장음표시 사용
371쪽
R boni, aut certe ejus quod aequius meliusque est, respectum signifieat. Sic in Iultinianeis institutionibus o legimus: sdei. a D. Fiaeommu' appellata sunt, cuia s nullo vinculo juris , sed tantum deico . pudore eorum , qui rogabantur , continebantur. Apud patrem. Quintilianum : non aliter ε samo pudora ad sponsorem venit , Deelam. Jator, quam 17 recipere a debitore non possit. Atque eo sensu δ73 saepe videas sultitiam cum pudore conjungi.ι Nondum justitiam facinus mortale fugarat: e Ouid. Ultima de superis illa reliquit humum , . , FU. I.
ai nus uam pudor: aurea nusquam
Plutarcinis s simili modo miis vocat victas, justitiam pudoris cohabitatricem. qui ct 4 alibi jungit iacta &Apud Dionysium Halicarnaisensem simul nominantur a iaAM ,rime'. is. ωαν -- pudor, decorum, di honestum. Sic & - δῶ &pag. 7s r. ἐ- έκειαν copulat 4 Josephus pudorem EP aequitatem. Paulus.
quoque jurisconsultus . conjungit naturale jus & pudorem. V Cicero in autem iliter justitiam & verecundiam M ita fines regit, τε, '
pemi nisi vult decoquere pudorem.
372쪽
S 4 LIBER III. g. r. v lut justitiae partes statuat non violare homines, verecundiae
3. Cum eo quem ex Seneca adduximus versu hene convenit a Lib. I, dictum a ejusdem in scriptis philosophicis: auam angusta σε innoeentia cra ad legem bonum esse' quanto latius victorum patet quam juris regula r quam multa pietas, humanιtas , liberalitas , justitia, Mes exigunt 3 qua omnia H extra publicas tabulas sunt. Ubi vides jus a justitia dii lingui, quia sus accipit id, b Lib. , i quod in judiciis externis viget. idem id alibi . explicat esregie exemplo juris herilis in servos: In mancipio cogitandum ' est, non quantum illud impune pati pset; sed quantum tibi permittat qui bonique natura, qua parcere etiam captivis di pretio paratis jubet. Deinde: eum 3s in servum omnia liceant, es alia quid quod i 6 in hominem licere commune jus animantium vetet. quo in loco notanda iterum Vocis licere diversa acceptio, altera . exterior, altera interior.e Ias. ι. II. 1. Eundem habet sensum illa Marcellic in senatu Roma-26. s. 3 no distinctio : non quid ego fecerim in disquisitionem venit, quem
quisquid in hostibus feci seu belli defendit, sed i quid si pati
Beneficiis v, 1I. Multa legem non bunalis oc praetoris, quaeque actio- habent, nee actionem, ad-ων-- nem ex legum tabulis non habent. ruri inta humana lege omni valensior I Quoi in judieiis exureis i Desivi Mittiis. si milianus institutio- l quo praetor iudex de eonsilium num oratoriarum lib. t . e. 6. Stim i disceptant, quod actione petitur. enim q- - non Laudabilia muraci Is In servum σψnia Leeanri Quie-Pd lege e-cessa, M in xii. rasiais, quid statuas, sorum ec fasces noudebitoris in vis inter erectιeres dividi s metuas. Acuit, q-- ugem mos e Iietas νυmi I 6 In hominem liereel si facias in diavit. Gereo de officiis libro xit .l homine, utcumque vili & humili. AIiter leges, aliter phi Ubi tollunai ferum, immane, inhumanum lia. astutias e leges, quatenus manu tenere; beatur.
pes me phiis phi. matenvis rationis II stald Uri pati J Annon debue-b intelligentia. Cap. II. rit ab illis ius belli abstineri. GE N v II. M At vero Heraeum hele est virtus quaedain singularis: ut &Pώ-ix Ad legem bonum esse I Hacte-l dor in verbis Pauli Jurisconsulti pio. nus solummodo recte facere ae ju- priE sumitur. I. c.
altum colere , ut praestes, quod l
373쪽
dam fessistentes justi aliquid sb nam'lex justum quid of --
sam esse Hunt semitutem ex Dello; at omnino justam esse negant, quando accidere potes, ut injusta fuerit hellandi eausa. Simile est illud Thucydidiso in Thebanorum oratione: in es atab. tu χερῶν ἀπικτεινα , ειχ si δή m--ο6. da his, quos in confictu oreta is, non adeo querimuν. accidit enim hoe istis jure quodammydo.
a. Sie ct ipsi jurisconsulti Romani, quod inpe jus captivitatis vocant, alibi injuriam , appellant, & aequitati opponunt . rs. naturali; & ς Seneca servi nomen ex injuria natum ,'id quod ρ 'saepe accidit respiciens. Apud Livium 4 quoque Itali retinen fra, . tes ea, quae Syracusanis bello ademerant, perti uaces δ ad Ob. xxxi. tinendam injuriam appellantur. Dion Prusaeensis e cum dixisset, dL.Lirihello captos, si ad tuos rediissent, libertatem recipere , addit,c- .ῶς αδκωι δουλεύονας, ut qui per injuriam in servitute fuissent. e Lactantius f de philosophis loquens: eum de osseus ad rem 'r' militarem pertinentibus disputant, neque ad justitiam, neque ad fvieram virtutem accommodatuν illa innis oratio, sed ad hanc Oi-Diari ri, Gram moremque civilem. Idem mox a Romanis est legitime illa. tas injurias.
III. Primum ergo dicimus, si belli causa injusta sit, etiamsi hellum solenni modo susceptum sit, injustos esse interna in
justitia omnes actus qui inde nascuntur: ita ut qui scientes tales actus operantur, aut δῖ ad eos cooperantur, habendi sint in eorum numero, g qui ad regnum caeleste sine paenitentia a r ciri pervenire non possunt. Uera autem paenitentia, si tempus &vi, Io. copia
Mnem ad Helviam c. 6. alii armis M. itis in aliena terea seretius. Pugnare videntur Itis & al ena. Sed concilianda, ut docet hie textus. Repete quae supra hoe libro cap. Iv.
e Lactaa viast Augustinas vero epistola v. quae est ad Alareellinum rc Ep. ras. β. i . Edi L lienedicti n. ae per hoe si terrena Ma respublica Griniana prae ta caseorial , etiam Usu bεua sina benevolemi, non gere -r . Idem de diversis ecclesiae observationibus: via versa Dei easta. res eιiam ima bella paema s. IV.tin uin locum habet Austoc a Gratiama Casso I . Quas. I. e. s. neque enim alibi repetitur. Quod sciam. P. B.IGRON FIL
fiant, qui fieri non meruerunt. to Ad obtinendam injuriami Ad retinenda di non reddenda , quae per vim param probatam quoixis:
a I raterna in stitiai Quae apud Deum reos faciat, elu humano sa
374쪽
copia suppetat, omnino requirit, d ut is, qui damnum dedit, sive interficiendo, sive res corni pendo, sive praedas agendo, id ipsum resarciat. Ideo Deus ς negat grata sibi esse jejunia eorum qui non jure captos detinebant: ct Ninivitis a rex indicens M justitium praecipit, ut rapina manus vacuefaciant, 24 naturae ductu agnoscens, sine tali restitutione poenitentiam fictam ct inanem fore. Atque ita vidomus sentire s non . Iudaeos tantum & Christianos, sed & g Mahumetistas. IV. Ad restitutionem autem e tenentur, secundum ea quae. i. generaliter a nobis alibi explicata sunt, belli auctores, as sive. Si ιυ. in potestatis jure, sive consilio, de his scilicet omnibus, quae bel--ris ML lum consequi solent: etiam de insolitis , si quid tale jusserunt 'ς aut suaserunt, aut cum impedire possent non impedierunt. Sic ζ c.-μ duces tenentur de his, quae suo ductu facta sunt: & milites d. 6.11. κ. in solidum Omnes, qui ad .actum aliquem communem, putas. se urbis incendium, concurrerunt: in actibus dividuis pro M. I - φ damno quisque cujus ipse causa unica, aut certe inter causas
o. 9. D. d . Neque admittendam putem exceptionem, quam nomsisti . nulli 4 adserunt de his, qui aliis operam navant, si modo in Silo. d. Ipsis aliquid haereat bb culpae: z7 ad restitutionem enim sine
Mn redditur, poenitentia non amωr, sed Matur. Retulit Graιianais in causem XIV, quaestione VI. e. I.
e Negas arma sibi esse jejunis εο--- , qui non jure canos detinιbaκιὶ Ia,eus est illustris E LvIII, s. g. 7. habes eum graee apud γαβι- κω. Martyrem in colloquio eum Tryphone. Pag. 233. M. S nisu.)ὶ Noa Iudaeos tanti Vide canones poenitentiales Mosis Arimo. rida eap. II, 2. Et Masem iamral praecepto iubente XVI. i
vacationem ab omni opere ae negotio obsecrationis estuta. 24. Natura din. Quippe vena religionis ignarus. 2s Sise potestatis jure, sive eon Γο 3 vel iubendo vel suadendo. , as Actibus Δυlamat Quos non 'ciunt a minatim , centuriatim manipulatim, sed singulatim. 17 Ad rsirutione mi Ad restitue dum quisque obligatur ipsa posses sione alieni, aut casu damni dati . etiamsi dolus eius & prava voluntas non intervenest.
aut aliud simile: ut patet ex verbis sequentibus, με as, eti*a δε eisit. l Non est in promtu SYLvESTN R' ille, ad eujus sententiam Mic respi
375쪽
- dolo culpa sussieit. Sunt, qui videntur AE existimare res hello a P. . CVtas, etiamsi justa belli causa non adsuerit, reddendas non Δι. esse, eo quod bellantes inter se, cum bellum inierunt, τε capientibus donasse intelligantur. Sed nemo αs suum jactare . i. ''temere praesumitur : & bellum per se longe abest a contractuum natura. Ut vero pacati populi certi quid haberent quod seque-ρ. M vere. Tentur, nec bello implicarentur inviti, sussciebat inuoductioso externi, de quo diximus, dominii, quod cum interna obligatione restitutionis potest consistere. Atque id illi ipsi auctores videntur statuere in jure captivitatis personarum. Ideo Samnites apud b Livium, res hostium in ' da captas, quae belli , m. ix.
jure nostra videkrntur, νemisimus. Videbantuν, ait, quia injustum e. r. id bellum suerat, ut jam ante o agnoverant Samnites . e LI.
a. Non dissimile est , quod ex contractu sine dolo . inito 33 cui ii inest inaequalitas, jure gentium nascitur lacultas quaedam cogendi euin si qui contraxit ad implenda pacta: nec eo ς' tamen minus, qui plus aequo stipulatus est rem ad aequalitatem 'reducere ex probi ac pii hominis ossicio tenetur. VI. I. Sed &, qui damnum ipse non dedit, e aut sine omni culpa dedit, sed rem bello injusto captam ab alio penes sebet, tenetur eam reddere, quia cur alter ea carere debeat nulla ' ' 'causa subest naturaliter justa, non consensus ipsius, non malum meritum, non compensatio. Non aliena ab hac re historia est apud Ualerium s Maximum: populus, inquit, Romanus eum P. f Lib. Claudius Camerinos ductu atque auspiciis suis eaptos sub hasta ven-ς didisset, et I aerarium pecunia. 'nes agris auctos animasiertebat itamen , quia 33 parum liquida fide id gesum ab imperatore Oida-hatur, maxima cura b conquisitos redemit, iisque habitandi ratisi
G R o T I L lh omissitas νεέρ-t , is praedia restirmiti Antonius Tyrios coegit treddere, 'liae Iudaeorum tenebant. lHomines ab eis venditos iussit libe-lrari, bona dominis reddi. Iosephias lx v. antiquae historiae , s Cap. I 2. h. s. divis. Hudsion. Maerinus Par lthis reddidit captivos de praedain, quod causa non fuisset, eur Roma-lni pacem rumperent. Hreodi dis ilibro IV. in fine. Mahumetes Turca luberari iussit eos , qui fuerant in rapido Sanctae Μariae in Achaia. uereolas libro Ix.
misisse in aleam εe laetio pacto constituisse, ut id haberent pars utraque, quod huic aut illi assigna
as Suam Iactare I Pro derelicto
3o Extemsi domisti I Ut eum paterentur esse iure publico dominum, qui res cepit: quod potuerunt pati, etsi non solverent conscientiam vinculo quarundam restituendarum. 3I G1 in s ina ualitas I Ubi non redditur par pro pari , quod fieri debet in legitimo contractu.
3 a Qui e traxial Qui plus deber,
376쪽
tiά Deum M foemino adsignavit, is radia νυNim . Similiter . Ρhocensibus Romanorum decreto reddita libertas 34 etiam illa, publica & qui erepti erant agri. Et pollea i Ligures qui a M., Popillio venditi fuerant, . reddito emtoribus pretio restitati' sunt in libertatem, bona quoque reddi curata. Idem de A, l deritis decrevit senatus, o addita causa quod injustum bellum illatum iis esset. a. Ρoterit tamen, si quid sumtus aut operae impendit is, qui rem tenet, deducere tantum, 3s quantum domino valebat adi. pisci desperatam possessionem, secundum ea quae alibi explicata sunt. Quod si rei possessor culpae exsors eam consumserit aut alienaverit, non tenebitur nisi in quantum censeri poteli locu .pletior factus.
G a o T I I. i Lagines I Vide exerapta Petrestia. na Dum Siculi. Pag. 191. GRO NOTII. a. Etiam illa piniea I Non tantum, ut privati liberarentur servi. tute apud privatos, sed etiam ut reipublieae tuae leges redderentur.3s Quanta- δε-ino J Eam sitimis mam pecuniae, quam dominus imis pendere non dubitasset, ut recipe
CAPUT XI. Temperamentum circa ius intersiciendi in bello justo.
I. In balis justo actus quosdam VII. Etiam mortem meritis ει- interna Uitia carere quod stibus sape poenam recte e--
N. ditisset qui possint secundum VlII. caoendum, quantum feri iusitiam internam. potest , ne innocentes, etiam III. Ob infortantum neminem l praeter propositum, occidantur. recta intesta , ut qui coacti in . Pueris hemμν parcendum et partes sequuntur: feminis , nisi quid grauius IV. Nec ob culpam mediam in-l admiserint: re senibus. tre infortunium dolum e X. Parcendum di his. qui sacraserius natura explieatuν. aut literas tantum curant:
U. Distinguendos auctores belli XI. Et agricolis'. ab his qui sequuntur. XII. Et mercatoribus ac simi VI. D ψαι auctoribiu distinguen- l bus: das causaιprobabilia ab impro- XIII. Et captis.
bilibus. IXIV. Lecipiendor, qui dedere s
377쪽
vesineti sub aquis eonditiori . XU. Parcendum Θ his qui sine
conditiona se dediderunt. XVI. Hae ita orea, nisi grave delictum antecesserit e quod
tudinem recte parci. XUlII. Non occidendos obsides,
XIX. Absinendum ab omni dimicatione inutili.
I. I. C Ed nec in bello justo admittendum est , quod dici
tur sa i Omnia dat, qui justa negat. a Gem Melius , Cicero : et quaedam osscia etiam adsessus eos so-I. 1 2 vanda, a quibus injuriam acceperis. a Ff enim ulciscendi Θ' , cis. r. puniendi modus. Idem c laudat vetera Romanorum tempora, ς cum exitus bellorum erant 3 aut mites, aut necessarii. Crudeles vorat d Seneca, qui puniendi causam habent, modum non ha- dii. iabent. Aristides Leuctrica prima : --ciem. ea
II, cap. XX. u. a. & ag. N loea stigia lini de Christianorum in ipsis bellis benevolentia, quae modo produximus. ArisOteles politicorum V, cap. 6. narrat asperiores aequo poenas exactas Thebis & Heracleae , e mamine , factionis studio. Et Bu dides III. Τιμωζῶας sui ac, ουδυιέου. senaa j majores. p. 82. Tacitus III annalium : Udi estis gravior remediis,
Dam delicta erant. Cap. 21. Idem eodem libro Cap. a ) Augustum culpat, quod in puniendis adulteriis clementiam majorum suasque ipse leges egressus sit. Iuvenalis Sin. X. vers. 3I , e fere. exit autem l -IMerdum tua dolor pias quam lextilia doleriori t. Quintilianus: non nis ab unimo par-ncidis exigiιur poena tran heminem. l l Id est , ii eadavere. Deeiamar. VI. Cap. 1 o. p. I 37. Mil. Burm.l Μ.
Antoninus Imperator , reserente
senatum scribam , ne aut proferistis iratior sit aut paena emissior. Au sm- ίCupissi crucis vere. 93,s .al vindictaqM majori crimine visa δεο es.l Ammiantis libro xxvI. virum s in i mauros aerias quam errata flagitaverant υρι delicta. Cap. io. Similisl est apud Agathiam locus libro III. Lib. Iv. Cap. 6. Gao No VII.
x Omnia dat I Effieit, ut nihil non liceat in invitum , qui, quod ins volentem licere debet, recusat. et Quadam inela I Sunt quaedam
humaniter dc benigne agenda. 3 Aut mites aut nerei riit Aut parcebatur victis, aut non oecide-Dantur duriterve tractabantur, nisi ob sta es caulas parci ne-GRO. quinus quibat.
378쪽
ει ι αἰ in puniendo progreditur ad id quod iniquum es, secundus injuria auctor. Sic , o Ovidio judice, rex quidam
quas ob caussas poenas sitis exacturi, sed Θ qui sint de quibus sumenda sit Dona, s qui nos ipsi, is quis iustus poenarum modus. Laudatur Propertio Minos Iub. III. Eleg. xv D. 280 Victis erat quamvis, b aequus in hoste fuit. Sed & ovidio, Metam. VIII, IOI. leges eapus justissimus aucto' Hostibus imposuit. II. Quando autem justa sit intersectio inde enim nobis incipiendum est in bello justo secundum justitiam internam. quando non sit, ex iis intelligi potest quae capite primo hujus libri
a mn.-nobis explicata sunt. Intersici enim aliquem contingit ex pro--. , Ii posito, aut citra propositum. Ex proposito juste interfici nemo α ιε. is potest, nisi aut in poenam justam, aut quatenus o absque eo s. vitam & res nostras tueri non possumus: quamquam illud ipsum ob res caducas hominem occidere, etiamsi a justitia stricte dicta . non abeat, a caritatis tamen lege discedit. Poena vero justa ut sit, opus est ut ipse qui interficitur doliquerit, & quidem tantum quod apud aequum judicem mortis supplicio possit vindicari. tua de re eo nunc minus disseremus, quia quicquid ejus sciri oportet, satis explicatum arbitramur capite de poenis.
379쪽
III. I. supra. 7 cum de supplicibus ageremus sunt autem ut in pace, ita & in bello supplices,) discrevimus -- ... info,tunium Θ injuriam. Gylippus eo quem ibi citare coepimus Diodori Siculi loco quaerit, s utra in classe a Bumib. Athenienses poni debeant, infortunatorum an injustorum: pro infortunatis habendos negat qui ultro nulla lacessiti injuria Syracusanis bellum intulissent: unde infert cum sponte bellum susceperint, serenda quoque ab ipsis belli mala. Insortunatorum exemplum sunt illi, qui ' non hostili animo apud hostes sunt . quales Athenienses temporibus Mithridaticis, de quibus sic loquitur , Uelirius Paterculus: si quis hoc rebellandi tempus, , Liniri quo Athenae oppugnata a Sulla sunt, imputat Atheniensibus, ni.
mium viri vetustatisque ignarus es. adeo enim certa Athenien
sitim in Romanos fides fuit, ut semper di in omni re , quiequid ema fida gereretur, id Romani Attica feri praedicarent. Cate.
m tum oppres Mithridatis armis homines miserrima conditionis, eum Io ab inimicis tenerentur, oppugnabantur M ab amisis, animos extra moenia, eorpora necessitati semientes intra muros hibebant. quae pars polirema ex Livio ς sumta videri potest, apud e Lib. quem Indibilis Hispanus corpus duntaxat suum apud Carthagi -ς. nienses . animum apud Romanos ait suisse. 2. Nimirum, ut ait ι Cicero, omnes, quorum in alterius ma. d με niι vita posita es, sapius cogitant, quid posis is, cujus in ditisne intio. ac potestate sunt, quam a quid debeat facere. Idem pro Liga p. 3.rio: tertium est tempus, quo post ad entum Vari in Africa resilit: quod i 3 si est eriminosum, necessitatis crimen est, non voluntatis. Atque hoc secutus est Iulianus in causa Aquit ensium, teste e Ammiano, qui cum paucorum supplicium narrasset, adjicit:
νesidui omnes r4 abierunt innoxii, quos in ceriaminum xx . c. I a
di praesidio, quod ei dederat Mi
1I Amissi I L. Cornelio Sulla &
rα Quid debeat faueret Eoque ma iis illum metuunt , quam ei fi
380쪽
sendes elimentiam dignam Graecorum ingeniis: dummenim pos pugnam captos occidere, servos praesertim, =ui non suo Pag. voluntate bellum gerunt. Plataeenses in dicta oratione β apud 's, A Isocratem: ω μ ἐκ νως, ἁλά- ωιταῖς ἐδουλειο . . non
e nid. Q lentes, sed coacti illis Lacedaemoniis servivimus. Idem e de
drab. x. eorpore sequi cogebantur, animo vobiscum erant. Herodotus d de p. 7. Phocensibus dixerat: - , αλ' Uπ' ἀναγisses. Medorum partes sequebantur, non sponte, sed vi necessitatis. Zeis e Lib. r. litis, ut Arrianus e narrat, pepercit Alexander, ἡπ- 3i e. I s. ἔγνωσαν σνςγmpo nis βαeta ροιο, quod coacti fulsent militare in f LO. partibus barbarorum. Nicolaus Syracusanus apud f Diodorum an *7 in oratione pro captivis: σι συμμαχοι τῆ v κροτου-ν μιαρῶν s, mαγυι Amo σωπιίει ὀιόπιρ, εἰ uri eξ επιςουλες
nia pessii pVide de famis necessitate Cus δε-
depulare. Pag. χρρ. EL Rob. Steph. Aurelianus Antiochiam ingressus, ubi multi t Zenobiae partes se timerant, edictum pro suit, s refe
Totilas Neapolitanis ait, scire eos sub hostibus fuisse invitos. Meetas autem, aut continuator scriptae ab eo historiae . de Henrico loquens