장음표시 사용
221쪽
m . Ια Reg. XLII. obligationem, ita ut lapso tempore disset an ad sollicitandum obligationis effectum , is ad constituendum debitorem in mora, videri potest apud Sanchea dematrim. lib. r. disp. 33.
Reliqua, quae ad ulteriorem hujus resulae intelligentiam facere postunt, tradentur interius ad explicationem regulae, Cum non a 66 nughuic praesenti regulae amnis est
accessorium naturam sequi congruit principatis. Esumitur in a. Cum primipalis 138. Ita l. Nihil dolora I si debet Iuris c. super grarra 9. De T. Delegati in o. aliisque
suribus Caius poni potest e c. Unico, De eon- recratione criame, vel Astari in . Quaedam Eccletia polluta it per injuriosam sanguinis humani effufionem Contingit autem eidem Eccle- sige eme annexum in contiguum' eterium pro sepeliendis Corporibus Fidelium mori oru Quaesitum est, utrum in eo casu censeri quoque debeat pollutum g terium, taut ante reconciliationem non possit in eo aliquis sepeliri Ad hoc respondit Bonis VIII in cit cap. Unic. De consecr. Ecelesiae in . censeri debere pollutum, d antequam reconcilietur, non debere in eo ali- 'uem sepeliri quia scilicet c meterium est accelsorium ad Ecclesiam sisecessorium autem Nquitur naturam sui principalis. Sed ponamus et Ua , quod homanus anguis fuerit iniuriose effusus in coemeterio , adeoque coemet
τium pollutum sit 3 numquid per hoc praecisexensenda erit polluta etiam Ecclesia , cui cςmeterium
222쪽
terium contiguum est Responsum et Ibid. n gative quia Ecclesia est principalis, coemeiaterium est accessorium principale autem non sequitur naturam accessoru sed sed e conve so accessbrium sequitur naturam principalis Deis
inum supponamus eidem cemeterio, ubi humanus sanguis iniuriose emulus est, esse contiguum aliquod aliud coemeterium pariete tantum inistermedio seiunctum immo taut ab uno ad aliud per portam intermediam habeatur accessus numquid in tali casu censeri debet Giam violatum illud aliud coemeterium p Relpon. sum ibidem est negative quia illa duo cine teria non se habent ad invicem tamquam ac cessorium, & principale, sed ad summum tamquam duo accessoria relate ad Ecclesiam. Pr iens autem regula Iuris non dicit quod unum accessbrium quatur naturam alterius accessBrii, sed solum quod accessestum sequatur nat ram principalis.
a Pro clamori hujus regulae intellectu, ira facili solutione tisicultatum, quae ex pluribus Iuribu contra hanc regulam oblini possent, notandum est e Barb. in explicatione praesentis regulae num. I. in hac materia illud appellariri principale, quod per se star propria,
lura virtute subsistit 3 accessorium autem dici,
quod illi inest, Macculit, e proportionaliter
modo, quo in physicis acciden inest, & acta cesti substantile . Multipliciter autem rct repraesenti dici potest aliquid inel Te, accedere tamquam accessorium alteri rei primo per hoc, quod ita sit necessarinna rei, ut sine eo res redderetur prorsus inutilis, 'ulla, cujus exemplum habes in cit cap. Si super gratia . π
223쪽
lo Tit. III. Reg. XLILHf. Delegati ini ubi dicitur, quod si Papa alia
cui gratiam secerit,is super ea executores deputaverit, si postea contingat Papam mori ante executionem, sicut ea morte non perimitur gratia concessa, ita nec etiam re integra perimitur executoribus data potestas , quam veluti gratiae predictς accessoriam , naturam sequi congruit principalis , quia scilicet ea potestas da flta executoribus ita necessaria est ad gratiam ut sine ea potestate, gratia redderetur inutilis
nulla Secundo dici potest aliquid accedere,& inesse tamquam accessorium alteri rei per hoc , quod sit quaedam portio , seu pars illius rei. In hoc sem adhibetur appellatio accesso
rii in . Cum autem I9. f. Perveniamus f. de auro argento legato , ubi gemmas ad ornamentum oppositae vasibus aureis , aut argenteis vocantur accessoriae relate ad eadem vasa.
Tertio dicitur aliquid inesse, accedere altriri, eo quod vel ex natura rei, vel e dispositione legis, vel ex voluntate partium, ita comitatur alterum , ut semper illud sequatur Quarto demum appellatur accessorium rei id quod ab illa dependet tamquam effectus immediatus a sua caussa, quam in rem facita Verum O. de furtis.
3 Notandum praeterea est, posse nonnumquam contingere, quod aliquid habeat figuram accessori respecta alterius, vere tamen, proprie accessorium non sit, eo quod idem principaliter consideretur a Iure is tamquam propria virtute subsistens . Exemplum habens e cap. Debitores . De jurejurando, videlicet de juramento, quo quis urat se servaturum promiLoonem aliquam, quam iacit': Quamvis enim
224쪽
Tit. III. Reg. XLm sto iuramentum illud videatur habere figuram acis cessorii, attamen vere, proprie non est ac-ςemorium, sed principale, quia illud principaliter est quod consideratur unde etiamsi pro missio sit de ceteroquin invalida , attamen j ramentum ejusmodi promi ilionis confirmativum
observari debet, supposito quod observari possit sine peccato.
His praenotatis, sensus presentis regulae est id, quod vere, oroprie aliquo e praedictis
modis est accessorium , qui de re naturam hoc est vim , conditionem is qualitatem sui principalis , ac proinde , concesso principali center etiam concessum id, quo puere,in proprie est accessorium ι nisi tamen accessorium sit ita arduum , ut de eo non erit verisimiliter cogitatum , aut quod non esset verisimiliter in specie concesssium, si cogitatum esset, ut colligitur ex reg. 8 I. De et iuris in Scinfra explicandaci item rescita principali censeri quoque reicissum accesssiorium , Ut notat etiatam Gloss. in . Si Patronus . ff. si quid in fraudem Patroni, de sic de aliis similibus. Queramen e nuper dictis intelligenda sunt de eo, quod est vere, & proprie accessiorium secus enim accideret, si non consideraretur ut accessisium, aut si peculiaris ratio validitatis.
pro eo militaret quia tunc ejus validitas non penderet a validitate principalis, unde invali- dato principali, non propterea ipsum redderetur invalidum . Ita Card. Tusch littera ac cl. 6. num. 34. alii plures citati a Barbos. hic, num 8.
Notandum tamen hic est, doctrinam Istam, praesentem Iuris regulam de accesses
225쪽
2IO Tit. III. Reg. XLILquente naturam principalis non converti, quia licet accessorium sequatur naturam principalis, at principale non sequitur naturam accessori
Inde fit quod sicut ex accessbrio legitimo non redditur legitimum principale, quod ceteroquinde se vitiosum sit , L ex viliari q. f. do vulgari , is pupillari substitutione in pariter
ex accessorio vitioso non vitiatur principale quod ceteroquin de se validum sit, ut colligitur e l. fand 8 ff. quibus modis ususfructus Huc etiam facit textus expressus ini. Postquam 3. si a pactii ubi dicitur, quod si pignusdebitori reddatur ante solutionem debiti, adhuc debitum persistit, nec censetur condonatum per pignoris restitutionem. Cujus rei ratio es quia pignus est quoddam accestarium indutum ad securitatem debiti principalis extincto autem, vel remissio accessorio non eo ipso censetur eκ- tingui, de remitti ipsum debitum principale Secus accidit , si debitori reddatur instrumen tum, seu chirographum suae obligationis, quia cum in eo chirographo contineatur ipsum debitum, per eiusdem chirographi redditionem praesumitur etiam debitum condonari , ut sumitur exl. 2. ff. Be iis, Contra regulam hactenus explicatam objici potest textus in authenti ex caussata De liberis praeteritis , vel exheredatis , ubi dicitur quod si testamentum sit irritum quoad institutionem heredis, ex eo quod in eo absque caussa legitima sint exheredati filii; attamen legata, aliaque Capitula in eodem testamento contenta valida sint atqui ea legata sunt accessbria ad institutionem heredisci ergo falsum est , quod accetarium sequatur naturam principalis. Re-
226쪽
spondetur , casum istum esse specialem ex empressa decisione Imperatoris , euius ratio esse potest quia eatenus praecise testamentum illud irrisum est, quatenus absilue caussa est praejua dicatum filio Filio autem praejudicatum est solum quoad institutionem heredis , non autem quoad legata, aliaque similia intestamento contenta ergo solum irritari debet testamentum, quoad institutionem heredis. Potest etiam huic
casui applicari id, quod supra diximus, videlicet accelsorium non sequi naturam principalis, quando in accessorio militat diversa, ueculiaris ratio, ratione cujus non consideratur, ut .accessorium , ut accidit in praesenti casu , qui propterea non est huic regulae Contrarius
sui rarat, consentire videta Io Esumitur in c. Nonne bene dicimus De praesumptionibus ex l. a. q. Voluntatem si solutomatrimonio, aliisque Iliribus. Exemplum sumi potest e eod. c. Nonne . Quidam Iudaei contendentes cum Christo Domino, Pro tulerunt contra ipsum Masphemam illam injuriam: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, ςmonium habes praespondit Iesus. Ego ςmonium non habeo, sed honorifico Patrem meum c. Super quae- verba chabet S. Greg. in Homi 18. in cap. 8. Joannis r quia enim Samaritanus interpretatur euinstos. Qipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit Civitatem, in vanum vigilant, qui custodiunt eam, respouc a dere
227쪽
'aIa Tit. Π mg. XLII dere notitit Dominus: Samaritanus non sum, sed ego Nonium non habeo. Duo quippe et illata fuerunta unum negavit, aliud tacendo concessit. Custos namsue humani generis venerat, o si Samaritanum se esse non diceret, essem custodem negaret. Hactenus minor, e Cujus mente si quis ex duobus sibi propositis unum tantum negat, eo ipso alterum videtur tacendo fateri , unde etiam desumpta praesens e Iuris Iu tacet consentire υιdetur. Haec regula si nude inspiciatur, & extra limites interpretationis legitimae , in pluribus casibus videbitur esse falsa, quia pluries accidit tacentem non reputari tamquam consentientem, ut in decursu patebit. Propterea dissicultas in re praesenti et allignare aliquod generale principium, ad quod reducuntur casus omnes, in quibus locum habet regula , praeiens , seu tacens habetur pro contentiente, sub quo principio non comprehenduntur reliqui casus omnes, in quibus, qui tacet non praesumitur consentite & in hoc principio assignando Canonistae laboraverunt, in varias ententias distracti sunt, quarum aliquas indicat Gloss. in eodem cap. Nonne v.
Una sententia est, quam ibid. indicat e dem Glosi videlicet distinguendum esse, utrum agatur de amittenda re propria, an de nulla re amittenda agatur. In primo casu docet tacentem non haberi pro consentiente, quia in dubio nemo praesumitur velle amittere rem propriam, si praeiertim eam multo lahore, & impensis acquis it secus autem ubi nullum rei suae damnum patitur.
Haec sententia impugnatur a Panor in cit,
228쪽
cap. Nonne n. . quia etiam, ubi agatur de do minio rei amittendo, potest nonnumquam tacens haberi pro consentiente, ut patet ex . si
Servus scienterio dist. q. ubi dicitur quod si servus sciente, non contradicente Domino suo, in ter fuerit ordinatus, ex hoc ipso li ber, ingenuus erit quod exinde procedit, quia Dominus illius sciens, non contradicens censetur consentire dc tamen ibi agitur de amittendo dominio Servi Idem etiam patet ex LFerous 38 ff. de Donationib. inter virum, Onuvo.
rem, ubi dicitur, quod si Vir uxori suae servum donet, quem communem habebat cum suis fractribus, idque fratres ipsi videant, & taceant; censentur iidem fratres consentire donationi,
sic de aliis pluribus. s Paullo dissimilis sententia est, quam tradit Inno in c. in Genesi de Elect di sequitur Gloss. ad sin regulam, is qui tacet, aliique Doctores plurimi, nempe distinguendum esse, uuum
agatur de re meritoria, honorabili , aut concupiscibili an potius de re onerosa, seu Pra judiciali. In primo casu docent, tacentem haberi pro consentiente, cujus exemplum est in t qai patitur 18 ff.mandati s ubi dicitur quod si quis, te praesente , piso contradicentes, praecipiat alteri, ut aliquid tibi det, censeris consentire, immo mandatum illud censetur factum e commissione tua , quia videlicet pertinet ad tuam utilitatem illud dari tibi; at in secundo casu. in quo agitur de re onerosa tacentem non haberi pro consentiente, ad quod adducunt textum in leg filius familias . .
Invitus de Procuratoribus, ubi cum praemissum esset non esse solitum eligere Procuratorem
229쪽
invitum, subjungitnr-- declaratur nomine Procuratoris inviti intelligi debere non eum tantum qui contradicit, sed eum quoque, qui tacendo non consentit expresse. Sed contra hanc sententiam objici plura iura possunt, e quibus constat non esse universaliter, absque pluribus exceptionibus admittendum, non haberi tacentem pro consentiente , quando agitur de re ipsi onerosa, ut patet e dictis contra primam sententiam ad quod etiam facit i. Cum ostendimus a. f. Fidejussoresa. de Dejussorib tutarum, ubi dicitur quod fidejussores a tutoribus nominati, si praesentes fuerunt,in non contradixerunt, nomina sua referri in acta publica passi sunt , habentur pro consentientibus, & c. a. Debis, quae fiant a Praelato , ex quo colligitur , quod si alienatio alicujus rei a Praelato fiat, sciente, & non con tradicente Capitulo , censetur facta Capitulo consentiente 7 Demum tertia sententia est, quam sequitur Glos in cit. c. Nonne, tacendo, aliique plurimi citati a Barb. in commentario hujus regulae in o. qui distinguunt inter actus , quos racens poterat impedire tontradicendo,&inter illos , qui eo etiam 4nvito is contradicente valide celebrantur Circa primos actus docent, taciturnitatem praesumi pro consensu, quam in rem videtur facere memplum nuper relatum
sensu praelumpto Capituli , quando scivit, Non contradixit alienationi tactae a Praelato quia scilicet poterat Capitulum contradicendo impedire eam alienationem ἰ unde simon Contradixi praesumitur consensiste a circa actus
230쪽
secundi generis docent, taciturnitatem non haberi pro consensu. . 8, e etiam sententia plures instantias a titur, quia non semel contingit, actum aliquem fieri, quem aliquis poterat contradicendo impedire, utamen si is praeiens sit, taceat, non propterea praesumitur consentire . Exemplum habes ex materia epignoratas vendit enim, alienatio rei pignori obligatae , sicutis rei alienae est ex eo genere actuum, quod impediri potest amo in ejusdem rei, seu a Creditores, cui res per modum pignoris obligata est; dc intuba si tacente,' praeiente Creditore, ea pignoris venditio a debitore fiat , non eo ipso censetur creditor consentire, ut constat ex L sicut 8. g. non videtvi T. Eiιibus modis pigras, vel hypotheca solvitur.
Non obstantibus his, aliispessimilibus dis-
ficultatibus, ut clarius habeatur intellectus regulae, di etiam praemissae sententia quantum fieri potest, omnes in vero sensu concilientur; pra notandum est, quod , si tacens ignoret actum fieri, numquam censebitur consenti e Ratio est: quia sicuti consensus verus, & realis numquam datur,nisi circa objectum cognitum, juxta illud commune principium nihil volitum quin praecogni tum ita contensus a jure pra5sumptus dari non test circa objectum ignoratum, ut clare desumitu rex L Nihil II6. f. Non videntur T. de reg. Iuris. Io Pro casu igitur actus non ignorati procedit praesens regula Iuris, cujus sensus ille iacilior esse videtur, qui colligitur ex Panorm. incit. e. ηαρ n. I. ubi dieit pro definiendo, utrum hic, & nunc taciturnitas haberi debeat protonis