장음표시 사용
51쪽
so AN T. ROM. AD INsTIT. adsignare poterat. Quo facto, non omnes patroni liberi, sed is, cui adsignatus libertus fuerat, ad successionem vocabatur, quod ius etiam tum saluum erat illi, cui libertus ad lignatus . si patronus mediam Capitis deminutionem fuisset passus. Eo vero, cui libertus a tisignatus fuerat. .capite deminuto, reliquis liberis iura patronatus salua erant, perinde ac si nihil patronus de adsignatione liberti significasset. Uine. Gravina de Leg. et SC. LXXXII. p. Am. Vinn. Commenti ad Ins. h. t. T I T. X. D E
Iximus supra ad Lib. I. Tu. H. f. 23. Praetores id praecipue egisse, ut leges sub specie aequitatis edictis suis euerterent, eumque in finem noua commentos esse vocabula. Huius rei specimen hic titulus dabit Saepe enim. vhi hereditatem negabanv leges , Praetores dabant
BONORUM POSSESSIONEM , quum tamen inter ea vocabula. quod ad effectum attinet, nulla plane sit differentia. I. Quum hic in vocabulis luserit Praetor, de ipso illo vocabulo praetorio nonnulla praemittenda sunt. Notandum ergo. Plerumque sessio bo. differre bonorum possessionem, S possessionem bono-n.rum ' rum. illa enim hereditatem praetoriam; haec illam possessionem, in quam creditores, legata
possessio 'quid pos-Diuitiaco by Coosl
52쪽
L13. III. TIT. X. strii aliive immittebantur, denotat. a) Brisson.
de Verb. Aη ρ. m 4 Non obseruarunt ta men illud discrimen Macer L. 4. g. vlt D. de
c. eius cui mand. iurisc S Paullus L .-D. de obQ. et action. Vocabatur etiam praetoria ista
hereditas absolute possesso, S Graecis vel διδεκατοχ . Unde Ulpianus Titulum XX P IILFragmentorum inscribitis possessionibus. Ad quam rubricam quidem obseruat V. C. Schultingius P. 67 I. vocabulum possessionis simpliciter hoc sensu non solere usurpari: sed aliud euincunt L. I 2. D. de Carbon. edict. L. 77. l. 3I. D. de legat. et Aliquando S hereditatis possessi rem apud veteres legi, iam observavit Cuiae. O . IV, 16. II. Ulpiano L. 3. l. a. D. de bon. possest BO-II. Quid NORVM POSSESSlo est ius persequenia retiis bono
nendiue patrimonii , siuerat, quae cuiusque, quum ritur fuit. Sed quum paullo obscurior ea sit d finitio: rectius dixeris; esse hereditatem per
sonis quibusdam, iure ciuili inhabilibus, edicto arbitrioque f Praetoris delatam , unde SGraecilat Utrumque voeabulum ae rate distinxit Impera. t r. q. 4. Inst. h. e. ιὶ In Praetoris fuisse potestate, velletne bonorum ponsessionem dare , nec ne; satis euincunt exempla , quibus Praetor bonorum posszssionem certia personis negauit, quas tamen edicto suo non exceperat. San Q. Metellus, Praetor, vetitio , lenoni, bonorum luinuentii possessionem secundum tabulas dare recusabat, tantum quod leno esset. Val. Max. VlI, 7. 7. Nonnuna quam tamen & Consules intercedebant. Sic quum Genutius, Matris magnae Gallus, a Cn. Oreste Praetore bonorum possessionem secundum tabulas impetrasset: Mamercus Aemilius Lepidua Cos. Praetoriam D a iuri
53쪽
Graeci eam saepius vocant vel, uti in Glos lis est, διακατοχην. Iri. Quo. HI. Ceterum Uarie diuiuuntur bonorum pos- tuplexi sessiones. Aliae ordinariae sunt , a Praetorcintroductae. L. 3. l. vlt. D. de Carbon. edict. aliae extraoria inariae, quae ex legibus, SC. Constitutionibus Principum, vel iure nouo descendunt. g. 3. Inst. h. t. De bonorum possessionibus extraordinariis, quae ex Constitutionibus Principum natae sunt, consulendus est Cuiae. Ob XL, I . Ordinariae vel edictales erant, ubi nulla cis pus erat caussae cognitione; L. 3C. g. r. D. de adquir. hered. L. I. l. I. D.s tabulae nullae eoab. vel decretales, quae cognitionem sc) decretumque desiderabant. L. I. g. T. D. de succusseri l. L. 2. I. I. D. quis ordo in posses.seruetur. L. 2. g. lI . D. ad SC. Tertuli. et Orphit. Vtraque vel ex testamento dabatur, vel ab intestato. Si ex testamento, tum vel contra tabulas, id est, contra testamentum, siue contra is num, dabatur, eaque Graecis ἐναντι-ς κατα- dicitur, vel secundum tabulas: princ. Insi. h. t. aut, si sine scripto testamentum conditum, tum vel secundum nuncupatιonem bono rum , vel coiam eamdem honorum possessio com
iurisdictionem abrogare non dubitauit, non aliam ob caussam , quam quia Genucius amputatis genitalibus nec vir esset, nee mulier, Val. Max. VII, 6. 7. ιὶ Equidem bonorum possessiones aliae de plano , aliae pro tribunali petebantur. L. 2. D. quis ordo in hon. posses. Ast dari aliter non poterant, quae exigebant decretum, quam Pro tribunali: quia neque decretum de plano interponi , nec caussa cognita honorum posisessio alibi, quam pro tribunali, dari poterat. L. I.βcaussa D. de Mn. posses
54쪽
petebat. L. vis. C. de bonor. post secund. tab. L. I. C. de bonor. posssecunae tab. Ab intestato vero dabatur vel ius legitimum habentibus, vel non legitimum , propter capitis deminutionem. Denique bonorum possessio aut cum re dabatur, aut sne re. Cum re, si is, qui acceperat, cum essectu bona retinebat; sine re, quum alius iure ciuili euincere hereditatem poterat. Sic verbi caussa, si suus heres intestato erat, honorum possessio alii data erat sine re, siquidem suus heis res euincere hereditatem iure legitimo poterat. Ulp Fragm. XXVIII, I 3. XXIII, 6.
IU. Quod ad bonorum possessiones attinet, IV. Bono. quae ex testamento descendunt, eae, ut dixi, rum posivel secundum tabulas dabantur, vel contrata. seisio bulas. Contra tabulas bonorum possessio erat ibula, omnium prima, de qua edixerat Praetor, Vnde S ex prima parte, vel ex primo edicto bonorum possessio dari dicebatur, quoties dabatur contra tabulas. L. 4. N I 2. D. de edict. Carbon. N L. 2. D. de bon. libera. Quem ordinem ob aequitatem etiam atque etiam commendat Ulp. L. 2. pr. D. de bon. po . sec. tab. V. Dabatur autem ea bonorum possessio li-V. Ciliberis emancipatis, a patre testamento praete .d t sit ritis: non autem suis, qui praeteriti testamentum nullum dicunt: L. r. D. de iniust. rvt. irr. Dct. tes. nisi hoc remedio uti malint, quod ipsis licet iure nouo. L. 2. C. de bon. ptis contra tab. Proprie tamen haec bonorum possessio, uti dixi, ad solos emancipatos pertinet. Quamuis enim ad eos non pertineret legitima hereditas: Praetor tamen, naturalem sequutus aequita-
55쪽
M A N T. R o M. A D IN s TI T. tem, hos quoque ad bonorum possessionem vocabat. L. vn D. quis ordo in bon. possesso Eadem parte edicti vocabat adoptiuos, non vero in adoptionem datos. Vlpian. Friagm. XXVI H, 3. Hos enim, quia in aliam familiam, aliaque sacra transierant, nec iuvit Praetor, nisi eo tantum
casu, si ipsi a patre naturali heredes instituti essent, S alii liberi praeteriti. Tum enim his bonorum possessionem petentibus , illi quoque
una admittebantur. L. 8. f. II. D. de bou. posses contr. tab. L. I. 3 2. D de ventr. ιnρον miti. Alias nihil intererat, siue emancipati naturales essent, siue adoptiui, siue nati, siue postumi, siue primi, sue ulteriorum graduum. L I. pr. L. 3. pr. I. I. O teq D. de bon. pos' contra tab Ceterum emancipati, impetrata contra tabulas bonorum possessione, cauere debebant fratribus, qui in potestate manserant, ea bona, quae moriente patre habuerant, se collaturos. Pauli. Sent. V, 9. 4. Ulpian. Fragm. XXVIII, 4. vr Botiri. VI, Secundum tabulas dabatur bon rumrum poc possessio iis, quibus licet testamento scriptis he- sessio se- redibus. subtilitas aliqua iuris ciuilis obstabat. v dum Quod si enim eorum, quibus contra tabulas μ' ' competebat, aut esset, aut peteret nemo: MPraetor scriptos heredes admittebat, eum modotest limentum non minus quam septem testium
civium Romanorum signis esset signatum. Vlpiano
in Alias enim Praetor nulli Iegitimo heredi ius suum
adimere poterat. Quare haec bonorum possessio se cundum tibulas non semper dabatur cum re, obstanis
te iure ciuili. Vid. Vlpian. Fragm. XXIII, 6.
56쪽
Li R. III. TIT. X. ss Ulpian. Fragm. XXVII, 6. Eam enim solam
sollemnitatem in testamentis requirebat Prae tor. Unde in edicto suo Verres apud Cic.
Verri I, 3. SI DE HEREDITATE AMBIGITUR, ET TABULAE TESTA ΜΚNTl, OBSIGNATAE NON MINUS MULTIS SIGNIS. QUAM E LEGE OPORTEAT, AD ME PROFERENTUR : SECUNDUM TABULAS TESTAMEN I I POTISSIMUM HEREDITAlΕM DABO. Ex quo loco simul discimus, hanc bonorum posse ilionem satis antiquam esse, maxime, quum Cicero eo loco observet, id edictum tralatiIium esse. VII. In testati dabatur bonorum possessio, VII. Ordos tabulae nullae exstarent, per octo gradus te, b*Ποyum Primus dictus est UNDE LIBERI. Dabatur ea bonorum possessio liberis non solum Eman testato. cipatis, S adoptiuis, sed S suis, quos confimmandi iuris ciuilis eatissa vocabat, non vero in adoptionem datis. Ulpian Fragm. XXVIII, 8.
Secundus UNDL LEGITIMi. Hae edicti
parte vocabat Praetor ad honorum possessio
nem , OVEM DEFUNCTO HEREDEM ESSE OPORTERST, SI INTESTAT
MORTUUS ESSET. γ) Tales erant agnati,
quibus ex lege XII. Tabularum hereditas uehebatur. Nec non omnes reliqui, quos vel Lex alia, vel
o Vlpianus Fraem. XXVIII, '. tantum septem numerat gradus, omittitque gradum tertium. fi Legitima haec sunt eἡicti verba, quae seruauit Iulianus L. r. et ε. D. unde legitimi, unde & haee bono. rum possessio vocatur TVM QUEM HEREDEM , avocabulist initialibus. L. I. D. ut ex legib.
57쪽
s6 AN T. ROM. AD INsTIT. vel Sc. heredes faciebat. L. 2. I 4. L. 3. D. unde
legit. His veteri iure etiam eAtraneus manu missor accensebatur. Si quis enim filium eman. Cipaturus extraneo cuidam, illum imaginaria venditione ter mancipauerat, ct hic extraneus eum manu miserat, non interposita a patre naturali fiducia de re mancipatione : extraneus adquirebat sibi ius patronatus, adeoque agna ti loco erat. Uid. supra Lib. I. Tit. XII. g.9. N Lib. III. Tit. VIIId. I. Sed huic extraneo ma numissori Praetor praeserebat decem personas. Et haec origo tertii gradus UNDE DECEM PERSONAE. Tales erant Pater, mater, avus, auia, tam paterni quam materni, filius, filia: nepos , neptis, tam ex filio quam ex filia, frater sororue, consanguinei Vel uterini. I. I. Inst. h. t.
Vlp. apud Auct. Collat. Leg. Mos. V KOm. XVI, 9. u) Et ex hoc capite prosecta est bonorum possessio, de qua Valer. Max. VII, 7. s. Quartus gradus est UNDE COGNATI. Quamuis
enim hos non vocarent leges XII. Tabularum L. I. pr. D. Unde cogn. pr X imos tamen vocabat Praetor, iisque etiam accensebat agnatos capite
deminutos. Ulp. Haem. XXVIlI, 9. Quinto TANQUAM EX FAMlLIA, sin vocabantur agnati
laὶ In Fragmentis Vlp. omissus est ille bonorum possesi sonis gradus VNLλE DECEM PERSONAE, quia
forsan ordinarie tum emancipatio fiebat contracta fiducia, adeoque hoc edictum haut magni vias esset. In Pandectis vero altum de hac bonorum possessione filentium, quia ea ob Constitutionem Iustiniani, de qua l. a. In s. h t. evanuerat.
58쪽
LIA. III. TIT. X. 57 gnati patroni, quibus alias ex legibus XII. Tabularum non debebatur succellio in bonis liber. torum. Ulp. Fragm. XXVlII, 7. Sexto PRO PATRONIS. Quamuis enim satis hactenus
cautum videretur patronis eorumque liberis, qui erant in familia: denuo tamen eos vocandos censuit Praetor, si forte tempore vel repudiatione factum esset, quo minus ex praeceden. tibus partibus edicti possent vcnire. Quin eadem edidit parte vocabantur etiam liberi patro norum emancipati di in adoptionem dati, nec non patronorum Parentes, quorum Omnium nulla iure ciuili habita suerat ratio. Uid. Theoph. ad g. I. Insi. h. t. Schulting. Iurispr. vet. AnteιU. p. 67s. Vnde non est, quod mirentur Fr. Hotomanus, Bacho uius, Arn. Vinnius, aliique viri doctissimi, toties in edicto Praetoris patronos ad bonorum possessonem vocari. Septimus
gradus est UNDE VIR ET UXOR. Quamuis
enim Praetoris beneficio olim opus haut esset, quum nuptiae omnes fierent vel per confarreationem, vel per coemtionem, vel per usum, siquidem tunc vir omnia uxoris bona dotis loco capiebat, uxor vero marito erat heres sua: vide supra Libr. I. Ti. xl VI. VII.) magnus tamen erat illius vias, ex quo rariores esse coeperant illi nuptiarum ritus. Ceterum ex hoe edicto vir uxori intestatae, S uxor viro intesta
59쪽
sR AN T. ROM. AD INsTIT.to, succedebat. Oftauo denique vocabantur
enim esse ad bona filii manumissorem patrem.' eiusque agnatos S cognatos . nec non patrΟ- num patroni, etiamsi is ipse libertinus esset. tradit Imperator in saepius laudata Constitutione de successione libertorum, quae exstat in Basilicis Tom. m. p. s9s. VIII. Bo. UlII. Eo usque Praetoris beneficium perna caduca. tingebat. Si nemo erat, ad quem bonorum
pertineret possessio, aut si quis erat quidem, sed
ius suum omiserat, vel Capere non poterat, vel ante apertum testamentum decesserat, ex lege Papia Poppaea bona omnia tanquam caduca,
quasi caduca, ereptilia, vacantia, populo deserebantur, adeoque succedebat aerarium. Ulpian. Fragm. XXVIII, 7. I, 2I. L. I 3. pr. I L. 13. 3. D. de iure fsci. Tacit. Annal. III, 28. Postea huiusmodi bona ex parte non Populus, sed fiscus occupabat, praecipue tempore Ha drani. L. 2 o. f 6. D. de hered. perit. Denique Antoninus Bassianus Caracalla si omnia caduca fisco vindicauit. Vlpian. Fragm. X , 2. IX. Quid IX. Quum vero plures gradus successioniss bono' introduxisset Praetor, eosque per Ordinem dis-sMoy h posuisset: in unaquaque vero specie successio- petita nis plures saepe exstarent dispari gradu personae: ne actiones creditorum disserrentur, sed habe-
, Ηune enim ab Vlpiano plerumque indigitari, quoistiea vel imperatoris absolute meminit, vel Antonini, Iuculenter post EEech. Spanhemium, ostendis V. C. kehulting. rurior. vet. Anteius. p. 6II. Diuiti od by Coost
60쪽
Lia. III. TIT. X. vhaberem, quos conuenirent, ct ne facile in pose sessionem bonorum destincti mitterentur: ideo petendae honorum possessioni certum tempus
solebat praefiniri, S parentibus quidem liberis.
que annus, ex quo petere poterant, Ceteris Centum dies utiles. Vlpian. Frq n. XXVIII, Io. l. 4. 6. Insi. h. t. An dies, quibus pater sciuerat, honorum possessionem competere, etiam filio cedant, disputant Cuiae. Obs XIV, 8. Merili. V. 2. Intra quos dies si quis non petierat, ad bonorum possessionem sequens gradus admittebatur, perinde ac si superiores non essent. l. s. δεβ. B. t Ulpian. l. e. q. I r. Quae omnia ex SUCCESSORIO EDICTO proficiscuntur, de quo
singularis exstat in Pandectis titulus. X. Ceterum vetus petitio, postulatio, vel ag-x nitio honorum possessionis sollemnis erat, ut modo patet ex L. I. C. comm. de succes. adeoque fieri petitat debebat conceptis verbis ac formulis, quae
quales fuerint, hodie vix liquet, siquidem nec Brisonius eas restituere potuit. Nec apud quemuis Magistratum peti poterat bonorum posse sesio, sed in urbe apud Praetorem, inprouincia apud Praesidem. L. a. l. I.seq. D. quis ordo in bon. fess. Ast sormulas aeque, ac illam Praetorem SPraesides adeundi necessitatem sustulere posteriores Imperatores, fi vit. Ins. h. t. in primis Constantinus, qui, exclusis inanibus verborum captionibus, concessit, ut quilibet iudex vel Magistratus, etiam municipalis, posset adiri, a que apud hune, interposita qualicunque voluntatis testatione, bonorum possessio peti. L. vir.