장음표시 사용
171쪽
& ultra, & citra singulas Creaturas; opponuntur tamen quo ad persectionem , quia ex terminis repugnat in subjecto . quod notia est simpliciter infinite persectum , esse partem persectionis subjecti allus, ct simul esse magis perfectum, quam illud adaequale
o. Adverte 3. Clim detur distantia quo ad persectionem, vim. que intellectivam inter Angelum , & Hominum ; sed non detur distantia infinita , quia scriptum est ri Minuisti eum pacu minus ab . Angelis; inde est, quod sunt possibiles species rationalium magis persectae, quam humana . & minilis persectae, quam Angelica in .sma, quibus speciebus potuit Deus replere , si volui siet, Othes
Caele stes, ne immensae illae regiones habitatoribus essent vacuae . ut modb sunt. Itaque homo est per essenti a m suam discursivus , &rationalis ut duo v. g. Angelus ut sex. Cur non est possibilis speis ei es Creaturarum radicaliter, & essentialiter intellectivarum . ut tria, & alia radicaliter intellectivarum , ut quatuor , quae essent sane magis persectae , quam homo, sed non assequerentur perseoctionem Angelicam . Similiter deors lim . Homo excedit per se octissimam bestiarum , quas novimus v. g. Elephantum ς sed nor excedit simpliciter infinith; cur non erit possibilis species rationalium , quae sint radicaliter, & essentialiter minilis discut suae. Rintellectivae, quam homo. & alia species miniis intellectiva. &alia aded imperfecta quo ad rationalitatem , vel quo ad alia attributa , ut jam sit proxima Elephanti Clinaque similiter philosophari
oporteat de omnibus aliis speciebus , concluditur, nullam esse Creaturarum, quae non excedat aliam, unde non erit possibilis species omnium minima , ct quae non eX cedatur ah alia, unde non erit possibilis omnium maxima .
r. Imb inrer species ipsis Angelicas datur haec inaequalitas ;tum quia ex probatis historiis novimus, unos Magos non posse destruere opera aliorum r Ergo quia scelerati illi Angcli, qui amiserunt Patriam , sed non naturales dotes ) cui biis addicti sunt uni, miniis potentes sunt, quam illi, quibus addicti sunt alii magi. Tum quia ex Zacharia . scimus, unum Angelum iis sisse alium revelare quoddam secretum huic Prophetae : Curre loquere ad puerum isam . dicens, Ge. Quod si inter Angelos de facto creatos pri mus chorus primae Hierarchiae est omnium minimus, & Seraphica species est omnium maxima et hoc non tollit possibiles esse
Angelos alios imperfectiores illis, S persectiores his. Non enim
172쪽
ne Creatura omnium maxima, deI minimα I 3
circo in scribenda est diuina Omnipotentia terminis parvi notio di-λ τSUS , aut margine praesentis providentiae, quasi non posti Deus Plus facere, quam secit.
De tantinui Compositione , ubi satur Quaesis-nii , ta explicatio terminorum
X re, quae humanum superat captum ob suam am. plitudinem, transiimus ad rem . quae humanum etiam superat captum ob suam parvitatem . Ex
multitudine infinita ad puncta indi uisibilia physi. ch . AEgr admodum appraehendimus illa. quae numquam experti sumus, imb& contraria prorsus sunt eis, quorum assueti sumus ah infantia : climque ab hac non nisi multitudines finitas, partesque amplius, ct amplius di visibiles experti simus. hac de causa haeret intellectus tamquam in regione sibi penitus ignota quando speculatur, aut rem infinitam, aut corpus indivisibile . Sed oportet, quod pergat. 3.. In hoc dissert Contiguum , Continuo; quod Contiguulfi est res illa . quae occupat locum immediatum , ct proximum , sal.
tem moraliter, loco occupato per aliam rem, sine unione tamen intrinseca cum illa : sie in longa serie, seu ordine militum , uni dicuntur eontigui aliis. quia immediath post unos succedunt alii, absque unione tamen intrinseca eorumdem . Continuum autem estres corporea resultans ex partibus invicem physice intrinsech unitis, non quidem instar materiae, ae formae, sed instar partium integra lium . Sicut Brachium unitur humero , manus brachio, digiti manui, &c. Continuum est triplex juxta trinam dimensione triseorporis . nimirum longitudinem. latitudinem . ct prosunditatem . Continuum longitudinem veralis vocatur Linea v. g. quando multa punm eorporis invicem uniuntur intrinsece verslis longitudinem solam. Continuum versus latitudinem vocatur sopem sciti v. g. quando multae lineae uniuntur intrinseeh vers is latitudinem , seu latera . Continuum profunditatem versus vocatur sim pliciter Corpus v. g. quando multae superficies uniuntur intrinseceua a supra alteras. Vade corpus coalescit ex multis superficiebus. Super.
173쪽
Super fietes ex multis lineis , s quia ii non esset extensio , nIsi veriss lis latitudinem . hoc non vocaretur latitudo, sed longitudo , liis ne a relultat ex multis punctis ς Unde de primo ad ultimum omne corpus v. g. hqe charta constat multis piansiis. Et en disse ultatem. quae multis ah hinc saeculis torsit ingenia humana r utrum scilicet puncta , seu partes, seu res. quibus constat haec quantitas, &S quaevis alia, sint radisuὸ finitae, an infinitar Idest, an puncta
illa, sive particulae . quibus constat una sestuca, unus digitus, unus capillus . una arbor &e. sint p sice divisibiles in infinitum . ita ut si Deus in eternum divideret hanc chartam numquam perveniret ad particulam. quam non posset amplius, & amplius dividere posλὰ in entitatulas distinctas λ An potitis sint finite divisibiles ;ita ut si Deus divideret p sitia hanc chartam . deveniret demum ad particulam. seu punctum indivisibile pΘφὸ . quod nec divina potentia posset physice dividi in alias duas particulas Putat vulgustamquam rem omnino e X ploratam Zenonem , ae Aristotelem sibi Iertii r- contra dixisse hac super re ἔ sed, ut meritb notat Pater I aqui eido . orati s de idem docere videntur ambo.
Ti. Iρ Nota primo. Ouaestio non est de divisibilitate mentali, & φ ' 'i' logiea stante in eo , quod mens nostra consideret in qua vis minim particula unum praedicatum, quod sit simile alii, ct praedicatum alterum, quod sit dissimile i & rursus in unoquoque ex his consideret alia duo , per quorum unum sit simile alii praedicatum illud dilectum, & per alterum sit dissimile : & rursus in unoquoque ex his duobus consideret alia duo. & sie in infinitum . Non est, inquam , quaestio de his inanibus reflexionibus mentalibus , & pura togicis, & quae inuiter fieri possunt in Anima rationali, quae
plMe est indivisibilis: sed est quaestio de realitate . &dere physi.
ca r an scilicet ver ἡ parte rei sint partes, sive duae res realiter distinctae in unaquaque particula hujus chartae quidquid sit de logicis reflexionibus, j an potius componatur haec charta ex punctis, seu partibus tam impartibilibus, seu indivisibilibus, qu1m est Anima rationalis Rursus neque quaestionem instituere volo de divisi-hilitate, aut indivisibilitate mathematica . quae in ordine ad hoc coincidere solet cum logi ea, ut hen δ advertit idem Author, ubi nuper numero a Ia. nec de multiplicabilitate infinita . aut fini ta ccim hi nationum . quae fieri possunt mente. vel etiam physicὶ per Deum . in quibus combinationibus saepissimd repetentur eaedem Prorsus partes,qualem repetitionem experimur in aliis combinatio-
174쪽
nibus , Sc quae repetitiones . ac combinationes non augent numerum partium specificati vh sumptarum . s. Non est quaestio de his exercitiis mentis ς affatim namque
harum rerum circa Continuum prout est objectum Mathematicae . . .
invenies apud Iaquierdo jam citatum . Nec demum de divisibilita ωιι ηινὸν te. aut indivisibilitate physica idest instrumento phy sico facienda , tuor. 147. puta cultello, aut forcipe; sed est praecise de di visibilitate eoincidente cum reali physica distinctione coram Deo; ita ut in quacumque minutissima particula hujus chartae videat Deus alias, &alias sine sine realiter distinctas, quamvis hinc sequatur , illas divinitus saltem e ise phsPὸ divisibiles, ae separabiles quo ad locum,
& quo ad existentiam ς siquidem nullam habebunt inter se meta in physicam connexionem . Et sic obiter rescinditur quaestio de voce , ad quam detorquent aliqui gravem dissicultatem praesentem , Mentes quidem cum Aristotele in Continuo non dari partes infinitas actu, sed potentia: addentes tamen , non dari lineam , superficiem, aut puncta . Quidquid sit de injusto repudio harum vocum, quaeinritur et In qua vis minima festuca , in quovis capillo, in quovis digito manus sunt ne infinitae entitates physich distinctae , ae divinitus saltem physich divisibiles unae versiis longitudinem unitae, aliae verssis latitudinem , aliae versiis prosunditatem, sive dicantur proportionales . sive aliquotae . sive vocentur puncta , sive partes actu, sive partes potentia, sive linea , sive su perficies λ Nos utemur illis vocibus , quia sunt quibus utuntur alii Philosophi in
76. Nota a Q. In Continuo dantur duo genera rcrum. Unae
sunt partes illae divisibiles, aut indi uisibiles , quae invicem uniun tur , sive longitudinem vers lis, ut sotment lineam , sive latitudinem veralis Sc. Alterae sunt uniones ipsae, sive puncta indivisibilia , ut probat Igquierdo, nectentia unam particulam cum alia ς PHaupe has autem uniones distingui realiter a partibus , quae uniuntur . 'μ probatur ratione illa generali, qua probari solet, unionem corporis , S animae esse entitatem distinctam realiter ab utroque . Nimitum posse Deum decernere, quod punctum A. & punctum Rexistant simul in eodem tempore, & simul in eodem loco, ita ut Penetrentur inter se; Et tamen non velle, sed positive nolle, quod Physice uniantur : quandoquidem non sunt idem existere simul sim v ltate temporis . ac loci, & physeὲ invicem uniri ἔ elim Deus
175쪽
vis Creatura , quin ei physice uniatur : ergo Deum velle , illas duas particulas esse physich unitas inter se aliquid aliud importae ultra illas duas , ct ipsarum simultatem temporalem , & localem; Impossibile namque est , quod non sit res. sve denominatio, sive effectus formalis , sive totum , quando omnia penitus existunt conis stitutiva illius , nullo penitus excepto. Illud igitur aliud vocamus unionem physicam , cujus quid ditas, & essentia stat in eo. quod unam particulam nectat cum alicra . sicut quid ditas albedinis stat in eo . quod subjectum capax , cui inhaeret, reddat album . 7. Hae autem uniones, sive puncta unitiva sunt primh. Indi visi. hilia plasice ς quia si constarent particulis realiter distinctis , una. quaeque ex illis , vel constaret etiam particulis distinctis . S se abi. remus in infinitum : vel non constaret; sed esset entitative indiuiiss bilis 3 S sie satilis esset fateri hoc de unione illa , quam indivisibi. Iem esse negas. 20. Se ipsis immediate sine superaddita uniuncula uniuntur particulis continuis ; quia cum hae uniones . nec divinitus possint existere , quin uniantur punctis illis , non subsistit hieratio nuper data probandi ergo unionem superadditam punctis Continui. Et insuper quia omnis ratio sormalis proxima , absoluota', & immediata constitutiva alicujus denominationis per se immediat ὀ lubit similem denominationem , quando alias capax est i l. Iam subeundi; sic praesentia per se immediath sine alia superaddita est praesens. Sic duratio sine reflexa actione nascitur a causa sua . Albedo autem v. g. non est per se immediath alba . quia non est capax subeundi hane denominationem Album . clim non sit subjectum connaturale, in quo recipiatur albedo . ct idem de aliis formis absolutis accidentalibus. Quando enim datur intensio albedinis coeunt san multi gradus illius in eadem parte subjecti; ast non recipiuntur uni in aliis, imb neque uniuntur immediate inter se , sed mediatὶ dumtaxat, quatenus uniuntur . S recipi uotur in eadem parte subjecti. At puncta illa unitiva sunt ratio formalis. &proxima, absoluta, ct immediata uniendi; & ex alia parte sunt capacia, ut ipsa uniantur: ergo per se immediath uniuntur sine
8. 30. Verosi milius videtur, sed non omninb certum, haec in. divisibilia puncta unitiva esse in eodem pundio loci, in quo est aut particula A. aut particula B hujus chartae v. g. etenim puncta unitiva, quibus constat Continuum , non sunt sicut chorda , serrum ,
aut quid simile, quo extriniec ligari, & uniri solent virga: .. snam
176쪽
s nam chorda, ct serrum sunt substintiae completae, & eonsequenter per se state pollunt, sed sunt entitates modales ex natura sua receptae in aliquo subjecto , quandoquidem non producuntur per creationem : sed omne suapte natura receptum in alio tamquam in subjecto. est in eodem loco , in quo est illud , ac cum illo penetratur . habens eamdem , non verti diversam quantitatem , quam ha het illud , ut constat inductione : ergo cum non appareat subje- mim commodius ad recipiendum punctum unitivum particulae A , & Γ . quam alterutra; dicendum videtur , quod in alterutra recipitur: ergo est in loco eodem , in quo est alterutra : sed non ici loco, in quo sunt ambae; quia alias punditum illud unitivum esset in duplici puncto loci quod sine dissicultate voluntarie admissa non dicetur siquidem ambae illae particulae occupant duas particulas loci: ergo punctum illud unitivum est in puncto loci, quod occupat particula A, aut particula H. Tunc sic: vel combinatio causarum naturalium essicientium illud Continuum talis est, ut determinath poscat producere illam unionem in una particula potitis . quam in alia ; Vel non Si primum ς en rationem , cur PO, illis punctum illud unitivum est in loco particulae A v. g. quam
B; nimirum propter istam combinationem causarum naturalium.
Si secunddin Deus utpote causa prima universalis, & cujus est determinare causas secundas quoad individuum, determinat, &scit illam particulam , in qua potitis parte, quam in altera recipitur illud punctum unitivum ambarum ς sicut solus Deus determinat, quod ignis A v. g. producat potitis ignem B . quam ignem C. quem etiam producere poterat hic , & nunc e quamvis autem punctum illud unitivum recipiatur in sola particula A; unit nihilominus particulam B cum A quia non est de ratione unionis physicὶ recipi in omni eo 4 cujus est unio. Sic hypostatica unio non recipitur in Verbo , quamvis sit unio Vethir sic unio corporis , &animae spiritualis dicit ut a nonnullis recipi in solo corpore . 79. Nota 30. unumquodque punctum indi visibile lineae exceptis primo, & ultimo habet duas uniones indivisibiles unam a notrorsum , qua unitur puncto C, & alteram retrorsum . qua unitur puncto A ; quod si haec linea simul cum aliis utrimque sol met perficiem , habebit duas alias indi visibiles uniones unam dextrorsum , qua unitur puncto sibi respondenti in linea dextra . alteram sinistrarum , qua uii: tur puncto sibi respondente in linea sinistia . Si demum cum aliis luperficiebus inferioribus, ct superioribus con
177쪽
si tua teorpus sive profunditatem; hahebit duas alias unJones indiώvisibiles i Unam sursunt, qua uniatur puncto superficiei superioris: alteram deorsum . qua uniatur puncto sibi respondenti in linea sibi respondente superficiei in serioris . Unde clim hactenus non sit deis ted tum Continuum ullum , quod sit vel pura linea; squidem nec .est inventa ars, neque instrumentum ad practiee secandam hane chartam v. g. per pundia indivisibilia nullam penitus habentia latiis tudinem ; Misit pura superficier, qaia nec artem . nec Instrumenis tum habemus ad scindendum hane chartam per puncta indivisibilia ut nulla prorsus supersit crassities . sive profunditas , quam inuis esset possibile , has duas scissiones posse fieri per Angelum . aut saltem per Deum in omnibus, ct singulis Corporibus, quae habemus prae manibus ;8o. Inde est, quod omne Continuum , cuius habemus experientiam , est corpus trinam illam habens dimensionem , nempe longitudinem , latitudinem, ac profunditatem , ct consequenter in omni Continuo hactenus noto contingit, quod omnes, ac singulae particulae illius , exceptis finalibus , ct extremis . habent sex uniones indivisibiles cum sex aliis punctis sibi respondentibus et antrorsum scilicet. retrorsum , dextrorsum . sinistrorsum . sursum , ct deorsum , t & non plura , si particulae illae suetint indivisibiles :quia punctum indivisibile non est capax figurae angularis, vel allus
quas omnes minutias licὁt nos valde impersem . atque per obscurum discursum confuse cognoscamus: Angeli veri comprehendentes has res naturales, ct multo magis Deus, intuemur, discerinunt mente , & sciunt, ubi datur distinctio realis, ubi non datur, ubi datur separabilitas realis , ubi non datur , nec dari potest . Verumtamen quando audis dextrorsum . sinistrorsum &α ne intelligas haec quoad illa puncta physicὶ indivisibilia , quia ut talia non habeat unam partem quae lit dextra, aliam . quae sit finistra &e. sed intellige quoad plagas di versas Mundi, quas idem punctum re spicit, aut respicere potest : sieut loquentes de anima rationali, quM sane est physicὲ indivisibilis, utimur his eisdem adverbiis dex-rrorsum, finis Uum . erc. alludentes ad diversas partes mundi, non verb animae ipsius . 8 I. Nota V.Doctores plerique deelinandi ergo hanc sequelamcquam meri id putant absurdam . si Continuum tonsaret partibus pΘ-
sicis infinitis . atqae pset in infinitum dimidi p δὸ, sequeretβr, quod de facto existeret quastitas simpliciter infinita ε distingum si inter
178쪽
Inter partes aliquotas, ct partes proportionales. & aiunt, Continuum componi in sinitis partibus' proportionalibus ; sed non insi-nitis aliquotis et unde dumtaxat habet quantitatem infinitam se. eundum quid . sed non simpliciter. Porrh pars aliquota vocatur illa, quae repetita, idest quae , s adjungantur sibi aliae aequales , aequat totum. v. g. unu S palmus est pars aliquota ulnae ; quoniamsi ipsi adjungantur alii tres palmi, quorum quilibet est aequalis illiunt, habebitur ulna . Numerus autem quinarius non est pars ali. quota duodenarii; quia si semel dumta Xat repetatur , non aequat ἔsibis, superat duodenarium . Pars proportionalis dicitur ali uni S , quae su bd i vidi i ur eadem proportione, qua ipsa dividit totum , ut quaternarius, qui subdividitur in duos hinarios, sicut ipse di vidit cctonarium , nempe innumeros pares. Ab aliis autem vocatur pars proportionalis illa , quae ad suum totum habet similem propor. tionem , ac habet alia: Sic quaternarius si comparetur cum alio quaternario , est pars proportionalis octonarii, quia utervis est medietas octonarii, seclis si comparetur cum binario.
8a. Aiunt ergo hi Authores, Continuum componi infinitis partibus, non quidem aliquotis , sed proportionalibus : nam quae . vis particula hujus chartae potest dividi in alias duas. & quaevis ex his duabus in alias duas , ct quaevis ex his duabus secundis in alias duas, & sic in infinitum , ita ut nunquam in aeternum successiva divisione pervenire possit ad aliquam particulam , quae sub dividi
nequeat in alias duas . His omnibus supersedemus modd. Tunia quia nec omninli convenit inter Authores de intelligen. tia, & explicatione partium proportionalium, sive communicantium, sive secus. item sive inaequalium , sive sectis, item sive in determinatarum εsve sectis. Vide P. Oviedo conantem hanc litem 'dirimere.
179쪽
Continuum phisicum permanem non constat partibus p μὰ tu in itum dioisibilibus ; Iedfinitis in dioisibilibus.
3Ta P. IZquierdo Vir pietate, ingenio, doctrina , ct munere satis conspicuus in Societate Jesu . Sed quia
ricis dissicillima utrinque est , nolo,accipias a me hanc conclusionem instar rei certae: sed instar merae hypothesis non habentis repugnantiam in natura i ct in hoc sensu in . tellige quae sequuntur. Neque contrarius est Aristoteles; quoniam elim sibi obieci stet argumentum Zenonis mox dandum , respondit. In continuo autem infunt quidem dimidia infinita; sed non actu, sed potentia sunt. Ex quibus verbis. ali, iamque contextu colligit prae dictus Author, non obscure fortasse credi potest : Aristite lim in nostra eadem sententia se reverὰ. Coilectio ist valde rationalis, quia , ut jam monui, praescindo modb a quaeumque alia di visibilitate , ac indivisibilitate, finitudine , ac infinitudine . & unam solam pHyncam , realem , entitativam disputo : de M thematica Mithematici curent, ct illam non parum curat laudatus Author censens ςOincidere cum divisibilitate pir rationem. Nostris autem considerationi. bus, reflexisque rationibus vacare non vacat, quando urget, ac premit realitas rerum . Quod autem in aliis locis videatur magnus ille Homo docuisse oppositum ; probat, eum ambiguum suisse hac super re aut saltem ambigui locutum , t quod non rard accidit ut jam alii notarunt. Demum neque contrarium est Concilium Constanti ense : quanquIm enim te aditur nostra sententia sub terminis similibus inter propositiones mi elephi. 3t adjungatur haec censura : Prima pars es error in Philosopbia: nil reser t. Tum quia, ut bene notat P. Oviedo, ista non reseruntur ex authentico textu Cone illi: sed ex Codice cuiusdam Canonici privati, ct cum m nitione , quod ille Codex vitiatiis sit. Tum quia non constat, Patres illos eum suo legitimo Capite . 4de cum Papa Martino a p. probasse illam censuram ; erim res si ν merd philosopbica , S n que direct . neqne in direm spectans ad Fidem . moros , aut Religionem , sicut numerus binarius . aut ternarius Saleii itum Saυ rni.
R hujul modi alia purὶ philosophiea. Antiquum autem est Patribus in
180쪽
Continuum Phasicam non consat Ge. III
in Synodo congregatis, non clive itere a rebus illis lacris ad specuμlationes me rh philosophicas. Lege responsum, quod in VI. Synodo dederunt quidam Patres missi publich ad in Quirendum in manu scripta, chartas, ct aduersaria Patriarchae Macharii Monothelitae inclusi in cellula superiore. Tum quia , ut alii notarunt, censura illa erat prolata ab ipso mi clepho contra illam propositionem ς unde non est sententia Concilii, sed sententia coram Concilio lem. Quod si verum est, non fuit damnata propositio ipsa directa , sed censura propositionis directae. Demum quanquam Augustinus scribat: quantulumcumqne illud corpusculum sit , habet tribam, dextram, inferiorem, superiorem et non est contrarius. Tum quia verosi milius est , loqui de corpusculis nobis notis , aut noscibilibus per sensum ς e 8. haec autem milliones , ct milliones punctorum habere debent ob hebetudinem nostrorum sensuum , unde dextram ,& sinistram habent. Tum quia omne etiam corpusculum habet dextram, &snistram extrinsece, quoad alia corpuscula, quae illud possunt circumdare , ut nuper dicebam de anima rationali; seclis intrinsecὸ, quasi omne corpusculum debeat habere unam partem, quae sit do X tra , Sc alteram quae sit sinistra : nam de hoc est quaestio , ct nomis
debet supponi. Tum quia sanctus Doctor,& quicumque alius stans pro divisibilitate partium Continui intelligendi sunt de divisibilitate infinita, quam docuit Aristo les. Hic autem, ut constat verbis nuper datis , non docuit in f .am divisibilitatem actu physicam , entitativa in . sed potentia , leu mathematicam . Hanc, ut dixi, non disputo, sed illam solam . i84. Et antiquissima hypothesis, seu systematis dicti ratio est . si Continuum coponeretur ex partibus physice utitativi divis bilibus in infinitum: linea papyrae ea hujus chartae, quae proscctb est aliquid
continuum , supra quam duco hanc alteram lineam calamo , atra' mento, ct manu , constaret partibus physici divisibilibus in in si nitum vecsds longitudinem . Et idem dico de extensione versu S la titudinem , & de extensione vers lis prosunditatem : ergo longitu dinem versus haberet actu , physice, entitati v , multitudinem infinitarum entitatum actu physic) distinctarum sive illae dicantur partes aliquotae , sive proportionales.) Cima enim omnis physica divisibilitas debeat esse in membra physice distincta, nisi dicero audeas. animam rationalem v. g. esse physice divisibilem in partes
Vere, simpliciter, realiter identificatas; palam fit, qudd si linea p. pyracea hujus chartae sit phytice divi libitis longitudinem versu Sin infi.