장음표시 사용
531쪽
APOLOGI A. et sest diligibile propter se , Ut virtus , sanitas, l
irtus enim potest amari de appeti propter se. Potest insuper homo secundum di stamen rectae , rationis honorare parentes, diligere castitatem, paupertatε,abstinentiast huiusmodi,virtutis . more alia enim opera dictitur moraliter bona. impe Geta tamen,quia non ordinantur ad viti
nium finem.Aliud est opus morale perfectus opus moet est opus a voluntate libere electum secundu rate perfedietamen rectae rationis,ordinatum imprimis in elum. Deum,tanquam in ultimum finem, Ac hoc qui dem modo opera Coinelii Centurionis fuerunt persecte moraliter bona,qm placuerui deo,exu thus etiam meruit illuminari.Non erant aut meritoria.quonia side,& gratia glatum faciente care hant. Aliuo est bonum meritorium eloquendo opus me de merito vitae aeternae & est opus a voIuntate ritorium. libere electu , et a deo ad proemium beatificum acceptato,& hoc honu ante requirit gratiam gra , . tum facientε,tanqua praecipuu sui principiu Sc. 'Secundo cons erandum est,quod hoc nomε gratia,tria significat,secundum quod est triplex
eius derivatio Aliquando enim derivatur a grate adverbio recompensantis,. vel recognoscentis,
et sic gratia est qua amicitiarum,et officiorum alterius memoria,et remunerandi voluntas habe
tur, Sic dicere consuevimus habeo tibi gratias P i rheneficio sit scepto,cuius oppositum est ingratitudo ,sed de illa non sumus dicturi in praesenti, Interdum hoc nomen gratia derivatur a gratis rimatia
ad uel bio donandi, quod significat donum sine gratia da
merito,immo liberaliter datum.&hoc modo gra tiatia est donum gratis datum sine meri tisaccipieri ais, vade gratiosi dicuntur principes , et ara
532쪽
De gra tia gratu faciente Quidgratia gratis
mates,et maxime omnium deus, qui omnibus. dat affluenter,et nemini impropera de qua gratia loquitur apostolus . Gratia dei sum id quod sum,et haec diuiditur in gratiam increatam , et creatam Gr tia. n. increata est spiritus sanctus. qui datur creaturae rationali ad eius sanctifica,tionem,iuxta illud apostoli. Charitas dei dissilis est in cordibus nostris per spiritum sanctum,udatus est nobis. Item per gratiam .i. gratiosam. dei voluntatem credimus saluari . Gratia vero. creata est quaelibes res pratis adeo dat securiodum illud apostoli. Quid habes quod fili eo pisti a deo. Et hoc idem Igcobus testatur dicens. Omne datum optimum, et omne donum perfectu desursum est procedens a patre suminum vnon potest homo accipere quicquam nisi fuerit ei datu de coelo ex secundum hanc grati m dies mus homines facios ingeniosos,diuites, et p'terites.De hac quoque graiia gratis data , loquitur apostolus,cum dicit, Diuisiones gratiarum sunt sermo sapientiae,fides,sermo scietiae, gratia sanitatum,operatio, irtutu,prophetia,genera linguarum interpretatio sermonum is c. Haec omnia o
perat unus,et ide spus diuidens singulis, prout vult. Et haec de gratia gratis data satis sint dicta
contra eos,qui impudenter eam negant.
Aliquado etia d riuatur gratia a gratulor quest cogaudeo,et sic gratia est qua alius est gratus deo,Vnde gra est donu suon turaliter a solo deo rationali creaturae,infusum, quo ipsa reddie grata deo et accepta ad Vitam aeterna beati8ce possideda. Differunt.n.gratia aeratis data, et gra tia gratum faciens. uonia gratia gratis data est donum lupematuraliter alicui ad utilitatem sui,
533쪽
APOLOGI A. assi' vel aliorum,tamen per illam non est larmaliter
gratus deo, quia etiam datur peccatoribus cum
videmus illos abondare diuitiis,honoribus , Sedoctrinis,unde Christus in euangelio ait. Deus Mat.ς solem suum oriri facit super bonos,& malos se pluit super iustos,& iniustos. Gratia Vero gratia Quid grafaciens est qualitas quaeda spiritualis forma tia gratuanimae a deo infusa, qua anima formaliter red. iaciens ditur deo grata,& chara,& haec datur solummodo bonis,Et haec gratia gratu faciens diuiditur Gratia
in gratiam operantem,Sc cooperatem,quae qui- operamdem diuisio non est in mebra distincta, sed est & coopeunum Se idem diuersimode consideratum.i.in ranaordine ad diuersos esse stus. Sed.ri. duo principales esse His gratiae,unus est gratificare naturam. Ed liberare eam a miseria,&a culpa. Q uoniam sicut pulchritudo corporis reddit totum corpus
humanum pulchrum,Sc amabile, ita haec gratia est decor animae faciens illam deo acceptam scde iniusta iusta, scde inimica amicam,& chara. quae etiam infunditur infantibus in baptismate. Merito igitur vocatur gratia operans , Se fides infusa. Secudus effectus gratiae est inclinare operationes,& conducere eas in finem ultimum. Inclinat igitur haee grat a, 3d ordinat voluntatem hominis ad elicieda opera sua principaliter propter deum,tanquam finem super omnia dilectu, S p hoc facit opera hominis meritoria,isc digna πterno semio. 4uantu ergo ad primu effectum dicitur gratia operas,vel pueniens, quia praeuenit voluntatem eam praeparado,Vt iusta, ac deo accepta efficiatur. Quantum vero ad secundum effectum dicitur gratia coopera vel subsequens Pro quanto adiuuat voluntatem inclinado eam
534쪽
ad opera meritoria perficienda. De prima gratia praeueniente loquitur Pro pheta. Misericordia eius praeueniet me,Per hanc enim incitantur homines ad bene operandum, praeuenix quippe haec gratia,Vt salvemur,& glo rigcemur . Secunda autem Vt perficiatur opuR salutis. Quamobrem ecclesia orat dicens, Tua . . nos quaesumus domine gratia semper praeueniat Se sequatur,ac bonis opexibus iugiter praestet esse intentos.
3. Consi, Tertio Vero con*derandum est, Φ propter delatio ignorantiam huius diuisionis gratia in gratiam gratis datam, de in gratiam gratum facientem. quam plures committuntur aequivocationis, seqd peius est multi errat,cum . n dicimus gratia puenit liberuarbitrium,disponit voluntatem ad , hene operandum,pcedit poenitentiam, sine gratia nequit homo facere,quod in se est,cessare ab actu peccati,sine gratia homo aliquid boni etiaex genere operari minime potest, Se huiusmodire tandem conclusionis sine dei gratia nihil operari contigit, See. Distinguedum est de gratia. St. n. de gratia gratu facicte intelligere volumus, hoc minime verum est. Nam si gratia gratum facies praecederet bonam hominis Voluntatem, seu liberum arbitrium , contritionem Se poeni tentiam,ac cordis dispositionem,multa sequerentur in conuenientia.
Tria in . Primum,q, homo simul esset in gratia, & in
conuenie peccato, est impossibile,cli gratia repugnet pectia cato.de econuerψ, Secudu q, homo esset in gra
tia,seu gratus deo,antequam conuerteretur.Ter/tiu,q, esset iustus antequa iustificaretur, haec.n.
inconuenientia recte intelligentem non lat ti
535쪽
SI autem per gratiam intelligamus,gratiam gra , iis datam,qua deus omnibus assistit operatur Φ : omnia in omnibus,speciali aute modo in homi sine delnibus veru profecto loquimur. uonia sine hu gratia niiusmodi gratia non valet homo ifacere quod in iiii fieri se est neΦ ad gratia gratu iacientem se dispone potest te,nec cessare ab ac tu peccatio sic tandem lio, minem aliquid operari sine huiusmodi gratia
gratis data minime posse, gratiamque necessa xiam esse,quinimmo oportere praeuenire liber arbitrii operatione,constanter, Sc vere latemur, Talis aute gratia gratis data,quae semper praeuemit liberu arbitrium in opere suo duplex a si gnari solet.Vna uniuersalis, st dicitur generalis dei Gra vn influxus,vel uniuersalis dei influentia,qua mo. uersalis
uel omnes creaturas ad operandum,quibus etiacooperatur, Alia specialis gratia, quae specialis Gratia dei influentia merito appellatur,seu speciale dei specialis auxilium,quo specialiter mouet homines ad he. Specialis ne operandum ,in quibus etiam operatur velle, dei influcte perficere . Puto tame semper salua veritate entia. huiusmodi diuisione gratiae gratis datae in Hii uersalem,& speciale,non esse diuisionem in meὰ Genera
Bra distincta,sed sit una Se eadem diuersimode lis&s
considerata.Nam eadem gratia,qua deus opera. lis influεtur omnia in omnibus, & cooperatur omnibus tia dei nocreaturis,sic considerata respectu omnium crea. disserunt curarum dicitur generalis de influentia , consi. realiter derata autem prour speciali modo mouet om . oes homines ad operandum,sine qua etiam nullus homo potest operari,iuxta illud Christi di astu. Sine me nihil potestatis operari, dicitur specialis dei influentia , seu speciale dei auxilium, specialissimum autem prout operatur in electis,
536쪽
Unde diuus Thomas prima secundae. q. I9.VI tra habitu gratiae infulana ponebat etiam aliud auxilium diuinu non speciale,sed generale, quo quaelibet creatura indiget ad operandum tan quam a primo motore,sed an illud auxilium primi motoris speciali ratione homini impensum sit aliud ab influentia, Se cooperatione dei generali,qua assistis omnia agenti, ipsum mouendo, an sit idem non determinat,ut in corpore quaein stionis, Sustineri igitur facile potest,q, una Seeadem gratia gratis data dicatur generale, Scspeciale dei auxilium . Generale.n. prout como municatur omni creaturae . Speciale Vero prout speciali modo communicatur creaturae rationaoli , tam existenti in gratia , quam non existenti.
Et sic constat, ν sine dei gratia nihil fieri potest
in mundo. Ex quibus omnibus liquet ,-interdum videntur doctores inuicem dissidere, Se revera non dissidenr. Quarto con derandum est,q, fuit error Pellaeit,qui negabat gratiae gratum facientis necessitatem,et libero arbitrio attribuit gratia. & violam aeternam merendi facultatem, δc sic omnes haeretici Pellagiani a Pellagio dieii, dixerunt liberum arbitrium solii m per se sufficere homini ad omnia bona operanda , stante sola generali influentia dei. Lutherus autem fecit ad instar ita liu ,qui cecidit in Scillam, piens euitare Charybdim, quoniam Pellagianorum errorem eua dere volens, cecidit in peiorem Manichaeorum haeresim , qui negarunt liberum arbitrium ad
opus bonum active concurrere immo Lutherus
Manichaeis peior penitus adimit, quia nihil at tribuit libero arbitrio, sed omnia diuinae grauata
537쪽
De qua autem gratia loquatur, Catho IIcos Ia.
tet,credendum est tamen gratiae gratum facienti ipsum omnia attribuere, cui caeteri Luthera ni adherent, Vera
Alii vero doctores, ut diuus Τlaomas, Sco' Atus, Sanetus Bonaventura , Ioannes Bachonus carmelita Michael nononiensis, de caeteri aliis, quibus ego assentio,omnino deuiat ab his oppositis opicitonibus.L Pellagianotu Sc Manichaeorum cum quibus iacit Lutherani aliqua n.attrio buunt libero arbitrio, nonnulla vero gratiae gratum iacienti,simul Sc libero arbitrio Dicunt nam ,q, quilibet homo adultus in puris naturalibus existens per suum liberum arbitrium,sine gratia gratum faciente,stante sola generali inquentia,quae est prima grptia gratis data, speciali modo homini assistens operari potest opera moraliter bona,etiam peccatum mortale nouum ca uere,cessando a perseuerantia voluptate pec,' candi tentationibus resistere,eia non consentiendo,velle in omnibus obedire deo, Sc tandem facere, in se est,& sic se disponere ad gratiae susceptione, propter qd' a Manichaeis , sc Lutheranis dissentiunt, Dicunt deinde homine sine gratia gratu faciente non posse a peccato resurgere. honu meritorium operari,diuina obseruare mandata meritorie.i secundu legislatoris det intentionem,nec Vitam mereri aeternam sine gratia gratum faciente minime posse auae omnia diuinae gratiae gratum facieti pariter, sc libero arbitrio merito attribuunt, ex quibus ab errore Pellagianorum deutant,qni negabant huiusmodi gratiae gratu facientis necessitate.Nos autem ipsam esse necessaria constanter affirmamus. No sumus er
538쪽
go noui Pellagia .ut recentiores haeretis,es,lla Ratio terories impie autumat 5 c. His ergo con deratis,sic probatu i conclusio.Ingdeles existentes puris naturalibus,stante sola generali influentirides,qua deus mouet omniasspeciali modo hom
. nibus assistit, poterant parentes honorare,indi,
i gentibus subuenire,pro patria foriter, Se consta. ter Pugnare,& multa alia efficere, iuxta iuditici rectae rationis,in ubus nullus diceret eos pecca
re, sed bene. & laudabiliter operari . igitur Scc. Assumptum pater,quoniam de infidelibus multa legimus laudabilia, praedicamus nanio Bruti fidelitatem , Marci Reguli constantiam , Mutii, Pytagorae paupertatem, Ualerii Publicolae contionentiam. Euripidis abstinentiam, Tullii castita. rem . Taletis milesii contemplationem, Socratis patientiam, Platonis sapientiam. Oratii religio nem,& aliorum philosophorum quamplurimos morales actus legimus fecisse,de docuisse,operati sunt ergo illi multa opera de bonorum genere
munita omnibus circunstatiis requisitis ad moralem bonitatem,Sc licet non essent ordinata ita deum,tanquam in ultimum finem, erant tamen opara secundum dictamen rectae rationis operata,& per consequens moraliter bona, ut osteriosum est supra,ergo non omnia opera infidelium sunt peccata moralia.Et si dicas nego opera uolorum infidelium superius memorata fuisse moraliter bona, immo nec aliquo modo bona,sed mala Se mortalia peccata cotra sic insto. Duoruoppositorusi una est falsum,reliquu est Verum. Et si unum est malum natura,reliquum est boovum natura,sed n5 subuenire indipetibus maluest suapte natura,ergo eis eleemosynam elargiri
539쪽
honum est sua propri a natura . Item non hono . rare parentes malum est ergo eos honorare bo enum est. Item esse infidelem, inconstantem, malum est natura, igitur vii fidelitate, constantia. continentia, est bonum natura , quoniam repugnat malo in se, ergo opera illorum infidelium supradicta fuerunt aliquo modo bona,& per cci
sequens non erant peccata mortalia . Item confirmatur, quodlibet peccatum mortale ordinat hominem ad poenam aeterna m, sed dare eleemo synam, Honorare parentes, Seruare castitatem,
Modestiam Diligere iustitiam, Constanter pro patria pugnare,& huiusmodi, non ordinant hominem etiam infidelem ad poenam aeternam,Vt
clare liquet, quoniam infidelis per suam infideli 'tatem damnatur,non alit per talia hona opera. vis n.diceret hominem per castitatem, mode
stiam,iustitiam,damnati.Non igitur omnia in fidelium opera sunt peccata niorialia, Secundo ,si omnia opera illa supra comemo a Madorata ingdeliu essent peccata mortalia , cotradicerent legi dei. uonia omne peccatu est dictu vel factu,vel cocupitu cotta lege deic teste Auguo 'Nulli asit legi talia opera cotradicunt, ergo nori
sunt pacta mortalia. Dε cofirmatur a illud Hieronymi in Epistola ad Demetriade virginem. Congr
uod.m,multos philosophoru,& audiuimus matur legimus, sc ipsos vidimus castos patietes, liberales, modestos,abstinetes , henignos,amatores iustitiae,nominus qua sapietiae,Vnde qso homini Jhus alienis adeo ista,quae deo placet Vnde haec illis bona nisi de naturae bono. Si ergo opera illorum infideliu deo placent, sunt Ui bona ex natura sua,quomodo sunt peccata mortalia.
540쪽
Tertio Cornelius Cetur o,qui fide erga Christum carebat sine gratia gratum faciete, erat vir religiosus,ac thnens Deum cum omni domo sua faeiens eleemosynas multas plebi Sc deprechas Deum semper,huius ergo opera non poterant dici bona meritoria,cum careret fide, Erat quippe getatis,pariterin carebat charitate erga Christuquem nondum nouerat, attamen dixit ei Angelus. Orationes tuae,et eleemosynae tuae ascenderunt in memoria in cospectu Dei. Igitur Comelius Centurio operabatur opera perfecte morat ter bona , ideo non peccabat, quinimmo ex illis meruit a Deo illuminari. Quarto obstetrices aegyptiorum Auae timentes Deum,ut legitur en Exo. Seruabant pueros Erebi eorum,contra praeceptum Pharaonis,& ibidem dicitur. Bene ergo fecit Deus obstetricib. Et itertiin,quia timuerunt obstetrices Deu,aedificauit illis domos. Non praemia autem illis dominus condonasset,nisi actus ille fuisset praemia dignus,ergo non fuit vitiosus.& malus. Quinto,si omnia opera inqdelium essent peccata mortalia, sequeretur Φ nullus infidelis posset facere qd in se est,neque ad agnitionem fidei Peruenire,nec poenitentiam agere,nee se disponere ad gratiae gratum facientis susceptio nem,starite sola generali influentia Des. hoe autem est salsum,3c inconueniens,igitur.
Et si dicas nego illud esse falsum Se inconueniens, quoniam flante sola generali inquentia dei sine speciali auxilio Dei,nullust potest acere quia in se est. Respondeo quod hoc nihil est dicere, quoniaVna, Ac eadem gratia gratis data,ratione omiua