장음표시 사용
161쪽
h1bent vi transubstantiationis , unde non utraque specie , majorem recipere gr habent esse Sacramentum secundum se , t iam accidentalem , eo quod bis Sacra- dc ut sunt pura panis & vini accidentia, mentum suscipiant , dc gratiam lacrificii sed ut con notant transubstantiationem si- simul di Sacramenti assequantur : Laiei mul & corpus cum sanguine Christi. tamen per frequentem communionem dc Instabis r Illud est de ratione essentiali dispositiones serventes possunt aequalem Sacramenti ut signi , quod habet directe pene habere gratiam; ceterum qui maj essicaciam circa effetium ad quem per se rem accipit hostiam, non inde majorem primo ordinatur Sacramentum: Seὸ cor- obtinet gratiam Sacramento essentialem, pus Christi sic est . igitur Sacramentum quia unicum suscipit Sacramentum. Eucharistiae supponit pro corpore Christi. SYNOeSIS PROBATIONUM.
Reoondeo distinguendo majorem : Est de essentia in concreto , sicut corpus est Eucharisia est noυa legis Deramentum supiade essentia hominis si consderetur adae- ponens pro speciebus, Ur quidem quate & physice , concedo : in abstracto unum.& formaliter , nego . Loquimur hic de ratione sermali constitutiva Sacramenti PRIMO: Est Sacramentum, eum hoc in ratione signi; porro solae species ut-ssi de fide definitum in Concilio .lum pote sensibiles per se habent hanc ratio. Florentino, tum Tridentino. Ratio est,nem. quia est signum practicum invisibilis gra-
urgebis ἐν Signum Sacramentale contur-itiae.
rit e meienter ad productionem effectus Secundo: Fucharistia secundum rationem Sacramenti tum primarii , tum secunda- Sacramenti spectata per se primo dicitrii: v. g. ablutio in Baptismo concurritis cies & supponit pro cis , quandoqui- ad productionem gratiae di characteris , aena Sacramentum est essentialiter signum juxta illud Augustini Tract. 8 o. in Ioan.lsensibile ; hanc autem sorinalitatem E is Quaenam est tanta virtus aquae , ut chari ilia habet a speciebus , quippe quaro corpus tangat , & cor abluat , , Sedisint quid sensibile , minime vero corpus si ecies non concurrunt ad productionem;& sanguis Christi in hoc Sacramento. corporis Christi quod est Sacramentum Tertio : Eucharistia est quoque unum& res. Ergo dce. specie Sacramentum , tametsi enim ex Respondeo distinguendo minorem : Spe- pane & vino conlecratis constet , uia mcies non concurrunt in genere cauta eL tamen habet convivii spiritualis ratio-ficietitis, & etiam sor malis, ad produ- nem, adeoque di Sacramenti naturam .ctionem corporis Christi in se spectati , concedo: passive N ut Sacramentum est. SYNOPSIS OBIECTIONUΜnego. In eo lenis concurrunt ad Sacra- ET SOLUTIONUM. mentum corporis Christi, quatenus sunt istius Sacramenti materia, quandoquidem PRIΜQ : Non negamus corpus & sania
habet esse signum sens bile per si ecies , guinem Christi vocari in Scripturis sacris quae concurrunt ad productionem gratiae cibum di rotum, sed si si sermo de Eu-eibantis. re hoc sussicit ut fgni lacri charistia ut Sacramentum est, dubio-pr lensibilis sibi vindicent rationem. cui aliquid sensibile per se primo imporia stabis . Si Sacramentum Eucharistiae tat , adeoque species, cum ab eis habeat supponat principaliter pro speciebus, se- esse signum sensibile.
quitur illum majo I recipere gratiam , Secundo: Concedimus etiam consecran-
qui majorem sui ho illam , di qui tis actionem primario terminari ad coria communicat sub Me specie: Sed hoc t eus di sanguinem Christi, ut Eucha stia videtur inconveni ruandoquidem mul- sacrificium est, quia sacrificium dicit im-ti Fideles privarenturii ac gratia . Er- molationem victimae , quae quidem im-go &e. molatio mystice fit in Eucharistia, eo i-
Respondιο eu et miniis gravissimis i esse quo separatim panis corde atur , logis, Sacer oles qui communican Ib l separatim vinum : sed si Eucharistia specte-
162쪽
De Eueharistiae In litutione, est. 13s
tiir ut sacramentum, actio illam cosciens
ponit corpus dc sanguinem sub speciebus quae sensibiliter remanent , & sub isto respectu Eucharistia habet quod sit sacramentum formaliter a speciebus. Terris : Oinnes objectiones unum tantummodo probant, videlicet species con- notare .corpus & sanguinem Christi, quod utique propugnamus. o
inrum Christus anno quo mortuus es celebraυerit Pascha Luna decima quarta in
secundis vesperis 'NON una 3 est de hoc momento sen-' tentia . Graeci existimant Christu inam O quo mortuus est, Pascha comedisse cum Discipulis luna decima tertia , quo tempore Iudaeis pane sermentato vesci adlatae licitum erat : Altera est P. LamyCongregationis oratorii Presbyteri , qui in sua concordia Evangelica , & in tractatu historico' de veteri Judaeorum Palclla te gallice conscripto contendit' hoc anno
Christum quidem divinam instituisse Eucharistia in , sed praetcrinisisse pascha Iudaicum . Tertia' multis tribuitur modernis , qui propugnant Dominum Iesum manducasse Agnum paschalem juxta legis praescriptum tum Iudaeos die sequenti
illam procrastinasse caeremoniam'. Quarta , eaque ' communis , est S. Thomae &aliorum', qui & Christum, & Iudaeos e dem die juxta' legem celebrasse pascha d rent . Quia vero Evangelistae ,: loquendo de Christo qui cum suis Agnum palchalem comedit pro immolatione Agni placita ubicumque laudant . Duo im I raesentium pro adsequata quaestionis resolutione disceutienda occurrunt; videlicet num Iudaei timc temporis secundum legem pascha comederint λ Deinde vero num & ipse Christus sie comederit γ Ex iis diversis quaestionibus nonnulla vel inter ipsos Caniolicos de die quo pascha quotannis celebrandum sit, orta sunt disIidia, de quibus utiquo agendum incumbit.
Num Iudai anno quo mortuus est Christus Agnum Paschalem iuxta legis mandarum immolaυerint '
A D quaestionis intelligentiam nonnulla' observare necesse est . Piimoquidem cautum erat a lege Agnum Palchalem ritutem piterno seu perpetuo comedendum eia se quarta decima die mensis primi ad vesperam . Hic mensis partim Martio , pa tim Aprili nostro respondet do Abid, seu
Nisan vocatur. Lex ista Exod. I 2. habetur his verbis: Decima die mensis huius tollat u-- quiIque Agnum per familias' , is domos suas ... Ur serυabitis eum usquo ad quartam decimam diem mensis hu Ius: ammolabitque eum universa multitudo stiorum Israel . Rurius Lev. 2 3. Mense prhno , quarta decima die
mensis ad vesperam , phase Domini est. Porinro intelligitur non prior , sed posterior vespera diei decimae quartae, quae Occurrebat luna decima quinta inchoante, ratio est, quod septem dies azymorum numerarentur a die decima quinta inchoante ad finem usque diei vigesimae primae, juxta illud Exod. iet. Septem diebus azyma
comederis . . .' primo mense , quarta decima die mensis ad vesperam , comedetis azyma
usque ad diem vigesimam primam effusdem mensis ad vesperam . Igitur non prima vespera dici decimae quartae; sin minus, octo dierum i patium pro azymorum comestione numerandum foret nam ipsa nocte esus agni comedebant azymos panes ; ibidem enim' legitur v. 8: Et edent carnes mete illa assas ignis , Ur azymos panes . Neque vero praetereunduin est primum azymo
rum otem, qui post esum Agni immediate occurrebat , fuisse solemnem, & festum apud Iudaeos celeberrimum Secundo , sicut apud nos dies solemnis incipit a primis vesperis quae vigiliam occupant , sic & apud Iudaeos erat , juxta
illud Levit 23. A vespera usqui ad vesperam celebrabitis sabbata vestra, , hoc est festa vestra ; nomineHuippe sabbatii cunis cta celebrantur , eo Fod sabbatum erat magnus dies , hinc & ibidem festum expiationis vocatur requietionis labbatum . Porro vesper duplex distinguebatur in ve-' teia' lege : unum scilicet in vigilia :. al-
163쪽
rerum in die festo . De priori mentio sit De ut 16. his verbis : Immolabis phase
vespere ad Iolis occaiam. Et tunc azymi eissus incipiebat . ut habetur Exos. Ia. Priamo mense qua ia decima die mensis ad O speram , comeaetis aQyma , usque ad uiam υἰ- νω'am primam eiusa n mensis ad vesperam.
Istud Veiser est testi Vcipes postremum quod distinguinalis.
Tenio e oblata sacrificia quae Dro more septem azymorum diebus offerebantur non semel dicuntur in Scripturis cibi paschales & phase: sic Deut. i 6. Immolabisque phnse Domino Deo tuo de συistus is bo- Ius In Deo quem elegeris minus . Sic 2. Parat. 35. Dederunae Sacerdotibus ad faciendum phas preora comm xtim duo millia μα-σent , is boves trecentos.
arto demum triplex suit in antiqua lege primitiarum genus': quaedam solvebantur die immediate sequenti festum azymorum , nmque Iudaei metebant se menti spicas quas in fasciculum ligatas i compositas afferebant Sacerdoti , qui eas benedicebat, tum benedi us olrurebat D mino , non quidem ipsa festi die , cum metere sit opus servile , se/ ut habet altero die a fabbato, seu a festo: Lex iraxesertur Levit. 23. Loturusque es Dominus ad Moisen disens: Loquere si is I aet I dices ad eos , euin ingressi fueritis terram ruam ego dabo vobis, or messueritis segetem , feretis manipulos spicarἀ- , primitias messa vestra ad Sacerdotem , qui ela bis fascicniam estram Domino , - acceptabita sir pro vobἐs . at erodis sabbati er fanctificabit illΛ- . Praee. prum est sempiternum in gene Iionibus, cunctisque habitaeulis vestris . Niamerabi In eae ab altero dis sabbati in quo iamsi iis manipu- iam primitiarum septem hebdomadas plenas qua ad alteram diem expletionis hebdomada septima . id est quinquaginta dies. Tr sie ossνeris sacνificium novum I omino ex omnibus aὀiraculis vesris , panes primitiarum duos .
Secundae igitur primitiae offerebantur in die pentecostes, quae ex d Obus panibus de septem agnis constabant , ut ibidem
habetur: ει υoeabis hunc diem celebrerimum.
Tertiae demum solvebantur in festo Tabernaculorum , collectis enim fructibus terrae, aliquam partem Iudaei Domino ingratiarem actionem pro beneficiis acceptis offerebant. His praelibatis fit
Iudai tempore Passienis Christi celebramur Pascha luna decima quarta terminant , una υera decima quinta iachoante, suxxa luis maiamum. . Probatur variis momentis. Ex veteri Te mento.
P R I M. o lex sesti Paschatis praecipitureultu sempiterno observanda, propter duo accepta a D eo beneficia ; phale quideminu Agni immolatio in. memoriam liberationis ab Angelo exterminatore, qui una& eadem nocte occiderat omnes prim genitos AEgypti a pecoribus ad hominos usqam , Iudaeos vero pertransiverat : deinde vera propter promptam a captivita te tolutionem, nam compellentibus Actg ptris abique mora Israelitae evadentes , consperiam farinam palliis Involutam panes tantum azymos pro cibo ad Qtam alendam tunc Lemporis habere potuerunt . Ergo jubente Moyse eadem nocte qua e terminator Angelus transivit, immolav runt Agnum , esusque sanguine liminaria domorum suatum rinxerunt , ut veniens parceret illo sanguine consignaris : man vero facto, videntes AEgyptii quid, manu Dei aggravante , lactum fuerat, se territi ; oc ne majorae eis contingeren ma Ia , eodem die Israelitas egredi ec ad desertum ibi Domino sacrificaturos pergere abisue mora voluerunt . igitur J diei ipso passionis tempore celebrarunt pascha juxta legis mandatum: hoc est i na I . terminante , cum hoc cultu semispiterno sic faciendum lex praeciperet . Probatur consequentia . Lex non Llum
id fieri mandabat cultu seinpiterno sed re eodem die quo primum factum est , quando scilicet suae litae egresti sunt de AEgypto: Sed tanc temporis phase cel bratum est luna I 4. Ergo dic. Non injucundum erio sic verba legis
texere : ud habetur Exod. ra. Dixis suoque Dominus au Mi en , is Aaron in lar-νa AE ti . mensis se, vobis principium me sium . Primus eris in mensibus anni . L quimini ad universum cauum MDνώm I rasi, σ vicise eis a decima die me a husus
164쪽
De Eucharisiae In litutione , Sc. I 3 7
DEM uἡ quisque Agnum per familias Cr δε- runt : nec in scripturis reperie, Iudaeosmbs suas . . . erit autem Agnus absque macu- alio tempore a lege determinato ulmi amia , masculus annistitus... Et servabitis eum pliase Domini celebrasse : Sed lesem latis que ad tu tam decimim Iiam mensit hia tem quoad litteram ad unum usque joti,us : Immolablaque eum uni υρου multitudo servavere , tinnio ek Christi tempore . Urast ad vesperam . Sy Iumear de Ianguineicum vel ipitim, quod paralyticum sanas- huius , ac ponent super utrumque postem, ctis et die sabbati , dc s nato praecepi lietia Dper liminia ibus Amorum , in quibus co- grabatum tollere , increpaverint . Igitur meiens iliam ... Est enim phase, id est trans- tempore pastionis a lege non deiecerunt rus ι omini, is transibo per terram AEgpti circa celebrationem Palchatis nocte illa , peregriamque omne primogantium Tenio: Tempore quo floret aliqua con in terra AEgypti ab homine usque M peeus ' suetudo suffulta lege divina , non debet
Eabibitis autem hune diem in monumenιMm .ci dici a Principibus Sacerdotum, aut omico telebrabitis eam solemmm Domino in gene-ssa , aut contempta a Sed mos pliale cel rationuus vestris , eustu sempiterno .... E-ibrandi luna decim aquarta ad vel puram
gresse filii Israel fecerunt sicut praceperat Do- vel ipso Christo in terris superstite vigeminus Mos , er Aaron . Factum ebi auremibar : Igitur passionis tempore legem non in noeiis merio parensi Dominus omne pri-itransgressi sunt Iudaei Quod autem con-mogenitum . . . voearisque Phara. Mors ctisuetudo haec perleveraverit ad illa usque Amon nocti , ais : Surgite , cr egredimMittempora , liquido patet cx Iosepho , quia populo meo , vos cr filii Israel : De , -- L. r. de religione sudaeorum c. 7. scribiem ate Domino, sicut disitis .... Ietebanιque suo tempore pascha celebrari luna decima Euptii populiam de terra exise velociter , dia quarta primi mensis hora nona , hoc est centes : Omno moriemur . Tulit sertur popu- l ad vesperam hora tertia pomeridiana iux-lus conlpe am farinam antequam fermentarea. ta nostrum computum . Certe cum ipsdrur , Ur Γgans in palliis posuit super humerosilas ephus Sacerdos esset' , citra dubium suos . Igitur ludaei alias litterete legis adia cuncta quae legem spectabant, optime no- modum servientes Pascha tempore patia verat. Concinit Philo sudaeus L. de se- sonis juxta mandarum Domini celebraxiptennario , di L. 3. de vita Moysis. Eorunt. , quippe loci ass)ric phase suis temporibu LSeeundo : Si 'udaei hoc: anno , contem- fieri nocte luna decimaquarta pleni-lunio pta lege i Palcha in subsequentem diem incipiente. Porro si palcha hoc anno transtranstulisse tu, maxime hoc ipsum invidia latum suisset , isti duo auctores hoc roin Christum oecidendum victi, vel etiam censere nota omisissent. rore acti : Sed haec ratio ne minimum quidem ponderat Et probatur . Judaei Ea novo Testamento. uuantumvis mali & ad idololatriam non semel dediti , P, scha tamen tempore a QVOD omnes innuunt Evangelistae, nos, lege prςscripto celebravhrunt, quippe quiadebet in dubium revocari, ad inanes quas
litterae semper ser i rent . Ergo dic. Pr iquam conjecturas seu potius vana commen satur antecedens multis momentis atque t a recurrendo: Atqui omnes Evangelistae
exemplis. Ios 3. Io. habetur: Manserunt- innuunt Judaeos passionis tempore phase D De filii Israel in Galgalis , εν fecerunt phasimini juxta legis mandatum secisse: Ergo dic.
suartadee ima die menses ad sesteram . Ruta Probatur minor auctoritate Evangelistarumtus 1. Paral. 3o. II. sub Ezech. Immolave μην aurem phaseo quaνradecima die mensis sis Ex S. Marthas.cundi . iuxta di positionem is Ierem M. F. Rursus ibidem 33. r. Iosias. Fecis io δε- S. MATTHAEUs cap. 26. o. scribit rνusalem phas Domino quod immolatiam Ut Prima autem die azymorum Meserunt Di- quartadecima mensis primi . Rursus L. i. Icipuli ad Iesum dicentes , ubi vis paremus Esdrae c. 6. i9. pol reditum e captivitate tibi comedere Pascha ... Ofecerunt Discipulis
Babylonica eodem die fecerunt phase filii Hur constituis illis Iesus , is purinuerun- Israel , & v. χχ. Solemnitatem Azym irasch . Singula ponderanda sunt : Primaxum septem diebus cum laetitia celeri, ase , id est m primis vel peris , festum
165쪽
quippe ab ista incipiebat vigilia , sicque
Pascha ad vesperam prima die agymorum celebratum est.. Igitur luna decima quarta terminante Christi tempore ita factum est. Σ. Si Synagoga Agni immolationem distulisset , utique de festum azymorum transferri voluisset ; ad Ecelesiam enim festa transferre spectat: sed hoc non secerunt, cum Evangelista Matthaeus enarret Christum Pascha comedisse, ec juxta praescriptum legis, dc eodem prorsus tempore quo Iudaei comederunt , prima scilicet azymorum die : Quortum enim Discipuli, allegata lege , a Domino petiissent para Ie pascha , dc ex mandato Ecclesiae seu synagogae ad nuam solum spectabat transferre rella, stilum Palchatis hoc anno die altera celebranda suisset λ
Secundo : ibid. c. 27. I. legitur : Mane aurem facto' consilium inierunt omnes Principes Sacerdotum ET Seniores postili adversus
Iesuἔm ut e/cm morti traderent , er vinctum adduxernnt eum , O rradidertini Pontio Pilato Praesi si . U. is. Per diem aurem solemn em consueverat Prases populo dimittere unum υ indium quo em voluissenI . U. II. Duem utiliis dimittam et obis , Barrabiem , an Iesum Ili his verbis duo poti Ili nati m luia notanda veniunt' quae probant Christum morti traditum prima die solemni se stia Zymorum , dc consequenter Pascha celebratum suisse a Iudaeis omnibus pridie
ad vesperam , quandoquidem festum ab immolatione Agni ducebat initium . I. Principes Sacerdotum tradiderunt Christum Pilato ut mortis sententiam in eum iuxta suam perversa in voluntatem serret, cum tamen ex privilegio rccuniis habito haberent ipsi potestatem damnandi reos in religionis negotio ad mortcm , ut liquet ex morte B. Stephani , .l em uti adversus legem & Moysen blati hiemantem lapidaverunt , ut habetur Act. 7. Quorsinnigitur & ipsum Iesiam, quem ut contrarium Moysi secundum phantasiam habebant, non occidi sient, nisi qu a erant infesto celebrando occupati λ hinc Pilato Cl ristum damnandurn ad eos remittent ,
reis onderimi, nobis non licet interficere Imm-
suam . scilicet die festo : nedum enim S. Stephanum occiderunt, sed Zc mulierem in adulterio deprchensam lapidare volebant, quod dubio- procul eo potestatis gradu non vetitissent, si adversantes legi d m-
nare eis suisset prohibitum. II. observes
iterum velim ista verba : Per diem aurem Iolemnem conjueverat Prases pcipulo dimittere unum vincium quem voluissent. Certe si Iudaei tunc temporis non celebrassent Pascha , utique non fuisset Paschatis seiastum , quod quidem ritu perpetuo prima die Azymorum celebrandum erat , adeoque Pilatus ultro non obtulisset unius
vincti' liberationem in gratiam Christi tAtqui tamen obtulit . Igitur occurrCbat
festum Paschatis , & judaei Agnum in
vigilia ad vesperam jamjam immolavc
Ex sancti Mareo . s. MARcUs ejusdem est labii c. I 4. x 'Erat aurem Mycha is arama post biduum , qer quarebant summi oacerdotes Ur Scriba quomodo eum dolo tenerent is occiderent . U. Io II. dc Iet. Iudas Isariores unus de duodecim , abiit ad summos Sacerdotes ut proderer eum illis : qui auctentes gazisi sunt θρromiserunt ei pecuniam se daturos : θ qu
relat quomodo illum ottortune truderet . Et primo die azymorum quando Pascha immolabant , dicunt ei Discipuli , quo vis eamus 9 paremus tibi At manduces Pascha . Vox, immolabant , resertur ad Sacerdotes , eos
nimirum qui gavisi sunt de promiis onefacta ut invidiae suae occidendo Christum
sacerent satis : eadem vox non nisi de immolatione Agni Paschalis intest igitur , cum non esset alia solemnis victi ina nomine Paschatis celebrata , quocirca non dicitur manducabant, sed immolabanI, quo termino secernitur Agni immolati caer2monia a cibis Paschalibus , puta ab aZymis, qui panes eranc per totam selli octavam in ulu . Denique S. Marcus dc alii Evangelistae attendunt ad sestum praesens, scilicet Paschae, quippe qui dicant, quando necesse erat occidi Pascha ; si tunc temporis translata fuisset Paschae solemnitas, incastim scripssset Evangelilla, quando necesse erat occidi PQcha . Ergo Sc. Rursus ibid. c. I S. v. 42. habetur: Ruia erat pa asceve , quod es ante sabbarti in 'venis Ioseph ab Arimarhaa. Igitur Christus occisus cst die' prima azymorum Ecconsequonter Iudaei pridie ad vel peram Palilia sem Agnum immolaverant , alia S
nun die festo , scd solum altera die
166쪽
sabbati festum azymorum seu prima azy- l ea na facta. Rursus cap. 13. 28. Erat au- . morum dies incidisset. rem mane : Et 'si non introierunt prato
rium, ut non contaminarenIur, sed ut mania
Ex sancto LM . S. LUCAs suum eidem veritati addit. λlculum c. 22. I. ait : Aspropinruabat autem dies futus Aeνmorum , qui dicitur Pascha , is quarebant Principes Sacerdotum ,π Scriba, quomodo Iesum interficerent. V. 7. Venit autem dies azymorum , in qua necesse erat occidi Pascha, o misit Petrum Cr Ioannem dicens, euntes parare nobis Pascha. Audis sanctum Evangelistam S: ad legem& ad sestum Palchatis attendere , dum scribit Christum Dominum voluisse pro
more celebrare Pascha , quando scilicet omnes Iudaei , juxta legis mandatum, Agnum immolabant : Audis : In quo ne eesse erat occidi Pascha . Sed unde necessitas λ Nisi ex legis praecepto : Quomodo suillet . si tunc temporis Synagoga di istulisset. Igitur Iudaei sicut allis anuis , sic 3c isto anno Pascha celebrarunt.
Rursus c. 23. v. s4. Et dies erat, inquit idem Evangel. Paraseeυes er sabbatum illucescebat . Igitur Christus mortuus est die parasceves. dc secundum omnes Ε-vangelistas erat festum aEymorum . Certe ut iam jam diximus , si Iudaei Pascha distulissent , non suisset tunc tempori SPalchatis sestum. Ergo &C. Si dicas , plebem non distulisse , bene vero Synagogae Principes, cito respondetur hne fieri non potuisse , dc hoc propter duo. Primo ad Ecclesiam solam spe- at transferre festa, Ac dum ab ea transseruntur, sicut Sacerdotes, sie dc plebejihomines illa celebrant . in die translationis : Secundo sellum absque Sacerdotum ministerio non celebratur , quia vero inter festa celeberrimum erat Paschatis festum, maxime d Sacerdotum Principes& totius Synogogae praelatos spectabat illud peragere : igitur incassum aliquos reponunt , plebem solummodo , sed non Synagogam hoc anno Palcha die praescripto a lege manducata. Ex sancto Ioanne. SANcTUS IOANNEs eidem suffragatur momento. Cap. I 3. I. sic intonat : Ante Aiem sesum Pascha , sciens Iesus . . . . Er
cto Ioanne Christum Agnum manducas leante diem festum , scilicet pridie luna decima suarta sitiente ad vesperam : Et hoc quando Iudaei manducabant . Hoc iplum innuit idem Evangelista cum loquens vel de ipsis Synagogae proceribus in in orte Christi acceleranda occupatis, subjungit : Erat autem mane, a stsi non
introieriant pratorium , ut non contaminaren
tur , sed ut manducarent pascha ; 'hoc est cibos paschales e neque enim hoc intelli
si potest de Agno , cum nonnisi ad vesperam immolatus manducaretur. Dices : Non introierunt mane fra torium Sacerdotes , ut non contaminarenis
tur , quia hac ipsa die ad vesperam Α-gnum immolare debebant. Respondeo illud ratiocinium petere jugulum pro hujusce opinionis auctoribus, quandoquidem dies in qua immolabatur Agnus non erat sellum , sed nolum dies Agni immolationem subsequens. II. Noa ad Sacerdotes solum , sed ad totum spectabat populum, non in Templo , ted in
propria . domu Pascha comedere . unde igitur exorta fuisset contaminatio , Cum
in hupothesi nec illo mane suis et sestum, sed laicus dies; nec opus suisset ingredi Templum di ollicio Sacerdotis iungi.
Confirmatur : Ibidem Cap. 23. 31. 32.
pcrgit sanctus Evangelista , oc passionis Christi texit historiam 'his verbis : Acciapite eum vos , σ secundum Iegem vestram pudicate eum . Dixerunt ergo ei Iudai : N bis non licer interficere quemquam. Quare
Nisi quod eo die festum Paschae, primus
scilicet azymorum dies occurreret, nam que praevaricatores legis ex privilegio eis a Romanis concesso judicabant, oc interficiebant eos, quos contra legem peccas se putabant, cujus rei non unum est aris gumentum, cum di mulierem in adulterio deprehen iam Ioan. g. juxta legis prae scriptum lapidare voluerint , dc Ac . 7. ipsum lanctum Stephanum quem ut ejus dem legis Iraevaricatorem, inique tamen
habebant , de facto Iapidibus occiderint .
Demum β. Ioannes cap. 19. 3I. Iudai erisgo, ait, quoniam parasceve erat, ut non re manereny in cruce corpora sabbato . Igitur
167쪽
mortuus est Christus die parasceves, quando Iudaei eelebrabant sesium azymorum , quod hoc anno erat ad sabbatum Parasceves. Ex his omnibus i uel Iudaeos omnes tempore passionis Christi Pascha secundum legis mandatum, scilicet luna decimaquarista terminante ad vesperam, celebrasse.
ri Pascha totam appellat solemnItatem isse sive quod tune faciebant: Christus au- tem pridie , caedem suam in parasceve
is reservans , quando antiquitus celebra-
mis accedit Theophi lactus commenta-
Ex sanctis Patribus. OMNES Patres, paucis exceptis, Pr pugnant Iudaeos celebrasse Pascha tem p re passionis Christi, Iuna decimaguarta s- niente ad vel peram: In primis ex Graecis Origenes tractatu a s. in Matth. g. Chrysostomus Homil. I s. in Matth. subjungit: Die quo lex praecipiebat . o Theophilus Alexandrinus apud Bedam Lib. de ratione temporum c. 37. & 39. Theodoretus q. 24. in Exod. Ex Latinis vero Te eullianus Libr. 4. contra Iudaeos, Cyprianus Serm. de Coena Domini , Hieronymus in cap. 26. Matth. Augustinus Epist. 86. ad Casulanum. Ergo &c. Rursus omnes fere Patres de sancti Doctores utique tenent Christum fuisse in die sesto occisum , quod dubio- procul aliud non erat quam primus di s azymorum. Ita Tertullianus Lib. contra Iudaeos. origines Homil. 23. in Numer. Clemens Romanus Lib. I. Const. capit. I 4. Epipha
nius Haer. o. Theophilus Alex. Epistola ad Theodosum apud Bedam de ratione
temporum cap. 37. Cyrillus Hierosol. catech. I 3. Chrysostomus Homil. 81. in Ioannem, & Homil. 86. in matth. Augustinus Tract. Io. in Ioan. Socrates Lib. cap. 2I. Leo Serm. 3. de Paschate, Beda in capit. I 8. Ioan. Anselmus in cap. 26. Matth. Sed
si Iudaei distulissent Pascha, Christus non
in die festo, videlicet die prima a ZymΟ-rum passus fuisset : namq*e dies quo Christus mortuus est non potuit ese testum nisi festum Paschae : Si igitur hoc festum occurrebat , dubio procul Iudaei
pridie comederant Agnum, adeoque luna decima quarta terminante, juxta legis praeceptum. Ergo die. Non abs re erit aliquorum Patrum &sanctorum Doctorum texere te*imonia . Sanctus Chrysostomus Homilia LXXX H. xit Sed quid significat , ut manduca-
is rent Passeha Atqui sesus jam id se-
is cerat una die azymorum . Sive ergo rio in caput XVIII. S. Ioannis : quidis autem est, inquit , ut comedςxent ais scha Sane Dominus illud fecit primais azymorum: vel igitur intelligamus petris Pascha , festum septem dierum ; velis quod ipsi quidem manducaturi erantis in Parasceve vespere . Ipse autem Do- is minus uno die praevenit, reservans suiis occisionem parasceve, quando & olimis suit Pascha. F, Cardinalis H-berrias Sylvae Candidae Episcopus mira de hoc momento dicit Lib. contra Graecorum calumnias : Ad is ministratis Iudaeis materiam magnam
is sibi placendi super intersectionem D is mini, & termanendi in errore suo, ZE,, fidem nostram evacuandi , si glorianis. teSIOmine Christiano objecerint Christori quod Iudaeorum nemo objicere praeis sumpsit , nec tunc, nec modo, nisi is sorte vestro edoctus Magisterio. quam, vis enim Principes Sacerdotum ,& om- is ne Concilium quaesistent falsum testimo - nium contra Iesum, ut eum morti trari derent, di nec in verbis ejus invenit- ,, seni : tamen tale aliquid quale vos ob-o jicitis, nullus eorum objecit. Quod si is suis et objectum , solum sufficeret adis perdendum illum . Nec jam Pilato di-
, .curent: Nobis non licet intcrficere quem- is quam, quia ipsi praecepto legis interse-- cissent sermentati rarticipem . . . NonnΣ tot testibus iniquis in Dominum insuris gentibus, Ac iniquitate mentiente sibi , is suffecisset hoc unum vestrum mendacium,
is si constaret eis saltem hoc solum λ Non, ne istarent Pilato , & dicerept : Nosis legem habemus, & secundum legem de- ,, bet mori, quia fermentatum in P schari comed t/ Forte dicetis cum clam egisse ,, hoc . Absit . Quia non solum de factis is suis, verum S de dici is ait ipsi Pontiis fici percunctanti: Ego palam locutus stim,, mundo &c. Numquid etiam Dominum is domus in qua Pascha celebrabat, sanctae ,, legis praevaricatio posset latero λ modis si forte & hunc latere potuit, aut certe, , ipse consensi e numquid , di ludam
168쪽
B eompseem malignorum Iudaeorum la-xs tere potuit riRursus: is Quia consideratis vestro se m mentato secundum legem & Evangm ,, lium , juste contradici: astruere cona- ,, mini Dominum non celebralla Paschab, cum Iudaeis quarta decima luna primiti mensis, sed priusqua in fieret legalis a ,, jectio sermentati : Et hoc probare,, contenditis ea Evangelio Ioannis , quiis ait : Et ipsi non introivere in pra ,, toriunt, ut non contaminarentur , sed ,, ut manducarent Paschae. Quod quanta is absurditate dicatur, saltem ex hoc peris pendite, quod Christum transgressoremis legis non cinetis denuo pronuntiare , se s Paschae tempus noluit observare. Primis sertim cum Lucaε reserat, quia scumis facta esset hora distubuit . Quamvisis enim bis posse celebrari Pascha Iex con ,, cedat, tamen quartam decimam lunam ,, omnimodis observandam denuntiat. Et ,, mundis quidem quartam decimam se- , , Cundi mensis ... Ee qui eumque aliter ,, praesum; sisset, de medio populi sui peri riret. HIuvat totam istius auctoritatis seriem verbis Catechismi Romani claudere, qui praeoccupans Graecorum objectiones pag. 2. n. I 4. sic loquitur : Quod si, quis ,, Ioannis Evangelistae auctoritatem Opis D ponat , qui haec omnia ante festum is diem Paschae acta esse commemorat . ,, ea ratio facile ditat vi potest . Enim B quem primum aEymorum, diem ceteriis Evangelists appellarunt, quod seria quinis is ta vesperidies festus azymorum incipem rent, quo tempore Salvator noster Paia se scha celebravit: eum ipsum diem Ioa
is nes pridie Paschae suille describit i ut is qui diei naturalis spatium, quod ad ori riente Sole inchoatur, in primis notan-ri dum existimavit . Quapropter divus GD tiam Augustinus primum aEymorum diri em interpretatur eum diem, quoad vesiati peram a Zyma comedenda essent. Sed a is y mi panis consecratio quantum conveniatis integritati , & mentis munditiae quamri Fideles ad hoc Sacramentum. afferre de ,, bent, ab Apostolo docemur, cum inquit: ,, Expurgare vems sermonium , up sitis nova ,, tan persio , sicur olis a mi : Benim Pa is scha nostrum immolarus est Christus : ira ,, Iin epulemur non is fermemo vereri , ne
is it in fermento malitia , U nequia, tia , sed in azymis Aeeritaris , O veriais istis . HEx mctore angelico.
S. THOMAS ex professo nostram de sendit conclusionem , quam variis illustrat Patrum testimoniis. hic 3. p. q. 46. art. 9. ad s. resert opinionem eorum' qui existi-l mant Iudaeos ad Christi mortem accele i nandam occupatos Pascha di stulisse , expositam vero sic refellit : quidam dicunt si quod Christus die convenienti in quarta., is decima luna Palcha cum Discipulis suisi, , manducavit, demonstrans quod usque adi is ultimum diem non erat contrarius le-- gi , ut Chrys. dicit supra Matth. Sedri Iudaei occupati circa procurationem H mortis Christi contra legem celebrati is nem Paschae in crastinum distulerunt . Ed propter hoc de his dicitur, quod in is die passionis Christi noluerunt intrare
prae Lorium, ut non contaminarentur ,
, , sed ut manducarent Pascha . Sed neeri istud videtur consonum verbis Marci ditat is centis: Primo die azymorum quando Pariis scha immolabant. Simul ergo Christus,& Iudaei vetus Pascha celebraverunt. DHis posterioribus verbis sanctus Doctor ostendit , se non fuisse locutum in proin pria sententia , cum Comment. in cap. xx. Lucae dixit Iudaeos hoc anno distulisse Pascha r suis in commentariis enim non uisi Patrum placita adducit, ut lector intelligat quaenam sint Scripturae sacrae interpretationes : at vero in Summa lo, quitur ut Theologus, qui cuncta contro versiae capita dirimit , & quaenam sit probabilior opinio , immo & certior ex ponit, ac proprio Marte, vel relictis, vel etiam debellatis minus probabilibus, concludit. Sententiam tamen de Paschate ce lebrato juxtχ legis mandatum astruit Clam. in c. 18. Ioan . di sic scribit Aleuini suffulatus auctoritate: Alcumus. Pascha enimis proprie dicebatur dies illa, qua Agnus adis vesperam decim quarta lunae occidebais tur. Septem vero dies sequentes a Zymo, o rum dicebantur, in quibus nihil fermen is latum in domibus eorum debuit inveniari ri, sed tamen dies Paschatis invenitur in
is ter dies azymorum, ut apud Matthaeum eis Prima autem die azymorum accesserunt, Discipuli ad Iesum, dicentes: Ubi vis pa
169쪽
is remus tibi comedere Pascha Pascha
,, etiam, dies azymorum inveniuntur no- is minati sicut hic r ut manducarent Pa- is scha : Pascha enim non immolationemo Agni hic notat, quae sebat decimaquar- ,, ta luna ad vesperam , sed magnam sγ- is lemnitatem, quae et s. celebrabatur postis Agni immolationem . Decima quartati enim luna Dominus . sicut & alii Iu- is daei , Pascha celebravit . decimaquinta
se luna quando magna solemnitas celebra-- batur est crucifixus , decimquarta vero se luna coepit este immolatio, ex quo minis plus est in horto. is Ex rationibus Theologicis. PRIMA sc exponitur : Iuxta omnium Evangelistarum placita Christus manducavit Pascha luna decima-quarta , quando Iudaei immolabant , quando necesse erat secundum legem Pascha manducare , adveniente prima die a Zymorum , quam diem omnes Evang. assignant eadem luna terminante , ct decima quinta inchoante ; iidem vero ne uno quidem excepto,
attendunt ad Festum Palchae, quod hoc anno ita celebratum est . Igitur ut sint convenientia Evangelistarum testimonia , Iudaei tempore passionis Christi illam non distulerunt caeremoniam , maxime vero cum Evangelistae de praevaricatione legis eos non insimulent , quod dubi procul scribere non omitissent , ut istorum nequitiam , Chrilli vero innocentiam ossenderent, quandoquidem Scriptor fidelis &facti & circumstantiarum aggravantium texit historiam. Altera ratio haec est: Christus ex Euangelistis pastus est in die sesto azymorum , nam dies ille Parasceves ad Sabbatum non poterat aliud esse sestum: At si Judaei di illissent Pascha , non fuisset sellum .
Igitur erat sestum, quia pridie manduca verant Pascha, & tunc temporis juxta legis praescriptum Pascha celebraverunt. Tertiao Iudaei non potuerunt Paschatis sestum diserte propter Pentecosten : sin minus, omnis Iudaea hoc anno utique distulisset , ea pol illimum ratione , quod
lex de celebritate stili Pentecosten hoc expostulasset , cum sesto Paschatis responderet, adeoque sicut oc Paschatis, sic &Pentecostes tellum translatum fuisset. Sed
Iosephus nqn seribit festum Pentecostea
noe anno fuisse translatum , uuin potius asserit pro more celebratum iuille : neiaque vero quisquam in historia rerum Iudaicarum leget Judaeos Pascha transferri usqua in permissse , nisi aliquot mensibus in gratiam infirmorum , qui tem P re a lege determinato venire Ierusalem non poterant . Igitur Synagoga Agnum Paschalem tempore passionis Christi immolavit .
Non injucundum erit hic duo subnotare; primum eli Scriptores canonicos translationem sesti Paschalis , quando aliqua
contigit , semper commemoralle . altum tamen est de hoc momento silentium tempore mortis Christi. Alterum observatione dignum est , quod tempore Hircani summi Pontificis dies Pentecostes celebranda venit in Dominica : sicut de iacto contigit anno quo Christus mortuus est: Non est igitur inconveniens quod sessum Paschae celebratum sit die paralce ves ad Sabbatum , quod altera die a Sabbato 1acta sit oblatio manipuli , die scilicet nostrae Dominicae respondente , & postea septem elapsis hebdomadibus plenis, etiam die Dominica occurrerit Pentecostes se-stum
Liuia autem Iudaei religiose sesta pra
scripta statutis diebus celebrarent , patet cum S tempore obsidionis alicujus urbis, licentiam ab hoste elu agitarent ea celebrandi , qui & ultro non semel temporis inducias abstinendo a praeliis concede bat : sic enim legitur Lib. I 3. Antiquit. Iudaic. cap. 16. Antiocho contra Iuia is daeam anno primo Hivcani bellum mori vente , obsellus Hircanus in civitate , is adveniente Tabernaculorum se sto , se ,, ptem dierum inducias pro sello petens se ab Antiocho obtinuit. is Cap. II. idem Antiochus, petente Hircano, duobus diebus haesit in via dc quievit , ut per hoc tempus licitum illi seret celebrare tellum Pentecostes , quod hoc anno , scilicet mortis Christi incidebat immediate poli Sabbatum , videlicet die nostro Dominico diei respondente: sic enim habetur In
edit. Paril. anno Iar Cumque Antiori chus exercitum contra Parthos duceret, is cum eo Hircanus egressus est ....is Trophaeum autem sillens Antiochusis juxta Licum fluvium ubi vicerat
170쪽
De Euebaristiae Institutione, e . 1 3
is Idatim Parthorum ducem , ibi duobus insignia celebrassent Iudaei, quod ad hamis diebus demoratus est , petente Hirca- usque tempora fuerat inauditum . Iam ,, no Iudaeo , propter aliquam patriam vero Chrillus mandatum legis fuissetis Iudaeorum celebrationem , in quo non transgrestiis , cum juxta Evangelistas A. ti erat legitimum eos proficisci : & haecignum comederit luna decima quarta, ut is quidem non est mentitus. Nam qui infra dicemus nec istam legis praevariri quagesima festivitas post Sabbatum in- cationem tacuillent Pharisaei , maxime is stituit : in qua minime licet nobis velleum ipso judicante pilato , nihil morteis in Sabbatis, vel in testo die 'iam con- dignum in Iesu amabili aut actum , autis fiεere. is probatum esset , quin immo nec testimo. Κωarra : Iudaeorum proceres eo ducti nia adversus eum convenientia serent ;ad phantasiam motivo ad Christum cruci-sjam Dominus in die fello non fuisset figendum omnia moliti sunt, eo quod eum cruci affixus , quod ipsi advertatur Scri dicerent Moysis quidem inimicum , legisspturae. Igitur causa cadunt propugnantes vero praevaricatorem : Sed si Pascha abc Judaeos passonis Salvatoris tempore Pa-que ratione distulissent, in eadem sulcischa in decimam quintam diem transluia sent caula damnationis , populum com- lille. movissent , astantibus omnibus nationi- Sexta demum in ista forma exponitur εbus , non sine stupendo scandalo agnum Asiatici Palcha luna decima quarta , etiajam decima die ad immolationem para- iam advertante Ecclesia , semper volue- . tum die inordinata comediissent , sicque runt celebrare : quocirca Quartodecima legis caeremoniam celeberrimam Gentili- ni nuncupati sunt. Sed ideo hune m bus ad illudendum tradidi flent . Qui direm gerere voluerunt, quia Christus eum plura adjiciamὶ Propriae nationis ad elumlIudaeis isto temporis intervallo sic celeia Agni paratae expectationem defrauda Libraverat , Domini mandatum servare sent, frustra timuistent plebem, si in die absque peccato rati, si eam celebritatem festo Paschatis Christum non occidit lent: ritu sempiterno tenerent; Ecclesia vero voluerunt enim juxta Evangelistas eum sub Victore I. eis restitit, immo in Con ad occisionem caute & secreto ducere, cilio illos damnavit, ea ratione quod Iuia& dicebant, Non in dia festo , ne forte imida limum in hoc exsuscitarent e verum multus feret in populo , quod tamen mali- quomodo λ Nisi quia abrogatis per Chri- tia seut de invidia , iuxta Evangelium , stum legalibus , attamen caremoniam ipso temporis festo adimpleverunt. Igitur inter omnes ritus Iudaicos insignem ce- ut haec similia propellantur & incommo- lebrando Pascha decima quarta luna , da & contraductoria, Iudaeos anno iterum quacumque die occurreret , retinerent . atque iterum laudato non procrastinasse Ergo dic. Pascha dicendum est.
aeuinta, eaque ceteris non minus vali- Ditiun ν objecta.da: Agnus non nisi in templo Ierosolymitano juxta legis mandatum immola- OBIIcIEs : qui Pascha manducaveruntiatur, post sanguinem ad altare susum , die decima quinta , non comederunt di adipem igne consumptum , ut scribit juxta legis praeceptum, sed de facto dic Maimonides Lib. de Paschate c. r. Seci. tulerunt . Atqui Iudaei passionis Christis. Neque vero citra populi consentum tempore sic egerunt; dc probatur. Chri- immolatio fiebat : hinc mactationis diem l lus pallus est prima die ΑΣymorum :anticipare homini privato non erat lici- Sed Judaei in illo festo Agnum immolaiatum: sic enim habetur Exod. in. 6. -- runt, & probatur . Ioan. x s. de eis i moliabitque eum, scilicet Agnum , universa quens Scriptor canonicus ait et Erat autem multitudo filiorum Israel ad vel= νam . Sedimane , π ipsi non introierunt in Pratorium, si illa caeremonia translata fuisset , jam ut non contaminarentur, sed ut manducare
Agni immolatio facta fuisset decima quin- Pascha. Ergo &αta die ad vesperam contra legem ἱ jam Respondeo negando minorem primi &festum Azymorum in ipsam Sabbati diemisecundi argumenti . Ad ulteriorem pro-
incidisset , sicque duo festa simul eaqueitationem distinguo i Sed ut manducarent