장음표시 사용
41쪽
LIbertini apud Romanos saepe erant opulentissimi, & hinc multum referebat, quis eo rum in bona succederet. Quamuis vero omnes libertini, ut supra obseruauimus, initio essent cives Romani: alia tamen iam olim erat successio libertorum , alia ingenuorum , ceu e sequentibus patebit. I. patroni I. Quemadmodum ingenuis primo loco he- succedς- redes 1 ui, secundo agnati succedebant: ita ad h., i. e.. libertorum Recessionem primo loco heredes fiet enti- sui, secundo patroni patronorumve liberi vo-bur suis. cabantur. Legem ipsam Decemuiralem g. II. ad superiorem titulum adduximus. Conf. Vt P. Fragm.XXVII, 1. S XXIX , i. Patroni enim, ut recte obseruat Arn. Vin n. adprinc. Inst. b. t. eodem apud Romanos iure censebantur, ac agnati, quod & Iustinianus observans in Constitutione Graeca apud Culac. Obs XX, 34. Δοκλι δε
inquit ΣTITENEIΣ-ελευθερομενων οι ελευ- Θερκντες ἀυτλ. Videntur enim agnati libertorum,
qui illos manumiserunt. Vnde S patronorum nomina liberti adsumebant, tamquam filii, teste La Etant. Div. Ins. IV. 3. Sic Pompeii M. libertus Pompeius Leneus dictus Plin. rast. Nat. XXV, s. ciceronis alter Laurea Tullius, Plin. His. t.
42쪽
L13. III. TIT. VIII. et XXXI, a. alter Τullius Tiro, cuius frequens mentio in Epistolis ad familiares. Quin
saepe ea conditione legatum patroni libertis relinquebant, ut ne de nomine suo exirent, Vid. L. 94. D. de legat. 3. L 88. f. 6. D. delegar. 2. L. Io8. D. de condit. oe demo fr. Quare non mirum, si in libertorum successionibus eumdem locum tenuere patroni, quem in ingenuorum hereditatibus agnati. II. Succedere ergo liberto non poterat pa II. LegitI-tronus, si illi essent heredes sui, quales erant ii ma illaberi non naturales tantum, sed etiam adoptiui,*ς illo Vt &VXOr, quae in manum conuenerat. ΙΙis 'μὴ 'vero deficientibus, licebat quidem liberto, testamento facto patronum praeterire: si vero intestatus ille decellisset, patroni patroniue liberi ad successionem vocabantur, hereditate in capita diuisa S gradibus remotioribus exclusis. Hinc si patronus superstes esset S alterius patroni filius: ad solum patronum hereditas
deuoluebatur. Patroni quoque nepotes succedere non poterant, si alterius patroni superis
esset filius. Et sic de reliquis casibus statuendumala Constat hoe ex ipso iure nostro. Vid. L. 77. 6. Ir.
D. de Mat. 2. L. 28. . t. et L 9 . D. de Ieg. . et adde Dionys. Gothoised . ad L. iz8 D. de cond. demont r. Car. Sigon. de Nomin. Rom. p. I t8. qui etiam ex Pliis
nio & Quinctiliano obseruat, libertos nomen natroni, seruos praenomen heri adsumsisse, dictos quippe LMeipores , Marcipores , Publipores , quasi Lucii, Marci, Publii pueros. Ceterum praeter hos patronos libertiis ni sibi etiam alios eligebant, quorum se tutelae credebant, dii ii hinc eorum clientes. vid. Casauh. ad Sue
43쪽
f AN T. RoΗ. AD INSTIT. dum. Vlpian. l. c. Pauli. Rec. Sent. M 2. I. seqs. L. 23. f. I. D. de bon. liberi. III. Ea- III. Sed iniqua postea haee testandi liber-Mm mu' tas visa est Praetoribus. qui, ne patroni bὶ liber-Phie oeia torum hereditatibus fraudarentur, edicto illis hua, tum consulendum putabant. Illo libertus, facto testa- restricta mento decedens, liberis suis & naturalibus haut juri trest, relictis, iubebatur Patrono eiusue liberis dimi. menti ta. diam bonorum partem relinquere : si nihil, autctione. minus certe parte dimidia, reliquerat: dabatur patrono contra tabulas, partis dimidiae honorum possessio. o Ulpian. I. c. Cons. Suet. Neron. XXXII. Dio. Cass. LI. p. 43 4. Iv. Tum IV. Quod si vero intestatus decesserat liberis exclusis tus, relicto herede suo, sed adoptiuo tantum. .es V . Vel VXore , quae in manum conuenerat: dabadibus suia. tur denuo Patrono contra hos suos heredes partis dimidiae bonorum possessio. Ulpian. l. e. Soli ergo patronum excludebant naturales liberi, siue sui, siue emancipati, siue in adoptionem dati, si modo ex ulla parte scripti heredes
erant, vel bonorum possessionem contra tabulas petierant. Nam alias exheredati videbantur, asleoque patronum excludere non poterant. I. 2. Inst. h. t. U.
ib) Totum illud beneficium ad patronos, non item ad
patronas pertinuit, quum tamen inter eos haut distin xissent Leges XII. Tabularum. Vlpian. XXIX, . & ς. ρὶ Non dabatur haec bonorum possessio nisi hereditas esset data, aut honorum possessio petita, quod secus fiebat in bonorum possessione, quae liberis contra tabulas dabatur. Latius haec exsequitur Ant. Faber. Erro . pragm. Gead. L. err. 7. m. 6. seg . D. inred by Corale
44쪽
Lia. III. TIT. VIII. 43V. Ast haec omnia de libertorum tantum v In a bonis edixerat Praetor. In bonis libertae, inquit h. Vlpianus, patrono nihiliuris ex edicto datur. Fragm. bona
LX. 2. Quod non ita intelligendum, ac sit pςy' patronis Praetor hic succurrere noluerit, sed si νύ ..
quod non opus hac in re fuerit Praetoris bene. nus fieto. Libertae enim nullos habebant heredes suos, qui patronum excluderent. Quumque patroni legitimi essent earum tutores: consequens erat, Ut nec testari, nec in manum conuenire sine eorum auctoritate possent. Ulpian. Fragm. XI, 27. Itaque intestatis mortuis, semper hereditas ad patronos pertinebat, neque contingere poterat, ut hi bonis earum excide
VI. Ast lege Papia Poppaea, quae varia lae' VI. Lexcunditati praemia proposuit, etiam libertabus tamen Pa. uodammodo facultas data est, patronos hereia pia qui-itate excludendi. Ea enim lex tutela liberauit: b. h. libertas, quae vel quatuor liberos essent enixae, concessit Vlp. Fragm XXIX. 3. vel certe ius quatuor libe- restamentirorum beneficio Principum impetrassent, cuinius rei exemplum exstat apud Sueton. Claud. XIX. nec non apud Grut. discript. p. DCXXn. a. ubi mentio Corneliae Zosimae, HABENTIS
CIO CAESAR. Consequens ergo erat, ut haelibertae & libere sine auctoritate patronorum testari possent, S patronos hereditate exclud re. Ne tamen id fraudi esset patronis, eadem l ge Cautum est, ut pro numero liberorum libertae superstitum patrono virilis pars deberetur. Vlpian. l. c. Add. Comment. nostr. ad L. Iul. NPop. Pon. II, II. p. 2 2. VII.
45쪽
M AN T. Rou. AD INITIT vII. Εἰui. VII. Eadem lege etiam de bonis liberto ἀdem legis rum nonnulla statuta sunt, quae nobis seruauit,bh , 1 Iustinianu. 9 z. r. Cautum est enim, ut hesi eεh. ex bonis liberti eius, qui sestertia CM. patri-tenarii. monium reliquerat, & pauciores, quam tres liberos, siue is testamento facto, siue intestatus mortuus erat, virilis pars patrono eiusue liberis masculis deberetur, sin tres liberos haberet, patrono in eius hereditate nihil iuris esset. Sin non haberet sestertium centum , liberam libertus haberet testandi facultatem, S si ibbertus liberos non haberet, iure antiquo patroni eorumve liberi masculi ab intestato sue- cederent: sin sine liberis decederet, patronus ius nullum in eius bonis haberet. Nam summa haec pro Augustei aeui opulentia minor procul dubio videbatur, quam ut eius rationem haberent leges. Perizon. Disseret. de Lege Vocon. p. III. Cons. lac. Gothola. ad Leg. Pap. Popp. XXV. p. 296. ct Comment. nostr. II, 22. p. 3SO. sequavi II. A. VIII. Denique quum beneficium Praetoris,liud eiuM quod g. III. & ΙU. deseripsimus, ad solos pa-i4 , e. tr Ποε, non item patronas, pertineret, eadem put da lex Papia Poppaea patronae ingenuae duos, li- successio- bertinae tres liberos enixae, id iuris dedit, quod D P 'x φ patronus habebat ex edicto, ut scilicet posset honorum possessionem contra tabulas liberti. aut ab intestato contra heredes non naturales petere. Ulpian. Fragm. XXIX, S. 6. Vid. Comm.mstr. ad Leg. Iul. bi Pap. Poppaem, II, 22. p. 31 7.
Eadem lex Papia liberis patronae inHenuae, trium liberorum iure honoratae, idemus Oncessit,
46쪽
ressit, quod ipsi patronae tribuerat. Vlp. I. c. n. 7. Add. Comm. nost. II, 22. 358. IX. Omnes vero hae leges non nisi de li- Ix. millibertinis civibus Romanis loquuntur Tempore fuerit sue- enim conscriptarum XII. Tabularum , uti&li- ςis' inbera Republica. omnes libertini ad ciuitatem Romanam adspirabant. Postea sub Augusto ,& Latino. quo imperante etiam lex Papia Poppaea latarum. est, libertini quidam dedititiae conditionis esse coeperunt, quemadmodum sub Tiberio Iuniani Latini orti sunt, Uide supra ad Lib. I. Tit. IV. V. n. I I. seqv. At ne Latini quidem, nedum dedititii, habebant testamenti factionem: L. I. pr. D. de suis V legit. hered. sed bona eorum, tam . quam seruorum peculia, manumissores retinebant. f. 4. Ins. b. t. Porro SC. Largiano cautum, ut liberi manumissoris, non nominatim exheredes scripti, extraneis heredibus eorum in bonis Latinorum praeserrentur. L. Nn. C. de Lat. lib. toli. Immo S D. Traianus edixit, ut liberti Latini, qui inuito vel ignorante patrono ad ciuitatis iura festinauerint, ex beneficio Principis, vivi quidem ciues Romani haberentur, at
morerentur tamen Latini. g. s. Inst. h. t. L. O.
princ. N g. vlt. C. de Lat. lib. toll. Quare in eo durissima erat Latinorum dedititiorumque
con- di Videtur id SC. conditum anno v. C. I ccxem . Ti. Claudio Drusi F. Caes. Aug. & Α. Caecina Largo Coss. Quod vero Largianum, non Claudianum dictum id SC. inde esse videtur, quod Claudius Caesar hunc Consulatum per duos tantum menses gessit, collegae vcro Largo magistratum in annum totum prorogauits
47쪽
conditio nec poterat ullo casu patronus liberatorum eiusmodi hereditate privari. X. No. X. Verum Iustinianus nullam hie antiquitium ius a iuris vel volam vel vestigium reliquit. In Conis sustiniano stitutione enim, quam Iuperiore Titulo g. . alle- μης - gauimus, quaeque in Bassilicis exstat Tom. VI p. s s. iussit. ut si libertus vel liberta minores cenis tenariis essent, id est . minus quam centum aureorum haberent substantiam, se) nullum locum haberet patronus in eorum successione, dummodo testamentum fecerint. Sin intestati deincesserint, nullis liberis relietis, patronatus ius ex lege XII. Tabularum integrum maneret. Iomaiorum centenariis bona, si liberos haberent
heredes vel bonorum possessores, nihil iuris patrono esset: sin sine liberis decesserint intestati, ad omnem hereditatem patroni patronaeue voearentur; sin vero fecerint testamentum, patronosque aut patronas praeterierint, hi per bonorum possessionem tertiam bonorum par
tem εὶ Pro mille enim sestertiis lege Papia Poppaea desiis
nitis Imperator unum aureum substituit, & quidem tamquam interpres. trid. g. 3. Inst. b. t. Sed lepida sane interpretatio , quae historiae plane repugnat. Aureus enim, qualis lustiniani aeuo in usu fuit, vix cenis tum sestertiis respondit. Siquidem adhuc Vlpiani
aevo dena tantum sestertia centum aureos conficiebant. Hinc aduocatorum honorarium denis sestertiis definitum dicitur apud Tacit. Ann. XI, 7. centum aureis apud Vlpian. L. I. . II. D. de extraord cognit. Vid. Gronou. de Pecun. vet. I, ς. Sed saepius in Pan.
dectis ex CM. sestertium Tribonianus exsculpsit C. aureos. Vid. Cuiae. Obsem. XIX. 3 i. Exad L. O. D. de dolo malo.
48쪽
Lia. III TIT. IX. 67tem, i non ut antea dimidiam, consequeiarentur, ita, ut eam portionem sine onere haherent , ct ne legata quidem aut fideicommis. sa liberis liberti libertaeue praestare cogerentur. Ius porro illud succedendi in bonis libertorum Iustinianus etiam ad collaterales patronorum cognatosque Usque ad quintum gradum extendit. g. 4. IV. h. t. Denique sublata Latinitatis S dedi titiorum conditione, omnibus promiscue libertinis testandi ius indulsit. L. Nn. C. de Lat. lib. Ioll. V L. Un. C. de ded. lib. toll. adeoque patronis Vel ius suum, vel saltem partem speratae hereditatis ademit.
AD signatio libertorum vel uti exceptio erat legum de successione libertorum. Nam quod generaliter superiore titulo definitum est. patroni liberos mortuo parente aequis portionibus in bonis libertorum succedere, id hanc habere exceptionem intelligitur , nisi uni ex libertis libertum adsignauerit patronus. Quae adsignatio qualis fuerit, ad hunc titulum docendum est. I Satis opima olim erant iura patronatus. I. Iura Praeter spem enim successionis, cum isto iure patronatus
coniunctam, de qua titulo praecedente actum, προμ
patrono debebantur operae, dona, munera. rint.
Vid. lac. Oise l. ad Caii Inst. II, 9. . p. m. IS 6. Immo libertus, non minus, quam filius, alere
49쪽
tenebatur patronum pro modo facultatum, si is ad egestatem vergeret. Pauli. Recepi. Sent. II. 34. I. L. S. g. I 8. N L. vlt. D. de agnose. Salend.
lib. Vnde opulenti liberti veluti pars quaedam erant patrimonii, S iure is poterat ocupletior videri, cui plures essent liberticiocupletiores.
II. Adsi- H. Quemadmodum igitur parentis liberis Γ, o uri certam bonorum portionem solebant dare, ita quatiat & iisdem poterant adsignare libertos. Ad In re vero libertum erat testificari, cuius ex liberis libertum parens esse Velit, L. IO . D. de verb. signis eaque adsignatio non solum testamento ct codicillis fieri poterat, sed S per modum contractus, aut donationis inter vivos, vel mortis caussa, quibuscunque verbis, epistola, chirographo, pure, sub conditione, immo S solo nutu. L. I. l. 3 ' L. 7 D. de adsign. lib. Dabatur
tamen ea adsignandi facultas tantum ei, qui duos pluresue liberos in potestate habebat. Hic enim solus libertum libertamue adsignare poterat. g. 2. I g. h. t. Quod si vero is . cui adsignatus erat libertus. emancipatus fuerat, euanescebat adsignatio. L. I sin. D. eod. g. 3. Inst. h. t. Cui non opponenda L. 9. D. h. r. ubi Modestinus S emancipato libertum adsignari posse statuit. Potest enim pater & emancipato adsignare, si velit. At si suo adsignarit, eumque postea emanciparit, mutasse videtur sententiam. Vid. Merili. Oblerv. VD, I 3. III. De ea III. De hac ergo libertorum adsignatione SC. Cy u- prodiit SC Claudianum anno V. C. I CcXC IX.
μμ ' Velleio Rufo ct P. Ostorio Scapula coss. sustectis a
50쪽
L 3 3. III. Tit. IX. 4yctis, a) cuius ipsa legitima verba nobis seruauit Vlpianus L. 8. pr. D b. t. SI QUI DUOS
PLURESUE LlBEROS IUSTIS NUPTIIS QUAESiTOS IN POTESTATE HAB RET, DE IIBERTO LIBERI AUE SUAS lGNIFICASSLT , CUIUS EX , LIBERIS SUIS EUM LIBERTUM EAM UE LIBER. TAM ESSE UELLET IS EAUE UANDO.QVE IS. QUI EUM EAMVE MANUMI-Si T INTER UIUOS UEL TESTA MENTO, IN CIUITATE ESSE DESISSET, SOLUS EI PATRONUS SOLA UE PATRONA ESSET. PERINDE ATQUE SI AB EO EA UEO BERTATEM CONSEQUUTUS CONSE UUI AUE ESSET. UTIQUE SI EX LI-Bi. RIS QVlS IN CIUITATE ESSE DESISSET, NEQUE EI LIBERI VLLI ESSENT CETERIS EIUS LIBERIS, QUI MANU. MI SlT, PERINDE OMNIA 1URA SERVENTUR. AC SI NIHIL DE EO LIBERTO LAUE LIBERTA IS PARENS SIGNIFICASSET.
U. Ex hoc ergo SC. quisque libertum Vni iv. Eiu, ex liberis in potestate constitutis pro arbitrio explicatis. ad
i. In s. Inst. h. t. Coss. voeantur Sabestius Rufus Se
Asterius Scapula: L. I. pr. D. eod. Velleius Rufus 6c Osterius Scapula , quomodo etiam ap. Hub. Golrium in Vastis p. 239. leguntur. Genuina nomina restituisi uibi videtur Pigh. Annal. Lib. XV II. p. U6. Nom. IILvhi alterum Coss. P. Suilliam Rufum ς alterum P. Osso
rium Scapulam vocat. Ceterum alias nomina Vrarius, Hasterius , O 'erius , Austerius, Au 'erus, saepe confundi, docuit v. A. Bynherbh. O . 1II. T. p. 442.