장음표시 사용
161쪽
et III. Reg. XX. exempto a iurisdictione Episcopi. Item op Osuiu, quod etiamsi nullum tale privilegium habuimet, attamen ejusdem Ecclesiae legitimam possessionem longissimo tempore praescripserit, adeoquo quod non esset ea possessione privandus. In hoc casi Abbas ille duabus defensionibus usus et , inter se diversis, quia si per privilegium con
cessum possidebat Ecclesiiam , non erat ei necessaria praescriptio. Propter hoc dubitatum fuit, vitrum Abbas admittendus esset ad probandam utra ae exceptionem , taut si in unius probatione deficeret, posset recurrere ad probati nem alterius. Responsum est assirmat ab Inno C. III. propter hanc regulam, in qua permittitur
Re pluribus delansionibus se tueri. Ratio,in fundamentum hujus regulae dem sumitur ex aequitate, juxta quam caussa deser sonis est favorabilis , exta favorabiliores qT. E. de div rsu Q. Iuris . E quo etiam facile dissicultas solvitur, quae, hic in contrarium proponi solet petita a paritate actoris, cui a lege non permittitur uti pluribus actionibus, ut paret ex r. l. Nemo ex bis 3. f. de diverssis gulis Iuris . Disparitas enim est quia caussa desensionis , quae Re competit, est favorabi
lio , quam caussa actionis competens actori cum praeterea praesumatur actor accedere ad
Iudicem magis instructus de suo jure , quam Praesumatur Reus, qui invitus trahitur ad judicium, adeoque est condonabile Re , si non omnino certus de fundamento sui juris, cuius conservationi studet , plures titulos ad aut Iam multiplicat, quarum unus si insessiciens sit, substituatur alius quae ratio non seque militat in actore circa actionem proponendam, qaia
162쪽
in libertate ejus erat accedere , vel non accesdere ad iudicium,' antequam accederet, poterat, debebat se certificares, quodnam mnus actionis sibi competeret contra reum, quem trahit ad Tribunal Iudicis. Ex his etiam solvitur dissicultas, quae hie proponitur contra praesentem regulam, petitae l. 3. Ex pluribus, de aequirenda posses s. de ex inter dilectos ct de fide instrument ubi ha turio posse ejusdem rei dominium pluribus simul titulis ab eodem haberi, ita ut v gr. quod tuum est ex aliqua cauma, vel titulo, fiat simiutuum ex alia caussa Hinc enim videtur inferri, quod Reus in judicio pro conservatione sui juris non possit simul titulos defensionis multiplicare; nam multiplicando titulos, declararet, se pluribus titulis habere dominium rei, pro qua vocatus est ad judicium ; hoc autem est impossibile . Sed facila respondetur falsum esse , quod Reus multiplicando titulos declaret se pluribus titulis habere dominium reici in tantum enim multiplicat titulos, inquantum non est satis cer- tus, utrum unus sitemcax, dc propterea plures ad cautelam adducit, ut si unus non probetur, substituatur alius, adeoque multiplicat quodammodo conditionaliter,in disjunctive. Inde est, quod Reus potest etiam pro se proponere plures desensiones inter se contrarias, quae ad eum. dem finem tendant, ut docet Glosis ad hanc regul cum non proponantur, nisi conditiona .
te, disjunctive. Quod tamen est intelligendum , dummodo, vel implicit , vel explicite aliquibus non renuntiaverit, ut est exemplum in cap. Venieη IR de Praescript ubi quidam Reuc, cum prius proposuisset pro desensione
163쪽
. Tis. Π Reg. XXL sui iuris concelsum sibi privilegium, linea vellet proponere beneficium praescriptionis super hac secunda exceptione, auditus non fuit; quia qui impetrat, proponit privilegium sibi concessum a Principe, renuntiare videtur beneficio prςscriptionis. Item praedicta intelligenda sunt, dummodo non ita directe sibi invicem adversentur defensiones illae, ut quod Ponitur in una nec conditionaliter poni possit in altera , qui reus convincatur de memdaei , sub quo genere plares particulares de- sensiones prohibitae sunt simul proponi per jura civilip ut videre est apud Glin. 4n hac reg. apud Gloss. in . Nemo ex his 3.
Iaad semel laeuit, amplius sella re
L - , actionibus ex c. I de Iuriciis, stilique juribus unde casus ita formari potest. Titius conventus sui super aliqua caussa cooram Iudice, quem recusare poterat, ut suspectum; sed interrogatus de hoc ipso, utrim vellet ipsum admittere, vel recusare, respondit, quod quamvis haberet justam caussam recusan. di, attamen confidens seMegalitate is ustiati ejusdem Iudicis , eum non recusabat, P stea poenitentia ductus, voluit istum recusare absque alia causi supervenieme, sed tantummodo propter illa motiva, propter quae potu ab iruti recusare. Quaesitum fui utrum tru
164쪽
Tit. III. Reg. XXI. Is IIa recusatio admittenda esset tamquam legitima Responsum est negative in eodem c. I. a Iudiis cras, quod enim semel placuit, amplius displucere non potest. Item casus poni potest ex cap. Dilectissim a. 8. q. a. in electione, pro qua Et chorem libertatem habent eligendi, quem id neum judicaverint postquam tamen egerint aliquem idoneum, non pomunt ab electione iam facta resilire, suumque suffragium alteri dare, sic de aliis pluribus, quae fuse hic indicantur a Glossa. Hς regula locum habet, tum in electioni istius, ut modo dictum est, tum in iudicialibus; unde Reus, supposito, quod Iudicem acceptaverit, non potest illum, nisi e cauta superveniente, recusare, desipse Iudex postquam sententiam definitivam tulit, nequit illam corrigere, vel mutare, e l. quod Iussi. q. ff. de re Iudicata Nisi tamen sententiam tulerit ipso jure nullam, in quo casu Iudex ordinarius poteli iterum judicare, quia Iuxta regulam infra emPlicandam, quae contra jus fiunt, debent pro insectis haberi Liscus autem Iudex delegatus, ut tradit Glossi in LIudex s. ff. de re iudicata, eκ presse habetur in . Si tit reponi M. C. quomodo, is quando Iudex; sumiturque etiam ex QSi Compromissarius VI. Si vero eligat De Elechii 5. Dixi postquam sententiam definitivam rauit; hoc est eam sententiam, quae principalis caussae quaestionem definit. secus enim accidit circa se rentiam mere interkKutoriam, quo nomine ad xistis intelligitur ea sententia, quae inter principium, finem caussiae principalis pronuntiatur super aliquo incidenti eam enim Iude Tm vocare Potest, etiam nemine petente, e Ca
165쪽
Tsa it. III. Reg. XXII. Cum cesante Go. De anellatiombus4 ubi videndi Doctores, quoad aliquos casus exceptos, inter reliquos Panorm ibid. n. II. 3 item praesens eg locum habet in Ontractibus, prςlertim in iis, qui dicuntur contractus nominati, a quibus neuter contrahens pro arbitrio suo resilire potest, altero invito, sed, tantummodo si etiam alius consentiat, in quo casu locum habet alia rex juris , alias explicata Omnis res e quaicumque caussas uas citur, per easdam dissolvitur excepto atrimonio, ut ib. explicatum est. In contracta tamen inpositi in contractu Societatis, in contractumand ti, licitum est poenitere, ut constat e in rupen. E. Depoti, e l. Sed ocius T. f. a. ff. pro soci , ex Instit. Demandatori recte Qe c. a. 4enuit de Procurati in . quod intellige si res integra sit, seu non inceperit ioteresse alterius partis. dem dic regulariter in contractibus , quos innominatos appellant, a quibus contrahens re integra resilire potest, ut traditur a Iuristis in L si pecuniam . si de conditioη caussa data, Q. Item in Sponsalibus contractis per verba de suturo, quae si non licite, saltem valide di silvuntur per sponsalia contracta cum alia per verba de praesenti, ex c. si inter 3I de sponsalitas Demum, aliis praetem missis, idem die de testamento , quod mutari potest usque ad supremum vitae exitum, ut sumitur ex . cammarthae ct de celebrat Missa---,-- l. suod miserum .' de adimen Mis, vel transerenais legatis. Ratio istarum, aliarumque similium exceptionum undatur in desectu alicujus ex iis . conditionibus, quas hic numerat Glosis tau
166쪽
quam necessarias ad regulam , quarum aliqua deficiente id , quod semel placuit, displicere potest .aliquando etiam debet. Prima conditio est, quod placitum non sit improbatum a jure ex cujus conditionis desectu pactum illicitum, quod semel placuit, O-test, ac debet displicere, atque rescindi, ut co stat ex cap. fin aliisque pluribus da pactis. Secunda conditio est, quod id, quod placuit, stienter placuerit,is non e errore probabili, seu e probabili ignorantia facti, ut est
exemplum in c. fin de Solutionibus in eo, qui Per errorem solverit pecuniam indebitam, cini si per er orem I s. ff. de Iuris dissi omnium Judicium ubi dicitur, quod si duo litigantes in re se convenerint, ut iis cognoscatur a Iudiace, quem falso putabant esse competentem pro illa caussa eorum consensus validus non filii, rescindi potest, ac debet cujus rei ratio ibiadem assignatur, quia non orientiunt , qui mrant Oscilicet in iacto, ut notat Glossan uidenim tam est emtrarium consensui, quam error, qui imperitiam detegit i= Tertia conditio est, ut id, quod placuit, non placuerit sola mente, sed placitum aliquo actu externo manisestatum fuerit, puta verbis, vel factis. Quod tamen intelligendum est, quoad contrahendam obligationem civilem cum homine obligatio enim in ordine ad Deum etiam sola mente contrahitur. Quarta demum conditio est , ut alterius intersit, quod placitum observetur, ad quod etiam facit alia rex iuris infra explinanda. Μutare eoninium quis non potest in alterius eιν
mentum, di regul. s. ff. de diversis regul j
167쪽
rs Tit. III. g. XXILris. Nam potest mutare consilium am in ah
Non debet aliquis asterius odio praegravari.
eodem Casus oui potest ex . . CompromUsarius f. Fi vera eligat de elest in . Capitulum, cui competebat jus eligendi constituit Titium Compromissiarium, ita ut quem Titius eligeret omnes Ment acceptaturi. ccidit Titium sive scienter, sive etiam ignoranter elegime indignum, adeoque secim electionem invalidam. Quaesitum it, utrum pro ea vice potestas elisendi devolveretur ad Superiorem puta ad Episcopum, aut Summum Pontificem, vel utrum reverteretur ad Capitulum, itaut emet in pol state Capituli procedere ad aliam electionem stResponsum et , regerit ad Capitulum, quia non debet Capitulum odio Titii praegravari, nisi tamen idem Capitulum scienter ratam habuerit electionem a Titio factam, quia tunc etiam Capitulum esset in culpa. Item casus proponi potest
ex leg si quis IM 33. Q de inofficios Tostam aversus finem, ubi corrigitur lex antiqua, per quam matri permittebatur exheredare filium suum odio mariti atque decernitur, ut id amplius fieri
non possit, ne filius absque culpa sua,in solum
Fundamentum hujus regulo estisquitas naturalis quae petit, ut unus non gravetur odio alterius hoc est, ut damnum non patiatur in odium
168쪽
Tit. In Reg. XXII. Issodium alterius, in qua naturali aequitate iunis
datur etiam alia iuris regula infra explicanda. Delictum personae non delat in detrimentum E elestae redundare , propter quod etiam in jure civili statutum fuit, ut si aliquis Abbas , vel Episcopus habens seudum a Principe illud pem dat ex aliqua culpa, non debeat exinde detriamentum in Ecclesiam redundare sed post momtem ejus Episcopi revertatur laudum ad Sucincestarem, ut videre est in lib. seud de Capiarulis cirradi l. iram si Clericus. 33 Ista tamen intelligenda sunt, quando unus nihil contulit ad factum alterius, unde ex eodem facto detrimentum pati debeat. Plurie enim contingit factum unius censeri per fictionem irris factum alterius, in quo casu si factum illud sit caussa alicujus gravaminis, vel damni, pra gravat etiam alterum. Exemplum habes in eo,
qui aliquod factum damnosum fieri mandavit, vel ratum habuit qui enim facit per alium, ei perinde ac si faciat per se ipsum, quae est re iuris intra explicanda adeoque si aliquod damnum ex facto patitur, patitur quodammodo ex facto suo. Ecqua 'ratione procedit, ut negligentia, vel dolus, vel aliud factum Procuratoris, prosit, vel noceat principali in quantum
fines mandati patiuntur, ut notat Gloss. ad hane
regulam ex pluribus uribus ab ipsa citatis. Idem proportionaliter die de herede, qui gravatur pro defuncto, de fidejumore, qui gravatur pro pria. cipali, sic de aliis similibus. ' Rursus notandum est, pranentem regulam intelligendam esse quoad auctoritatem priva- iam, ita ut scilicet privata persona non possit auctoritate sua alteri damnum inferre ex odio
169쪽
alterium secus enim videtur auctoritate pubI1ca, ex qua unus puniri nonnumquam potest pro alio, ut notat Decius in l. non d8bet q. T. de
reg. juris, at explicabitur in regula sequenti.
aliquis puniendus I, Esumitur ex QC Ostentes a. de Constitu tiοηιbus; en e satis perversum T. dist. 6. ex ι si putator o ff. ad legem Aquiliam ,
aliisque juribus Casus poni potest ex C. Cum Uoluntat Fq. de sententia excommunicationis. Titius cum excommunicato locutus est de his, quς ad absolutionem, vel alias ad salutem animae Pertinebant, eaque occasione etiam alia verba incidenter, ut apud eum magis proficeret, interposuit. Q iratum esti, utrum excommunicationem incurrerit propter ejusmodi communicationem cum excommunicato p Responsum est megative quia ubi culpa non est, neque caussa puniendi, ibi nec locus poenae. Haec regula duas continet partes. Prima est,
neminem sine eulpa puniri debere caltera est per modum exceptionis , pom aliquem puniri aliquando sine culpa, quando intervenit iusta causis Ratio primae partis clara est: quia crudelitatis, injustiis esse videtur punire innocentem absque ulla caussia, unde in c. c. 7. dist. 6 dicitur eme fatis perversum, contra Ecclesiasticam censuram, ut filius spolietur ossicio, vel aneficio suo absque ulla tua culpa, sed tantummodo Propter peccata parentiun.
170쪽
Quod autem attinet ad alteram partem reia gulae, in qua dicitur pol se aliquem nonnumquam
puniri sine culpa, quando intervenit iusta cauias a notandum est, caussam ejusmodi posse esse aliquando exigentiam aliquam boni publici, quod
petat etiam renam ad innocentem extendi, ut contingit v. g. quando innocens speciali aliqua ratione pertinet ad delinquentem is conssidetaratur quasi res ejus sicut filius respectu Patris, subditus respectu Superioris in quo casu conis tingere potest, ut Pater delinquens condigne non puniretur, nisi etiam puniretur aliquo modo etiam in rebus suis, adeoque, in lio umde hoc ipsum petit utilitas publica , quae exi git ut delicta sint condigne punita . Plaeterea idem contingere potest , quando poena solius delinquentis non esset tussiciens medicina tutipae, sed opus sit eam applicare etiam partibus proximioribus, ut magis affligat delinquestem,
eique citius medeatur, tum etiam ut prosit par
tibus ipsis, in quibus ex proximitate periculi, atque exempli magis timetur delictum, ut su-nsitur ex . qui uis . . Filii C. ad legem Iuliammajestatis. ONotandum tamen hic est id non intelligi
de omni, & quolibet genere poenae, ut Iiam notat D. hom. a. a. q. Io arr. q. ubi disti
guit inter poenam mere spiritualem, hoc est, quae directe concernat animae salutem , mi ter poenam temporalem Pgna mere spirituali nemo punitur pro peccato alterius statio est: quia quoad animam nemo consideratur, ut pars alterius, propterea in cap. Si habes I. q. quaest. . dicitur pro peccato Patris non essentium excommunicandum, is proportionalixati