Georgii Agricolae De peste libri tres

61쪽

LIBER s EcVND Vs, cum ad diei tempus, a Gregorio consti tutum, couenisset in unum locum,& uo . ce pro se urbist salubritate missa deum implorasset, o Aoginta homines unius horae spacio mortui conciderint. Verum quia alienum est ab institutis meis nunc religionem falsam refellere, & uera con firmare, redeo ad propositum. pestile . tiam uel to tam ab oppido, in quo habita, mUS,auertere debemus : uel, si id efficerei non possumus, a nostris corporibus d Pellere tota no alia ratione auerti potest

quam ea qua usus est Hippocrates: qui. Pestem illam, quae ex Athiopia in Gra,

, clam inuasit, non aliter curauit quam ae rem mutando iussit enim in uniuersa A

thenarum urbe incedi coronas ec flores odoratissimos, eisq; infundi ungueia pinguissima &suauissima: qua re effecit ut aer non amplius putridus 5c crassus, sed purus oc tenuis a iuribus spiritu ducere

. tur: nam aeris putredinem ignis cons misi res odoratae debilitant eadem ratio

ne, qua prsceptor eius discipulos,hos ad quos, cum ab Illyrijs pestilentia ueniret, ab illo dimissi erant, auxiliatos fuisse u . R risimille

62쪽

risimile indetur: eadem medica ignium vi eodem ferer tempore Acron medicus

ec Empedocles philosophus, uteri A frigentinus,utero Hippocrati squalis,aicule urbibus pestilentiam auertisse scribuntur,sed ad uentum, qui aerem pestia lentem in aliquam urbem perfert, machinatio eiusde Empedoclis, qui pelles amnas circum Agrigentu tetendit, ut ueratum,quo multo inspirabatur,ab eo arce ret,unde dictus minus quam Hippocratis ratio est expedita minust utilis,etenim si urbs magna fuerit,multis pellibus diligenter cosutis opus erit,multis tignis ad quae afligantur, quae omnia breui tempore confici non possunt: quo interim spacio urbis aer inficitur, quem labefactatum machina parata emendare non potest:attamen Empedocles philosephus idemq; medicinae peritus es posta recte sic austris,ut mihi uidetur, ab Agrigento dimouit, quod eo flante, quia pestifer est, Agrigentinis morbi generarentur. Si uero pestis ciues contagione colaminat,peregrinos &aduenas,ex re

gione, in quam guassatur, aducimetes, ab

63쪽

LIBER IEcVNDVs set oppidis & pagis arcere covenit, quod si

una oc altera domus contagione labefa- elate fuerint,cas claudere oportet,atque Publice mercede conducere certos tum

medicos, qui pestilentia correptis auxialium afferat:tum ministros, qui tam sanis adhuc quam morbidis ea quae sunt ad uictum necessaria, suppeditent:qui singuli

hacillum decorticatum in manu gestare debent,ut hac nota no aliter ac Iudaei Venetiis lutea ueste, uel parte uestis a resia . quis secerni possint:etenim fugiendi maxime sunt uitandit,quod no raro,quan quam ipsi cotagione n5 uexentur, alios contaminent:lin autem pestis in famulos re ancillas eorum qui gerunt magistratum,quo abire eis non licetiinuast, uehiculis erunt in aliquam casam ex oppido

exportandi, ne dominos contagione in eandem uim morbi secum trahat. Vene

Us ex plebe eos, qui in pestilentiam inciduntimo ne in plures uulgetur, cum tota familia ex domibus sublatos in cym has imponunt, qus urbis illius in mari sitae ad exporradum opponinaitas est, in Publicas aedes insulae,in aestuariis positae, . quam

64쪽

6, DE pEsTEquam nominant Lazaretum uetus, cu hunt,ipsisq; medicamenta oc uictum prae hent: quos, si ex morbo conualuerunti quadraginta post dies in publicas sdes alterius,nisi memoria fallor,insule,qua uo cant Lazaretum nouum, inuehunt: nec Prius reuehunt Venetias quam totidem dies in ea consumpserint:ad has etiam des magistratus,salubritati ciuitatis prae Dictus,cogit eos se conserre, qui cum peste infectis uersati sunt: nec ante domum

redire quam totidem dies ibi permanserint: ex quibus si quis in hanc pestiferam luem incidit, prioribus publicis aedibus

importatur:qua ratione senatus prudentissimus ita suis ciuibus cauet, ut rarissi- me huius generis pestilentia conflicten tur:idem magistratus uidet ne Venetias nauibus aduehantur incolae uel ciues op .pidi pestilentia infecti: uidet ne putrida esculenta poculenta' ue populo uendan tur: uidet ne ullae aliae res putridae uel fo tidae aerem contaminent ligna que bene

olent,de quibus paulo post dicam, publice dc priuatim comburere iubet:quae male prohibet: cuius modi sunt taxi, bux . arboris

65쪽

LIBER s EcVNDVs s arboris iuglandis,arboris fici:hac autem ciuilem Venetorum prudentiam caetersciuitates opulentae & beatae imitari de hent. At si pestis istiusmodi rationibus a de loco depelli Sc dimoueri non poterit. Omnibus, quibus facultas fuerit propter Publicorum munerum immunitatem ocverum copiam, o cyus de eo discededum erit:& quidem longius:magnu enim poriculum est ne contagia per finitimos repropinquos serpant: nec redesidum erit anteaquam pestis prorsus de loco abie rit: quibus uero propter publica mune xa, quae sustinent, discedere non licet, aut qui a domo propter magna oc operosa negotia uel angustia rei familiaris abesse

nequeunt, eis maxime cure esse debet ut coetus hominum, quoad possunt,omnes fugiant ut aeris, quem spiritu ducunt putredinem, pestis effectricem, uel domo, in qua habitant, prorsus excludant uel,si per rimas in eam penetrauerit, aut a cor reptis illata fuerit, consumant aut debili emirutch corpora habeant apta ad putredinis istius uim fragendam 8c repellem dam. itaq; si cui coetus hominum sugere

66쪽

DE PEI TEmo licebit,is uti debet medicamelis, quae contra putredinem aeris auxiliatur: quae qualia sint,paulo pos dicam.fenestrae uero domus,in qua habitat, ex ea mudi parte, unde uentus aerem pestilentem per fert, claudantur, ex alijs pateat:at quia putredinem aeris,ut dixi,ignis cosumit, res odoratae debilitant,rursus Hippocratem priuatim imitari conuenit:quare quisque domi suae frequenter ad focum sedeat cirius ignis alatur siccis lignis quernis, iligneis, roboreis, cerreis,fagineis,abiegnis, laricinis, pineis, piceae, piceastri sarmen iis in qus couciantur odorati flores,li ex hae,radices,srutices,arborum rami,ligna, cortices,seu fius,resinae,lachryme,animatium proprii generis excrementa, suceti quida in terra geniti,id genus flores sunt rosaemiolae,lychnides, crocussoreS,le coii, flores iasinini herbs aute thymbra, satureiaierpillum riganis,menta, mei instrum, nepeta, sisymbrium, pulegium,

ocimum,sampsuchus,hethonica,nardus Indica,Celtica montana:radices uero Iridis Illyricae & Rhodia:at frutices rosmarinus,stoechas Arabica, stoechas Celtica,

67쪽

parisius,absynthium Santonicum:sed folia malobathri, chariophylli lauti, corti ces cinamomi casiae, nascaphthi, thuris aspalathi,seuetus lauri,iuniperi, cedri, nu

leus nucis unguentariae, quam muscata nominamus,ec eius membrana, qus m

cer dicitur, caryophila ligna iuniperi,c pressi, cedri, agaloci,sandali flaui,rubri,alhi,tari utrius*,balsami.quae in nostris re gionibus nascuntur: omnia aeque arida sint ac transmarina quae ad nos apportaritur,liis exceptis quae siccata suauitate oadoris deperdunt:istius uero generis resinae sunt,styra thus,resina cedri,i fisciana,quam mastichen appelIamus: quamquam ea minus est odorata lachrymae autem myrrha,bdcilium, benetoum, balsa

mum: animantium excrementa muscus

ec albetu:succi deniq; in terra geniti sucincinum,maltha, camphora: quinetia easdem res odoratas in candentes carbo 'nes coniicere quotidie oportet, at* his domum sussire: ex iam dictis autem om nibus rerum odorataru generibus opi

68쪽

66 ' DE prs TE 'ma 5c odoratissima quaeque stini deII-genda , 5c ex eis conficiendi puluere qualis est nobilis ille, qui constat exsu cini candidi, styracis, iridis Illyricae singulorum p. in lI mastiches, nucis ui .guentariae,maceris,cinamomi,cartophyliorum, croci, agaloci, singulorum p. i 1m benetoi,camphorae, mannae, thuris sin gulorum p. I. cum quibus aestiuo tem Pore permiscere oportet rosae, uiolae floris nympharae: hybernae, floris stichadix Arabicae, floris stichadis Gallicae, solii

sempsuciat singulorum p. in trientem eα his pulveribus confici possunt rotulae, acum eis aqua rosiacea & tragacantha m sceantur:pilae,si ad eos adiiciatur plusculum styracis & ladanum,ac cuique factae illinantur tita musci grana: candelae ad suffumigandum accommodatae, si cum carbonibus tiliae permisceantur. putu

res autem cum modico musco communae inspergantur uestibus : ijdem uel ro tulae iniiciantur in prunas et candelae in cendatur: quibus suffimentis domus ex Purgare, uestes, quae saepius mutentur, imbuere covenit:sed has pulveribus p

69쪽

LIBER s EcVNDVs s tissimum incensis, illas rotulis 6c cande lis. pilae uero in aureas uel argenteas pyxides in orbis figuram sormatas 5c fora minum plenas includendae sitnt, & de

collo suspendendae, ac, quoties res PO stulat, naribus admouendae,& olfacien

dat. sed pyxides ex lignis odoratis, qua lia es. dixi iuniperi, cedri, cupressi, factae longe praestant metallicis: in id in super genus pyxidem odoratae pilae loco utiliter includitur spongiae particula priavi liquore, qui habeat aquae bonae rosa

ceae partes duas, uini Cretici unam, ac

ti dimidiam, madefacta, & pulveribus,

cum musco permistis, conspersa.quae pyxis, si quando a contagione pestis periaculum est, alterae manui illidatur, ut alia

quid liquoris exilire possit, quo nares

liniantur. Vt autem rerum odoratarum lamus cum aeris putredine commistus

eam ualde miquit,ita foedus 8c gravis r xum foetidarum putridarum Φ odor eam adauget. iccirco in conclaui domus lia hilare oportet diligenter repurgato, ecnullum propter matellas aliast res das satorem redolente, atque etiam ac 2 locis

70쪽

6s DE PEsTE . locis male olentibus remoto: cuiusmodi sunt latrina, cloaca,sterquili nium, stabolum anserum,hara suum,lacuna, in cuius aquas solis calore tepefactas linum, cannabis,genista, spartum immerguntur ecaliquo podere deprimuntur, ut in eis macerentur: sordidae laniorum, coriariori pellificum,tinctorum ossicinae: locus ira quo mactatarum pecudum intestina re purgantur locus in quem cadauera antan antlu, quibus pelles sunt detraeis, pro iecta uolucribus 8c canibus dilaniandaec sanie dilabenda relinquuntur: com nis sepulturae locus,praesertim cum sepulchra non fuerint alta, nec corpora multa

humo contecta. quid plura di sordes refcetores,& putredines omnes fugere co- . Venit.Corpora uero erunt apta ad putre--dinis istius uim frangendam 8c repellem dam,si cor intemperie calida nascente case ruerit, si ipsa fuerint ac excrementis v sua Θc pura,si sanguis non redundauerit, si uiscerum ora & uasa humoribus co densatis non fuerint obstruicta, si crudiatate non laborauerint, si praeterea media camentis , quae aduersus aerem pestilen