장음표시 사용
261쪽
2 6 Tit. III Reg. LIV. constituens declarat inter eosdem Episcopos eam imposterum servandam esse distinctionem hon sis, ut ille prior habetur, qui prior uerit ordinatus. Vide Oanat tom a pag. 995. Exemplificari quoque idem posset eccap. Eum, cur T. de
praedi in o. in casu, quo Summus Pontila pra cipit provideri Titio beneficium, si quod ac re alias proxime vacaturum in quadam Ecclesia & post aliquod tempus simile praeceptum
dedit, ut provideretur beneficium Crio in quo casu declaratur ibid. praeserendum esse Titium in assecutione prςbendς quia videlicet est prior
tempore quoad consecutionem rescripti. Demum
exemplificari potest in pluribus creditoribus, exluibus qui creditum antiquius habet, prius sati
aciendus est a debitore, quam creditores reli qui, si cetera sit paria. . Usus hujus regulae satis evidenter apparet, quando unus alterum praecedere debet in aliquo actu faciendo, aut in aliquo signo honoratae praeeminentiae , ut puta coteris paribus , qui prior est tempore, primum locum habet in sedendo, in dando suffragia, in subscribendo, &sic de reliquis. Dixi ceteris paribus. Secus enim accidit, quando aliqua circumstantia intervenit, quae pr valet majori antiquitati temporis. Sic receptas auctoritate Sedis Apostolicae in Canonicum alicujus Ecclesiae, debet in assecutione praebendae Praeferri ceteris, qui recepti fuerint in Canonicos ejusilem Ecclesiae auctoritate alicujus inse.
rioris Collatoris e cap. ι, qui Ia de raebend. inci quia videlicet concurrit reverentia, quae debetur Sed Apostolicae. Item si aliqua res pu-
is aliquod Praedium vendatur Titio, postea aem
262쪽
illam ventatur Cajo, simulque enim jo ac tum liter tradatur possessio praedii Cajus praesertis Titio quoad detinendum dominium Πςdii, quamvis Titius sis prior tempore, quia scilicet in f orem Cai stat adminiculum actualis possessionis, quod prs valet trioritati temporis Titii, ML suoties Is C. De rei vindicatione. Ac propteritea Titius pro eo casu habet solum jus ex eu pio ad exigendum, ut sibi a venditore, qui iadem contractus fregit, praestetur quanti suci terest, juxta textum expressum in i sui sibi be-νώιtatem . . de bereditate , vel actione vendita. Item creditrix dotalis 'gsertur etiam quia busvis anterioribus creditoribus, ut tradit Glosis ad praesentem reg. ex ι Assiduis qui ρο- tioris in pignore nisi tamen de duplici credito, talis quaestio esset, in qua locum haberet regula praesens, ut qui prior est tempore, potior iit jure Idem die de aliis lauilibus 4 Notandum autem est regulam istam procedere quoad determinandam praelationem juris maius personae , prae jure alterius non autem quoad determinandam praelationem unius actus prae alio. In his enim saepe contingit oppositum, videlicet actum nrim alteri praevalere, qui posteriori tempore positus fuerit quod sp cialiter apparet in actibus ab unius ejusdemque voluntate pendentibus, aut putari duobus testamentis ab eodem Tui factis, quorum posterius praevalet ii, duabus legibus contrarus ab eodem Legislatore successive promulgatis, quarum posterior viget, sic de reliquis Ratio quare in his actus posterior praevalet, est, quia voluntas, a qua illorum actuum validitas pendet, per actum posteriorem censetur revocar
263쪽
r Esumitur e I secundum vitaram Io Elis da et jur Casus a Glosi figuratur κe. De lapsi s. Io Titius Sacerdos propter delictum perpetratum condemnatus fuit ad agemdam toto vitae tempore ςnitentiam in quodam Monasterio. In eo casu statutum fuit, ut restinsus traderentur onasterio, ut Monasterium de illius correctione sollieitudinem gerens, de ejus quoque rebus haberet subsidium, quia qui sentit onus, sentire debet etiam commodum. Ex eadem quoque ratione decernitur m c. Certi aris. De Feρulturis, ut si quis sepulturam eligat extra suam Ecclesiam Parochialem, solvi amea debeat Ecclesiae Parochiali portio Canonica juxta consuetudinem ponis, quia videlicet, sicut Ecclesia Parochialis curam, sollicitudinem L, lius habuit, ita pariter debet esse particeps em lumentorum. Demum e eadem ratio ne statuitur in c. Sigηseatum XL de P λ ut Clericus fructum, & et lumentum percipiens alicujus Ecclesiae, teneatur quoque eidem Ecclesillam latum illum praestare, qui annexus est suae praebendge, cum beneficium detur propter ossicium c. n. de reber in o. Haec reges in duas partes, seu potius in duas regulas dividitur, quarum prima est: qui sentis onus , sentire debet ommodum Hahera autem in his verbis is erantra inclusa est: qui sentit commodum sentire debet onus. Utraque auarum Partium sundamentum habet ab multa
264쪽
rit. III. Reg. T. V re, ut de prima constat ex cit. l. IV K. de re jur ubi dicitur: secundum mituram est commodae usque rei eum sequi, quem seqmuntur incommotada, de altera auterr e l. unicari pro secundo C. de caducis tollendis, ubi habetur, neque emis ferendus est is, qui lucrum amplectitur , onus au
Intelligenda tamen ista sent, si commodri cineris sit eadem prorsus ratio, Meauma:
cus autem ubi esset diversa ratio, ut notat Bartia ad cit. I. Secundam naturam , sumiturque ex
pluribus iuribus ibid. allegatis a Gloss. Exemplum habes in Ieg. Si negotia absentis XL ae De negotiis gessis , ubi dicit , quod si quis negotia absentis,is ignorantis gerat, eis semtim si nomine ejusdem absentis, ignorantis ali quod negotium tractet, quod non sit solitus
absens lacere, veluti aliquam negotiationem insolitam ineundo 1 tunc praestare tenetur Ore Blum culpana, dolurn, sed etiam casum unde si quod damnum ex ea re secutum sterie ipsum sequetur, lucrum autem sequetur abse tem Ratio est quia in eo casu intervenit cutipa ipsius, miscendo se in solito negotio, n mine absentis, Wignorantis, cui culps imputare debet damnum, quod sentit, non autem ipsi negorii secundum . Item aliud e-mplum ha bens in L sed iis Melas T. f. si absentiri pro seio, ubi dicitur, quod si duo secerint inter se contractam societatis, Munus illorum societati renuntiet icio suo absente id , quod interim renuntiator acquirit, quamdiu absens hoc sciat . Commune ex detrimentum autem est illius solum, qui renuntiavit econtra si absens lu- Metua , ad eum solum pertinet lucrum; mi
265쪽
a II Reg. manune autemerit detrimentum Ratio etiam est. quia illa renuntians est in culpa, cui imputare debet damnum, quod sentit, non autem neg
tiationi. Et sic de pluribus aliis. 4 Idem proportionaliter dicendum est, ubi Iucrum ex aliqua re percipitur non e vi ejusdem rei, sed ratione privilegii, aut qualitatis personae, quae inhabilis sit ad incommodum sentienduari Exemplum habes eisl ulti C. De legitima rutua. Non obstante enim , quod plerumque ubi successionis et emolumentum, ibi de tutelae onus es debeat eu Inst. De legitiam patronorum tiaula f. ustiae minores tamen quamvis successionis emolumentum non amitin Lant, non propterea veniunt ad tutelae gravamen unde sentiunt commodum, Mnon onus
Propter infirmitatem aetatis. Idem inde aliis
In re communi potire est eoadui prosiibentis. Esumitur ex L Sabinus 2 ff. de commu-ILI ni dividunda,l Parietem . T. De servia tutibus urbanorum praedurum, aliisque Iuribus hic cit a Glosi e quibus etiam casus multipliciter figuratur, ut v gr. in duobus conjugatis, quorum uni non licet, altero invito, in Religionem ingredi ex . Notifrasti'. 33. q. S. In duobus habentibus communem parietem, quo Tum neuter potest parietem illum demoliri, altero prohibente, ex cit. l. arietem. In Can
nicis pro electione facienda congregatis, qui non non possunt devenire ad formam compromisi s
266쪽
Triare. Reg. LVT 2s Dimo ipsorum prohibente e cap. sui propter, qa de Eleci. Iuncta ibid. Gloss. v. Vice Ommam di& sic de pluribus aliis similibus a Senius hujus regulae est, cum aliqua res additos, vel plures principaliter pertinet. Omneia de illa re disponere velint, unus autem dissentiat: potiorem esse conditionem illius dimentientis, hoc est potius esse deserendum illius unius dime sui, quam comamni consensu reliquorum, a proinde dispositionem illam in eo casu, in quo unus dimentiat, fieri non posse. 3 Ratio huius regulae est quia equitas petit, ut unicuique lus suum ervetur, eoque non Prisvetur invitus quam in rem etiam iacit LIq. Q de reg. Iur Non debet alteri per alterum iniquo conditio inferri unde in .Iustitia Io. da Iumi jure precepta Iuris esse dicuntur, honeste vivere, alterum non laedere, suum unicuique tribuere.. Ex hae ratione deducitur, presentem regulam procedere, etiamsi, qui volant de illa roe
communi disponere, intendant aliquod, quod ceteroquin in commune omnium commodum redundaret, ut puta, si velint diruere communem parietem, ut postea ullam melius aedificent: nam etiar tunc sola unius prohibitio effica est ad impediendum, ut sumitvit Retit. l. Pari rem, ubi dieitu Ius alicui non me parietem communem demoliendi, dc reficiendi, quia ποπsolus Dominus est ias Intelligenda tamen ista sunt de iis dispositionum generibus, e quibus aliquod praeiudicium nasceretur lacio secus enim accidit, ubi socii nil interest, ut puta sit quis vellet eumdem parietem incrustare, vel pingere, vel aliud simila faceIe, ut ex aliquot turilms notat talost. N
267쪽
quibus nihil praejudicii redundat in sociun . Item intelligenda sunt, suppositio quod len-κ aliqua urgenti caussa publicae utilitatis pro aliquo casu non decreverit, iussicientem esse eonsensum majoris partis pro aliqua dispositione sa-cienda, ut est exemplum in c. 3. De Iureis grauatus quod si plures Patroni habentes Ius praesentandi discordent in Praesentando, pra serri debeat prςsentatus majori parte, de quo casu diximus in explicatione regulet suis omnem tangi 29. hujus tituli , quae huic praesenti reis gulae consonat, pro cujus ulteriori intelligentia, vide quae ibid. dicta sunt.
Contra eum, qui legem dicere potuit apotias, est interpretatio facienda. Esumitur ecl. in eontrabenda vendieati na 32 ff. de rem Iar. I. Cum in Mavenditionis 33. f. De coatrabendae tione, i. Veteis
risus 39 ff. de paelir, aliisque Iuribus Casus is guratur eicit. Cum io lege in aliquo contra iactu puta in contractu venditionis, in quo venditor conditionem aliquam , seu pactumapposuerit, cujus verba ambigua int,is multiplicis
venditori, alter autem minus. Pro
tutum ibi est , primum spectari deberes, quid actum sit, hoc est spectandas circumstantias, ex quibus rationabiliter is prudenter desumi possit ambiguae orationis interpretatio quod si nullatenus ex circumstantiis ipsis colligi illa non in verba illa in eo casu accipi seant, in quo magis noceant Venditori, qui, suad
268쪽
suae eulpae imputare debebit, quod contra iplium
interpretatio fiat, cum legem, seu pactum diiscere potuerit apertius. Hec regula locum habet praesertim in conistractibus, ubi nomine legis intelligitur pactum a contrahentibus adjectum, quomodo etiam sumitur in L Gntνactus 23. E de rem Iur in I. Legem O. C. de pactis, albisque Iuribus. Item Procedit haec regula, ob pactum adjectum, hoc potest aliunde ex circumstantiis explicari; tunc enim explicandum est in sensu minus vorabili ei, oui illud apposuit. Quod iis praetendavi in alio sensu locutum esse, incumbit ei onus
id probandi, si in tali probatione deficiat,
praevalet explicatio ipsi magis nociva. 4 3 inter reliquas autem circumstantias, ex qui bus nonnumquam sumi potest interpretatio pacti ambigui in partem magis favorabilem et , qui pactum apposuit, una est, si contractus, aut pactum ipsum alias redderetur inutile. Aemplum habes in lex Eum qui 1 ff. De Verdi
Oblig. Quidam stipulatus est iactum adjecit,
ut solutio fieri deberet a debitore Kalendis I
nuarii, non explicando tamen utrum fieri deberet primis alendis, an secundis , an tertiis Sc. seu utrum solutio fieri deberet Κakndis Ianuarii anni proxime venturi , an anni secunis
di , an tertii &e. Pro eo casu decretum ei intelligendum esse pactum illud de Kalendis venis turis anno proxime sequent , adeoque explicandam esse illam sipulationem ambiguam
in sensu magis favorabili et , qui ipsam a posuit . Ratio eae quia alias stipulati illa redderetur inutilis, quia posset debitor pro sua volvaetatis arbitrio cmper differre solutio
269쪽
mem ad annos futuros ulteriores, Multeriores η ugri potest utrum non solum in Contradi bus, sed eciam in aliis actuum generibus, puta in testamentis, in rescriptis, in legibus, in Iudiciis ci semper, in iverialiter interpretatio fieri debeat contra eum, qui talem actum ponit Sed quia pro his res ei ex particularibus primcipiis earumdem materiarum, non autem ex vi hujus regulae decidenda, non est hic locus to grus immorandi. Plura illorum indicaatur hic a Glosia, ubi videri possunt.
Non est silurimum Mina bonos morec I Esumitur ex caleut 13. Q quant 18. De Iurejurando, c. 1 eod. it. In o. I. seqq. 22. q. aliisque Iuribus. Exemplum poni. Potest ex citi cap. sicut, ubi casus eκponitur de Priore cujusdam onasterii, qui iracundiae miniore succensiis Gavit, se in Monasterio, in quo professus erat, ulterius cum alio quodammon ἀho non manlurum Ea recognita Urbanus II l. injungi praecepit eidem Priori talem gnam, ut alii in exemplo ejus deterriti aliquid simile facere pertimelcerent, simulque decrevit, ut idem Prior in Claustro, quippe quod abjurare non pintuit, stabili proposito permanens injunctam sibi
Ratio hujus regulae indicatur ex cit. c. Win cit. c. a. De jurejurando in . quia scit. ramentum non fuit institutum , ut esset vincu-uum metuitatis. Hac etiam facit reg. 6. u. titu-
270쪽
obligara , ubi diximus sub nomine impossibili contineri etiam ea, qu sunt impossibilia Iure, hoc est, quae prohibita sunt,in bonis moribum
adversentur unde in cap. i vero aliquis . Daejurejurando, traditur generalisdoctrina, servan dum esse juramentum, nisi tale sit quod ervatum vergat in interitum salutis aeternae.
Quaeri potest, quid intelligatur in reguImper bonos mores Ratio dubitandi est quia bon, mores multipliciter dicuntur. Alii enim ita v eantur, quia praecepti sunt a Iure naturali, eidemque conlarmes alii, quia praecepti a Iure Divino alii, quia praecepti a Iure Canonico alii demum, quia pnaecepti a Iure civili Numquid autem de istis omnibus, singulis bonorum actuum generibus intelligendus est textus prcsens η Respondetur extra controversiam esse, per bonos mores in praesenti textu intelligi debere tum actus a jure naturali prςceptos, tum etiam actus praescriptos a Iure Divino, Canonico, quia omnia ista jura violari non possunt absque salutis dispendio. Sed Intelligi quoque debende eadem ratione honi mores civiles, ubi tales absque culpa violari non possint . Secus autem est, ubi actus est a Iure civili prohibitus in hoc sensu, quod sit ab eodem Iure quoad forum externum invalidatus celena m nihil culpe pro soro conlatentiae in se contineat Eiusmodi enim actus interposito juramento confirmatur. Exemplum habes in cap. Cum eontingat 23 De jurejurando, Quamvis enim de jure civili, nul-da sit alienatio facta sine auctoritate Iudicisis, muliere de rebus dotalibus, aut sibi donatis in pter nuptias, ut constat ex auci sive a me, α