장음표시 사용
91쪽
ita ait existimare, nota esse Diis & praesentia & sutura. I. 4. Has igitur notitias qui primi incipiunt tollere, sicut in bene constitutis civitatibus coerceri solent, ut 37 Diagorae M lio accidisse legimus, & Epicureis, qui ex bene moratis urbibus ejecti sunt, r ita & coerceri posse arbitror nomine humanae societatis, quam sine ratione probabili violant. Himerius Sophista amone β in Epicurum: in απιυτεῖς-3 - , baac iani3ι- - - ἀσεβειν 3 σὐκ ἐπιτέτροιαν- metitiis , aesti fotu paenam exigis' neutiquam , sed impietatis s placita a 3. tradere permittiων, non'pietatem oppugnare. to 3. XLUll. I. Caeterae notiones non aeque sunt evidentes. ut Deos plures uno non esse: nihil eorum quae videmus Deum esse, as non mundum, non caelum, non solem, non aerem: mundum non esse ab omni aeremitate, ac ne ejus quidem materiam . sed a Deo facta. Itaque harum cognitionem tempo rum lapsu apud multos populos 3s obliteratam, & quasi extinctam videmus; eoque facilius quia leges hanc partem minus curabant, ut sine qua su aliqua saltem consistere religio posset.
a. Ipsa lex Dei illi populo data quem Prophetae & prodigia
partim conspecta, partim non dubitandae auctoritatis Lina ad Ipsos perlata, cognitione harum rerum nec Obscura nec incerta imbuerant, quanquam salsorum Deorum cultus maxime detestatur, non tamen Omnes ejus culpae convictos morte punit; sed eos demum 3I quorum lacta circumstantiam habent singularem, ut eum qui princeps alios seduxerit. Deut. XIII, I. 6. civitatem quae incepit colere Deos ante ignotos, Deut. XIII. I 2. I 3. eum qui astra colit, ut legem totam, ac proinde Dei veri cultum 2 Non mundam I Qtiem tamen Deum esse argutiis quibusdam de Zeno colligebat. Gu. a, de Nat.
xν Oblitreatam is extinctamJ Quum sine dubio primi homines de ab Α- damo di a Noacho eas acceperint. ao Aliqua saltem' Qualem notuli est penes omnes sere paganos P bliee fuisse. at Quorum facta I Q uorum errotin religione gravius aliquid & detestabile secum traheIeia
sdione captos mersit omnes ετενἀMue, ut qui Deum nullum nossent, colerentve. Nisolatis Damascentis inl
92쪽
deserat, Deut. xv II, 2. quod Paulo es reae ειν σῆ κπι ι τ κώ--, s opscio semire, non opifici: nam ibi& alibi saepe vim habet exclusivam) qitae res etiam apud 3RElavi polleros aliquo tempore poenis fuit subdita, ut videre est Iobi XXXI. 26. 27. eum quoque qui liberos Molocho, id est, Saturno dederit, LeV. XX. 2.3. Cananaeos vero & vicinos illis populos pridem delapsos ad pravas supc rstitiones non ita tim Deus puniendos judicavit, seclium demum cum hanc culpam magnis sceleribus cumulassent, Geta. xv. I 6 Sic & in aliis populis diis mulavit ignorantiae tempora circa salsorum numinum cultus, Actor. xv I I, 3o. Nimirum o Lu. ad recte a Philone , dictuin est , religionem suam cuique videri j -- p optimam, ut is quae plerumque non ratione sed affectu dijudia longe abit dictum Ciceronis, o nemini ullam iv. . i. disciplinam philosophiae Probari, Praeter eam quam ipse sequatur. Addit, plerosque 3 teneri adstrictos antequam quid esset optiamum judicare possent. 4. Sicut autem excusabiles sunt & ab hominibus certe non puniendi, qui cum legem a Deo proditam nullam acceperint, aut astroruin . aut aliarum rerum naturalium virtutes, aut spiritus, sive in imaginibus, sive in animantibus, sive in rebus aliis colunt, aut etiam animas eorum qui virtute & 3s beneficiis in humanum genus excelluerunt, aut 34 mentes quasdam incorporeas, praesertim si nec ipsi tales cultus commenti fuerint.
s opificis servire , non opifei PMolad decalogum de talibus : Hri r a
id quod rectissimum est, sed quo adsuevit, quod imbibit di eoepit
93쪽
tint, i nec summi Del cultum ideo deserant; ita impiis magia
quam errantibus annumerandi sunt , qui aut cacodaemonas quos tales esse norunt, aut 37 Vitiorum nomina, aut homines, quorum vita fuit flagitiis plena, divinis honoribus colere instituunt. s. Nec minus illi qui deos colunt hominum innocentum sanis guine, a quo more quod Carthaginienses abstinere coegerit lai datur u Darius a Persarum rex, & Gelo Syracusarum tyran. a Lnus. Narrat & Plutarchus, ς barbaros quosdam , qui humanis 3δα. s. r. victimis deos colebant, poenas daturos Romanis fuisse: sed cum antiquitate moris se excusarent, nihil mali passos: 38 vetitos Mais tantum nequid in posterum tale facerent.
XLVIII. I. Quid de illis armis dicemus quae inseruntur po- de Ma ulis aliquibus, eam ob causam quod illi Chrillianam religionem ibi propositam amplecti nolunt 8 Non jam quaeram an 3s talis P g proponatur qualis debet, & quomodo debet. Demus ita fieri l . duo notanda dicimus. Prius eli veritatem Christianae religionis, Mis. ει quatenus scilicet o naturali ac primaevae religioni non pauca s iteraddit, argumentis mere naturalibus persuaderi non posse, ed niti historia tum resurrectionis Christi, tum miraculorum ab ipso & Apostolis editorum: quae res est facti, olim quidem irrefragabilibus testimoniis probata, sed olim, ita ut & haec quaesto facti sit, & jam perantiqui. quo magis fit, ut doctrina haec ab his qui nunc primum eam augiunt penitus in animum ad mitisti nequeat, nisi ει secretis Dei auxiliis accedentibus, quae sicut quibus dantur non danmr 63 in operis alicujus mercedem , ita si quibus negantur aut minus large conceduntur, id si ob cauissas non iniquas illas quidem sed plerumque 'ῖ nobis incognitas,
a rese ad Cyeladas insulas subigen-cus in portu duas aras posuit, aI triam, ali eram Idae νε-
eera nec superstitionibus pravis pol
nibus illis quas κυ-. s. enarravit
G n o T I x. t me sum.ἰ Dei eia tim ideo isse. .it I sic victimas ab AEgypti regibus, ab Augusto, a Tiberio in tem .plum admirere Iudaei. Doeent id di Iosephisa & ritu , sis Legat. ad CH. p. Io 36. C. verum illi Reges e Prinei pes non propterea Deum 'Lartim , ut unicum di summum, ladgnoscebant ἴ eadem stera cuivis lalii Numini oblaturi. I. B. Ju DaritisI Hystaspis filius, Xerxist Spiritus Sancti. pale Conser quae supra β. xM. t 42 In Neris alicujusl Dantur me. ra Dei indulgentia. G N o v I r. l i Nobis incognitar I Quas sibi reisl servat Deus nec using nominibuas ' Pyriorum nomina I Ut Dicaear-j reddit.
94쪽
ac proinde humano judicio non punibiles. Huc respicit canon
a Cay. concilii Toletani: AE Praeipit sancta IFnodus, nemini deinceis de P - - edendum Oim inferre. cui enim vult Deus miseretur,ris' quem ouit indurat. Mos enim est sacrorum librorum , y quarum rerum causae nos latent, eis causam assignare divinam v
I. Alteriim hoc est. α Christo novae legis auctori omninoe hoe placuisse, ut ad legem suam recipiendam nemo hujus vitae
poenis, aut earum metu pertraheretur, Rom. VI II, IS. Hebr. I, IS. Ioan . I, 67. Luc. IX,SS. Matth. XIII, 29. quo sensa
verissi inuin illud Tertulliani: 44 Lex nova non se Oindieat tiliore gladio. In εν libro antiquo, cui nomen Conmtutiones Ub-' , Clementis de Christo, dicitur : ἡ ἀυπιξώMM P ἀφῆκεν
p. --ώ-αλ' - τέρα G τανάσυM,όρ libeνam reliquit hominthus arbitrii potesatem . nommorte temporali eos puniens, sed in altero saeuis ad reddendam tionem vocans. a AthanasiuS: Dominus non cogens, sed liber- ratem suam voluntati permittens, dicebat quidem vulgo omnibus r
Si quis vult centra post me et apostolis vero : b nunquid Θ oos
Atque in eum sensum poni Hebraeum xm notat Abarbanet. Ε omissa viva letis auctorἱ omn nobae placuisse , ni ad legem suam reei
cas 1 I, I 3. Posteriores in Hispania reges eodem nomine eulpant 7 ritis, Ee Mariana ι quem vi
a Alba sitis i Epistola ad istita.
partem sapposititius. uu Ita legitur locus, quem in
animo habuit Auctor: Nam vetustiae cistiane gladii ine vindicabat. . . . κου aktem lex elemene-- δενι-
95쪽
amoventis vim ae necessitatem.
s. Nec obstat illud 46 in fabula de nuptiis, quod quidam ju
bentur cogi intrare, Luc. XIV, 23. nam sicut in ipsa fabella illud cogere c 47 inllantiam vocatoris significat, ita & in assabulatione, quo sensu vox ejusdem significationis accipitur Luc. XXI v.
29. nec aliter Matti . XIV, 22. Marc. VI, s. Gal. II, 14. Procopius in arcanae historiae parte docet. a sapientibus culpatum fuit se d Justiniani consilium , quod Samaritas vi ac minis ad Chri ilianam religionem compulerit: addit & incommoda inde secuta, quae apud ipsum legas. XLIX. I. Qui vero Christianismum docentes aut profitentes eam ob causam poenis subdunt, haud dubie faciunt contra ipsam rationem; nihil enim est in disciplina Christiana ipsam hic per se considero, non quatenus ei insincerum aliquid admiscetur quod humanae societati noceat, imo nihil quod non prosit. Res ipsa loquitur, & extranei coguntur agnoscere. 43 Plinius Christianos sacramento inter se obstringi ait, ne surta, ne latrocinia committant, ne fidem saltant. e Ammianus , ea religione nihil , m.
rent, as emore tenuria vim ad viam Itieis a cerent, eaeos is igninos adnvisionem veritatis o Marens. Ac,
ne Ufer probatio minus solida , b d CMisto deueata confessio, per tormen- , per cruces . per mina poenarum genera tentantur. Cap. 7. d Iosiηiani e Udio I Ad eundem Justinianum epistolam Theodahadi vide in Coo oro x. 26. GR NOUI 1. ε In fabula I Parabola. Instantiam vocatoris I Serium Eudium di desideriinu vehemens.l Malim autem voeantis aut invitanisi tis. nam vocatores antiquis nou at convivatores ipsi, sed eorum ministri. Stieton. Calig. 39. Plinius lib. 3s , Io. Seneca 3. de Ira, 37. a minius a Lib. Io, epist. 47. GR TI I. e A..iantis Idem vere, Christianam religionem absolutam de simplicem vocat Lib. I. c. I 6.
liberias ab omni crimine ara .e impietate. Lib. II. c. 29. M. Cea I Secta
nemini molesta passim a paganis dicebatur. Thri uianωs' Scorpiaco , C . r. in iustinus apologetico III 'Aνωγὲ δ υψιν atri συμμαχοι cine
96쪽
a mn. ait doceri nisi justum & lene. Et inligi verbum, o Bonus vir i Cajus Sejus, 49 tantum quod Christian s. Nec admittendae erat se, ' cuiationes, nova omnia medienda, praesertim coetus: nam neque metuenda sunt dogmata quamvis nova, si modo ad honesta omnia atque ad exhibendam supcrioribus obedientiam ducant, nec suspecti esse debent 'coetus proborum hominum, & qui latere non quaerunt nisi cogantur. Reete huc aptem quod Augultum de Judaeorum conventibus dixi Ise s Philo commemorat: non eos D Bacchanalia esse aut coetus turbandae paci, sed virtutum scholas. 2. Qui in tales saeviunt, ipsi in ea causa sunt ut puniri juste II. . possint, quod α - Thomae videtur. Atque eam ob causam g. r. iis. Constantinus Licinio, imperatores h alii Ρersiis bellum intulerunt : quanquam haec bella magis ad innocentum de sensi nem, de qua & insta agemus, quam ad poenae exactionem pertinent.
L. I. In eos vero qui christi legem pro vera habent,
Ialtilem aut poenam qu mque mitti pro factorum μονα- dignitate. Pag. 4 . Edii. 'iburg Arnobim de conventibus Cliti itianorum loquens lib. I .
in quibas aliud aaditur nihil nisi quod, anas faciat, nis suod mites, νει recundos , pudicos, easos, familiaris
P. Io 3s. E. Similiter ec libro de sacrifieantibus , facunde ostendit quantum sinagogae distent a paganicis mysterita, -ε ε , dic. . Locus uterque dignus inspiei. Simile habet libro .utero contra Appionem iosephus. . et Constantinus Lieἰniol Vide Zona. ram. Simile illud apud Antininum
epist. L. Maximianas episcopus φ. mensia aκxilium petit ab Imperaviore ChrWiano e/ηtra hostes et cus , nonsam sui ustifenda eano, quam tuen
in causam xx III. quaest. III. c. a.
so Coetus I Concilia de eonventus tanquam lege de collegiis illicitis vetiti. si Baechanalial De quibus Livius 39. s.
xx In hane rem habemus scripta plurima sub finem Leeuuproxime praeteriti, di hoc ipso, quo vivimus, in lucem edita, Anglice , Latine, praelestim GallieE , di sietatis nota; in quibus, luce meridiana clarius , demonstratum est, neminem, Religionis caussa, ullo
Ium , qui aliorum intellectui lege' dicere volunt, Zc in animos dominari , ita consulata , ut disiensui nullus amplius locus futurus esset. si veritatis studium, modestia, recharitas, in animos vexantium tantillum admitti possent. Nobis quo- qae, post primam Notularum 1 . Duiligo ora le
97쪽
sed de quibusdam s quae aut extra legem sunt, aut in lege sasensum videntur habere ambiguum, S ab antiquis Chrissiania non eundem in modum sunt exposita, dubitant aut errant, minpliciis qui grassantur, perinique faciunt: quod ostendunt & ea quae ante diximus , & Iudaeorum exemplum vetus. Nam hi cum legem haberent f quae suppliciis hujus vitae sanciebatur, nunquam tamen poenis subdiderunt Sadducaeos qui rejiciebant dogma resurrectionis, verissimum quidem, sed ιs in ea lege non nisi obscure & sub verborum aut rerum involucris traῖ-
g. Quid si vero gravior sit error, & qui apud aequos judices
facile possit sacra autoritate, aut veterum consensu revincit cogitandum hic quoque quanta sit vis inolitae opinionis, & quantum libertatem judicii minuat in suam cujusque seliam studium, malum, ut o Galenus ait, quavis scabie insanabilius. . Apposite ad hanc rem Origenes: .
ι G. αλ facilius quis alia Iibi eo ueta Oxuat , quan-Gauracissi. tumois illis a us sit, quam ea quae dogmatum sunt. Adde pag. o. quod quanta haec sit culpa pendet ex modo so illuminationis& aliis animi dispositionibus, quas hominibus pernoscere non g est datum.
a. R Haereticus Augustino is demum qui alicujus i temporalis
coinrum Editionem , oecasio nata est Iepistola CLxII. Haeresis obstinatἰoris argumentum illud fui E satis more: animi dementis. l. a. c. de summa modoque nostro persequendi, in ' vinitara, prine. l At illius peni- Libro Galli eo De Doctrina Morallinaeiae solus Deus Judex est, ut ab Patriam Eeclesia , CAP. Mi. h. s,l Auctoribus, de quibus modo dixi, Θ I. B. findicatum. I. B. I
r ara inriderit , multo sis immobilior. iNihil iniis es qMd M. Deisitis homo oret, quam ea q- religionis fiant. Tom. VI. pag. 226. Edit. Savit. k Haraticus Auinino J Libro de utilitate credendi Cap. I. locus refertur in ca a. xxiv. quassione 3. c. 12. Addit Auginintis . non idemsbi videri haereti eum & haereticis credentem hominem. Vide eundem
tificiae traditiones & constitutionea scriptum S. auctoritate carentes.sa Sexf- videnturi Ut controve sir in articulis religionis.
sciscerent, capite plecterentur. ss is ea Die J In V. T. sε tiliaminationisi Lucis di intelligentiae, qua Deus, cujus libuit, mentem perfudit. G n o T I I. I riverans commodi is max-egιον a mincipatarive Ivi paria I scri-
98쪽
commodi ct maxime gloriae principatusque sui gratia, falcis ac
novas opiniones vel gignit vel sequitur. Audiamus de Arianis De G a Salvianum: haeretici sunt, sed non scientes: deniq- apud n sunt i retici, apus se non sunt: nam in tantum se Cato icos a iudicant, ut nos ipsos titulo Bariuea pravitatis infament. Quod pag. too. . ergo ιlli nobis sunt, hoc nos tuis. Nos illos injuriam s7 disina Ed. M a. generationi facere certi sumus: quod minorem Patre Blium ' cant. Illi nos injuriosos Patri exilimans, quod ss aequales GD-credamus. Veritas apud nos est, sed illi apud se esse praesumunt. Bonos Dei apud nos est, sed illi hoe arbitrantur honorem divinarat/s quod credunt. 39 Dosscis sint, sed illis hoc es summum religionis licium. Impii sunt, sed Inc putant Ceram esse pietatem.
Erriant ergo, sed m bono animo errant. non ossio sed affectu Deδ. honorare se dominum atque amare eradentes. AEuamvis non ha
beant rediam fidem , issi tamen hoc perfectam Dei aflimant cari- ratem 3 qualiter pro hoe ipso falsae opinionis errare in die Judicii puniendi sint, n nemo potes scire nis judex. Interim id reci
tisse. Chrysostomus ad Gul. v. ἡ
99쪽
ais , ne νεον, patientiam Dem commodat, qma videt res es non recte eradere, εο assectu tamen pia opinionis errare. 4. De innichaeis audiamus eum, qui in illorum crassis sordibus diu haesit, o Augustinum: iu saeviam in vos, qui nes unι a Congrapis cum labora verum inveniatur, O quam di iis caueantiis iret emoris. Illi in vos saviam, qui nesciunt quam rarum di arduum D 6I carnalia phantasmata pia mentis serenitata superare.
in vos saviam, qui nescium quanta docuitate sanetin oculus interioris hominis , ut post intueri suem suum. Lui in vis s Oiant, qui nescium quantis gemitibus e su 'iniis sat ut ex quantula uniue parte post intelligi Deus. Postremo illi in vis nitam, qui nullo tali errore decepti sunt, quasi vos dereptos vident. Ego autem saeuire in vos omnino non possum, quos sol me ipsum illa tempore, ita nunc dueo susinere, O tanta patientia osiiuum
era , quam mecum egerunt proximi mei, cum in vesro dummia rabiosus θ' caecus errarem.
s. o in Arianam haeresin acriter invehitur Athanasius epistola εα ad soriarios, quod prima in contradicentes usa edet judicum potestate, & quos non potuisset Verbis inducere, eos vi, plagis, carceribubque ad se pertrahere anniteretur: atqua
ritarem docentes vexam, neque verιia
mertant , sed scis , nisis, gladiistra ne recte sentieκres. exiti m quippe jam non unia, sed mutila -bibias ν gionibusque attinis. De talibus Gregorius episcopus Romanus ad Contiantinopolitanum episcopum: Lib. II. Ind. 2. Ep. s 2 'Da is imiti.
Ariani: sed non primi tam malum exemplum ediderunt. Jam antea Orabovixi, ad eos vexandos impulerant Confantinum , ut ex Historia Eeclesiastica constat. I. Ad GR. NOVIT.εo Assina pia opinionis I Tam reis s verenti de religioso erga Deum ani
t mo in falsa & impia religione esse, quam vera credentes in recta dc sana opinione sunt. J ε i Carnalia phantasmata I Larvas& umbras falsae religionis. 61 Adstiras imi Anaehoretas, qui
ab hominum commercio secedebant, de in solitudines sese abdebant, ut vacarent contemplationi. Saepe apud D. Cassianum. 63 Prima in eontriti iremes I Quod
hi primi Caesares di princides suae. sectet fautores instigassent ad supplicia, in distentientes methodoxos sta
100쪽
pat, respieiens ni fallor ad illud quod te tur p Gal. Iv, sto. St. lmilia habet Hilarius oratione ad Conliantium. q in Gallia jam olim damnati sunt ecclesiae judicio Episcopi qui ut in Priscit. Itan illas gladio animadverteretur curaverant; ct in oriente e mnata Synodus quae in os Bogbmili exultionem consenserat. Sapienter dixit Plato, r errantis poenam esse, Π doceri. I. a Justius illi punientur qui in eos, quos Deos putant,
viae Hieron -- , eitatum e. qui secundum, 13. Gu fa xx III.
l mervias reliquit has parte3 in reperis.
s Justus ilii puniemur qui in eo .l quoi Dres putans, irreveremes atquel irr siti si suntl vide de hac re egre-l gia apud O riuum libro contra I
lianum V. dc UI. Solone auctoret Amphictyones bello persecuti sunti Cirrhaeos , quod ii templo Delphieol vim intulissent. PIMarcius Solone,
tum nomen induunt recte puniuntur. consule Asmbiam lib. V. Cap.
Ithacius ineitato Clemente Maximis tyranno, qui sumpserat imperium in Britannia contra Theouosium. Su0. Seυer. 6s Bogomisi exustione I Jussu λ- leni Comeni. Zmaras. Anna C.
tis; ignorantia autem cum errore magnam habet adfinitatem , de hiel ab ii a saepe oritur: Προσου ι δε ινου -- μη Mini in i ν παροε es/a... De Rep. Lib. I. p g. 337.