Acta eruditorum. lat. Lipsiae, Christ. Günther 16821779

131쪽

intelli Pi munia tamen inde effet, quod volunt tantistia

Certe inter nostros quoque Theologos non sunt, qui persere τι α Petrum innui credunt, ex quibus unum Hulsemannum nostrum jam nominamus,in indutiis se n. a Fuisse Pontifices maximos, qui perpetram non Petrum, sed Christum ipsum, inteulexerint. Suffcient, opinor, duo Gregorius VIIo Ioannes XXI. Prioris enim versus notus est Petrabid est, Christus dedis Petro, Petrus diri ema Rudolpho. Posterioris epistolam ad Iacobum, Regem Maiori carum, exhibet Baludus in Appendice ad Opera Lupi Ferrariensis num XIII p. 3IT, in qua haec leguntur: Hanc ec-elesiam)-PETRA CHRIST admirabili cs instabiliae positione flabiliorsupersti um adficavit eandem unum adji-eiemus ad Epiphani haeresiologiam, eum nempe nonnulla heter ticorum nomina ipsum finxisse, e g. nomen Antidieomaria nitarum)vo. Nam statim'. t. fatetur, se nomen Collyridianorum fabricasse vas . se Alogisti nomen imposuisse immos.so, diserte scribit, se iis, qui Iosephum cum Maria post natum Christum consuevisὶstatuant, meis Antidi marianitarum im- sisisse. Quanquam appellatis haec non injuria rei citur pro ridicula, partim propter vocem ιμαιθώ,desumtam ex Ac. TVI Aquae huc male quadrat: panim propter terminationem an

tosta uicti confesta , si, appestisset Antidi maritas.

INSTITUTIONES URIS CANONICI, SEU,

fumnia totius Leeis Pontisciae in tres Libros distributa. --jore BEΝEDICTO CHIA VETTA, Panormitanota AScholasteaeo in Messianensi se in Panormitana AcadH-λ usdem Societatis, tum Scholasticae, tum Moratis Theo--iae, nec noc Scripturae sacrae, nuncsacrorum Canom miserum Professore Liber Primus de PERSONIS ECCLESIASTIOS.

Panormi, ex pographia Regia Antonini Epiro, in Alph. iplag. 8.INter illos, qui Iuris Pontificii Institutiones nobis dederunt, omnium calculi inceps semper habitus est Iob. Paulus νυ ι ἔπι Perusinus D tamen cum foetum suum, dubium an impatientia

132쪽

Tridentini Decreta, quibus disciplinae innis habitus iuvidieam:

inimiatus fuit, in publicum promideret, vis eundemussio anirenovandians,in suppeditavit Prodieriant autem ex eo tempores ejusdemsenem libelli, ut vere .pervacuvii videri possit; Autorem, quem producimus, in eadem palaestra desudare voluisse. Herebitur tamen is veniam, si pensit iis,quod dum novae quotidie a Praesulibus Romanis constitutiones procuduntur, quibus ab Antecessoribus statuta aut tollunt, aut supplent, declinitiones

quotidie novae ex sacra ut vomit, Cardinalium Congregatione prodeunt, quas&ipsas, si annuente Pontifice publicantur, vim l gis habere ajunt, necesse omnino esse, ut isthaec quoque tradantur

hi quorum interest,illa magis quae in rerum argumentis obtinent, quam quae obsoleta&antiquata sunt, addidicisse. Aecedit quod multum a communi jure abludant cujusvis Ecclesiae fundationes &kges particulares, quas illi derogare, conflans interpretum est opinio, praeterea Nostro propositum sit sua Panormitanae potissimum Ecclesiae usui adaptare. 4eeutus vero vulgarem , quam re et alii viderint methodum primo hoc libro, quem solum nunc laminibus habemusaura Personarum Ecclesiasticarum explicare

institui Rem totam XIV capitibus absolvit, in quorum priori His ductus cum de Clericis in minoribus ordinibus, & in sacris constitulis egisset, C III de his, qui Dignitatem annexam habent, eum ingenere, tum cIV in specie de Archi Diaconi, Arebiapres-

b, i. ciues Thesaurari primicerit,praepositi, Magistri scholae,

sam Majoris prioris, nonicorum, Referendariorum ,3c protonotariorum Apost muniis disserit. Dignitatem, quatenus hic pro administratione rerum Ecclesiasticarum eumjuris sim ne conjuncta accipitur, pes smira perquem praerogativam in E clesia absque jurisdictione, v. e. stallum,ut loquustu , in choro

prae aliis habere Moscio, quo munine administratio rerum Ecclesiasticarum absque jurisdictione venit differre, apud Canonici Juris Doctores traliticium est cujus diversitatis ea ratio est Mutilitas quod ii soli, qui Dignitate pollent, Sed is Romanae deleg thsoli possint esse Iudices Synodales in IudicesConservatores Regu auium iis p. 37d M. Notandae tW circa sinitates hasce

133쪽

us ACTA ERUDITORUM

bus premuitur. -- est,qiram ipse Autor suggerit ordinem 3cgraduin Dignitanim ex cujusvis Ecclesiaeconsuetudine depende re. Sic iure comitini Archi, Diaconus praecedit Archiarietisteriam, hic reliquos. secundum morem vero nonnullarum Eo esesiarum principem locum tenet Λrchi-Presbyter, vel Praeposi- tus vel Decanus. In Panormitana Cathedrali, utin alibi prima

Dignitas est Cantoris. Secunda est non easdem, nec Omnes hucusque recensitas Dignitates omnibus in Ecclesiis occurrere. Sic non in omnibus Capellanus Major reperitur. Tertia est non in omnibus Ecclesiis easdem Dignitates iisdem muniis fungi sic iaquibusdam Praepositus est vice Archi-Diaconi. In Panormitana primicerius sive Cantor ea peragit, quae jure communiarchi Diacono incumbunt uarta est ossicia jure communi fieri posse Dignitates ex fundationibus singularum Ecclesiarum. Exemplum praebent Praepositura Thesauri Ecclesiae custodia, quae cum jure communi ad nuda ossicia referantur, postea ex consuetudine

3a 3 stitutis Ecclesiarum Cathedralium fere omnium Dignitatibus a censeri coeperunt. Ceterum consideratione dignasint, quae-77. ster eodem capite de signaturi, Gratiae dc Iustitiae Misau - , D, seq. itemque de rivi Notariorini Apostolic impraerogativis com-s memorat, non ubi is obvia. Caput V de Parochis late tractat,

quemadmodum vide Abbatibus Abbatissi, se hoc id saltem

notativis,ad Abbatias etiam penetrasse abusum Commendaramam is Ecce enim dum Clerici seculares Rectores Monachorum esse ne i queunt, id ingenios excogitarunt pontifices, ut in perpetuum Abbatiae ipsis commendarentur. Caput VII de Episcopis disquirit,&Residentiam Iuris Divini esse, adeo ut Pontifici nequidem disspensandi potestas competat, adstruit. Recitantur hac occasone verba Bullae ab Urbano VIII d.iamea' emita Inju ramus,ne ab eisdem Ecclesis ascedan nisi ius obtenta nostrai Romani Ponti

'o tempore existentisper eve seu literas missivas licentia Pallium,Archi-Episcoporum insigne,describit,quod sit quoddam Ornamentum de corpore sancti Petri sumtum satis obscure, subinnuit autem,e lana contextum ad D. Petri lauti corpora deferri pleni

135쪽

Caput

136쪽

. nitri timim Pontificiorum a latere, Missorumin natoum m lintentias de jura expendit. Qx Cardinalium, quos res olim Episcopis fuisse sat tur, hodie primatibus , riti r- Husimii contra , intoRegibus comparat, revilegia recen sit, ubi interalia commemoratur, Innocentium x A. in s malis dan, solo nomineordinalis contenti, non aliis titulis utere tur; quam Eminentiae Reverendimiae, utque in armis uiuis coronas denotas seculares amoverent, solum- meum mirenti sanguine Christi coloratum adhiberent. Haec exspit op xi d sin uno Pontifice tractatio,quem Papam ab inteflectione Papa quae voxassinitantis est,si diis place civem simile videtur Autorinostro, in etymologiis reliquorum nominum Ecclesiasticorum eruendis haud multum feliciori. Docet Noster, Pontificem consideratum ut Episcopum RomanumVicarium habereGeneralem,seu vice gerentem ex Cardinalium coetu allectum, ut Archiaprst pum septem olim suffraganeis, qui simul e Cardinalium numero sint, Episcopis Romae vicinis, nunc sex saltem ob unionem duorum Episcopatuum,imperare,ostiensi nimirum,portuens,Sabino, Praenestino, Albanoac Tusculano. Septimus enim Sylvae candis dae seu sanctae Rufinae unitus est Portuensi. Ut patriarchae denique subesse Λrchi. Episcopos&Primates Italiae, Germaniae Hispaniae, Angliae, poloniae, Ungariae, Galliae, Sueciae morvegii quae conlulto hic referre voluinius, quod his cum dietis reliquorum nonistarum non satis bene convenire videatur, qui Pontificem

suum diversi pilane ordinis esse,acritriarcharum numero eximere contendunt. Quini clericorum immunitates a exemtionestate persequitur. Caputruires vita ac honestate. de xiv dea gularibus & Monachis color nem libro huic primo imponunt.

et iam imis quatuor circiter, totidemquo MXam ex ruinis mom-

137쪽

lo Francise de Person, Praefecto vigilantissis Regia ea iain Urbe bonarum artium matre a LUDO VICO Magno erecta, Franciscus de Ficoronis dedicat, vovetae eonsecrat. Nos eam hienudam repraesentamus, ut corum provocemus studia, qui in his

Oedipum agere gestiant.

esilaim Consiliam Metast. A se T- - miram Regis Laboram istam hinnie si eukrata O --- strata, in Decades redacta atque divise una cum praemissa pura se praevia Ma ductione a verri

inmiti instituendi sumtibiisque necessariis sitaendi curam commiserat . Enimvero quod ipse ob senectutem ingravescentem de

valetudinem non satis firmam perficere non potuerat, perseestia dem A. illustr. Comes Ciaudius Flemnet, Thesauratius Resius a Camerae Regiae Praeses,&sub auspiciis Regiis Laboratorii chymici fundamenta jecit. Hujus direclo constitutus est expe mentissimus Autor, sumtus annuos ad instantiam ipsius A. 68s ordinante Illustr. Comite Fabiam Wrede, Camerat Regiae&Collegii metallici Praeside Ab eo tempore labores chymici suscepti, qui etiamnum hodie sub auspiciis Regis nunc sceptra tenentis carotii

XII assidue continuantur. Institutum vero fuit Laboratorium chymicum propter rationes ac fines sequentes: i ut interiora nam turae recluderentur firmaque reperirentur principia , quibus reliqua tuto superstrui possent Parat omnes rerum naturalium partes analysi subjicerentur, quo tandem constaret, quid in se continerent; 3 ut in naturam metallorum inquireretur, quatenus meliorationis capacia; 4 ut conficerentur medicamenta majoris etficaciae, quam quae vulgo in ossicinis prostant. ut omnia excuterentur, quae rei oeconomicae inservire possint, e gr. temperatura terrae in

horti agrique cultura, materia conficiendis aedium tectis commodar Diuitiae by orab

138쪽

μπvatio oce. Quicquid vero laboris perint minoruni intervalla 'se adam tam egregias intentiones sedulo peractum, in Diariis cum cura annotatum. Nullum itaque dubium sisperesse videtur 'quin in iis multa praeclarari eum ad Chymis,tum ad Physicae at que praxi Medicae perfectionem profutura contineantur. Unde non immerito dolemus, quod, quae titulus promittit, Acta Regii

illius Laboratorii nondum comparuerint, sed sola exhibeatur Introductio ad opus ipsum facilius intelligendum adornata. Et με Λutor conquieritur, quod infelici hoc tempore Camoenae Mani cedant, quod in Suecia ipsime Λutores sumtus in editionem impendere teneantur, quod ibi chartarac opera typographica duplo prope carius quam alibi constet despotior tamen exemplarium pars blattas plerumque tineasque pascat , aut piper gingiberque apud aromatarios vestiat, ae ideo exigua spes supersit fore, ut Cl. Autori, qui septuagesimum secundum aetatis annum jam luperavit, opus ipsum publico impertiri liceat gratiorem sane orbi erudito operam praestitisset, 1 introductionem, hypotheses quasdam magna ex parte complexam, in aliud commodius tempus ejecisset , ae:rimenta ipsa, prout annotata sunt, prinium in lucem protu-

seddum opus ipsum expectiunus, int ductionem pauciillustrenuis stur eandem Autor in duas secti esses priore de quakor edictis elementis,terra,aqua ere gne tractat ac pinicipimim est ymicorum, salis, sulphuris o mercurii generationem ex

explicare conatur Elementorum numerum quaternarium as

mittit, pila antiquissimos Plutosophos eundem ab AEgyptiis a cepisseeredit a quibus philosophia ad summum perfectionis fasti, dum dedum ipsi videtur; qui pocrates, Piato A i eles, emi upidines in eo acquieverunt; quia denique Ribses in ereationeuniversi mentionem injicit terrae aquae, spiritus&lucis. unis clementatis sedem statuit Solem; inde eum emanareperiumen in planetas de ex iis combinari eum vaporibus aquarum septa ei. stium aliisque partieulis sic immutatum ex Planeta uno in alium tandemque in Lunam migrare& indevires specificas omnium Planetarum ad torram de et Hinc tandem prodire sal astiale, sul-

139쪽

'phur universi de mercuriunt misersi sit astrati ex salinurimi

influentris mariniam partem componi, Mario principiumsita'. qua supra elistis ex multa terra elementari; pauciore me ignoritari sulphur universimi ire exmultat teria sesari, paucimri sale astrali, terra invisibili ac portione aliqua aquae mercurium denique universi ex connubio salis astralis de sulphuris linivosi prognatum continereaerem subtilem, ignem pauciorem, quam multamo subtilissimam. Disserit quodue in specie de salibus aet- dis Molibus eum utinosis seu latiubiis, tum lixiviosis seu xis, itemque de compositis, sale nimirum communi, nitroso, Armeniaco, atque decompositis seu guntialibus necnon desit

phure atque mercurio.

In Sectione posteriore explicare eonatur modos investigandi, quale principium in dato quolibet corpore praepolleat,4 quantum uniuscujusque in eo reperiatur. Commendat autem solutio. nem&praecipitationem, de qua utraque prolixe disserit. Considerat menstruas, quibus corpora solvuntur, cum salina, tum sulphurea, tum mercurialia sive aquosa Considerat signa in praecipitatione attendenda, nempe consistentiam praecipitiit , aequalitatem, motum, tempus, colorem, odorem, sonum, quantitatem, signorum syndromen Considerat species praecipitationum atque materias, spiritumvitrioli, spiritumsilphuris, biritum nitri, spiritum salis acetum destillatum, alumen, mercurium sublimatum, siautionem Lunae, saetarum saturni,vitriolum veneris, vitriollam Mariis, solutiones Veneris Martis, sit tartari a Drestanshcin res claven tos, nitrum fixum, sympum violarum, siceum helio tropthgalla, rescas. Hinc ostendit,ex quibus si iis dignoscam tur I. omne genus acidi, a. acidum purum vel sali reuin, acudum essentiale. . alcati in genere, pinali fixum, . alcati volatiis seu urinosum, 'soli utriusque tam urinosi, quam fixi partice

8. sal commune, y nitrum, Io sal Armoniacum, Ii sal calcarium,aa saltariareum, is alcalia fixa acidis refracta, I . spiritus hermaphroditicus, qualis spiritus tartari,siquor igni juniperi, is sida

stringens vel terreum pauco acido mixtum, i6 sulphurejusque u ria genera, 7 alumen Tandem objectiones diluit, Une contra studium climicum immunis fiensolanti

140쪽

sequitur gemina appendix altera breviori altera prolixior Brevior explicat eolores in praecipitatione rite observandos. Prolixior vero agit de olore, de igne ardente seu culinari, de igne centrali

globi terrestris 4: de ignibus subterraneis montibusque igniv miis: quam posteriorent ad inrititiam amicorum Usius de iis re si vitii nosse eupientium adjecit.

PHILOSOPHIAE NATURALIS PRINCIPIA

auraio Edisio secunda auctior se in Diar. Cantabrisue sumptibus Autoris, Iu εAlph. a. plag. m. in Ai68 primum lucem publicam adspexissiet opus lammarabile viri summi, de eo abunde diximus in Actis Anni i638 p. 3 &seqq. Nunc igitur nobis suffecerit exposuisse, in quibus nova editio a priore disserat. De his ipse Virinomis paucis ita praestitur: In hauseramda MDiommum spar menae ινσ-- a uniuria libνυν- sectione seeunda inventis sirium, quibus γου in orbibus datis revolvi possint, facillior rediatur mpliori Ditarisecundisectioneseptima theoria rementia fluidorum aceu

tius investigaturae novis experimentis confirmatur. In libratenis theoria Luna praecessio aequinoctiorum ex princi is suis enius deducuntuνs theoria Cometarum pluribus 9 accuratius computatis orbium exemplis conflirmatur. Nostrum est, ut tae exprestius doceamus Monemus tamen nos non ad quasvis minutias descensuros , praesertim si levioris visae fuerint momenti, quales esse censemus, si hinc inde in dictione quaedam immutantur, veluti si statim p.rdicitur, iurenia vinare αμ ta in statio etiam dumerio esse quadinviam, pro quo in priore editione Uitur, in Quid ario quia vi m esse, aut eum nune AM PMata risiis vocatur, quae ante. Mis dicitatur, aut quando minelegitur: --- resi tu , ubi antea extabat, eo pora resi δειν Asia enim maiorismomensium commen iuranda supersunt,ex quibus de utriusqueeditionis di entia iudicium relictatLectori Deprehendimu itaque propositioni prime festalidii qua areae

a corporibus in situm actis radiis adimmobili contrita virium a ductis