장음표시 사용
61쪽
DE IMPERIO CN. POMPEI OR. 34 36
disio prosectus est, undequinquagesimo die totam ad imperium populi Romani Ciliciam adiunxit; omnes qui ubique praedones fuerunt, partim capti interfectique sunt, partim unius huiusso impserio ae potestati dediderunt. idem Cretensibus, cum ad 5 eum usque in Pamphyliam legatos deprecatoresque misissent, spem deditionis non ademit obsidesquo imperavit. ita tantum holium, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo
bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn. Pompeius extrema hiemo apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate10 consecit.
Est hase divina atque incredibilis virtus imperatoris: quid γ
navibus profectus erat. l Iuni g. P. 23, II f. t 2 ubique stehi in Hassischer
Verbinduug mit omnis quidquid ceteri. Εs hat distributive, omnibus loris hollelitive Bedeuiung. t 3 fuerunt, WO Ruch erant v. fuerant
Zusammensasssend) Militiir- und Civilge ait, begeichnet hier nur denVolibesitet der Machir se in fidemae potestatem eius permiserunt; ansolchen Hllulangen ist diese Redobesondera rei ch; Z. 8. P. 57, 1. 60, 3 gu 69 Ε. l 5 deprecatore8que koordiniori fur ad deprecandum; eig. und ZWar', Wie Flacc. 100 pr vincia, quae pro huius perieulis legatos laudatoresque misit; vs. linteu gu 69 g. E. t 6 8pem ded. , dala ei ne ded. gustande kOmme,dh. auf Annahme threr Ergebun g, non ademit, Wie Metellus, der dorthampste; 46 m. p. 23 17 ff. mit A. 76; Flor. I 41 adeo saeve in captivos consulebat lus, ut veneno se plerique conficerent, alii deditionem suam ad Pompeium absentem mitterent. lque, atque und bismet len et nachnegativem Salge fithren ein er-giungendes Glied ein und lassensicli ost dureli sondern liber tragen hier s. nur' . t tantum disp., p. 64, 18 L; diut., vetus, Eini. A. 70. t 7 Ionsse lateque, set tener inuingekehrter Folge gu Marcell. 293, sine der hausigen sormel hanen Ραarungen mit Allitteration; vi. p. 54, II s. 65, 1. 35, 3 f. 36, 14. 38,
62쪽
ceterae, quas Paullo ante commemorare coeperam, quantae
atque quam multas suntl non enim bellandi virtus solum in summo ac persecto imperatore quaerenda est, sed multae sunt artes eximiae huius administrae comitesque virtutis. ac primum
quanta innocentia debent esse imperatorest quanta doindε in somnibus rebus temperantial quanta fide, quanta facilitate, quanto ingenio, quanta humanitatet quas breviter qualia sint
in Cn. Pompeio, consideremus: summa enim Omnia glint, Quirites, sed ea magis ex aliorum contentione quam ipsa per sese cognosci atquo intellegi possunt. I 37 Quem enim imperatorem possumus ullo in numero putare, cuius in exercitu centuriatus veneant atque venierint 3 quid
I coeperam, me proposueram 17 r
nir virtutes pin; Hor. o. 3, 3, b hac arte Polluae et vagus Hercules enistia arces attigit i eas; artes malae,
integritas 59. 2 A., im Ongeren SinnGga gu avaritia 37r continentia in re pecuniaria. t 6 temper. , 40 L;
fide, p. 64. 8; facilitas, dis Fiihig-
ea VH. 52 m. D. l 9 coni. I OT Ig 58 si contentio quaedam et comm ratio fiat. 152. Plane. 5Ε.; aliorum: Wenn man andere Feldherra aus
virtutis causa, Polyb. 6 24, 1 ὰρἈστιν-δην. veneant atque venierint: vi.
51 m. Vere. 4 6 132 iniurias nullas Graeci gravius ferunt ae tulerunt. 2, 5 E., 15. sam. 15, 16, 3.
Phil. I 6 20. 3 6 9 qualia et facit et
63쪽
hunc hominem magnum aut amplum de re publica cogitare, qui pecuniam ex aerario depromptam ad bellum administrandum aut propter cupiditatem provincias magistratibus diviserit aut propter avaritiam Romae in quaestu reliquerit 3 vestra ad-5 murmuratio sucit, Quirites, ut agnoscere videamini qui haec fecerint: ego autem nomino neminem; quare irasci mihi nemo poterit, nisi qui ante de se voluerit confiteri. itaque propter hanc avaritiam imperatorum quantas calamitates, quocunque Ventum est, nostri exercitus serant, quis ignorat 3 itinera quae 38 ad per hosce annos in Italia per agros atque oppida civium Romanorum nostri imperatores fecerint, recordamini: tum facilius statuetis, quid apud exteras nationes fieri existimetis. utrum plures arbitramini per hosce annos militum Vestrorum armis hostium urbes an hibernis sociorum civitates esse delet 3 neque
64쪽
enim potpsi exercitum is continere imperator, qui se ipse non continet, neque seVerus esse in iudicando, qui alios in se severos 39 esse iudices non volt. hic miramur hunc hominem tantum e cellero ceteris, cuius legiones hic in Asiam pervenerint, ut non modo manus tanti exercitus sed ne vestigium quidem cuiquam 5 pacato nocuisse dicatur 2 iam vero quem ad modum milites hil,sernent, cotidie sermones ste litterae perseruntur: non modo ut sumptum faciat in militem nemini vis adsertur, sed ne cu
pienti quidem cuiquam permittitur; hiemis enim, non avaritiae
perfugium maiores nostri in sociorum atque amicorum tectis iisi . esse Voluerunt.' Ago voro, ceteris in rebus qua sit temperantia considerata. unde illum tantam celeritatem et tam incredibilem cursum inventum putatis 2 non enim illum eximia vis remigum aut ars
sumptum sacere. l 9 hiemis vor
φ 3 non modo invidiae meae verum etiam ritae periculo subeundae,
gstnger Q. Metellus Pius in Spanien p. 20, 8 . Sall. hist. D. V 29 vgl.
65쪽
DE IMPERIO CN. POMPEI OR. 38 41 63 inaudita quaedam gubemandi aut venti aliqui novi tam celeriter in ultimas terraa pertulerunt, Sed eae res, quae ceteros remorari solent, non retardarunt: non avaritia ab instituto cursu
ad praedam aliquam devocavit, non libido ad Voluptatem, non 5 amoenitas ad delectationem, non nobilitas urbis ad cognitionem, non denique labor ipse ad quietem; postremo signa et tabulas ceteraque Ornamenta Graecorum Oppidorum, quae ceteri tollenda osso arbitrantur, ea sibi ille ne Visenda quidem existimavit. itaque omnes nune in eis locis Cn. Pompeium sicut aliquem 41 10 non ex hac urbe missum sed de caelo delapsum intuentur; nunc denique incipiunt credere, fuisse homines Romanos hac quondam continentia, quod iam nationibus exteris incredibileste salso memoriae proditum videbatur; nunc imperii vostri splendor illis gentibus lucem adferre coepit; nunc intellegunt
15 non Sine causa maiores suos 1 quaedam, p. 48,10; aliqui, nescio qui ohne Rucksi hi auf dis negative Form des Salges, Z. 4; novi noch nichi dagoWesen. l 2. 7 ceteri, gup. 40, 6. t 3 instituto cursu, Wie Hor. arm. 3, 27, 5 rumpat et serpens iter institutum. l 5 amoenitas Wie immor in der klassi schen Prosa vonNaturschdnheis; nob.: 33 A. Vera. 1φ 63oppidum est in millesponto Lampsacum in primis Asiae clarum et nobile. 6 6 40. ad cognitionem, Zur Besichtigung; Plui. Pornp. 27 ἐπειγόμενος τῶ καιρῶ καὶ παραπλέωντας πολεις ωπι σπουδης δμως οὐ
motu mentis ac ratione utatur;
postremo quo modo beatus sit, quomodo aeternus. 3 φ 23. leg. an. 2 6 62.
idem sis te ita viventem intuebuntur, ut quendam eae annalium memoria aut etiam de caelo dis num hominem esse in provinciam
das Charaliteristi sche hervor. Att.10, 8, 2 regnum non modo sp. 62,4 s. R. homini sed ne Persae quidem tolerabile cuiquam . t hae anslati illar
66쪽
M. TULLII CICERONIS gistratus habebamus, servire populo Romano quam imperare
42 Iam vero ita iaciles aditus ad eum privatorum, ita liberae querimoniae de aliorum iniuriis esse dicuntur, ut is, qui digni- 42) tate principibus excessit, facilitate infimis par esse videatur. iam 5 quantum consilio, quantum dicendi gravitate et copia valeat, in quo ipso inest quaedam dignitas imperatoria, Vos, Quirites,
hoc ipso ex loco saepe cognovistis. fidem vero eius quantam inter socios existimari putatis, quam hostes omnes Omnium generum sanctissimam iudicarint γ humanitate iam tanta est, 10 ut difficiis dictu sit, utrum hostes magis virtutem eius pugnantes timuerint an mansuetudinem victi dilexerint. et quisquam
dubitabit, quin huic hoc tantum bellum transmittendum sit,
qui ad omnia nostrae memoriae bella conficienda divino quodam consilio natus esse videat 3 1s42 3 iam vero, 29 Α.; Z. 5 iam, 8 vero, 10 iam auch an 2. Stello. j ita, P. 44 14. l aditus, p. 40, 8. l ἰ berae, non impeditae. l 5 pr. emellit,39 A. t facilitate, P. 60, 6. Plui.
μηδ' ηδιον ὁπουργησπι δεομένιμ. lesse uideatur, Zu 59 Α. t 6 quantum- f hro aus ingenio 36 m.; Zu 51 n. A.) guriich; consilio, prudentia; gu68 n. m. ; dicendi - copia, Plui. ebd. πιθανότης lorov. Brut. 239 maiorem disendi gloriam hiabuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas
ad bellieas laudes ab8tr isset. erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat: actio rero eius habebat et in ce magnum splendorem et in motu gummam dignitatem; unien 62 m. l
aucti'; quod ipsum pertinet ad dignitatem imp.r quaedam diynitas i. Ain Voraug, der einem Feldherm
63 A. p. 62, 13; ebenso illa tam multa tot) u. t.. transmittendum, p. 34, 1 f.; vgi. φ 1Ε., dasur committamus 50, permitti 61. l 14 omnia,28 g. E. 30 L leg. agr. 2 g 23 Cn.
Pompeium unum ea cum iis delagistis ut eum omnibus omnium sentium bellis praeponeretis; nostraemem. , soWctit unser Gedenhen rei chi, Ul. 54. 62 E. Verr. 1, 7, 17 sciebam nonnullos nostra memoria pactionis suspicionem non vitaMe. lbellum eonficere, der stehende Aus-
67쪽
DE IMPERIO ON. POMPEI OR. 41 44
Et quoniam auctoritas quoque in bellis administrandis 15 multum atque in imperio militari valet, perte nemini dubium 43 est quin ea ro idem ille imperator plurimum possit. Vehementer autem pertinere ad bella administranda, quid hostes, quid socii
5 de imperatoribus nostris existiment, quis ignorat, cum sciamus homines in tantis rebus, ut aut contemnant aut metuant, aut oderint aut ament, opinione non minus et fama quam aliqua rations certa commoveri γ quod igitur nomen unquam in orbe terrarum clarius fuit 3 cuius res gestae pares 3 de quo homine 10 vos, id quod maxime facit auctoritatem, tanta et tam praeclara iudicia fecistis 3 an vero ullam usquam esse oram tam dese 44 tam putatis, quo non illius diei fama pereaseris, cum universus populus Romanus reserto foro completisque omnibus templis, ex quibus hic locus conspici potest, unum sibi ad commune 15 omnium gentium bellum Cn. Pompeium imperatorem depoposcit 3 itaque ut plura non dicam neque aliorum exemplis
beaS; nam . . quam vehementer ad
me pertineat perscripsi. l 5 sciamus, 19 m. t 6 in tantis rebus bei Mannom vovi so hoher Stellung; p. 75, 6. l
22; tanta et tam p., Zu P. 69, 6.11 an vero beo det quod n. - 44
clarius fuit; gu p. 56, 7. f esse-de- Sertam, Zu p. 63, 3; Phil. 2 φ 33 qui locus est tam desertus qui illos non adpetere videatur8 l 12 quo,
54 17. t illius diei, der Genehmigungder lex Gabinia, p. 22, 17 f., bestimmidurch cum depoposcit; p. 57,2 vgl. 78, 7. l 13 templis, Me Mil. 2Α. denStuson der um das Forum gelegenen Tempei, der Vesta und des Castoram Palatin, des Saturn u der concordia am clivus Capitolinus: hiemeus, 42 m. Eu 52 E. t 14 commune omnium bellum, s. 35 Ε. Vere. 5 φ 76 piratam hostem acerrimum populi R. seu potius communem hostem gentium nationumque omnium. 4 9 21. oss. 3 g 107 Ε. u. Mil. 78 Ε.; unum . . omnium, Zu Ρ. 67, 3. 34, 2. l15 deposcere, gu 12 Ε. l 16 ut plura non dicam, i. e. ut alia praeteream 24 A. 60ὶ, mit solgendem neque Wie Verr. 3 6 115 ut hoc tempore ea
praetermittam neque eos appellem;
68쪽
M. TULLII CICERONIS confirmem quantum huiusJ auctoritas valeat in bollo, ab eodem
Cn. Pompeio Omnium rerum egregiarum exempla sumantur:
qui quo dis a vobis maritimo bello praepositus est imperator,
tanta repente Vilitas annonae ex summa inopia et caritate rei frumentariae consecuta e8t unius hominis spe ac nomine, quantam Vix ex summa ubertate agrorum diuturna pax efficere
4b potuisset iam accepta in Ponto calamitate ex eo proelio, de quo vos paullo ante inVitus admonui, cum socii pertimuissent, hostium opes animique crevissent, satis firmum praesidium provincia non haberet: amisissetis Asiam, Quirites, nisi ad ipsum iodiserimon olus tomporis divinitus Cn. Pompeium ad eas rρgiones fortuna populi Romani attulisset. huius adventus ot Mithridatem insolita inflatum victoria continuit et Tigranen magnis copiis minitantem Asiae rotardavit. et quisquam dubitabit quid virtute perfecturus sit, qui tantum auctoritate perfecerit 3 aut quum s i5 16ello imp0rio utque exercitu foetoΗ et vectigalia conservatum S46 sit, qui ipso nomine ac rumore defenderit 3 rege vero, illa res
3 qui quo die, nam eo die, quo ille. limp. hat man Ohno Grund nach 63 Ε. getligi; vgl. 27 praeficiendum,49 imperatorem praeficere. l b. marit., p. 52, 13 E. t 4 tanta repente, gup. 49, 7; vilitas, P. 22, 22 L; eae A. inopia temporal, eae s. ubertate hau sal viae in D; res frumentaria Alehendeformel halis Umgehreibung. l 5 statim, continuo consecuta est, ausdem Fusse: holminis 1. 57, 4ὶ zia spe objektiver, gu nomine Possessiver Genetiv; Zu p. 62, 9; Z. 17. p. 40, 1. l7 potuisset, P. 60, 6. 45 7 eae insolgo, gelidrt Zu accepta eat. l de: Vere. 5 g 109 te non praesens filius de liberorum caritate commonebat 8 v. o. t 8 paullo ante, 25 B.; invitus nur ungem, darum ieigo und kurg; Eu p. 42, 6. 36,1.2. 69 5. 70, 6. 68, 6 E. t pertim. , crev., hab.,
crimen eius temporis, gerade Zu demontscheidendon Zeispunkt; ad tem sua non venit Sall. Iug. 70, 6. iudieio tuo, non casu, in ip8um discrimen rerum contulisti tribunatum
10. 76,11. j I 2 fortuna p. R. : etWasverschi eden p. 52, 11 37, 1M; vgl. p. 68, 8. 11 r. 70, 2. l adventus, Z. 15 auctoritate: Z. 17 triti ipse Zu; Zu si 13 A. adventu ipso u. 14 E. j13 insolita, p. 49 13 ff. 36 2T; in latum bteibi bossor im Bildo miteontinuit als das sonsi gut uber-lie serte inflammatum. leg. iam. 2φ 97 quibus illi rebus elati et inflati . . Non continebuntur; vi. p. 40, 2 ff. har. resp. 1 eaesultantem continui, impetum . . compressi. Mur.
69쪽
DE IMPERIO CN. POMPEI OR. 44-46 67 quantam declarat eiusdem hominis apud hostes populi Romani auctoritatem, quod ex locis tam longinquis tamquo divorsis tam brevi tempore omnes huic se uni dediderunti quod a communi
Cretensium legati, cum in eorum insula noster imperator Qxprei si tusque esset, ad cn. Pompeium in ultimas prope terras Venerunt
eique se Omnes Cretensium civitates dedoro velle dixerunt i quid γidem isto Mithridates nonne ad eundem Cn. Pompeium legatum
usque in Hispaniam misit 3 DeumJ quem l Pompeius legatum
semper iudieavitJ ei, quibus erat molestum ad eum potissimum 10 esse missum, speculatorem quam legatum iudicari maluerunt. potestis igitur iam constituere, Quirites, hanc auctoritatem, multis postea rebus gestis magnisque vestris iudiciis amplifi-
46 p. 66, 17 asse vero, 40 A. Cic.
VH. P. 64, 10 u. 59, 4; das Gemeinfame isi das Vertrauen Eu thm. lilla res quod, 3 A. Vgl. 7 A.; Lu20 A. Me. 60 Ε ita. l 1 declarantilla acumen interpretis de div. 1k 39 i. e. demonstrant. t 2 Vgl. p. 64, 8. l longinq., 23 F., Von hier, diversis, von ei nander, gu p. 37, 1 s. 53 1. t 3 omnes uni in rhetori schem Ggs libertreibend; VH. p. 34, 2.2u 56, 2 f. 59, 2 f. 65, 14 f. 6 52 E. f.
haec vobis provincia 14. 27 vgl. 12 tantam vobis imperii gloriam εἰ huius se imperio 35 vgl. 21 alios se reste ;se illum sua G2; nulla ipsi iniuria 14; ea sibi illa 40 Ε. nostri eum
illo rege eontenderunt imperatores 8; vgl. 27 A.; mea me voluntas 1;
hute hoe 42 Ε. vestrum ab illis de eodem iudicium 63; 19 g. E. quidquid est in me studii 69 vgl. et ritatis in me tantum sit 2, WO auch die regelmassige Trennung des gen.
illa macula 7; vos eum restem 11
der Enisprechung halbevi; p. 42, 7. 75, 8 s. 82, 2. 33, 5 s. 90, 2 f. 64,
meinde', vi. res communis stir res
8 Durch quem P. Iegatum semper iudicavit Wird das erste legatum misit Widersinnig und quam testatum Z. 10 ubere ussig; auch isi das Asyndeton aussallig und semper Wunderii ch. ΕΗ miissis Wenigstens flestatu u. in re misit eum qtiem . . maluerunt 8 oder mit Abschwlichian des Gedankens eum quidem, Oderetsi quem heissen. Deshalb sinddio inhalilosen Worte eum und
12. 50, 10. l 12 postea, post bellum
70쪽
M. TULLII CICERONIA catam, quantum apud illos reges, quantum apud exteras nati nes valituram esse existimetis. 47 Holiquum est ut de felicitate, quam praestare de se ipso nemo potest, meminisse et commemorare de altero possumus, sicut aequum est homines de potestate deorum, timide et pauea sdieamus. ego enim sic existimo, Maximo, Marcello, Scipioni, Mario et ceteris magnis imperatoribus non solum propter Virtutem sed etiam propter fortunam saepius imperia mandata atque exercitus esse commissos. fuit enim profecto quibusdam summis viris quaedam ad amplitudinem et ad gloriam et ad 16 res magnas bene gerendas divinitus adiuncta fortuna. do huius autem hominis felicitate, de quo nune Agimus, hac utar moderatione dicendi, non ut in illius potestate fortunam positam esse dicam, sed ut praeterita m seminisse, reliqua sperare videamur, ne aut invisa dis immortalibus oratio nostra aut ingrata 15
men. timide, verecunde, modeste,
Demui; t. et pauca, P. 69, 5. 66, 8. lde re quaae est in potestate d., Z. 13. l6 ego enim sic existimo, esse, 28 A. jMarimo, dem Q. Fabius Cunctator, Marcello, dem M. Claudius, der ralius eroberte, Scip., Mario, S. 60. l7 et ceteris ungeWOhniichis. p. 63 7): das tofgis Glied wird ais gweites don besti ten gegenubergestetit. Εbonso nach 9 Gliodern et ceterarum rerum de Or. 2 g 46. Antib. 1, 474. Madvig. fin. 4, 20, 56 . t 8. 11 fortuna, felicitas, p. 70, 2. Balb. 9; mandata . . esse, p. 65, 2. l 9 fuit, P. 63, 11 u. 45,6; profecto subjektivi ich bin uberieteum. l 10 ad ani pl. - kam mansich durch Zusatet eines Gerundius Wis parandam verdeuilichen, vs. p. 34, 2 s. 81,9 L: Rus sterendas Euerglingen ist ea nitat; et ad, gup. 52 1; divinitus, p. 64, 14. l II de, Zu P. 37, 13; Mm ., P. 65, f; de - Μ.fithri nur huius Rus; 10 m. 62 E. P. 61,
torum memores, EX pr. memori R. lvideamur, Wis lassen gehen, Wir
sed ut omittam communem cauSam, veniamus ad nostram. oss.1 φ76V. m. l15 ne aut . . aut anstati des hochst Sel tenen neve . . neve. Da gegeti Wird ut neve . neve sister gebrauchi; oss. 1