent Sed S is, qui novum alteri opus nunciabat, iurare
Prius tenebatur, NON CALUMNIAE CAVSSA OPUS NOUUM NUNCIARE. L. s.fI . D.
de F. nov. nunciat. Praeterea, qui damni infecti, itemque qui ad exhibendum agebat, iurare prius debebat de calumnia L. 13. g. 3. D. de damn. infnec non qui thesaurum suum in alieno defoseum effodere volebat. L. I S. D. adexhibend. vi&creditor, qui in possessionem hoporum debitoris missus, rationum instrumentorumque de hi toris recognitionem dispunctionemque ite-,um petebat. L. vo. D. de reb. Vedit. Serho
298쪽
quidem erat iusiurandum calumniae Periale. Praeter id etiam receptumgenerale, quod ab ini- . tio iudicii ab actore, reo S Advocatis exigitur, cuius formulae sunt in L L. 1. Prisc. C. de iureiur.
propter cal.l I. Haec in privatis tuidciis. In publicis II. Et tu semper accusatori iuranda erat calumnia. Hinex kn in lege Servilia, quam Car. Sigonius restituit. cautum fuerat: fiui pecuniam ab altero petet, is
eum, unde peter, ex Praetoribus, quei in eum annum lectet erunt, ad iudicem in eum annum, quia ex H. L. factus erit, in ious educito, nomenque eius δε- ferto, si deiuraverit, calumniae caussa nonpostulare. Et de Metello auctor est Asconius Paedian. in Cic. Cornelian. p. 13M. eum, Curionem accusaturum bis iurasse, semel adactum a patre, iterum lege, tum, quum iuraret calumniam. III. Si quis tamen iurisiurandi immemor HI. Poen calumniose alterum vel In ius vocasse, vel ac. Calumniaecusasse diceretur: poenas is dabat haut leves. η ςg Exstabat hanc in rem lex vel Memmia, vel Remmia, incertae aetatis, Ο qua cavebatur,
ta Valer. Max. III, 7. p. hane legem v eat Memmiam, quam lectionem etiam editiones pleraeque Ciceronia in Oratione pro S. Roscio XIX. praeferunt, quum tamen in ΜSC. Codicibus constanter legatur Remmia squo nomine etiam in iure nostro venit. L. I 3. D. datellib. L. I. g. 2.D.ad Sc. Turpil. Unde non satis certum est, quod existimat Steph. Vin. Pigh. Anna . ad ann. cI exii Lρ. 48 . legem hane latam esse a C. Memmis
Gallo, Tribuno plebis. Sane & Remmia gena Roma. non ignota, Remmii enim Aedilia meminit Aurel. Victor. de Vir. Illustr. LHI. Alius Remmii menticiis
299쪽
ut calumniatoribus poena, constituto iudieio,. imponeretur. Ea poena in quo constiterit, no dum constat. Plerumque huc trahunt locum Cie. pro S. Rosic. XX. Sin autem sc agetis, ut arguatis, aliquem patrem occIdisse, neque dicere possitis, auta I quare, aut quomodo: ac tantummodo sne suspicione MIrabitis: crura quidem vobis nemo se ringet, μυego hos bene novi, Iuleram ιllam, cur Sos usque eoiximici sis, ut eIiam eas omnes oderitis, ita vehementer ad caput asgent, ut postea neminem alium , tis fortunas vestras, accusare possitis. Inde ergo colligunt, poenam legis Remmiae fuisse stigma fronti inustum. Sed quamvis non adeo certum sit, hanc poenam ex lege Remmia esse: ex ipso tamen hoc Ciceronis loco palam est, omnino literam calumniatorum frontibus inuri con' suevisse. Sed qualem p procul dubio litteram . . K. Non enim CALUMNIA, sed KALVMNIA
scribebant veteres, ut patet ex Terentii Scauri,
Velii Longi ct Diomedis Orthographia. Vnde
S Iulian. in Mισοπωγωνι p. 36o. non obscure ait,
Κ. fuisse illud calumniatorum insigne. Sed huius rei illustrationem expectamus a U. A. S Iuris- prudentiae hono nato, Henr. Brencmanno, quom bene de Lege Remmia meriturum, Respublica litteraria sperat. IV. Aliae IV. Postea S aliae calumniae poenae invalue-ς lumnim runt, veluti exsilii, vel relegationis in insulam, φηδφ' vel ordinis amissionis. Pauli. Rec. Sent. V, 4. II. Quod tamen de caustis criminalibus tantum viis detur intelligendum, nec non de controversiis status, nam & in his actoris calumnia exsilio poterat puniri. Pauli. Rec. Sent. V, I. s. In caussis civiis
300쪽
eivilibus calumniantes actores in impensas damnabantur. L. 79 pr. D. M tu is immo S in quadruplum elus, quod quis luis alteri inten- deiadae caussa acceperat. L. I. seqv. D de calumn. Licebat quoque reo ab actore sibi stipulari decimam rei petitae partem , si eum
per calumniam actionem movere crederet ,
b) Cuiae. Obs VII, 3. Quod ita procul dubio factum: SPONDES NE DECIMAM PARTEM EIUS, QUOD PETIS. SI CALUMNIATUS E Sy Ad quae actor; SPONDEO, SI CALUMNlATUS
SUM ..Sed de impensis litis, a calumniante victori restituendis, ipsi ICti in suis libellis plura liberaliter dare solent. V. Sed S INFAMIA coercebant temere V. Insam litigantes in quibus clam iudiciis. Omnes enim, temere ii eX delicto quocumque conues m nati erant in gyRxinum fames, si vere id est, dolo, desiquisse dicerentur. L. T. D. de publ. iudic. Eandem ignominiam subibant, qui tutelae. mandati, directa aeque ac nonnumquam Contraria, L. 6. I S. D. de his, qui not ins depositi directa, itemque pro socio actione damnati fuerant. f. 2. Inst. h. t. L. T. D. de his, qui not. ins Sed de hisce famosis iu
bὶ Mem Inere huius decimae partis summae, libello comis prehensae , Diocletianus & Maximianus Augusti, L. 3. C. Hermogen. de Catumn. Sed eam deeimam sua aeistate minus usitatam fuisse, testatur Tribonianus. g. r. Ins. h. ν. At reduxit tamen eam Iustinianus Novelisia CXII, 1.