장음표시 사용
201쪽
ad speciem inrectum est. Habetur etiam incir. in . Pastomatis q. s. quoniam de rescriptis, aliisque Iuribus Casu figurari potest ex c. 3maaιηι 2. a piso. Legati Summus Ponti se sp ciali delegatione commisit Titio Episeopo quamisdam caussam cognoicendam, iudicandam inin ter duos. In ea autem Regione exii ebat cum
tota sua iurisdictione Legatus de latere, de quo dubitatum fuit , utrum posset in ea caussa se intromittere, trahendo eam ad suum tribunal, vel impudiendo Titium Episcopum a serenda sententia , vel irritando sententiam latam heodem Episcopo juxta sormam delegationis Ratio dubitandi fuit quia Legatus de Iatele habet iurisdictionem ordinariam in Provincia sibi attributa, ct cognoscere potest caussas sp ebintra ad tribunal Episcopi ergo potuit etiam eam caussam Episcopo delegatam cognoscere Sed hoc non obstante, reipondit negati Gglestinus III quia Titius Epistopus habuit speciale mandatum de ea caussa cognoscenda Quamvis igitur Legatus de latere haberet eisteroquin generalem turildictionem, non tamen
Potuit eam caussam assumere, quia ei generali aurisdilatoni quoad hoc derogatum ibit perspecialem delegationem. Item - aliud exemplum mni potest ex citi cap. de rejeripi Commissa sui a Principe quaedam particularis caussa minter Fabium, majum cognoscenda inferiori Iudici cum ausida, appellatione remota. justamen habebat generale privilegium libere aptandi in omnibus caussis. Ideo dubitatum fuit, R m ea iussa particulini admitti deberet ap-
rario Cas. Ad quod negative rei pondit M
202쪽
mittenda appellatione in aliqua Caussa partic lari, quoad illam derogat generali concessioni appellationis interponendae. - Ad intelligentiam regulaenotandum estn
mne generis, de specie hic non intelligi universat illud, quod habet sub se partes subjectivas ut intelligitur apud Logicos; sed genus sinu pro quesibet toto continente sub se plura singularia speciem autem sumi pro illis singularibus sub eo toto comprehensis Ut putas jurisdictionalis facina, judicandi omnes caussas est genus facultasisurisdictionalisjudicandi aliquam Particularem caussam est species, is sic de reliquis ' Iam vero pluries contingit unam dispositionem fieri circa Aenus, aliam circa spe ciem, quae dispositiones habeant interie aliquomodo contrarietatem, &ambaessimul adimpleri non possint, ut puta, in exemplo supra potito generalis facultas appellandi in omnibus caussis, ct Particulars prohibitio appellandi in aliqua cauisa determinata sunt dispositiones appositae, quae simul ad effectum perduci non possunt
Pro ejusmodi casibus per praesentem regulam decernitur, generali dispositioni censendum esse derogatum per specialem , hoc est id , quod disponitur circa speciem esse veluti quamdam dilpositionis generalis exceptionem. Ratio est: quia quando duae dispositiones habent inter se Contrarietatem aliquam , debent quantum fieri potest ad concordiam istici, Miambae obse varici ut colligitur ex . Cum media 29 de Elin in . atqui duae dispositiones contrariae Circa genus, spretem possunt ad concordiam
203쪽
speciem intelligatur esse quali quaedam exce- otio distrasitionis circa genus , taut dispositio
circa genus sit observanda in omnibus reliquis,
eraeterquam in eo, quod praescribitur in dispositione circa speciem P Ergo, ta Inde fit , regulam isto modo procedere sis prius facta fuerit dispositio generis, quam dispositio speciς , sive posterius r in utroque
enim casu militat eadem ratio adducta , quia 2videlicet in utroque catu utraque dispositio com cordari debet quantum fieri potest , atque se vari, quod aliter obtineri non potest, nisi generi per speciem derogando. Eκ his a contrario sensu deducitur, quod . . ubi dispositiones circa Mnus is speciem non dicunt inter se contrarietatem ullam, sed ambae cum tota sua proprietate , extensione possunt simul servari; tunc geneti per speciemaaon derogatur , sed censetur peculiariter expressa illa species ad tollendam aliquam dubitationem, vel ex super abundanti Exemplum habes in l. aovum a. ff. de instructo , vel instrumento legato, si ulti ubi duo casus exponuntur. Primus est. Titius in testamento suo
legavit Cajoriundum cum iis, quibus erat instructus, & postea aduecit cum supellectili exi- sente in eodem fundo. Dubitatum fuit utrum ea expressio speciei derogaret generi is in minueret legatum , taut nihil aliud ex iis quibus undus instructus erat, censendum esset legatum, praeter supellectilem in resolutum fuit non derogare, sed supellectilem expressam esse ex abundant , adeoque praeter supellectilem legata fulta etiam reliqua quibus fundus instructus erat. Alter casu est . Titius in t
204쪽
flamento suo reliqui filio fundum cum iis qaibus instructus eratra a filiae reliquit omne argentum , quod habebat, Contigit autem tunc reperiri in eodem fundo asiqua vasa ara gentea, de quibus dubitatum fuit, trum centa 1enda ement relicta filiae , adeoque quoad illa fuisse derogatum generali legato filii de omnibus , quae existebant in fundora an potius censenda essent relicta filio vigore ejusdem legati generalis is decisum fuit quoad illa
fuisse derogatum legato generali, adeoque eadem deberi filiae. Ratio disparitatis est interutrumqae casum: quia in primo casu legatum factum de omni-hus, quibus fundus erat instructus, legatum de supellectili existente in fundo , nullam dicunt contrarietatem dc ambo simul observari possunt, cum sint facta in favorem unius ejusdem personae , cui simul dari potest' omne id , quibus undus est 4nstructus pellexiundi at in secundo casti legatum de omnibus
existentibus in fundo, & lagatum de argento, utpote ficta in favorem distuictarum personarum, habω inter se contrarietatem aliquam, seu ambo simu in tota extensione vari non Postunt. Quare ut concord*ntur quantum fieri potest, debet generi per speciem derogari adeoque censendum est relictum filio quidquid est in fundo, exceptis argenteis. 7 Notandum tamen hic est , ista procedere, ubi ceteroquin aliunde non apparet mentem testatoris uisi in contrarium . Si enim ex eadem mente, vel ex aliqua circum. stantia colligitur, speciem fuisse expressam ad restrictionem generis praecesentis a tunc per
205쪽
6. m. Ret XXXm ipsam speciem derogatur generi, quamvis ceteroquin nullam inter se coni parietatem habean si
simulque servari Possent . Id tamen procedit non ex vi hujus regulast, sed aliunde, puta eae ipsius mente testatoris, ut tradit Bais. ad hanc regulam n L sumiturque Dgatas. ff.
supellectis legata . Contra hanc reg. hactenus explicatam objici potest casus expressus in c. Ex parte Ia De O M. Delegati Titius idipetraverat aSummo Pomtifice rescriptum, ut sibi conserretur Archidia-chonatus primo vacaturus in quadam Ecclesia LPost aliquod tempus Cajus adversarius Titii cognostens imminere vacationem cur dam Archidiaconatus in eadem Ecclesia , impetravit etiam ipse reseriptum a Summ Pontifices, ut sibi conserretur ille determinatus Archidia innatus proxime ac turus, nulla facta mentione
de prior restripta impetrato in Titio 2 In eo cata postquam de facto vacavi ille terminatus Archidiaconatus, tabuetatum fuit, utri emee eonferendus Ar, Titio igore generalis restria Ur, quo Mandabatur in genere ipsi provideri
Alchidiaconatum proxime .vacaturum An Calovgore reseripti specialita posterioris, quo praecuprebatur ipsi conseret ilium determinatum A chidiaconatum, qui de facto vacavit Ad quod respondit Alex. III. Archi urae matum illum de terminatum provideri debere Titici ergo meo eas reseriptum peciale Gai non derogavit I scripto generali Titii Respondetur resolutionem hujus cassis non esse contrariam huic regulae rici estis quia reseriptum concessum Titio, quamvis videatuτgenerale utpote caecipiens provideri Titio Am
206쪽
ehidiaconatum indeterminMussi Proxime vacariturum , attamen proprie δε in effectu generale non est, quia non potest mandari mec tioni , nisi per collationem uius particularis chidiacmatus. Concurrebant igitur in eo casu duo ςscripta specialia Ratio autem, quare in eo casu laevaluerit prius rescriptum pecthle concessum Titio , quam posterius rescriptum concessium Cajo est, quia Princeps sito rescripto posterior no cenietur tollere, vel imminuere velle jus quo Iani a stri Nius concessit, nisi id exprim i i de si quin tale rescri-
ptuni coraced quod sit aliquo Modo a Mum
concessioni ciam a se alteri, idque non exprimat, praesumitur illud soncedera ex blivionei prioris concessionis, itaut si memor isset, non concessissim Ita autem res ascidio in casu objejcto, ire constat ex ipso t tu, c. Ex ano 'quia priori rescripto jam iactatuor.t Tisi concessio de Archidiacunatu primo v. ituro, vi concessiσni praejudicatum ent, si praevaluimet rescriptum Caji,in aliunde. Summus Pontis non declaravit veste se derogare eidem conceu
Pias semper in se tantiset, quod es minus. Io Esumi ur e L IIo T de rem Iinis .
A malas figurari potest ex cap. I. De amfiitris inis. Titius δε Calus ut litem , quam
habebant, componerent , convenerunt in tres arbitros, quorum iudicio, atque sententige standum esset. Caussa examinata, tulerunt arbitri
sententias suas in lavoremGji, damnantes Ti.
tium ad pecuniam ipsi solvendam Lin
207쪽
inter se discreparunt, quod unus damnavit Τitium ad solvendacis alter ad solvendacio tertius autem ad solvenda pro tali casu quaesitum est, quaenam e illis tribus sententiis praevaleret Ad quod respondis Bonif. ΗΙ. incit. C. I. De ardistris, praevalere debere sententiam de summa minori, seu de solvendis quinque a quia in ea summa omnes arbitri consenserunt, continetur enim tamquam pars in aliis duabus summis majoribus, nempe in o.&inos. quia plus semper in se continet, quod est minus. Haec regula, ut tradit Glossa, potissimum locum habet in iis , quae considerantur secundum plus, minus in quantitatoe, secundum quam id , quod minus est, consideratur tamquam pars alterius, quod plus est cum autem evidens sit partem in toto contineri, de quo est etiam regula juris infra explicanda , ideo videns est quoque plus semper in se. continere quod est minus, juxta sensum intentum praesenti regula. Inde est, quod qui debitum habet solvendi io si impossibile ipsi sit solvere Ita possit autem solvere tenetur saltem ad sol
venda I. Qui non potest recitare omnes horas Canonicas, tenetur saltem recitare, quas potest,
sic de reliquis si libus. Ad hanc rem etiam facit alia Iuris regula: Cui licet quod est plas, ructuuEMe, quod est minas, quae inserius explic
tur, eaque occasione reliqua expedientur, quas ad praesentem regulam faciunt.
3 Inde fit , quod qui vel contractum , vel
alium actum exercendo consentit solvere , vel accipere aliquam summam pecuniae, consentit
208쪽
ilvitur, vel accipitur lola, sed simul cum aliis partibus componentibus eamdem summam. Di hcultas tamen est , utrum, si contractus , vel disposivio celebretur super summa, super qua non verificetur , verificari salieni debeat in parte summae ni puta, si dispositio facta sit deuo.& de tali summa non valean, utrum saltem ve-rificetur in Io Ratio dubitandi est quia, qui disponit, consentit in o. videtur etiam consentire in o. quae continentur in o.
Ad hanc dissicultatem, omissis aliorum seniatentiis, resolvit Barb. ad hanc reg. n. 7. dicendo ex verisimilibus argumentis cognoscendam esse mentem disponentis, utrum scilicet exprimens majorem ummam , praesumi possit contensiste etiam in solam minorem a voluntate enim,&consensu disponentis pendet validitas dispositionis. Potest autem praesumi in in inorem summam
impliciter, seu virtualiter consensisse, si perminorem bmmam redditur melior ejus conditio; secus si minor summa sit ei praejudicialis . Ut v. g. si fiat contractus locationis, locator Onveniens de manrisumma sibila venda, non it-setur consentire soli summa minori, quia esset ei praejudicialis ; at promittens debitor, sera conia ductor per hoc ipsum, uret consentit summae majori censetur a sortiori consentire ninori, quia si intellexisset locatorem minori pretioeta, contentum, libentium lasensilet, cum per hoc
fiat melior ejus uxinditivi ni adem recidit quod ab his: dicitum sub his aliis serminis; videlicet'
consentientem summae majori censeri etiam consentientem summae mitiori in caussa lucrativa, non autem in caussa onerosa Desumuntur etiam haec exi. Si decem P HLκati. '
209쪽
calus expressus in C. Cui de non Facerdotalι 27 de
praeb. in . ubi dicitur , quod si mandatur provideri alicui praebenda integra , aut Praebenda certi valoris, non possit illi conserri praebenda dimidia, aut praebenda minoris valoris, etiamsi sit ille contentus , cui providenda ex ergo falsum est, quod consensus in plus, etiam sic aliquomodo consensus etiam in minus. Res p. cum Glos solutionem clare patere ex ultimis verbis ejusdem Canonis, qua2 sic hahent : Non enim hujusmodi mandata quorum mares diligenter sereari ορονtet debent ad casus alios, quam expressis extendi Forma igitur mandati essicit , ut in objecto caia non possit eonferri dimidia praebenda , aut minoris valoris etiam. eo volente, cui conserenda est, quia mandaturne de providenda praebenda integra, aut certi valoris,in mandatum debet diligenter observari Dris Casus figuratur ex cap. Ecclesia saugae Maurias . Ut tit pendente Pisc. Cum quidam desinere possessiones 'mae de jure spectabant ad Ecclesiam Sanc mariae in iis lata , timens sibi restituitionem fore faciendam, ad sau dandam Ecclesiam dolose desiit easdem detinere, cin alterum transtulit, unde impotentem se reddidit adi illas restituendas. Quaesitum est, utrum, bo non obstante, Posset contra ipsa
210쪽
haberi asto, perinde ac si in illarum detentione peiseveraret λ. Ad quod affirmative respondit Inno II praecipiens , ut si possessiones illas restituere amplius non valeret, eo quod illas alienasset,in non posset recuperare, saltem restitueret tantumdem pomessionam aequi. valentium ad arbitrium bonorum virm misquia, qui dolo desiit possidere , reputatur per fictionem Iuris tamquam possessor iunde contruipsum datur utilis actio. Ratio, Maequitas huius reguis est mania sesta quia vitium, raptus non debet ita patrocinari, ut eximat ab obligatione restituendi: . ex qua etiam ratione notant Auctores cum
Glos baberi eumdem pro possessiore quoad sui
damnum, non autem quoad commodum, quia non debet commodum a sua malitia reportare
Videri potest Dynus in explicatione hujus r gulae, ubi occasione ejusdem regulae in varias quaestiones digreditur π
Italiae, deles per totis vitiari Esumitur e L sive generalis sI. T. Da Iura Otium , cap. cum temραν s. sarbitris, aliisque t tibus ex utroque Iure desumptis, quae hic citantur a Glos Casus figurari potest ex . mlectus scis Praebend. Qui dam Episcopus de mandato Papae assignaverat Titio Canonicatum in quadam Ecclesia , sed Capitulum ejusdem Ecclesiae recipere ipsum in