장음표시 사용
241쪽
226 Tit. III Rer XL m. Dynus, Vahi communiter explicant praesentem resulam, ut tantummodo procedat circa probabilem ignorantiam facti . In dubio enim illa solum ignorantia praesumi potest, quae versatur circa ea, quae quis neque stire, neque indagare tenetur , qualia sunt ficta aliena non ita publice gesta, quae ut dicitur in leg a T. Dsunt factivam etiam prudentissimi homines ignorare possunt. Secus accidit in iis, quae quis scire, aut indagare tenetur, aut quae ita palam, & publice gesta sunt , ut sit hominis nimium securi, supini illa ignorare in his enim non praesumitur ignorantia med in dubio praesumitur potius cientia, ut docet Glos. ad praesentem regulam.
Loeupletari non debet aliquis cum sterius injurii, vel jactura. Esumitur e l. Iure naturae Σω ε deret.Iura ambae natura Iq. ff. de condit ιο ne iniebiti, lirique juribus Exemplum Θ-mitur e L Naturalite 3. g. E. eod. Titius uia-tuavit pupillo pecuniam sine auctoritate Tutoris, qua pecunia ipse pupillus utiliter usus est,itaut ex illa factus fuerit locupletior . Postea idem pupillus factus pubes pecuniani Titio restituit. Sed cum post aliquos tempus animadverteret esse privilegiunx pupilli, ut non possit.
Cum eo contrahi abique auctoritate Tutoris voluit repetere a Titio pecuniam tamquam indebite restitutam numquid in eo casu audiendus suit Resp. est negative quia ex ea pec nia
242쪽
nia factus fuit locupletior aequum autem non emet ipsum fieri locupletiorem cum damno, ω detrimento Titii. Fundamentum hujus regulae tantum petitur ex aequitate naturali, de usus ratione est, ut
nemo ex alterius damno suum commodum auri cupetur, cui aequitati servandae facii Canones
diligenter invigilant . Ex hac eadem ratione procedit id, quod supra diximus ad regul. s. Odia restringi, ωα ubi dictum est, concessi nes, urivilegia, quatenus tendere possent in praejudicium tertii, stricte accipienda esse, itaut nihil vel minimum, quantum fieri potest, illi praejudicent. . Notandum autem hae est cum Dynodistri. me , quod intercedere videtur inter Praesentem regulam Canonicam Wintercitatam reg. Iuris ivilis, unde haec regula desumpta est quod i regula civili ponitur detrimentum,&injuria cum particula copulativa , dicitur enimuJure naturae aequum est, neminem eum alterius detrimento, ac injuria fieri cuρletiorem at imreg. Canonica ponitu disjunctive injuria, vel jactura, quae mutatio processisse videtur ex majori aequitate , cui Sacri Canones studuerunt quia sicut fieri locupletiorem assiciendo alterum in. juria simulis jactura, ita Massiciendo solum alterutra videtur esse contra regulas uitatis. Notandum praeterea est, regulam istam eo tendere, ut excludat capturam lucri ex aliena injuria, vel iactura lactam auctoritate privata, absque assistentia legis. Si enim locuples fias ex aliena re, cujus dominium legitime acqui-m ex concessione Iegis, non peccas contra re gulam. Exemplum habes ex rubr.de Praescript
243쪽
218 Tit. I Reg. XLII Si alienam jem bona fide pollideas tanto temporis spatio, quantum satis est ad praescribe dum, elapso eo tempore , ejusdem rei dominium tuum est, lapposito quod reliquae omnes
circumstantiae concurrant, quae adlegitime praescribendum requiruntur, de quibus fuse diximus
in explicatione regul. 2.&M Hus tituli in s. Loeupletaris igim cum aliena lactura, sed ex Concessione legis, per quam ex motivo publicae utilitatis, & ne alioquin dominia rerum sint nimis incerta, oc licibus obnoxia , statutum est, ut postellio tanti temporis bona vide continuata eum talibus circumstantiis fundet prςicriptionem.
I pςnis benignior est interpretatio facienda I Esumitur exta factum cuique g. poenal. de re g. Iuris,l penulti T. depem ν c. gnae IS. de poenit. dist. I. aliisque juribus. Caius figuratur a Glol. ex . Exuituris x I. De consιt. 9idam Doctor Parisiensis, cum nollet obedire Ordinationi Universitatis post priamam, secundam, tertiam monitionem, fuit ab eadem Universitate expulius in pςnam contumaciae, irivatus emolumentis, quae ex Cathedra acquirebat. In ea tamen impositione illius pςnaemon fuit expressum , an deberet e privatus illis emolumentis in perpetuum, ausolum ad tempus, quamdiu duraret contumacia Cum autem post aliquodetempus ipse a sua contumacia resipisceret, ordinationi Universitatis obediret, dubitatum fuit, utrum esset ad pristina iura restituendus Consulaus ea de re I noc. III. respondit . restituendum esse Poena enim
244쪽
enim propter contumaciam impositam absque certa expressione perpetuitatii, intelligi debet in sensu mitiori, ut scilicet censeatur imposita ad tempus, quamdiu contumacia duraverit quiarinae sunt potius molliendae, quam asperandae, ut dicitur incit. l. penult. ff. de renis. . Haec regula intelligenda est pro iis casibus, in quibus dubium est utrum rina per legem aut per sententiam imposita sit gravior, aut mitior in iis enim regulariter interpretationem sequimur mitiorem, quia ut dicitur in l. 36. f. de reg. Iur Jemper in dubιis benigniora praeferenda sunt. Secus autem accidit, ubi nihil obscuritatis, de incertitudinis est circa genus pςnae, qui tunc servantur verba legis, nec opus est inte pretatione conjecturali. Item intelligenda est eadem regula proe si bus, in quibus ubium et de aliqua circumstantia, ex culus variatione posset peina molliri, vel asperari quia etiam tunc regulariter miti rem interpretationem amplectimur , supposito, quod ceteroquin cum ea benigna interpretatione
conservetur prudens dispolitio δε justitia legis pqnalis. Inde sit, quod ii verbum potest de iei portare snam perpetuam, poenam temp- Ialem, eligitur temporalis, ut patet in casu figurato e cit cap. 2κ litteras . Item si aliquid
prohibitum sit subigna, solet intelligi de Pgna
per sententiam serenda, non autem deigna ipsis aure lata, nisi addita sit aliquae illis particulis , ipso Iure , ipso Iacio , aut alia aequiv lens , ut tradit Glos ad hanc regulam v D
245쪽
ad casum similem a persona ad personam, a Poena ad pςnam, a loco ad loci , sed sit idebeat intra limites casus expressi. Sic ex eo quod percussi Clerici incidat in censuram C si quis suadente zT. T. q. q. non insertur, quod criminosus in alio genere delicti, sive aequalis gravia talis, sive etiam majoris incidat in renam ejusdem Canonis. Item ex eo, quod lex aliena imponat alicui determinato generi personarum aliquam poenam, si delictum aliquod committant, non insertur , quod alia persona sub eo genere non comprehenia eamdem poenam incurrat e vilegis illius. Ex eo quod te puniat delictum factum in tali loco, itaut constet legem habuisse respectum ad illum locum , non infertur e viillius legis, puniendum quoque esse eadem p adelictum in alio loco factum, utcumque pro eodem similis ratio militare videatur . Ratio istorum omnium est; quia quamvis impositio pgnae sit aliquid exactum a Iustitia , attamen quod haee, vel illa determinata poena statuta per legem humanam subeunda sit pro aliquo particulari delicto pendet a voluntate Legislatoris, qui potuisset, vel aliam imponere , vel etiam nullam, committendo illuc delictum puniendum a Iudice poena aliqua arbitraria. Cum igitur, luntas Legislatoris non se extenderit nisi ad casus, circumstantias expressas in lege, sequi tur, statutum eiusdem legis non esse extendendum extra casus illos, & circumstantias.
Ista tamen intelligenda in quoad vim ejusdem legis poenalis, inuoad rigorem obligationis in ordine ad ejus observationem , vel
transgressionem. Ceterum negatur a Iuristis etiam in ejusmodi legibus argui posse , ac debrare
246쪽
te a similibus ad similia , quoad dirigenda
externa judicia, sententiamque in eis serendam, de ordinem servandum puta ex eo , quod lex
tali modo disponat in uno casu dirigi pol se aedebere Iudicem , quomodo gerere se debeat in alio catu simili, de quo te nihil disponit Vide Suar hac de refuse tractantem lib. 6 de Leg. c. 3. G. L. Ictus legitimi conditioram non recipiunt
Esemita ex . Actus legitimus I ff. de reg. Iur Casus exponi potest e c. in
Electιonibus a. de Elect in . acante quadam Ecclesia, Capitulares pro eligendo Praelato con venerunt ad scrutinium et quo absoluto , reperistum est aliqua suffragia esse onditionata sub conditione 1uspensiva in eventum futurum dubium, ut v. g. Eligo ilium, si navis ex Asia veniet aliqua autem suffragia esse quoque limitata ad certum tempus, ut puta, eligo Titium usque ad tale tempus . Numquid eiusmodi uia fragia censeri valida debuerunt praes p. ex ea esse invalida, & habenda pro non adlectis, quia Electio est de eo genere actuum , qui exigunt consensum purum, absolutum, nullique conditioni suspensivae, aut diei alligatum. Haec regula non est ita intelligenda, quasi nullus omnino celebrari possit actus sub aliqua
tionatos fieri posse, ut patet in multis contrarietibus; sua in contractu locationis, cum loca in
247쪽
TM ILLAE ALtor domus ad certum tempus, in contractu venditionis , cum aliquid venditur u aliqua conditione , quae quamdiu non adimple tur, non censetur perfecta venditio , iuxta textum expressum in i merenditio,. . De contrabenda emptione , si1 de aliis pluribtis, quae sicut celebrantur e liberae voluntatis arbitrio, ita sub ea conditione celebrari possunt, quae liberae voluntati placuerit, dummodo aliunde non sit conditio a Iure reprobata. Limitatur igitur intellectus praesentis regulae ad ea genera actuum, quae vel ex natura sua,
vel ex dispositioni legis tales sunt, ut statim suum consequantur effectum, adeoque plarum substantiae, seu validitati opponitur quaelibet conditio suspensiva. jus generis sunt omnes illi actus, pro quibus valide faciendis praescripta est
ver horum forma, quae sensum penitus habeat a solutum is ab omni conditione deputatum Exemplum habes in Sacramento Poenitentiae,
Eucharistiae, reliquisque, pro quibus certa sorma requiritur habens sensum absolutum unde siquis in Sacramentali consessione absolveret sub conditione suspensiva v. gr. dicendo se te a solvo, st jejunaveris, O c. proserendo ea verba per modum conditionis , ita ut non aliter intendat absolgere , quam si poenitens jejunaverit, valide, proprie non absolvit; si dereliquis similibus . Exemplum etiam habes en jure civili expressium in cit. l. Acius legitim ιs, de reg. Iur in adoptione, in institutione heredis, in emancipatione, aliisque pluribus, quae ibidem, & apud Iuristas in propriis tituli vid
6 Secua accidere solet, ubi actus nullam cer
248쪽
tam habet verborum formam, sub qua fieri debeat ex praescripto legis, qualis est v. g. Actus
excommunicandi, aut aliam censuram infligendi. Ejusmodi enim actus poni possunt, a m etiam poni solent sub at qua conditione, recum alligatione ad certum tempus et quia noci habent certam , mementialem verborum formam Praescriptam , neque ulla lex prohibet in iis conditionem, aut diem apponi. Notandum tamen hic est actus legitimos de quibus loquitur regula praetens , quamvis appositionem diei conditionis excludant possie tamen recipere modum is hujus intelligentiam supponendum est discrimen inter modum, conditionem in eo esse , quod conditio proprie sumpta habet effemim suspensivum, ataut quamdiu non fuerit actualiter purificata, prie acceptus non suspendit dispositionem , Persectionem actuc; sed tantummodo obligat ad aliquid aliud ponendum concomitanter ad effectum actus, unde etiam eo modo nondum impleto adhuc actus sium effectum habet. xemplum habes in L quibus d eb. o. f. Ther
nibus, ubi na iratur, quemdam condidisse est mentum is declaram heredem , ac postea MIecisse , ut idem heres teneretur ad dandum mille pro aedificando quodam monumento . Radjectio non fuit adjectio suspensiva , taut heres non possiet adire hereditatem, quamdiu illa mille non solvimet id solum fuit adfectio modi, unde in cit. l. declaratur, pro adeundae heredi rate satis fuisse , si heres cautionem daret de lolvendis illis mille. Instruas. PMe ei.
249쪽
Hinc habes rationem disparitatis, quare actus legitimi conditionem non recipiente , recipere tamen possint modum quia scilicet ideo conditio ab illis actibus excluditur, quatenus vel ex natuora sua , vel ex dispositione legis, non possunt habere effectum,in validitatem suam suspensam, atqui adJectio modi non reddit essectum, &-Iiditatem actuum suspensam, ut patet ex explicatione tradita quinimmo etiam modo non adimis pleto adhuc actus pei sectus est ergo ad lectio m di illis actibus non repugnat. Atque hic adverte doctrinam hanc potitumum valere pro iis acti
bus, qui postquam semel perfecti unt, non pos.
sunt amplius revocari, seu invalidari, prout sunt Sacramenta novae legis, quorum collatio, postquam valide petita est, revocari postea, seu invalidari non potest. Idem proportionaliter dic de actibus civilibus, quorum validitas non suspenditur usque ad impletionem modi, adeoque etiam ante ipsam validi sunt, nisi tamen fuerit intentio ponentis tales actus, eos non valere, nisi impleto illo onere, in quo casu censerentur positi sub conditione suspensiva. Obsici potest textus in . I. C. De his, quae sub modo, να ubi dieitur modus in legatis, i Meleommissis ascriptus pro conditione oblematur, unde inserunt Iuristae modum, conditionem 1 jure aequiparari ergo si actus legitimi , de quibus agitur in praesenti regula conditionem
non recipiunt, neque poterunt modum recipere vel e converso si modum reeipiunt, Ot runt quoque recipere conditionem. Resp. cum Glos ad cit legem, pro conditi
ne aequiparari,is esse similes conditionem, modum, quoad necesssitatem adi plendi id, quod
250쪽
it. III et L. in istositione, sive conditionali, sive nnbdaIi adsectum est secus autem quoad vim suspen- silvam ejusdem dispositionis Unde ut advertis eadem Glossi si aliquid relictum tibi fit sub
modo potes agere ad illud recipiendum etiam antequam modum adimpleveris, praestita tantum cautione de eo adimplendo non posses autem ita agere, illudque exigere , si dispotatio fuisset conditionata is nondum conditiu-nem adimpleveras.
deducitur, totam aranc regulam procedere circa conditiones de u i'que et entu, quarum proprium et reddere dubiamo suspensam dispositionem, seu actum conditionatum , quamdiu conditio non purificatur . Unde Nam in man. cap. 25.6 aufert 'o excludi ab actibus legitimis
conditionem de praeterit , quia talis conditio
baptizatus es , non te baptit hhaptreatus es, ego te baptizo, Det: Io Quaerunt hic Canon istae, utrum inter reliqua Sacramenta, etiam atrimonium iit de eo genere actuum legitimorum , qui conditionem
non recipiunt, hoc est, utrum possit Matrini mum conditionem suspensivam recipere Icne 2 matrimonium conditionis propriae ac Givu- sivae