장음표시 사용
121쪽
gionem , aut etiam dicat ante legitimam a talem professem fuisse, aut quid simile, velitque habitum dimittere quacun7ue ex causa , aut etiam cum habitu discedere sine licentia Suoeniorum , non audiatur nisi intra quinquennium tantum a die prolesonis. Et tunc non aliter , nisi causas , quas pratendit, deduxerit coram Superiore suo , ct Ordinario. si 'od si habitum antea sponte dimiserit, nuia
latenus ad allegaudum quamcunque causam admittatur , sed ad Monasterium redire cogatur , Ur tanquam vosata puniatur.
VII. Istud quinquennium definitum ad reclamandum fundatur in praesumptione tacitae ratificationis. Si tamen sciret pro certo is qui sic prosellius est, eam praesu imptionem in seipso falsam esse, eo quδd toto quinquennio causam nullitatis siue professionis ex juris vel facti ignorantia nesciverit, vel quia continuat.o causae metus aut violentiae , altera velegitima caula hanc intra quinquennium reclamationem impediverit, in ejusmodi calibus si professus transacto quinquennio reclamet, audiri poterit saltem extraordinario judicio, ut in integrum rcstituatur , ut docent Navarra comment. . de Regularib. num.7I. Vers. 3. AZOrius lib. 2. cap. quaest.ult. Lessius lib. 2. cap. i. dub. 7. Barbosa in eum Tridentini locum,num. 8. aliique communiter contra Bonacinam trafti de clausur. quaest. L. P. O. dub. . Tempus quippe , jure praestitutum non currit adversus legitime impeditum, cap. Inter quasιιor, de Clericis non resid. & cap. Commissa, de election. in 6. Receptam verb hanc esse praxim docet Barbosa num .'.& Io. ut qui restitui vult adversus elapsum quenquennium , recurrat ad Papam, vel ad Cardinalium Congregationem Concilii Tridentini, vel Regularium. Ubi autem non est elapsum quinquennium, nihil amplius ema-gitat Tridentinum, quam ut causa dijudicetur ab Ordinario & Superiore Regulari. Usu tamen communi receptum videmus, ut antea impetretur a Papa vel Legato rescriptum, per quod causae cognitio committatur Ordinario. Quae res quisnam ordinarius, de quisnam Regularis Superior sit censendus , coram quibus causa reclamationis hujusmodi disceptanda si a Sacra Concilii Congregatio die I. Decemb. Is 93. declaravit agendumelia coram Superiore Monasterii, in quo professio emissa fuit, & simu Icoram ejusdem Dioecesis Ordinario, ut refert ad hanc Tridentinam Salictionem Ioan . Galle martus. Et sane rationi congruit, quia probationes& oppositionea ex eodem loco , in quo professum fuit, ficilius innote cunt. Sed ubi recursus ad eum locum aut vix, aut nullatenus haberi posset, attendendus erit locus ultimae ejus, qui reclamat , re sidentiae. Hoc porro, sciendum est, jus quinquennii , etiamsi intra ipsum quinquennium integrum perduraverit causa metus , nullatenus hoc sensu transferri , aut ita prorogari, ut supersit alterum quinquennium; sed ex quo cessavit quinquennium, simulque causa metus , si prosessus intra sequentem annum qui ad probationem computandus sciret, non reclamaverit , nullatenus deinceps erit audiendas, argumento cap. Ad id, de sponsali VIII. In
122쪽
VIII. In eo certe lubens Bona cinae & Prospero Fagnano consentio, nequaquam licere illi, qui credat se invalide professum fuisse , neque rati
ficalle, quocunque tempore transacto fugam arripere , non deductis coram Superiore Regulari causis ; quantumlibet contra Constitutionem Tridelitinam loco citato docere ausint Navarra comment. A. de Regular. numero
penult. Henrique Z , Sanchea & alii. Ratio namque boni communis praepondcrare debet praesumpto alicia jus particularis juri, praesertim ubi Lex vel Canon diserte loquitur , ut fit in ista causa. In hoc autem consistit commune bonum, quia inevitabile scandalum emerget, si Religiosus jamdudum professus religiosum habitum , aut Monasterium propria aut horitate dimittat, sine ulla causae coram Superiore redditione praecedenti, qua quodammodo voluntariae apostasiae propositum excuset. Deinde tam effrenis licentia aliis plerisque Regularibus viam aperiret, ut hac adducti doctrina, & sociorum exemplo , simile quoque attentare praesumerent. Commune ver b bonum privatae utilitati praeferendum , & ratio docet, &simul caput Scias frater , T. quaest. I. . . IX. . Praeter expressam profissionem Ius commune alteram professi nis religiosae s)eciem admittit, quae tacita dicitur. Haec tribus modis fieri potest. Primus est, si suscepto Religionis habitu , &transacto probationis tempore, faciat quis opus solis conveniens professis, consenticiare Superiore, hoc ipso inducitur tacita professio, quamvis ille juraret se nullatenus intendisse hoc faciendo Religioni se astringere , cap. Vidua, de Regular. Secundus modus accidit,quum quis transacto pariter probationis tempore,ficiens volensque triduo defert habitum proseisi manifeste a novitiorum habitu distinctum , cap. Ad 'nostram , eod. tit. &cap. Constitutionem, de Regular.in 6. Tertius denique modus est, quum quis habitum professissimul & novitiis communem , aut occulta, non vero manifesta distinctione discretum desert anno integro computato a die finitae probationis, cap. Ex parte', de Regular. in 6. de Clement. Eos qui, de Regular. X. Caeterum in Regno Galliae minime prorsus admittitur ulla tacita
professio. Et quando recepta fuisset illa Ludovici XIII. Constitutio, ouae exigit quinque annorum dilationem habitus religios ad taei tam professio. nem inducendam, haec sola valeret iii hoc Regno tacitae professionis forinma : sed nee ista prorsus admissa fuit, & in universum viget in Gallia proopositio. Per habitum non effici Monacb-m , ut cum plerisque aliis, quos allegar, Despesseus affirmat tom. 2. tit. I. scct. I. num. 36. adeo ut approb tum fuerit in Parisiensi Senatu testamentum ab eo conditum , qui annos
viginti octo habitum religiosum in Monastello sine expressa professione gestaverat. His favet Molinensis Constitutio art. 11. quae nullam aliam approbat , admittitque religiosam professionem , nisi eam quae scriptis
cons gnara est, eo consenticiate , de cujus professione agitur. Et vero printerru tacitae Prosessionis contra bonam fidem & aequitatem facile potest
123쪽
aliena calliditas simplicitati & ignorantiae Novitii illudere, qui hae astati
inscius & invitus religiosae professionis jugum ferre cogatur misere circumventus. Hanc denuo materiam pertractat idem Despesseus tom. .tract. de benes. Eccles. tit. II. sect. ni m. 2. XI. Libertati Monialium prospiciens Concilium Trident. se T. 2s.cap. 27. de Regular.statuit ad regularem habitum non licere ullam admittere , neque pati, ad solennem pro sessionem, nisi prius ejus voluntas aut horitate ordinarii fuerit explorarat ideo ue teneri Abbatissam ordinarium admonere ad minus uno mense ante destinatam professionem , sub poena suta pensionis. Quod idem Iure Gallicano decernitur Comitiorum Blesei
De obedientia primum generatim ; tum in L ecie
UANDO IDEM obedientia ordinem habet essentialem ad Superioris voluntatem , ubicunque legitimus Superior legitime vel praeeipit, vel prohibet, debet subditus morem gerere, si eum causa rationabilis non excuset, cap. Si quando, de rescript. Summus verδ omnium Superior Deust est, caeterique omnes Sutieriores ita Deo subalternantur & subduntur, ut si contraria divinis jussaonibus jubeant , nequaquam eis obtemperandum sit , ut Apostolico effato monemur Act. s. versa'. Obedire oportet Deo magis quam hominibus.. Cum verδ Deus neque errare , neque ignorare quidquam possit, ejusquest universale & i Ilii ratum dominium, quidquid praecipiaria eos indubitato adstringit, ad quos suum dirigit praeceptum. At vero cum possinu creati Superiores errare aliquando,aut contra officium jubere aut prohibe te , sitque ceriis quibusdam finibus potestas eorum circumscripta, conti gere potest ur inseriores possint, aut etiam quandoque teneantur non ob dire. Potestati enim inferiori intantum aliquis subjici debet , inquantum ordinem altioris Superioris servat, quo si exorbitaverit, ei subjici quoac hoc non oportet, ut docet S.Thomas 1.2. quaest. 69. aris 3. ad ri Exemplii caus1, Regibus debent subditi obedire , nisi quid jubeant contra evide tem Dei voluntatem Magistratibus aut Praesectis Urbium vel Provi clarum, praeterquam in illis quae Regis ipsius voluntati noscuntur adversari. Hoc docet S. Augustinus sermone 6. de verbis Domini, & habetur in can. Qui resisti . 3 3.quaest. , II. sapienten
124쪽
. II. Sapienter etiam idem docet Angelicus Doctor, duplicem esse cau-
Iam cur infertores Superiori suo parere non teneantur , 2.2. quaest. 1. .as .f. in corp. Prima quidem illa est , quam diximus, si altior Superior contraria, & opposita his velit. Secunda est, si quis Superior praecipiat aliquid Interiori, in quo ei non subjiciatur, 3c sic excedat limites suae potestatis. III. Haec igitur applicando Superioribus Ecclcsiasticis , contigit aliquando, & contingere ulterilis potest , ut transiliendo indultae sibi a Domino Iesiu Christo potestatis fines, aliquid ab eorum aliquo praecipiatur di-
1nae Ugi Oppositum, aut etiam nullatenus ad silutem animarum spectans, extra n nes porestatu ipsorum. Atque in priore quidem casu necessitas ridelibus incumberet eiul modi jussioni refragandi , ne ordinem debitum pervertendo creata & iubalterna Potestas Divinae atque supremae anyepO- natur.Posteriore autem casu, si cset prorsus evidens nihil penitus ad bonum Ecclesiae ac salutem animarum conserre , non obligaretur Fidelis ad contentiendum e sed exterius eatenus maneret obligatus ad abstinendum
non modo ab omni contemptu, sed etiam ab omni illa dissensus significa- possit vel turbas, vel scandalum ingenerare. Sapienter itaque resicribit Alexander Papa ΙΙΙ. his verbis : Patienter fustinebr-s si non feceris quod prava nobis fuerit insinuation futiesum , cap. Si quando, de rescrip t.
alterum Canonistae adjungunt non obediendi casum , Pano mitanus in cap. Si quando, de rescript. & Angelus verb.Obedientia, num. 2-ia nimirum ex obedientia mandati Papae praevideatur scandalum grave sequuturum; tunc enim praestaret humiliter apud homines excommunicari Ouem pari,qnae nulla sit apud Deum, quam sic obedire,ut traditur in cap. tera ,3.Porro,de restitui. 1 poliat.& in cap. Inquisitioni, de sent. ex comin. . V. Praeterea quaeri potest , utrum omnis mortaliter culpabilis inobedientia cum pertinacia conjuncta , contineat in se crimen schismatis 3 Respondet S. Thomas , quem sequuntur communiter Theologi , Omne quidem schisma involvere secum inobedientiam ; sed non omnem inobedientiam , quantumvis pervicacem Si criminosam adversus Pontificem , vel
Ecclesiam , posse dici schisma , vel schismati adjunctam. Ergo S. Thomas a. quaest. 39. arr. I. distinguit schisma ab inobedientia, quatenus etiamsi inobedientia subtrahat se quodammodo debita subjectione , illa tamen sibi ractio est secundum quid, & per accidens ; cum tamen schisma prima-νio &per se intendat ejusmodi subtractionem a dependentia Papae , idest ut ideb principaliter non obediat, quia non vult illum pro Capite agnoiacere et eoque sentu definit schismaticos , ut sint quicunque subesse renuunt Summo Pontifici, dc qui membris Ecclesiae ei subjectis communicare recusant. Haec eadem fusius docet Sylvt ster in Summa , verb. Sehi nati frhisque consentiunt caeteri Theologi dc Summistae. VI. Cardinalis Cajetanus in comment. ad d. arr. r. S. Thomae, praec I lam adducit distinctionem, quae multa potest dubia resolvere. Ejus his N verba
125쪽
verba subjicio : Adverte diligenter , quod recusare pracepram vel judiciam a , contingit tripliciter. Primo ex parte rei judicata ,sive pracepta: Secundo ex parte persona iudicantis: Tertio ex parte oscit ipsius iudicis. Si quis enim
etiam pertinaciter contemnat sententiam Papa , quoniam scilicet non vult exequi quae mandavit, puta absinere a tali bello, restituere talem Statum, ctc. licet gravissime peccet, non tamen ex hoc estschismaticus. Contingit namque saepe nolle exequi praecepta Saperioris, retenta tamen recognitione illius in Superiorem. Si
quis vero personam Papa rationabilitersuffectam habet, ctpropterea non sium praejentiam ejus, sed etiam immediatum eius judicium recusat, paraim ad non se fectos iudices ab eodem suscipiendos, nee schismatis , nec alterius vitii eriamen incurrit. Naturale namque es evitare nociva ct cavere a periculis :poresque persona Papa tyrannice gubernare, or tanto facilius quoto potentior es, orneminem in terris timet ultorem. Cum quis autem P a judicium, vel praceptum ex parte ejus oscii recusat, non recognoscens. eum ut Superiorem, quamis hoc
credat, tunc propria schismaticus est. Et juxta hune fum intelligenda sunt Hrba litera hujus ct similiam. Imberientia enim quantumcunque pertinax, non constitati schisma, nisi sit rerillio ad oscium Papa vel Eeclosia, ita ut renuae illi subeste, atque illum recognoscere ut Superiorem. Hucusque verba Cajerant. VII. Post constitutam 1 Deo Spiritualem in Eccleua Potestatem, quae omnium Sanctissima & Augustissima censenda est, & cui potior debetur obedientia, spectari debent Potestates legitime circa temporalia constitutae.
Harum namque institutionem ineo esse docent Sacran Litera , Roman. IOmnis anima Potet .vitas sublimἀori isubdita sis; non est enim Potestas nisi a Deo: qua autem sunt, a Deo, redinata sunt. Itaque qui resistis Potestati, Dei ordinationi re it. Qui autem re unt, sibi damnationem cquirunt. Eaedem in men causae quae dispensant ab obedientia Superioribus Ecelesiasticis debita. multo magis dispensare possunt ab ea , quae Principibus & Magistratibus debetur. Summa pored Principum potestas in condendis Legibus versature circa quarum obligationem operaepretium est S.Thomae ipsa verba hic pro ponere ex I. Mq. 96.art. in corp. Leges ait) humanitus posita justasimi, injusta: si justabor, harini vim obligandi insem conscientia a Lege aterna , a qua derivamur , juxta illud Proverb.8. Per me Reges regnant, ct Legum Coiaditores justa decernunt. Injusta avium sunt leges dupliciter, uno modo per eo trarietatem ad bonum humanum, πιι ex με sic ueum asiquis Pr sidens legerimponis onero ι obditis, non pertinentes ad utilitaιem communem ,sed magis ad propriam cupiditatem vel gloriami vel etiam ex authore, sicut eum qui1 D-gem fert ultra commissam sibi potestatem: vel etiam ex forma , puta cum i
qualiter onera multitudini diffanfantur, etiamsi ordinentur ad bonum commune.
Et huiusnodi magis violentia sum quam Dras, quia sicut Augustinus dicis in lib. I. de libero arbitrio, cap. s. Lex esse non viduur qua jum non fuerit. Unde tales leges non obligant in foro conscientia, nisi forte propter vitandum sandatam, νιι tursationem; propter q-d etiam homo j-iμ δελι cedere secuniam
126쪽
llud Matth.3. QAi angariaverit te mille pas .s, vade eum tuo ct alia duo: O qui abstiterit tibi tunicam, da ei ct pallium. Alio modo leges posunt esse injusta per contrarietatem ad bonum divinum , sicut leges tyramnorum inducentes ad idololatriam, vel ad quodcunque aliud, quod sir contra Legem Divinam : ortales leoes nullo modo licet observaretquia sicut dicitur Act. . obedire omniaret magis Deo quam hom nibus. Hactenus verba S.Thomae, quae breviter de sol id e multas elucidant dissicultates. Quin etiam ipsae justae & rationabiles Leges civiles de humanae neminem astringunt, ut superius docuimus , nisi ex quo promulgatae suerint, & moribus utentium , majoris scilicet partis
VIII. Qitae dixi de legibus a Iure naturali vel a ratione alienis , ratio suadet ut locum habeant in sententiis quoque & judiciis.Idcirco S.Gregor. Papa sic ait lib.2.epi R. 6. Sententia contra Leges, Canon que prolata, licet nonsu appellatione sumpensa , non potest tamen Mytere ipso νιre. Habetur in cap. a. de sent.& re jud. Cui consermatur sub eod.tit. caput Inter ceteras, dicens: Cum aliqua causa appellatione remota committitur, ct sententia fertur in qua, eam evacuari oportet, nec ei debet risi iniqui rem contineat manifestam. IX. Nunc progrediendum ad Regularium obedientiam , qua ex pro- sessionis suae voto tenemur. In primis pleraeque eorum Regulae minime sub mortali culpa inobedientes obligant nisi in duobus calibus, nimirum scandali, δc contemptus. Si namque in Monasterio ubi viget observantia,videat aut praevidere debeat Religiosus se ex frequenti inobedientiae suae exemplo viam aperire novae relaxationi inde in Monasterio sequuturae,peccabit mortaliter si absque rationabili causa in hoc persistat inordinationis exemplo. Matth. I 8. V. homini illi per quem scandalum venit. Nec est exiguum scandalum, quo bene constitutum Monasterium, hoc est congregatio hominum, qui ex sua professione & instituto tenentur ad persectionem eniti, cadit in notabilem & communem relaxationem. Est enim Religio, ut docet S. Th mas, status persectionis acquirendae. Illa autem persectio debet conso ari& dirigi secundism Regulam , sub qua quis pro Lssus Lit. Inobedientia
quoque erga regulas cujusque Regularis Ordinis, quae procedit ex earum contemptu , morti sera est, etiamsi hac occasione alii non depravarentur; quia nihil tam adversatur acquirendae persectioni religiosae, sicut contem plus vel ipsius persectionis, vel mediorum quibus acquiri possit & debeat. Hare autem med a in Regula cujusque ordinis propria continentur. X. Qiuestio gravissimi momenti nunc est distutienda,utrum Religiosus sub mortali teneatur Regulam servare,qui professus fuerit in Monasterio in quo ipsa Regula communiter non servatur , neque ullam habuit a Suprema sede mitigationem vel dispensationem : ut si sit pro sessus in Monasterio
Benedictinorum , in quo carnes communiter comeduntur ; aut Francisca-
norinn, in quo P uniae recipiuntur, supponendo quod ille prosessus hanc N x intro
127쪽
Introductam repererit consuetudinem , nec se ulterilis intenderit obliga Circa hoc duae sunt Doctorum sententiae : prima quidem negat 'hunc Regiosum a mortali excusari. Sic docet Angelus de Clavasio Religiosus Fra, cistanus, verb.Religi is, num. 32. Ad hanc vero objectionem, quod nemo amplius obligetur, quam se intenderit obligare: respondet istum, licet non
intenderit explicite se obligare, intendisse tamen implicite, quatenus qui se sponte obligat ad principale, quod est esse Religiosum in tali Ordine,obli gat se hoc ipso ad accessorium, hoc est ad Regulam talis ordinis: sicut accideret in eo qui se sacris Ordinibus alligaret, non intendens continentiam, ad quam nihilominus teneretur ipsa vi suscepti , se Ordinis sacri.Idem docet Ioan. Major in A. dist. 38. q. ro. ubi taliter pro se Sim dicit ad servandam Regulam obligari in eodem Monasterio, aut si ibi non possit, teneri ad aliud melioris observantiae Monasterium transire. His consentit Prosper
Fagnanus in cap.Cum causa,de elect. num. 3 3. addens omnes fere Monachos,
apud quos collapsa est Regula, si non sit cum ipsis Papa, vel a Concilio dispensatum, proficisci in in sernum. Hac ratione dispensatum fuit cum Religiosis Franciscanis , exceptis Capucinis S Fratribus de Observantia,
ut non astringantur ex parte Regulae Fratrum Minorum , quae prohibet Fratribus praedia, seu bona immobilia in commune possidere. XI. Illa quidem vera est sententia, quae tamen limitanda videtur eatenus , dummodδ relaxatio illa communis non sit recens introducta , sed longi temporis duratione roborata fuerit: aut si recens fuerit, excusandus
si is qui professus fuerit ex sua bona fide & ignorantia non culpabili, tam Iuris, qudd scilicet ignoraverat hanc obligationem, quae non est Iuris naturalis ita primitivi, quin possit ab uno aut altero inculpabiliter ignorari; quam facti, quδd scilicet nesciverit fuisse actu ipso ante breve tempus introductam in Monasterium relaxationem. Utraque ignorantia faciis excusabilis est in nonnullis adolescentibus idiotis , ac rudibus, qui profitentur bona fide,dummodδ bona fides professionem praecedat. Hanc exceptionem a peccato excusantem, & a Regulae simul observatione exactiore, quandiu nova resormatio non supervenerit, admittunt ut peccati exclusivam A bas , S. Antoninus, Cardinatis Florentinus , Austerius Tolosanus , quos citat & sequitur Navarrus in Manual .cap. I 2. num. FG. item LopeΣ tom. I. cap. 4F. ubi ait, ut quis professus non astringatur ad Regulas sui ordinis,
quas consuetudo contraria relaxavit, non esse necesse eam relaxationem
fuisse 1 tempore cujus initii memoria non extet, Lope E & S. Antoninus hoc idem docent 3. p. tit. I 6. cap. I. g. ii. & Ιχ. fuere ambo Religio si Dominicam. Et vero constat inveteratam humanarum Legum, sive Civilium, sive Ecclesi .isticarum , quantumvis initio receptarum desuetudinem vim ac obligationem earundem abolere , cap. ult. de consuetud. Haec de Regulis & Constitutionibus. Quae enim pertinent ad trium solennium voto-xum substantiam, cum eorum obligatio sit divini juris, non possimi ulla desuetudine
128쪽
ia desuetudine etiam immemoriali ullatenus perimi. Resula porrδ non est deessentia voti obedientiae , cum constat regularis obedientiae votum in subjectione ordinis & Superiorum. Etiamsi verb dici soleat, consuetudinem transgressionis praecepti esse argumentum contemptus , id non est usquequaque verum : potest enim ea consuetudo ex infirmitate animi vel corporis , aut ex defecta fervoris , aut etiam ex alia prava animi dispositione proficisci, citra contemptum qui malitiam habet comitem , ut recte docet S. Thomas 1.2.quaest. I 86. art. 9. & ibidem Cajetanus. Istiusmodi tamen consuetudo frequenter contemptum parit. XII. Isitur ratione voti obedientiae tenetur Religiosus nihil ag4re,vel omittere, liue contra Regulam , sive contra Superioris mandatum percontemptum , alioqui se mortiferi peccati reum constituit. Hoc docet S. Bernardus tract. de praecepto dc dispensatione. Renialis sinquit) es culpa inobedientia, si quidem transtresso non siu ex contemptu. Et S.Thomas loco cit. quem caeteri omnes sequuntur. Censetur ex contemptu ille transgredi, qui
hae mente sive Regulam, sive superioris jussionem violat, ut praefracte ostendat se i ta nihili pendere, quanuis alioqui jussio illa vel Regula non oblisassent sub mortali, aut ne quidem etiam sub veniali culpa , ut sunt
conlultoriae tantum , aut exhortatoriae praeceptiones , juxta Navarrum cap. 13.num.ΑΙ. Lessium lib. 2. cap. 46. dub. 6. contra Cajetanum in Sum mula , verb. Inobedientiam , & Loper, & Valentiam, existi imantes posse esse venialem inobedientiam formalem , quae scilicet ex contemptu nasci tur, aut materiae parvitate : cui opinioni parum aut nihil esse fidendum reor. Sane contemptum minus deliberatum, subitaneum & imperfectum, non esse plusquam venialem, universi eruditi consentiunt. Animi namquo subreptio in quacunque materia excusat a mortali culpa , ut docet S.Th
XIII. Ubicunque siue Lex, sive Regula , sive Superior praecipiens aliquid non intendit ad mortale peccatum obstringere inferiorem, is qui simia pliciter citra grave scandalum vel contemptum transgreditur , non plusquam venialiter delinquit, ut supra ex S. Bernardo, & ex S.Thoma docui. Praelatus autem non censetur cum tanto onere praecipere , nisi suis verbis hanc tam strictam obligationem se intendere manis stet, ut si non obtem peraturo excommunicationem interminetur, aut si in virtute sauciae obe dientiae jubeat, quae est communis in Coenobiis formula , ex se quidem non significans sufficienter hoc tantum onus, cum possit horum verborum vis exponi quoque pro exhortatione ad opus perfectioris & supererogato riae obedientiae. Sed usus invaluit, ut his verbis intelligatur aliquid mai dari sib obligatione mortalis delicti. Lessius lib. 2.cap. 6 I. num. 7 .
quuntur, traA. de praecepi. & dispensar. sic distinguit Superiorum praecep ta, ut sint vel secundum Regulam, vel contra Regulam , vel supra RQ
129쪽
lam, vel infra Regulam. Ita ut in illis quae sunt secundum Regulam debeant subdiu morem gerere Praelato. Ex adverso in illis quae sunt contra Regulam , dcbeant non obedire. At in illis quae sunt supra vel insta regulam, possint quidem obtemperare etiam cum virtutis & meriti augmento. atque ad majorem per fi ctionem; ad hoc tamen nulla teneantur obligatione. Cujus hanc rationem ille profert , quia Religiosus quum est ob dientiam pro Lmus , ad eam solam se astrinxit, quae cum regulis Ordinis. ad quem ingressus est, conformitatem habet. Itaque si Superior in ordine S. Francisci praecipiat uiis , vel alicui de suis perpetuam carnium abstinentiam, quam Regula S. Benedicti injungit, nemo illi tenetur obtemperare, quia id est supra Regulam S. Francisci, quam ipse cum suis professus est. Idemque neminem suorum obligabit ad parendum , si jubeat ut artem citharizandi addiscant , quia istud est insta Regulam. Si veris idem subditis
jubeat ut pecunias ad proprium vel Monasterii usum coacervent , omnestem buntur hoc respuere, quia est contra Regulam ordinis Franciscant.
Idemque si quid praecipiat oppositum justis atriorum Superiorum mandatis , puta Summi Pontificis , aut Superioris Generalis , aut Capituli, aut Provincialis , tenebitur subditus obedientiam ei recusare , quia hoc fieret contra debitum obedientiae ordinem & normam. Sanὸ potest quivis Regularis Superior sibi subditis quaedam ob justas causas imperare, quae lice 'ideantur supr* Regulam, vere tamen non sunt supra illam , quatenus
Regula intendit bonum ac regulare ordinis regimen. Tale Verd regime hermittit, atque euam flagitat aliquando, ut live ad poenam delictorum,nve ob publicas necessitates injunganzur , pro Superiorum prudenti arbi-yrio, vel privatae, vel communes sive orationes , sive pinnitentiae, ac austeri rateν , quovis has speetatim Regula non injungar. Atque in his si modum n excedan , incumbit parendi ossicium. XV. Praeterea justa & rationabilis dispensatio non est contra Regulam, quatenus justo regimini Regula ipsa tuffragaxur. Atqui justum regi. men exigit ut Superiores disternant quandonam opus sit dispensare , aut dispensatum declarare aliquem ex subditis ; quo casu debet subditus o
temperare. Angelus verb.Religiosus, num. 9. NaVarra cap. 2 .n. 39.
XVI. Hoc praeterea sciendum,Regularem qui sanoa ductus intentionς instaurandae collapsae regularis disciplinae,molitur ordinis aut Monasterii reformationem,observatis debitis circunstantiis, non teneri ea in re depen' de re a Superioribus relaxationi addi ctis, quia eorum in his prohibitio foret contra Regulam, contra quam non est illis obtemperandum. Atque ita se gessit timoratissima virgo S Theresn,quae de seipsa scribit vitae suae cap. I 3.ctim Superior suus Provincialis recusaret ei licentiam reformandi Monasteollium, se tamenisancto proposito non destitisse ; sed interposita sorore sua novam domum ejus nomine coemisse, inscio Provinciali Praelato, ad no
vam Reformationis sui ationem, quam ille si scivisset,erat impediturus.
130쪽
XVII. Quae res num teneatur inferior obedire Superiori in dubio 3 Re spondeo cum distinctione.Vel dubitat inferiod, utrum qui praecipit sit veia rus δc legitimus Superior, vel dubitat de materia praecepti, an sit licita aue obligatoria. In primo casu de dubio circa personam praecipientis,uel favee ei communis Regularium opinio , quan vis pauci aliqui dissentiant, credentes non elle legitimum Superiorem ; de tunc debet inferior sic dubita nil adhaerere communi judicio , & ita obtemperare. Communis enim opiniosacit jus, i. Barbarim , D.de ossi c. Praetor. Si Verd non faveat communis Religiosorum opinio , non tenetur dubitans illi obedire; in dubio etenim melior est conditio suam possidentis libertatem , cap. In dubio , de regul. r. in s. De materia ver δ praecepti , si inferior dubitat num licita sit, non ei licet in ea re obedire quandiu perdurat dubium: sic enim peccaret dum se peccati periculo exponit. Hoc tamen dubium practice convenit ei deponere,judicando hoc sibi licere in hac saltem circumstantia rei a Superiore sibi injunctae ; seque determinando per illius, cui obtemperare tenetur,judicium & voluntatem. Cum enim in re dubia homo se frequenter dctera minet per alterius suasionem & consilium, cui tamen non habet obtemperandi obligationem, multd major ratio est submittendi se in re dubia illius arbitrio,cui debet ex ossicio subsici : non enim justum est ut ex inferiorum
ambiguitatibus dependeat Superiorum jus Sc aut horitas praeceptiva , aut prohibitiva. Haec est doctrina S. Thomae I. a. quaest. 96. art. 6. in corp. de ad 2. S. Bonaventurae in L. dist. 9. art. r. quaest. 3. Angeli verb. Obedientia. n. 6. Sylvestri verb. Obedientia , n. 2. Legii lib. 2. cap. I. num. 6. Aded ut
dubium practice desinat in praesentibus circumstantiis, quan vis fieri possit
ut speculative perseveret, hoc est dubitet utrum extra praesentes circum instantias hoc sibi liceret. Ratio verd practicae hujus determinationis est ista, quia Superior est in possessione juris imperandi, quo jure non est spoliai dus per sibi subditorum dubitationes , quos jam constat in ejus arbitrium abdicasse propriam libertatem. Item Superiores singulari modo a Domino iubernantur in subditorum regimine. Praeterea prudentis est in ambiguisuperiorum judicium sequi, quos Deus sui loco posuit, & quos Dei loco subditus agnoscit & colit. Denique exinde quod quis obedire renuat sine evidenti, quam possit allegare , causa , potest nasci in subdito causa sibi imputanda alieni scandali, & pravi exempli. His adde Sacros ipsos Canones nobis illustre documentum praescribere, quomodo nos in ambiguis gerere teneamur , cap. Inquisitioni, de sent. excomm . ubi statuitur conjugem qui eert d scit impedimentum sui matrimonii, quod tamen probare non potest , teneri suam recusare obedientiam ipsi Ecclesiae jubenti sub
poena excommunicationis , ut debitum conjugale reddat, quia sic obeiadiendo peccaret mortaliter e sed si credat tale impedimentum ex causa pro
babili & discreta sundante dubium aut opinionem probabilem , non posse illo casu exigere, sed tamen debere ossicium conjugale petenti reddere, ne