장음표시 사용
131쪽
phisa. G. i. Vos sivs hunc in modum distinguit, quod sophista ille sit, qui indicendi studio exerceat alios; rhetor Vero, qui ipse quidem dicat, haud tamen alios condoceat, qua opinione graecos tantum respicere videtur v O s s I V s. at inuenimus, quod haec diuersa nomina non omni tempore tam 1blicite fuerint Obseruata. quamuis enim a prima litterarum aetate aliud egerit rhetor; aliud vero orator: tractu tamen rem Porum eXstiterunt quoque, qui non ibium docebant; sed & in concione perorabant declamabantque. nec negamuS, quod in monimentis cum iuris romani, tum aliorum auctoruin rhetor & sophista distin guantur; sed tamen ipsis saepe numero Communis fuit adpellatio, uti su ET ONIVs ait: qui primus e Asio latinis graecisque rhetoribus annua centena cossituit: ex quibus verbis id quidem elucet, quod & graeci & latini eloquentiae tradendae dederint operam; at nec
obscure subinde potest intelligi, quod & latini S graeci adpellati sint rhetores. sic & notissimus latinus sophista PHOsPHORVS Vocatur a ΥERTVLLIANO S rhetor latinus,quando ait:
in sobolis Carthaginiensebus fuit quidam frigi
dissimus rhetor latinus, Huphorus nomine. lin-nio deprehendimus, quod rhetores & oratores & omnes, qui ornate & copiose perorarint, dicti sint sophistae, auctore AVGUSTIN o: ' sophistae adpellantur latinarum titterarum eloquenti mi aucto1 es. ''
132쪽
rhetoris & oratoris idem significare, adeo, ut ista sit graeca, haec vero romana, nullaque inter rhetorem atque Oratorem debeat admitti differentia. quae sententia, quod si graecos rhetores cum latinis oratoribus comparemus , satis est probata ; at Vero num apud romanos quoque rhetoreS S Oratores omni aetate eiusdem fuerint conditionis, id est, quod salua veterum scriptorum auctoritate minime potest adfirmari. η se legitur in codice Theodosiano, quam scripturam viri eruditissimi adprobarunt. vulia garis lectio est: facundia grauitatis, quam quidam glossarum auctores emendandam existimarunt: garrulitatis, cuiusmodi vero scripturae cum ipsa re, de qua hoc loco agitur, minime conueniunt. sunt adhuc alia nomina, quibus adpellati sunt homines diserti atque eloquentiae prae inceptores: quo pertinet adpellatio scholustri. v caeo a dialogi de caussis' corruptae elo-- quentiae cap. 3 s. at nunc adolescentuli nostri i- ducuntur inscenas id est in locum, ubi oratio- . nes recitantur Ucbolusicorum, qui rhetores o , cantur. PETRONIUS satiric. cap. 6. ingens sebolasticorum turba in porticum venit, ut de . . aliis taceamus exemplis, quae collegerunt wowERiv s ad Petronium dicto loco p. 27.
edit. BVRΜANNI, G. I. VOS SI Us de naturati constitui. rhetor. Cap. I. ADAMUR TRIB-BgcMOvius de doctoribus scholasticis cap. I. n. 7. P. I8. declamatores autem erant, qui taniatum exercitii caussa in umbra & ludo de elamabant. declamatio enim illud genus est orationis, quod viam quamdam sternit ad augustam illam oratoriam facultatem. veteres in eloquentiae studio a prima adolescentia sese exercebant, δέ duplici quidem ratione: aut id enim
133쪽
DA DIATR. DE PRAE M. VETER. SOPHI ST. enim ficta argumenta, ut progymnasmata &declamationeS: aut Uera, ut orationeS tractabant. vide PETRI FRANCII orationes de ratione declamandi. quum autem AV-c T o R dialogi de caussis corruptae eloqu. cap.
I. dicit: horum autem temporum diserti, causia
dici,'aduocati o patroni o quiduis potius
quam oratores vocantur, illos praecipue respicit, qui in foro versabantur & declamando caussas agebant publicas.
V. Magna praemia saepenumero consecuti sunt sophistae, rhetores & oratores, ip1orumque eloquentiae singularis habita est dignitas, quando sincera, nec fraugulenta aut captiosa esset, quae animis hominum capiendistantum insidiatur, ac forensem peruertit viti m. equidem de aduersis sophistarum fatis multa in antiquis monimentis relata legimus. nam- . que istos DEMETRIVS e regno, Athenienses ex Attica lege & edicto pepulerunt. quo instituto & Cretenses utebantur, neC minus aditu ad Laconicam erant prohibiti, Uthaec per testimonia confirmat cREsoLLI vs. sic &FANNIO sTRABONE & VALERIO MESsALA consulibus ' de philosophis&rhetoribus f C. factum, uti romae ne essent, quod s v ET ONIVst adnotauit, etiam A. GELLIVS repetiit. idem sancitum quoque est a Cn. D o- MITIO AENOBARBO & L. LICINIO CRAsso '' cen ribus, delatha i rhetores urbe sunt eXpulsi, eodem teste sv ETONIO,' qui dicit : de iisdem interiecto tempore, Gaeus Domitius Aenobarbus, s Lucius Licinius crassuae censores, ita edixerunt; renuntiatum est nobis. 69
134쪽
homines, nouum genus disciplinae insitu runt: quυs iuuentuου in Ddos conueniat: eos sibi nomen imposuisse latinos rhetores: ibi homines adulescentivos totos dies desidere. maiores nostri, quae liberos suos discere, in velient, instituerunt. haec noua, quae praeter consuetudinem ac morem maiorum sunt, neque placent, neque recta videntur. quapro- , pter fis tu qui eos Iudos habent, re iis, eo venire consueuerunt, videtur faciendum,etu offendamuου nostram sententiam, nobis nouplacere. sed nulla caussa est, cur huius sena- , tus consulti & edicti censorii aduersus rhetores nos admiratio subeat. nam oratoriae disciplinae tum multiplex & turpis erat deprauatio, quumque adhuc Virtus atque integritas xomanis curae essent, fieri non potuit, Vt rh torum & sophistarum argutiae fictaeque ad ius
Peruertendum Controuersiae ac declamationes Placerent,Vt CHR. CELLARIus k obseruat. 'ν' quorum consulatum in annum V. C. I D Y C III. incidisse, iudicat THEOD. IANS. ab AL ΜΕ-LOvEEN in fastis roman. consul. lib. II. p. 99. meminit & ATHENAEus lib. XIII. huius edicti, ubi σοφισάσ Una voce adpellat, qui in senatus consulto nominantur philos phi θ rhetores confer CΑsΑvBoNUΜ ad c. i.
SUETONII p. 72 . edit. GRAE VII. hie est C RAssus ipsemet orator, quem cum Μ. ANTONIO comparauit CICERO de claris orator. cap. 37. adde IACOBUM P Rousae obseruat. ad CICERONE Μ de Orat. lib. I. n. et . p. II.
'' dantur adhue excmpla quorumdam orato rum , quorum fortuna fuit durior; sed ut ea-
135쪽
ri 6 DIATR DE PRAE M. VETER. SOPIUS T.
sus sunt, qui euenerunt spectarim; ita &caussae illorum fuerunt singulares. sic AN-Doc in Es Atheniensis in exsilio defunctus,
ut e P Luae ARCHO in ipsius vita coniicere licet; LYSIAS a triginta tyrannis Athenis expulsus , concessit Megaram, ac reliquam vitam exegit priuatus, vide I. A. FA B R I C I V Μbiblioth. graec. lib. I l. cap. 26. p. 892. AESCHINEs exsul Rhodi scholam aperuit ibique docuit, ut de aliis taceamus. Ceterum argumen to rhetorices ex diuitatibus proscriptae in odium artis huius utitur post CRITOLAUM, CLITOMACHvM & CHARMIDAM sExα Tvs EMPIRICVS adu. rhetor. p. 68.
g. VI. Ita quamdiu eloquentiae auctores ac Inagistri veram artis oratoriae Virtutem Veraque incrementa habuerunt in oculis, omni praemio digni sunt existimati. quam in rem testatur CICERO: erant autem huic stidio maxima , qtω nunc quoque sunt, exposita praemia, vel ad gratiam, vel ad opes, vel ad digniatatem. non est quod dignitatem hanc, quam veteres eloquentiae eiusdemque cultoribus statuerunt, ab ipsius antiquitate & prima origine , quae HERME Tl vindicata est, repetamus. apud paganos quippe HERMEs auctor& praeses eloquentiae habebatur, teste Di ODo-Ro si CvLO & ΤZET ZA 3 unde passim audit λογιος, λογου praeses, quo dc spectat, quod viri eloquentes dicantur
C I V M. namque nugae sunt fabularum, quibus litterarum di1cipi nis nimiam vetustatem
136쪽
adtribuere laborarunt, praesertim quum ma Xime sit subobscurum, quis HERMEs ille siue MERCURIUS, cui ob multarum rerum & artium scientiam TRIs MEGIsTI cognomen imposuerunt, fuerit. quibus de causus verius dignitatem , quam Veteres diserti homines Compararunt 1ibi, partim ex ipsa, quae eloquentiae inest, vi&praestantia; partim ex singulari oratorum virtute, qua auditorum animos Commouere seque in adfectus ipsorum insinuare poterant, derivamus, praesertim quum dc ea aetate, qua dicendi ars & disciplina vigebat, eiusmodi rerum publicarum fuerit facies & conditio, ut facili negotio oratores multum auctoritatis haberent. quam eloquentiae potentiam respexerunt 1ine dubio Celtae veteres, qui HERCULEM, sub cuiuS I O- , mine praesidem facundiae deum colebant, senem pingebant, leonis indutum exuuiis, &dextra quidem clavam, sinistra autem tenentem arcum a C hominum multitudinem catena aurea ex lingua ipsius dependente atque ad aures circum stantium pertingente ducentem, ita vi adligarentur ac sponte sua Herculis ductum sequerentur, auctore Lu CIANO. δ' Luc As historia d. rebus ab apostolis gestis cap.
XIIII. v. I a. de FAULO Commemorat, quod a Lystrensibus HERMEs sit habitus, άυτος ἡν ή ήγουαεν του λογου, quae verba inisterpretes quidam ita intelligunt quod PAVI.vs in dicendo primas habuerit partes, adeoque Lystrensium opinione MERCvRIVs fuerit, non tam ob eloqueutiam, cuius praeseS MER-
137쪽
sI8 DIATR. DE PRAE M. VETER. s PI ISTO CVRIVS erat; quam quod ipse B AR NAB Asilente non solum ad populum orationes recitasset; sed & iustisset, claudum surgere. ne enim solum facile Iupiter descendere consueuerat; sed comitem secum ducere solebat ΜERCvRIvΜ, qui erat 'Eρ νευε καρ προ- φη'ς των Θρίων , iure res atque internuncius deorum. quum itaque PAVLVM esse ΜER-CvRIVM existimarent Lystrenses, necesse Erat, ut BARNABAΜ adsistentem PAVL Pro Ioue agnoscerent. Vide C. F. BOERN E-u v M de actis Barnabae & Pauli Lycaonicis β.
β. VII. Vt autem varia praemiorum, quibus adlacti fuerunt eloquentiae auctores,' genera tradamus; obseruandum id maxime est, quod alia in primis ad artis' oratoriae praeceptoreS; alia vero ad oratores praecipue spectarent; alia ad opes; alia vero ad laudes & honorum dignitates augendas publicas pertinerent, Prout sunt salaria, adpellationes honorificae, adclamationes & plausus, coronae, statuae aliaque. ad haec id monemus, quod & grammatici apud Veteres romanos interdum docuerint rhetoricam, quippe qui & in illorum censu este debent, quibus eloquentiae praemia proposita fuerunt. namque s VETMNI Ys y dicit: veteres grammatici s rhetoricam docebant: ac multorum de utraque arte commentarii runtur , secundum quam consuetudinem posseriores quoque existano, quamquam iam discre
tis professionibus, nihilominus veIretinuis , vel insiluisseis ipsos quaedam genera institutio
num ad eloquentiam praeparandam, ut probi mala , periphrases, elocutiones, ereologias sid
a de Hus r. aramnistic. cap. 6.
138쪽
est morum descriptiones.) atque alia hocger nus; nescisicet scri omnino atque aridi pueri
xhetoribus Gaderentur ; qui & quorundam in grammaticorum habet mentionem, a quibus in tradita sunt praecepta eloquentiae, M. A N T OR VII GNIPHΟΝ is, quippe quem alii scri-P bunt GNIFONEM, quiue &graece & latinei doctus fuit, ac cuius scholam C ICERO quoque post operam forensem frequentasse dici tur , teste MACROBIO: Antonius Gnipho vis
doctus, cuius scholam Cicero pos laborem fori frequentabat; item A T T E I I philologi, de quo
, CAPITO ATTEIVS dixit ipsum, inter grammaticos rhetorem & inter rhetores grammaticum fuisse. 3 veterum enim grammaticorum
illi, qui primi ordinis sunt, interdum cum prae- ceptis grammaticae disciplinam rhetoricam
ConiUnXerunt, ut eloquentiae candidati maiori
' fructu rhetorum opera atque institutione frui
g. VIII. Do primo igitur praemiorum ge
nere, quod posuimus, id est de salariis ' vete-Tum sophistarum ac rhetorum discrere instituamus. Primum stipendium eloquentiae au- : ctoribus ac magistris decretum est vi munificentiae atque auctoritatis ΥΙΤ I FLAVII VE-
139쪽
primus e si eo latiuis graecisque rhetoribus au-nua centena consimit. profantes poetas nec non re artifices coemit. vii VESPASI A NUS imperator ipse litteras coluit atque amauit, quippe qui in graecorum monimentis non leuiter fuit versatus; sic in artium proseiIores insigniter existit liberalis, cuius rei & docu
ta, δ qui principis huius indulgentiam ingenio suo meritus, quingenta sestertia ab ipso
rit primus, qui falarium hoc constituerit rhetoribus, ea de re nonnullam in dubitationem adduci possumus, quum apud suETONIUM Fquoque legamus, quod vERRIVs FLACCUS sub A v G v s Υ o testertia centena acceperit in annum. Verum proposita 1ententia satis est firma. namque FLACcvs ille grammaticus fuit, non rhetor, & adhaec stipendio hoc litterario propter auctoritatem, qua valebat, ac clementiam in illum Ausus Ti, qui ipsiam nepotibus suis in praeceptorem legerat, eXtraordinem adfectus est ; qua de re s v E T O N I-vs ' disserit: v ERRIvs FLACCUS ab Augusto quoque nepotibus eius praeceptor electu
transiit in Palatium cum tota schola; verum ut ne quem amplius post hac discipulum reciperet: docuitque in atrio Catilinie domus, quae pars Palatii tune erat: shestertia centena in annum accepit. illi autem, quibus a VESPASIANO salarium hoc decretum est, dicuntur latini graecique rhetores, quorum illi latine; hi vero
140쪽
graece proposuerunt eloquentiae praecepta, prout factum est, ut in Italia & graece &ro Inane docerent perorarentque, & CICERO ad Praeturam usque graece declamauit. δ quord si tamen romanos respiciamus, deprehendimus, quod hi graecos pluris fecerint, quam latinos, quoniam illis in educatione litteraria prima Cura litterarum graecarum fuit. hisce artis oratoriae doctoribus constituit vEsPASIAN vs annua centena, Vbi subintelligas voce esiertia; at vero quum sisertium, genere neutro idem sit, quod mille sestertium seu sestertiorum, id eri X X v. coronati, centena sestertia duo millia coronatorum & praeter haec qUingentos efficiunt, ut iam C AsAVBo Nus oh - 1eruauit. quibus de caussis CREsoLLivs 3 minus adcurate annua centena, quod ad ipso-Tum pretium attinet, ad pecuniae nostrae rationum adcommodauit, quod ista aureorum coronatorum duo millia & Mlhaec fere centum efficiant. falarium distinguendum est a mercede illa, quae
dicebatur mineratai seu mineruale scit. aes munus illud, quod praeceptoribus a discipulis in scholam primum receptis dabatur. sunt, qui mineruat de x emo, idem esse conten dunt , uti Ios EPH vs LAURENTIUS COI-lect de professbribus, oratoribus, nomencla toribus & litteris tom. X. thes A. G. GRONo-VI I p. II7o. qui dicit: praeter mercedem menis 'uam dabant etiam mercedulam priuatam, mineruat dictum, , quod erat municulamo veluti an oramentum primo ad magistrum