장음표시 사용
451쪽
De poenitentiae Inslitutione , Uc. 4 a s
minem eum Deo reconciliet , illud autem spei non competit; nam de charitate , non de spe r. Petri c. 4. dicitur
Charisas operist multitudinem puearorum . Rursus Rom. c. I 3. Coaritas es vinculum
perfectionis r Quod nusquam de spe prolatum est. S.eundo : illas expresse docet D. ThoomM I. 2. q. 6 . art. 4. ad p. Fides , ,, ῶν, & spes secundum proprias ratio- ω nes, neC a prudentia , nec a charita-
te dependent ; & ideo line charitateis esse possunt, , , Et in corpore articuli: - Charitas. inquit, dat fidei, & spei peris sectionem virtutis : sed fides , & lpesis secundum rationem propriam praesup- is ponuntur ad Charitatem. is Tertio , ratione , eaque multiplici. Prima : Peccato mortali detenti sunt sine charitate & persecto Dei amore , ct tamen actum ipei elicere tenentur .
Altera : Charitas numquam excidit i econtra vero spes, quae dubio-procul non remanet in coelo; quod enim quis vidct, quid sperat ' ait D. Thomas. Ergo &c. Tertia: Spes in Deum tendit: led charitas in eo quiescit , di illum pollidet . Igitur illae virtutes non sunt una & eadem entitas , sed potius plures ab invicem distinctae. Munus Contritionis S amoris persecti diversirin effab Oiscio Attriti nis & amoris impersecti.
QUOD attingit Deum diverso modo , ab attritione di amore imperiecto diversum habet ab eo munus obeundum: At qui res sic est respectu utriusque contritionis S attritionis : Et probatur . Contritio includit persectam e haritatem qua diligitur Deus propter te; hinc amor benevolentiae nuncupatur : E contra vero attritus , non nisi eum , ut sibi bonum est , amat ; qui quidem amor nomine amoris concupiscentiae donatur a Ergo
ua sunt in ista minore partes . scilicet quod amor perfectus qui tribuitur persectae contritioni , diligat Deum propter se sbluin & ejus praecelleatem bonitatem , attritio vero eum diligat, ut i tius justitiae sontem , & ut bonum is jecti seu creaturae, probantur. Contritus diligit Deum propter se , &quia summum bonum est.
PRIMO ex Scriptura sacra. Deut. c. 6. haec leguntur : Diliges Dominum Deum
tuum ex toto corde tuo , is ex rota animu
rn , εν ex tora fortisudine tua . Similiter Proverb. c. 23. Obε fili mi ., cor tuum mihi , Gr oeuli tui vias meas custodiant et Rurlus Eccli. c. 23. Omni vita dilige Deum, er inυoca illum insalute rua' Haec de Da vide pronunciat Eccles allicus cap. 47. Da emni eor a suo laudavit Dominum , U
dilexir Deum qui fecit illum P I ple Psaltest Regius lic exclamat : uuid enim mihi essiis coelo a te quid volui super terram . Defecis eam mea , is eor meum , Deus cor uis mei , pars mea Deur in aternum is
Hoc ductus motivo Rom. c. g. sanctis Paulus exclamat: Quis nos separabit a cbain νitare Chrisi λ Tribulario , an angustia , απfames .... Certus sum, quia neque mors, neque vita , neque Anges, neque principatus neque virtures, neque instantia , neque furu ra , neque erearum alia poterit nos separare acharitate Dei qua es in Christo Iesu Ibi auiatem , ut claret , Deus in se diligendus praescribitur. Ergo &e. Semndo, ex sanctis Patribus . Eamdem veritatem docent unanimiter sancti Doctores, quippe qui Deum in se summe b num, & perrectum abstrahendo a proprio amantis commodo , assignent , tamquam proprium charitatis , ct amoris persecti objectu in , juxta illud divi Pauli a. Cor. S. Gharitas non quarit qua sua sunt. Et primo quidem sanctus Basilius , qui praefatione in regulas profusiores circa mea dium sic loquitur : Aut metu, suppliciiri a vitiis declinamus , atque ita animum, , servilem induimus , aut mercedis spe si ducti ad utilitatem nostram , praecept Mis rum Oblervantiam reserimus , aut cerinis te pulchro ipso impulsu, & charitateis quλm erga i pluria habemus, a quo legemis accipimus Deo iervimus atque hocri modo bonorum filiorum erga parentes , is suos animus imitatur. ri Λudis IanctRm
452쪽
Praesulem secernere amorem persectum dere ae de dolore ex eo, quem vere petis ab imperfecto ex utriusque motivo, Sinitentes habuisse Scriptura sacra nobis proadi versa in Deum tendentia. ponit, quales suerunt Petrus & Magdaia Irim legimus in divo Ambrosio , qui l lena poenitentes : Sed uterque dolebat L. 4. de interpellatione David. c. I a. scide peccato , quia supremam laedit boni- fatur : Qui illum sequitur non prςmioitatem : de illo enim dicitur Matth. 26.
se ducitur ad persectionem , sed perse-iFlevis amaro . De ista vero Luc. 7. Re-h ctione consummatur ad praemium, imi- l mirruntων ei peccata multa , quia dilexisse latores Christi sunt, non propter spem mustum . Ergo dic. se boni, sed pro amore Virtutis. M .
S. Hieronymus , eodem se explicat mo- Αttritus Deum diligit, quia sibi utiis do Epist. 46. ad Damasum his verbis : l lis est. Qui diligit , non ideo imperata custo-
,, dit . quia aut timore pς narum , aut Probatur argumento Theologko essemis praemii aviditate compellitur, sed quia eissimo. se hoc ipsum quod a Deo jubetur, est
,, Ptimum. Α, ' AMARA Deum solummodo ut totius
Infinitus essem, si ea omnia , quaecum-ijustitiae sontem , & quia ex ilici bono que scripsit beatus Augustinus de amore possesso summa nobis beatitudo promanat, Dei puro , vellem hic texere . Unum est illum amare amore concupiscentiae , dumtaxat quod e multis seligam, depr i& eo potissimum motivo, quia utilis est. mitur ex Soli loquiorum capite 6. ubi siciAtqui ista sunt motiva amoris impersecti: habet : Quiiquis cognoscit te , diligit Minor haec propositio suadetur multis mouri te , se obliviicitur 3 amat te plusquam mentis. se, relinquit se, ut veniat ad te. Primo : Haec leguntur PiaI. I7. Dillia
Tertio, rarione : I. Contritio in tantum igam te , . Domine , fortitudo mea , Dominus
dicitur persecta, in quantum includit ve- firmamentum meum , is refugium meum :hementissimum & filialem Dei amorem iPsalm. xi 8. Inclinaυi ear meum ad faciena hine qui flet amare peccata , & de eisidas sustificationes tuas M aternum , prore
vere conteritur , nonnisi amore puro stratributionem . I. Ioa n. cap. 4. Nos ergo di
eoque ardentillimo dolet . Igitur amor ligamus Deum , quoniam ipse prior dilexis perfectus in contritione consistens Deum nos . Ita motivum amoris David ergae
propter Deum solum diligit. Ista ratio Deum est collatio sortitudinis , firma- est Catechismi Romani a. p. de P n. n. menti , refugii, & retributio . Similiteras. Nam cum persecta contritio sit i divus Ioannes ideo nos stimulat ad am , charitatis actio , quae ab eo timore , t rem Dei , quia prior dilexit nos : Er- se qui filiorum est , proficiscitur : patellio &e.
,, eumdem charitatis & contritionis mo- Sotundo : Amare Deum amore concu- is dum statuendum esse: at quoniam cha-ipiscentiae , est eum omnibus rebus antea ,, ritas , qua Deum diligimus, persecti Diponere, eius mandata servare , omnia ad se simus est amor ; hinc fit, ut contritio versa paticnter tolerare, vel timore me ,, vehementissimum animi dolorem cominarum incurrendarum, vel intuitu gloria
se junctum habeat. Ut enim maxime di-lsempiternae consequendae: Atqui Scriptuais ligendus est Deus; ita quae nos a Deo ra, ct Patres ubique alterunt Deum con se alienant, maxime detestari. ,, i donare crimina, remit ere poenam aeter-II. Eadem est lex oppositorum: sed ho-l nam peccatis debitam , gloriam celestem mo concupiscentia aut carnis , aut ocu-ilargiri iis qui hoc motivo pie di justelorum victus ita quiescit in creatura, ut i vixerint : Ergo haec ita certa sunt , ut in ea suum ultimum reponat finem: Igi- necesse non sit longam auctoritatum seis tur e contrario perfecte de peccato con- l riem texere, unde e multis pauca selige tritus , ita Deum propter se diligere de- l re juvat. De Pi: nitentiae cisicacia hae e bet, ut in eo periscis tamquam in sum-iguntur Ezechielis c. r . Si aurem impiu mo bono quiescat. . t egerit paenitentiam ab omnibus peccatis suis III. Iudicandum est de contritionis pon- l q- ο rarus est Et custodiaris omnia pracept.
453쪽
De Poenitentiae In litutione, erc. a Z
mea , ct fecerit iudicium, iustitiam . vitaviυet , O' non morietur. Rurlus c. 3, Si autem dixero impio, Morte morieris , er uerit paenitentiam , a pectato suo, . υita vivet, θ' non morietur. Item Ast. 3. Priaremini igitur, Cr eonverrimini , ut deleantur
peceata Destra . His in locis bene operantibus promittit Christus vitam aeternam. Matthaei c. s. his verbis Leati pauperes spiritu , quoniam ipsorum est regnum crurum
Aeati mundo corde, quoniam ipsi Deum vid bunt .... Beati estis cum maledixerint vobis, εν persecuti vos fuerim. . . Gaudete, Cr exul rate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis. Ergo &αuem astruunt Ss. Patres, nam dc poenitentiae essicaciam praedicant , & gl riam intuitu meritorum concedi docent: quocirca hortatur peccatores ut penitentiam agant , si seatitudinem aeternam sibi donari velint. De primo capite S. CD
prianus sermone de lapsis ait : Qui sieri Deo satisfecerit, pςnitentia facti sui , is qui pudore delicii , plus re virtutis , ,, & fidei de ipso lapsus sui dolore conis ceperit ἐν exauditus & adjutus a Domi- , , nO, quam contristaverat nuper, laetam
is faciet Eccletiam , nec jam solam Dei, , veniam merebitur , sed coronam . MConcinit sanctus Chrysostomus Lib. de compunctione cordis his verbis : Sola si est cordis compunctio, quς sicut ignis ,
is omne animae vitium perurit , & adiis mit , ct quλntacumque in ea reperitis mala , abstergit univαsa , & penitus is delet. M
De alio momento multus est sermo in iisdem sanctis Patribus. Enimvero vitam aeternam proponi pro motivo doloris pactim docent. instar omnium sit D. Augustinus, qui Serm. iv. de verbis Apostoli, sive a s. editionis novae sic habet i Ee- ce propter quam visionem fac bonum, is ecce propter quam noli facere malum. Hunc Dpctorem sequitur divus Thomas 2. 2. q. 23. art. I. ubi ait : Mutua be- is nevolentia sundatur super aliqua comis municatione . Cum ergo sit aliqua , , communicatio hominis ad Deum , ie- is cundum quod nobis suam beatitudi- ω nem communicat, super hanc commuisis nicationem oportet aliquam amicitiam
is sundari. isso LVINTUR OBIECTIONES. OBucIps: Distinctio amoris persecti ab
imperfecto noli fluit a moti vis, si aeter na beatitudo non ad amorem impersectum , sed ad perfectam charitatem per. tineat: Atqui de facto proprium est cha ritatis sibi gloriam desiderare: Ergo dcc. Probatur minor . Amor quo S. Paulus Philip p. c. r. cupiebat dissolvi , dc esse cum Christo erat persectae charitatis ,
juxta S. Τhomam 2. a. q. 24. art. 9. Sed ejus motivum erat unio quaedam amantis cum re amata. unio autem illa essentialiter includit respectum mutuum extre morum quae uniuntur , nempe amantis ,
dc rei amatae : Igitur propria beatitudo est motivum charitatis persectae. Respondeo negando minorem: Ad probationem distinguo: Amoris S. Pauli motivum erat unio cum Christo propter summam ejus bonitatem , ac persectionem in se absolute spectatam, concedo : Propter beatitudinem , quae nos beatos reddit , subdistinguo: Hujus amoris motivum erat
aeterna beatitudo objective sumpta , hoc est Deus ipse in se bonus , qui est obj
ctum nostrae beatitudinis, concedo: aete
na beatitudo formaliter sumpta , hoc est possessio ista Dei quatenus actu, & soris
maliter beatos nos reddit, nego . Motivum ergo divi Pauli, erat summa, & i finita Dei persectio in se considerata . minime vero quatenus ex illa nobis bona proveniunt; eadem est reseonso ad probationem . Ceterum potest dici laeatitudinem ut bonum hominis , fuisse moti vum amoris Apostoli , non quidem primarium , sed secundarium ; in quantum qui vult re amat Deum propter se nniamam ejus bonitatem , conlequenter Zc propter seipsum illum vult & quaerit. Instabis: D. Thomas tria docet , quae adversantur conclusoni datae . Primo aluserit charitatem esse amorem Dei quo diligitur ut beatitudinis objectum: ita r. 2. q. 6 . art. I. ad primum his verbis : Charitas non est qualiscumque amor
,, Dei; sed amor quo diligitur ut beatiis tudinis objectum, ad quod ordinamuris per fidem , & spem. o Idem docet q.
II 4. Art. 4. in corpore. Idem pariter 2. a. q. 23. an. 4. tu corpore. II. Λ firmas
454쪽
duplex esse charitatis motivum , unum Primarium , nempe bonitatem Dei in se consideratam, alterum secundarium a primario inseparabile , nempe bonitate ni Dei relativam ad nos, id est quatenus
est nostra beatitudo, ita et . a. q. 23. art. s. ad 2. III. Dicit amicitiam charitatis iundari super communicationem beatitudinis, ut legere est 2. h. q. 23. art. 1. in corpore. Ergo dic.
Respond/ο I. Inter ista duo , maximum esse discrimen, videlicet charitatem elle amorem Dei quo diligitur ut beatitudinis objectum , dc charitatem tendere in Deum ex motivo beatitudinis in ipso consequende. Primum merito asserit sauctus Thomas, nam Deus sicut beatitudinis, sic & charitatis oblectum e si , quia sumine bonus , & persectus est in se; pertinet autem ad summam Dei persectionem, quod sit nostrae beatitudinis o lectum; nili enim summe periectus Niet, nostra non seret beatitudo . charitas vero ex proprio de formali motivo , non tendit in Deum quatenus est nostrum bonum, seu nostra beatitudo: Unde divus Thomas non dixit Deum quatenus est auctor nolitae beatitudinis elle objectum
charitatis, sed simpliciter dicit Deum ut objectum nostrae beatitudinis diligi amore
charitatis, eo quod sicut obiectum am
xis persect i est Deus secundum se spectatus, ita obiectum charitatis est idem Deus ut in se est. Hac explicatione P sita, absque negotio solvuntur ea omnia quae objiciuntur ex divo Thoma ; unde cum ait amicitiam charitatis scind ri incommunicatione beatitudinis , loquitur de dispositione excitante, & movente ad charitatem; non vero de motivo formali , & specilleo ; quando autem ait non esse contra charitatem ut quis diligendo Deum , ad mercedem respiciat, distinguendam est inter esie contra charitatem,
S eslb ex motivo proprio , ct specifico
charitatis; nam operari ex motivo mercedis non est contrarium charitati.
RU-- u. distinguendo : Et S. Thomas in laudatis & smilibus locis unum
tantummodo docet , Deum 1 cilicet ut honum . elle cuiuscumque amoris sive pem
secti , sive etiam imperfecti objectum ,
concedo : Et contendit charitatem persectam non tendere in Deum praeci te
propter suae bonitatis excellentiam, nego. Solutio patet ex locis divi Thomae inprobationem conclusionis supra allatis. Insi .i : Deus per eharitatem diligitur ut benevolus, beneficus , dc beatificans :Atqui non potest iub ea ratione diligisne respectu ad bonum quod ex illo speramus : Ergo &c.R6pondeo distinguendo majorem et Diligitur ratione principii , hoc est quia hkbet in se perlectiones Omnes inter quas est beneficentia , concedo : ratione termini , hoc est boni quod ex divina beneficentia in nos derivatur , nego ; istud enim pertinet ad spem , non ad chari
et bis : Non potest homo abstraherea naturali illo desiderio quo beatitudinem quaerit & exoptat , namque in omni charitatis actu imbibitur : Ergo
Respondis distinguendo antecedens: Non potest homo se spoliare naturali desiderio beatitudinis vel formaliter, & explicite, vel virtualiter & lolum implicite . concedo ; sermaliter semper & expliciis te , quasi in quolibet actu semper explieite , & formaliter desiderium beatituis dinis habeat , & illius motivo agat , nego. Tametsi enim desiderium illud excludere non valeamus , utpote nobis i natum circa beatitudinem in communi ,
in actibus tamen libere elicitis , ita possumus ab illo desiderio mentem avocare.& abstratiere , ut non propter illud soria maliter, & explicite , ted propter abs lutam objecti bonitatem, leu excellenistiam operemur.
& gratuitus , est amor perfectus chariatatis et Sed amor quo amatur Deus qu tenus nobis bonus , seu quatenus est
nostra beatitudo , est hujusmodi : Ergo
risponisa distinguendo minorem et Amor quo diligimus Deum ut nostram beatia
tudinem est castus comparative ad amorem quo ia temporalia inhiamus, Concedo; relative ad charitatem qua Deus diligitur propter sua .ri excellentissimam bonitatem, nego. Quis autem dixerit amo rem quo Deum diligimus propter nos , non nihil esse mercenarium. NOrunt om
455쪽
De Poenitentiae Insistitione , si c. q. a se
sermali , quod certe juxta diversa motiva. diversum quoque evadit. Ex qtiol quitur attritionis amorem esse loAge diversum a contritionis dilectione. Repones e Amor mercenarius opponitur perfectionii Igitur oc ab attritione amovendus est. Respondeo distinguendo antecedens : Α-mor mercenarius temporalium opponitur
persectioni , concedo: amor Dei propterirem beatitudinis , nego . Est enim ad persectione in gradus, cum ad Deum fide, dc spe aicendamus , ut charitate dc visione in ipso quiescamus. Hinc S. Ruguis stinus totam vitam chriltianam virtutibus Theologicis institui docet Enchir. cap. 3. ubi sie ait: Fida , spe, dc charitate cois,, tendum Deum . . . Haec enim maxi- me , immo vero sola in religione le-M 'uenda sunt . . . Cum autem initio fi- is dei quae per dilectionem operatur imis, , buta mens fuerit, tendit bene vivendo is etiam ad speciem pervenire, ubi est deis sanctis, & persectis cordibus nota in is fabilis pulchritudo, cujus plena visio est ,, summa felicitas ; hoc enim nimirum is quod requiris , quid primum , quid utiis timum teneatur : inchoari fide , perficiis specie. Ergo dic. SYNOPSIS PROBATIONUM.
mus in Deum. erramen certaυi, cursum consummavi, fidem
ervavi. In reliquo reposiva est mihi corona , stitia, quam redier mihi Dominus in illa die iustui iudex. Concinit Concilium Triden tinum bess. r4. cap. 4. concinunt & Pa tres, ut Amb. L. 4. de interpell. David cap. II. Soli l. cap. 6. dcc. Terris: Actus specificantur per ordinem
ad ob ectum formale, quod sane diversum est pro contritione dc attritione : Illa enim dolet de peccato propter Deum summe & propter se dilectum: ista vero propter Deum ut est bonum nobis utile.
ET soLUTIONUM. PRIMO r Uerum quidcm est contritum dc attritum ad Deum ut bouum tendere:
sed aliter, re aliter . Primus illum pro pter suam bonitatis excellentiam diligit, secundus vero ut est sua selicitas de beat titud Seeundo : Tametsi Deus ut bonus non distinguatura parte rei a te, ut est in se summum bonum , dc ut bonum est creaturae beatificandae, peccator tamen potest abstrahere a priori, dc ad Deum solummodo ut est totius justitiae sons, & omnium beatitudo , accedere: & quia iuxta Contritio speeistra ab Arrestione distinguitur.
PRIMO ex S. Paulo , qui I. Cor rI. ait spem a qua pro manat attritio , excidere a charitatem vero in aeternum permanere . Quod vel ipsa quotidiana probat experientia , cum certum sit justum habere charitatem , eam vero , cum inreccatum mortale prolabitur , deperire ,
ted non spem, quippe qui spere e in Domino.
secundo: Idem Apostolus non semel di-st nguit amorem charitatis, qui contritioni tribuitur , ab amore imperiecto attritionis , quo peccator accedit ad Deum ut totius justitiae sontem. Rom. s. priorem designat his verbis ; Neque altitudo ,
neque yrofundum , neque creatura alia poteris nos separare a charitare Dei, qua est in Christo Iesu '. Posteriorem vero I . Tim. 4. In hoc enim laboramus edi maleduimur: quia I per
istud adagium , Muidquid faciant hemines , intentio judicat omnes : sequitur alti itionem esse a contritione prorsus diver
ortis Ultro satemur cum S. Thoma, Deum ut bonum esse ornais amoris objechim : Sed diversimode ut spectiturio se bonus , est charitatis obiectum: ud vero bonus pro nobis , objectum est moris imperiecti , seu attritionis.
De Contritione Imperfecta. CONTRirio imperfecta nomine attritionis i Upius celebrata , ea dicitur juxta Concilium Tridentinum , quae veIex turpitudine peccati, vel ex metu g laennae , aut amissionis vitae aeternae concipitur ἱ duae si voluntatem peccandi ex-
456쪽
e Iudae, cum spe veniae , verum ess Dei, De timore nunc agimus , secundum donum, di Spiritus sancti impulsus, non is quod per ipsum aliquo modo ad Deum
adhuc quidem inhabitantis , sed tantum ci convertimur , vel ab eo avertimur . moventis , quo poenitens a/jutus, viami,, Cum enim objectum timoris si malum, sibi ad justitiam parat: Et quamvis , ait, is quandoque homo propter mala, quae ti- saeramento Paenitentia per s. ad 1 7 eminis mel , a Deo recedit : Et i ste diciturtionem per cere peccatorem nequear . tamen ,, timor humanus , vel mundanus. Quaneum ad Dei Pariam in sae monto Poeniuntiatis doquz autem homo propter mala quae
ἡ-errandam disponis. is timet, ad Deum convertitur, et inhaeis Herum operae pretium est hic subnota- is ret quo quidem malum est duplex kre, duo potissimum requiri ut hujusmo- ,, scilicet malum poenae , dc malum culiadi dolor una cum Sacramento peccato-iis rae o Si ergo aliquis convertatur ad rem justificet ; primum quidem , quod a o Deum v dc ei inhaereat propter tim gratia actuali procedat; definit enim Con- is rem pςnae , erit timor servilis . Si au-cilium Tridentinum Sess 6. cap. s. initium is tem propter timorem culpae , erit ti-justificationis a gratia profluere. Alterum is mor filialis . Nam filiorum est timer verσ, quod ex motivo supernaturali eli-iis offensam patris . Si autem propter u-ciatur I sin minus esset quid mere natu-iis trumque , est timor initialis , qui estrale, adeoque ad reconciliationem impii sis medius inter utrumque timorem . si cum Deo prorsus in sussciens, ut non le- Ad majorem explicationem: observan- mel declaratum legitur in Conciliis comidum est, aliquem peccatorem posse attri-rra Pelagianos adunatis . cum esse dupliciter : Primo quidem solo His praelibatis, tria quaeruntur. Primo, metu p nae , recedendo a peccato, ita ut num attritio metu gehennae concepta ho-ssi non daretur infernus ,. perseveraret inminem magis peccatorem efficiat, ut perin crimine: Secundo, non sistendoe in metu,
peram contendunt Lutherani Secundo ,ised terrore supplicii percussus ultro pro- an ille dolor , omni secluso amore su agreditur, & ad Deum tendit reus , ut adficiat eam Sacramento ad justificandum totius justitiae sontem , in quo velut in impium Tertio demum , quisnam de- fine ultimo quiescit. Prior metus dicitur beat esse amor quem plurimi exigunt serviliter servilis , quia peccator sistit ire Theologi Utrum sufficiat amor a spe metu ; posterior vero simpliciter servilis j fluens, qui concupiscentiae nomine dona- ea potissimum ratione , quod illum harur , eo quod pς nitens diligat Deum ut beat dumtaxat ut conversionis motivum kfibi utilis est λ cum Deum ut ultim una sinem quaeras is Controversa praesens non movetur des ECTIO FRIMAo timore mundano , nam citra dubium est esse malum . neque de timore aut initia
Num timor poenc arema , qu conrausus pec-ili, aut filiali, utrumque laudibus omnes carεν ad paenitentiam movetuν , sis efferunt: Sed neque etiam de timore sembonuas viliter servili , nemo quippe cordatus dixerit illum est e 1 upernaturalem, & cum PR NOTANDUM est quadruplicem esse Sacramento ad justificationem peccatoris
timorem, videlicet mundanum, quo qui silis ruere . Igitur tota dissicultas penestia Deo recedit propter quaedam imminCn-imorem, quo quis impulsus, ad De uiuuztia mala: puta ne teneatur crucem pom ad suum ultimum finem accedere latagit, rare , bona depraedata restituer &e. Ser-iversatur & quaerimus num sit bonus . item , quo lolo rinae aeternae vitandae Pro cujus reluutione si motiva Deo adhaerere seligit: initialem, quo partim propter malum pςnae , par. vim etiam propter malum culpae Deo conjungi satagit : Filialem vero , quo propter Deum summe dilectum a malo culpae abhorret. Sic docet S. Thomas a. a. q. I9. artis a. in corp. his verbis :
457쪽
De Poenitentiis Insistitione , Uc. 4 3 1
unor gehenna quo quIs movetur ad paeniarentiam agendam , ut is Neo qniescat. έonus o laudasilis es.
Probatur multis momensis. Primo, ex sacris Scripturis. PROVERBIORUM r. habatur : Timor
remini principium sapientia . Si est principium sapientiae, dubio-procul est bonus, dc laudabilis. Item Psal. Do. Initium s
pientiς timor Domini . Rursus Eccli. α I. Timor Domini expallit peccatum , scilicet inchoative, di dispositive. Isaiae c. 26. Vulgata habet : Concepimus , or quasi partae in vimus , σ peperimus spiritum : Satures non fecimus in terra . Septuaginta legunt : Atimore tuo, I omine, concepimur Cp te erimus
spiritum salutis; id est , poenitentiae salutaris, ut explicat D. Inomas 3. P. q. 83. art. I. in krgumento Sed conrra : Similiter Matth. Io. Timere eum sui potes annmam π corpus perdere in gehennam . Hinc
in Cone. Trid. Sest I4. c. 4. haec de pς-narum metu leguntur : Illam vero is contritionem imperfectam, quae attri. M tio dicitur, quoniam vel ex turpitudi- ,, nis peccati consideratione , vel ex ge- is hennae ct poenarum metu communiter ω concipitur, si voluntatem peccandi exis cludat cum spe veniae , declarat non, solum non facere hominem hypocriri tam , & magis peccatorem , verum
fi etiam donum Dei esse , & Spiritus,, sancti impulsum , non adhuc Muidem is inhabitantis , sed tantum moventis . M quo poenitens adjutus viam sibi adia justitiam parat. D
PRIMUs, qui hane agnoscit veritatem nobis occurrit Tertullianus, Lib. de Penit. cap. m. ubi se habet : Si de Exo. is mologesi retractas, gehennam in corde is considera, quam tibi Exomologesis ex- tinguit, di poenae prius magnitudinem se imaginare ut de remedii adeptioneia non dubites. M . . .
Huic accedit clemens Alex. Lib. 2. Stromat. ubi paulo ante medium , ait qui timorem damnant, ii legem et imis insectantur ; quod fi legem , clarum
is est, quod dc eum qui legem tulit. MSimilia tradit S. Cyprianus Ser m. delap. sub finem : Deus, inquit, quantumo Patris pietate indulgens 1 emper & bo- is nus est, tantum judicis majestate meis is tuendus est. MHuIusca timoris pretium non flet S. Baslius; interpretans enim ista verba Psa L33. Timorem Domini docebo vos, ait: Timor
., vero salutaris , & qui sanctitatis op ratorius est , timor item qui studio is acquiritur , non qui per effectionem
,, imprimitur animae , vis enarrem qua
is lis sit ' Si quando te senseris ad unum, , aliquod cieri di prosilire peccatum, tiri bi ad mentem revoca formidabile iuis lud , nec ulli mortalium Iolerabile si Christi judicium. DEuhcruis S. Pacianus in Paraenesi ad paenitentiam hoc modo : Timete duis lectillimi justa judicia , omittite err is rem, damnate delicias ; properat jam
is tempus extremum ἔ tartarus , ct g is henna laxatos imitis sinus pandunt et is post animarum tempestiva supplicia reis divi vis quoque perpetua corporibus p
is na servatur. MHune eumdem timorem irgini lapsae proponit S. Ambrosus c. g. cum ait a Poenitentia non verbis agenda est, sedis acta : haec autem sic agitur . Si tibi is ante oculos ponas de quanta gloria is rueris , de de quo libro vitae nomense tuum deletum sit, & si te jam credas,. prope ipsas positam tenebras exterio-M res, ubi erit fletus oculorum , & striis dor dentium sine fine. Cum haec te is ta fide , scut est , animo conceperis. o quia necelle est praevaricatricem an iais mana tartareis poenis . ct gehennaeo ignibus tradia nec aliud remedium conia is stitutum esse post Baptismum quam is poenitentiae tol lium, quantam vis affli- is chionem 4 quantumvis laborem & in- is decorem subire, csto contenta. MS. Heronmus non absimilia profert iacap. a. Mich. Ut qui, ait , pudore &is verecundia non tenentur .. agant PC -- nitentiam saltem comminatione rς
Concinis S. Chrysostomus Lib. r. de
458쪽
tompunctione cordis his verbis : Hocis ibium est quod ex pol citur a nobis is Ut gehennam ponamus in conspectibus is nostris , & Angelos qui in die judicii is ubique discurrunt , & congregant de ,, Omni Orbe terrarum eos qui trudendi sunt in gehennam ignis , ac suppliciis, , tradendi. is Catholicam veritatem clare enunciat D.
Augustinus in Psal. ir . Ille, inquis ,ri timor nondum castus pranentiam Do- mini , c pcnas timet , timore facitis quidquid boni facit, non timore amitri tendi bonum illud, sed timore patien-- di illud malum e non timet ne perdat se amplexus pulcherrimi spons, sed timetis ne mittatur in gehennam . Bonus cst
se & iste timor , utilis est . is Rursus Trach. g. in Epist. i. Joan. Cςpit ali. quis credere diem judicii : Si cς pitis credere , cepit Ac timere Timendose corrigit se , vigilat ad verius hostes A suos. id est peccata sua , incipit revi-
A viscere interius. HAb eis non recedit S. Bernardus Lib. de praecepto & dii pensatione cap. Io. ubi sic loquitur. Bonus quidem obedientia is gradus est juxta Magistri nostri senes tentiam . Sive propter metum gehenis nae, sive propter prolusionem lanctam is quam prosellus est quispiam , obediat: is melior tamen quum ex Dei amoreis obeditur. DTertis , se ionibus diυi TLoma.
PRIMA : Quod a Spiritu sancto pro- manat, bonum est . sed timor servilis
delineatus, a Spiritu sanio profluit, cum moveat peccatorem ad Deum ut ultimum finem quaerendum , quod nedum grat:ae, sed vel ipsi rationi conforme est. hic enim timor non sistit in pena : FGgo &c. Hac ratione probat ex professo
S. Thomas 2. 2. q. I9. art. q. timorem
servilem esse bonum . In argumento Seάconrra ita loquitur. Nullum malum estis a Spiritu sancto : sed timor servilisse est a Spiritu sancto ; quia super illudis Rom. 8. Non accepissis Spiritum ser is vitutis &c. dicit cito. Unus Spiritus is est , qui facit duos timores , sciliceto servilem, ' castum . Ergo timor se , , vilis non est malus : is Tum tu copore
probat hunc metum esse bonum , qu in Deo ultimate quiescit . objectum se autem timoris scrvilis est pena , cui is accidit quod bonum , cui contrari is tur poena , ametur tamquam finis ul
Astera: Ideo fides tametsi informis est donum Dei , quia adventcnte icharitate non perit, sed perficitur. Atqui timor
servilis utique consociatur cum charitate,
dc per eam perficitur. Ergo &c. Ista ratio est etiam D. Thomae ibidem art. 6. ubi ex professo probat timorem laudatum non opponi charitati: Primo quia est donum Spiritus sancti. Sed dona Spiritusis sancti, inquit, in arg. Sed conrr. non tot si luntur adveniente charitate Sc. D Secundo, ex eo quod homo isto concussus motu, non quiescit in bono proprio, ut
in ultimo fine, sed in Deo. Sic loquitur in Corp. Alio modo timor penae diis singuitur quidem secundum substantiam
is a timore casto: Quia scilicet homo ti- is mei malum pςna se non ratione sepa- is rationis ab eo: sed in quantum est no- is civum proprii boni: nec tamen in illo se bono constitii itur ejus sinis. QTertio: Habitus qui est initium sapientiae, optimus est; a fructibus enim arbor bona dignoscitur: Sed timor servilis eatenus est initium sapientiae, quatenus detemret hominem a peccando, metu tan3rum , ut postea in Deo quiescat. Ergo. Doctor Angelicus ibidem art. 7. Ostenuit timorem Domini initium esse sapientiae dupliciter. Primo quidem per rationes ait illimas ad Dcum ascendendo , videlicet , quia est bonus & in te persectissimus . b cunto , ex eo quod extra ipsum nulla sit i, iis . Timor filialis est initium saviochiae an ido Deum, servilis vero illum tamquam criminum vindicem timer do . Timor Esto initium sapientiae: aliter tamen Pimoris servilis, & aliter timor si uis. Timor, enim servilis est sicut principium extra se disponens ad sapientiam , in quantum
si aliquis timore irinae discedit a re ca-- to, & habilitatur per hoc ad sapientiaris coctum, secundum illud Eccleἱ. r. Ti- mor Domini expellit peccatum. Timoris autem castus , vcl stialis , est initium is iapientiae, sicut primus sapientiae effe-
459쪽
De Poenitentiae Institutione, is c. q. 3 3
r.3ICIUNT : Ut fuga mxli metu tanarum sit laudabilia , debet qui tali impullus motivo a peccatis discedit , ea odio habere : Atqui tamen de facto illa
non odit. Ergo Ecci Rof iniso 3istii uendo minorem : Peccata non odit odio ex amore filiali pro-ma nante i concedo : odio ex amore boni
proprii, & iustitiae, nego. Attritus sua
odio prosequitur peccata , ne Deum sibi pro beatitudine utilem perdat. Instant: quod a tha ritate non procedit vitiosem est, ut saepius praedicat S. Λugustinus contra Pelagianos et Atqui attritio ex timore rinarum concepi nnexam sibi eharitatem non habet . Ergo& RU G. L distinguendo majorem : Vitiolum est , in sensu opposto actui cha
ritatis vitae aeternae meritorio, concedo eis se spectatum, nego . Et concessa mi nore , nego consequentiam . Hoc unum probat objectio, videlicet peccatorem at tritione, vitam aeternam non promereri. Neque vero refragatur S. Augustinus,
quippe qui in libris adversus Pelagianam perfidiam , debellet errores Pelagii , &Iuliani, qui propugnabant bona opera oris dinis naturalis , ut motu compallionis operire nudum , hine supernae felicitatis
Respondeo Il. ad eamdem, sed aliter distinguendo minorem e Attritio non habet annexam charitatem habitualem & perusectam, concedo a actualem initialem & persectam , qua Deus ut totius justutiae sons. & creaturae rationalis beatit do diligitur, neS . Urgent : Atqui attritio etiam se delitaneata, non eii bona : Ergo nulla solutio.
Probatur subli impium : Ut hujusmodi actus sit laudabilis , attritus debet plus
timere culpaem quam pςnam, ita ut pςnae libetationem non sibi proponat, tamquam finem ultimum: Atqui timore perterritus non magis timet culpam quam tanam , di nec alium finem ultimum habet, quam penam iptam vitare : Et probatur ex D.
Goma, qui 2. h. q. I9. art. . in corpore
si e habet objectum autem timoris teris vilis est pςna , cui accidit quod b
is num , cui contrariλtur rina . ameturis tamquam finis ultimus, & per conseia ,, quens Pinna 'timeatur tamquam prinis cipale malum : quod contingit in noa se habente chEritatem. ,, 'Ergo occ.
Ramndo negando subsumptum. Ad proia bationem distinguo Attritus debet plus
timore culpam quam poenam, ratione finis ultimi ,' concedo e Ratione motivi
proximi, nego. Et sic distincta minore .
nego consequentiam . Attritus movetur uidem proxime a malo penae incurr
ae ad Nnitentiam , in quo sane distinguitur a contrito , qui timore filiali tmpulsus, a malo culpae primum toto nisu recedere intendit. Et hoc unum docet S. Thomas ibidem art. 6. in corp. Timoris p nae dili insuitur Ouidem a timore caiari uo , quia icilicet homo timet malumis pς nae Non rati e separationis a Deo, , sed in quantum est nocivum propriiis boni : nec tamen in illo bono eonsti-- tuitur ejus finis . is Audis Doctorem Angelicum asserere attritum, finem suum ultimum non conitituere praecise in fuga , ct privatione mali , sed in Deo ut totius justitiae sente . Et se patet responsio ad ejus auctoritatem. Remune : Timor qui non excludit v
luntatem peccandi , sed potius eam supponit, non est bonas, immo nec honestus, nee supernaturalis : Atqui talis est timortanae δε Et probatur. Qui timet poenam dumtaxat , sine ullo amore justitiae, ita affectus est , ut si peccato non esset injuri-cta pena, illud committeret. Ergo &c.
Re pondeo negando minorem timor e
nim ex se bonus est tam ex parte obiecti, quam ex parte effectus, dc medii ; ti igitur verus est , dc effcax , qualis debet elle , dubio-procul excludit non tantum externum peccati actum , sed & ipsam peccandi voluntatem ; excludit enim id omne, sine quo ad finem , quem attritus intendit, perveniri non potest : atqui sine actu interno ad finem pervenire non
potest renitens , sed s actum illum excludit , tunc malus est.
Insistunt : Uel timor oritur ex Eliaritate, vel ex cupiditate profluit ; assirmat quippe in multis locis D. Augustinus , milluti esse medium inter utrumque e sed si fluet ex charitate , est timor filialis, si vero ex Cupiditate malus est . Ergo &αE e Re
460쪽
Responda. negando majorem; nam timor ille est a virtute spei , quae nec charitas
est, nec cupiditas: Ad id quod ait Augustinus, illud omne esse a cupiditate quod non fluit ex charitate , distinguo; dc ibi spectit statum agentis qui vel est in gratia , vel non, conredo : & ibi loquitur de principio ipso sermali actionis, nego :Iam vero necesse non est , ut quidquid anit homo, procedat ex motivo aut chaiaritatis, aut concupiscentiae . alias peccator nihil boni posset facere , nec justus aliquid mali , quod tamen falsum est ;certe & spes non est ex charitate , neque a cupiditate , ita pariter trinor , &alia bene multa. Fephcant : Sanctus Augustinus multis in locis affirmat peccare eum qui non amore justitiae , sed timore poenae abstinet a malo; sic enim loquitur Epist. I 4 s. nova editionis : Inaniter viciorem se esseis peccati putat , qui poenae timore nonis peccat, quia etsi foris non impletur nego. h tium malae cupiditatis, ipsa tamen malari cupiditas intus est hostis. Ergo &e. Responatio distinguendo antecedens: Qqi ex timore poenae servi liter servili , abstinet ab externo actu peccati , peccat concedo : qui ex timore simplicitet servili, quo non tantum actus externus petacati , led voluntas ipsa prohibetur, nego antecedens & consequentiam et porro D, Augustinus loquitur de illo timore qui non excludit peccandi voluntatem propter pravam dispositionem timentis, quem quidem timorem mundanum at S. Tho
Persistum: Quod opponitur charitati est abjiciendum. Atqui timor gehennae Opponitur charitati, juxta illud I. Ioan. 3. Tiamor non est in charitate : Sed perfecta chminas foras minis timorem. Ergo . cc. Respondeo negando minorem propter rationem supra laudatam. Λd probationem distinguo : Persecta charitas foras mittit
timorem eo prope modo quo magis persectum excludit minus persectum, concedo : In hoc sensu visio beatifica propellit tum fidem, tum spem, ut concedunt omnes Theologi : seras mittit Iimorem. ut malum sibi contrarium , subdistinsuo
timorem muodanum dc serviliter servi lem, concedo : simpliciteri servilem, nego . Solutio est D. Thomae ibidem art. 6.
his verbis : Dicendum , quod timor
servilis ex amore sui causatur : quia est timor poenae, qui est detrimentum proprii boni . Unde hoc modo timor poenae potest stare cum charitate, se- ut & amor sui. Ejusdem enim rationis est, quod homo cupiat bonum suum , dc quod timeat eo privari. Amor autem sui tripliciter se potest habere ad
charitatem. Uno enita modo contra
riatur charitati, secundum quod aliquis in amore proprii boni finem constituit., . Alio vero modo in charitate includi- , , tur, secundum quod homo se propteris Deum, & in Deo diligit. Tertio mo- do a charitate quidem distinguitur, sed
, , charitati non contrariatur , puta, cum
si aliquis diligit se ipsum secundum ra- tionem proprii boni , ita tamen quod is in hoc proprio bono non constituat fi is nem. Sicut etiam S ad proximum potestis esse aliqua alia specialis dilectio praeterri dilectionem charitatis , quae sundaturis in Deo, dum proximus diligitur rati
δε ne commoditatis, consanguinitatis, vel ,, alicujus alterius conditionis humanae , is quae tamen reseribilis sit ad charita- is tem. Sic ergo & timor poenae incluis ditur uno modo in charitate. Nam seri parari a Deo est quaedam p na , quam is charitas maxime refugit : Unde hocis pertinet . ad timorem castum . Alion Rutem modo contrariatur charitati, seis is cundum quod aliquis refugit poenam is contrariam bono tuo naturali , sicutis principale malum contrarium bono ,
es quod diligitur, ut finis : Et sic timor
,, pinnae non est cum charitate. Alio m
is do timor poenae distinguitur quidem
is secundum substantiam a timore casto Iis quia scilicet homo timet malum poeis nate non ratione separationis a Deo , is sed in quantum eli nocivum propriiri boni , nec tamen in illo .bono constiis .iuitur ejus finis . unde nec illud ἀnais tum formidatur tamquam principaleis malum . Et talis timor poenae potestis este cum charitate. M Videas velim ex S. Xhoma per attritionem de qua praesens quaestio movetur, peccatorem suum ultimum finem non in iuga mali, sed in Deo reponere , dc istum timorem cum charitate consociari , ut ex prosesso hic art. 6. docet Angelus Scholae. SYN-