Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

51쪽

foro quod Casar Augustus bello philipptii pro

paterna ultione suscepto uouerati ut scribit Sue, tonius. Ad hoc refertur Martialis illud Vltoris prima Martis 1 aede sedet.Est inter nomina Martis ENΥALIvs Macrobio reserente. Aciani hispaniae populi simulachru Martis radiis ornatum colunt NECTN uocantes. ut idem tradit.

s. DE VULCANI NOMINIBUS F

C VULCANUM Seruius honoratus auo lando dictum auctor est quasi uolicanum quod

ignis per aerem uolet. Ignis. n. alte nubibus nat' scie. Vnde& Homerus eum dirit de cano. i. aere Praecipitatum in terras. qt omne fulmen de aere cadit.&hoc physice. Homerus mythice eum ex Ioue de Iunone. Hesiodiis e sola Iunone utineruam e solo Ioue natum altiunde hoc est sine patre a Theocrito nominatur. Ouidi.no ster a VNONI CENAM appellauit dicens Iulionio genaeo marito Furta thori.furtio loca monstra. uit. Vulcanum suo sic in poemate posivit Iuvenalis siccato nectare tergens Bracchia Vulcanus ii parea nigra taberna. hic Mulciber. hic Ignipootens.hictimnius uocitas MULCIBER. ui. Mulaeiber in Troiam. pro Troia stabat Apollo. dictus a mulcendo ferro. mulcere. n. lenire estim mollire. ut tradit Festus. IGNI poTENs qa ignis est ut

ait Seruius) exponens illud vergilianum haud Dinas ignipotens. Sacerdotes Aegyptii Vulcanii ignis inuentorem suisse uolunt auctore Diodoro

52쪽

a Lemno insula ei dicata. Oui. Lem' Dius ex tempta ualuas patefecit eburnas. Quod autem Lemnos fuerit in tutela Vulcani ostendie illud in opere obscoeno Tutela Lemni dispares mouet gressus.& alibi Tardo trior aestuosa Lemnos ostendit dc poeta ingeniosus inquietas Uula canum tellus hysipilea colit.Seruius scribit Vulcanum e caelo in Lemnum cecidisse. idque fingi qa

Vulcanus. Lfulmen seu ignis i Lemnon insulam frequentis iacitur. a Graecis EPHESTVs uocatur. unde Ephestiades insulari quae a Latinis Vulcaniae: dc Aeoliae nuncupantur tradente Pliar

fuit.propterea Iuvenalis apud nos ignem signi/ficans ait S quae componis dona Veneris Theolesine marito.De hoc Martianus capella ita scribit Quidam etiam claudus faber uenit: qui licet crederetur esse Iunonius itotius mundi ab Herastesno dictus est demorator.

DE HERCULIS COGNOMINIBUS.

THERCULES prius ALcrus ab ortu dictus

suit. Postea cum adhuc infans duos stragulasset angues utram manu faucibus apprassiensis quos Iuno ad ipsum perdendum miserat. κνακλκα idest HERACLEs. latine Hercules uocatus est. ut scribit Diodorus. arbitror qa herae idest Iunonis inuis dia magna adeptus in gloriam. Mi .n.gloriam Praeci dicunt. Nec ignoro alibi Diodorum aliterreribere qui Somitaenrepraebendeat huius ilia

53쪽

eerptationis quam hic uidelicet in unio Biblios

theces libro seqtur auctorem. Poetae nostri Ηον culem Alceum raro' ALCIDEF frequtier uocant. ido ab Alceo Amphitryonis patre. non autem

in r. τμα Ταλ o hoc est: a uirtute uti quidam referete

Seruio uolunt. Vergi. Magnum quid memorem Alciden Sene. Quaeris Alcidae pare t nemo est ratisi ipse. bella iani secti gerat. Oui. Laudem Alci des uicta traxit ab Oechalia. Clau. Sed postsi timachiis Alcides n1issus ab Argis. Et sicuti ab auo inlcides ita a patre putatiuo Amphitryone Graphitryoniades. Properti Amphitryoniades qua

tempestate iuuccos Egerat a stabulis o Erythrea tui S. Idem ΤΥRINTHIus a Tyrintha ciuitate Ar/gis uicina ubi est educat' teste Seruio. Vergi. Laurlata uictor Gerione extincto Tyrinthius attigit arua. Oui. Paruus erat manibus suis Tyrinthis us angues Pressit. 8t in cunis ia3 Ioue digit' erat. Item CLAVIGER a claua qua ei subtrahere unum de trib' impossibilibus putari Macrobius tradisdit. Ouid. Ecce boues illuc Erythreidas appulit heros Emeiisiis longi Clauiger orbis iter. Idem. hospes auentinis armentu pauit in herbis Clauiger. dc tanto est Albula pota deo. Sane Properti' clavam herculis illo uersu significauit Maenalio iacuit pulsus tria tempora ramo Cacus. o ETEUS DEVs ab Oeta Thessaliae monte: ubi pyra structa se combussit. Propertius. Troia bis Oetes numine capta dei. hinc Senecae Tragoedia: cui titulus sit hercules oeteus. DEUS THEBANus a Thebis ciuistate Boeotiae eius patria. Properia Cymbala in bano cocrepuere deo. N OECRYS Ttemplum

54쪽

habuit apud Monoeeum portum staliae nobiliosinu. de quo Verm. Aggeribus socer alpinis atoarce Monoeci Delcendes. dictus auctore Strabone ac Seruioq6 solus illic habitet. nam νό ναου est ius & habito. Rome tradente Macrobio VICTORIs herculis duae fuerat aedes. Varro Vil

rem herculem putat dictum q6 oium animai lium genus uicerit. Ad qiue sane Vergil. respiciens proprie haec inquit Limina uictor Alcides subiit Ab oratio hercules v Acus diae illo uersu Hac

arte Pollux dc Vagus hercules Imitras arces attisit igneas. Causa3 Acron inquit ΚΘ qm omnem terram peragrauit & ut ait Seruius) 1eniper pes des.tectus pelle nemeei seu cleonei leonis. ut dotes &rictus capite reliqua supra humeros serret. Eius arma claua sitit. unde claviger nominae mcuti supra demostraitimus. Sed idem arcu etiam fuit uuis teste uel Iuuenale q ait Addit & hercu aleos arcus.& Diodorus auctor est hercule styma phalidas auris partim sagittis parti3 tabulae arareae sonitu expillisse. a Graecis nunc BUTHYNAS uocas. 16 una meta bouem comederit. nalbos est& comedo. nunc TETRAT HEos hoc est quarta luna natus. unde adagium ivτετρα δοθνεν νη ναι hoc est quarta luna nati. de eis qui patrrum feliciter nati sunt. nam costat Heri utem na/tum hac luna.cuius uita omnium uoluptatu fuit

expersi ac labos plena. vel in eos hoc dcm est: qaliis tantu laborat non sibi. uti Herculem fecisse lectitam'. apud Strabone legis Hercules MACTOSTV s. Item Co Nopius que, olei colunt. Meos

a Culicibus liberauiti quos illi conopas iὶOmia

55쪽

DE COG NOMINIBVs vi

nant. Sabini scribente Varrone sANCTUM queni Herculem graeci appellant. ad eum Propertius Sancte pater salutacui ia3 fauet aspera Iuno.Saacte uelis libro dexter inesse meo. unc quoniam manibus purgatum sanxerat orbem. Sic Sancta tactae composuere Cures. de hoc Silius italicus intellexit quaedo Sabinorum milites scribens aieS Iam pars sanctum uoce canebat. Auctore gelii . tis.Nec solum sanctum sed FIDIVM et ac sEMI PATREM eundem cognominabar cui qdem triqnomio deo atalem in monte Quirinali constituerunt.dicente Oui.Quaereba nonas Sancto Fidione referrem An tibi Semipater.tune mihi Sanct ait. Cuichio ex illis dederis,ego numen habebo- Nomina terna fero. sic uoluere Cures.Ηunc igie ueteres donarunt aede Sabini. Inm Quirinali coastituere iugo. hinc MEDIVsFIDIVs iurandi adouerbium Quintilianus si5 alio mediusfidius uiotio dicentius. Pompeius Festus scribit esse coma positumid significare Iouis filium Herculem. PIouem graeci 'iu dicitiatinos fidium p filio. nam saepe. d. littera pro.Lutebantur.Quidam mediusfidius tres ecth dictiones malunt.& me quidem accusandi casula in duab' reliquis adiuuet silbo

audiri. ut sit me hercules adiuuet. Hercules etia3MVsAGETEs appellatur .L comes duxqi musai r Im. nam Musaru quies berculis defensione tua uari debet. M uirtus herculis Musarum uoce ori

nabit Alcides. Plutarchus refert qtiemadmodus herculi & musis comunem aram Romani statuerunt. P Euandrum literas Hercilles docuit. nam

56쪽

Herculem teste Seruio philosophum suisse conpstat&propterea omnia monstra uicisse dicitur. Item Astiologum.vnde. xii.ei labores assignane propter agnita. xii. caesi signa. De hercule illuctogete sine illius aede intellexit Ouid. dum ait. Veonisse videmiis herculis ante ocillos uirginetam lachorum. Ab Apuleio hercules eleganter dicitur Lustrator orbis. Purgator ferarum. Domitor etitium. Sub herculis nomine Domitianus cultus fuit. appellatusq; nunc Alcides nunc maior Alcides a poetis adulatoribus.Quincitam Commidus ipse imperator uocatus est hercules Loomanus.eio statuae factae habitu herculis. ut scri/bit Lampridius.

DE NOMINIBVS MUSARUM F

C M V S A graecum est nomen

quo qdem nomine & nostri passim utuns. Verg. Musa mihi causas memora. Latine cantus interi pretatur a μων ω quod est canto.Nam sunt musae poetarum deae. quos canere est & fingere ac deolei lare. Vergilius Aeneida sic sua3 orciitur Arma utrumcli cano. Ide alibi ait Incipe Calliope prest cor aspirare canenti. Idem Pandite nunc Helicona deae cantu a mouete. Apollo apud Ovidium sic ait per me concordant carmina neritis. Ideni

alibi Ouidius Nec mihi,dispositis iungam quae

carmina neruis, Proueniuiuacuae carmina nientis opus .Quin & pro ipso cantu musam Vergistlius posuit Pastorii musam Damonis & Alphastsbei . Aldus yla oppido eruditus cuius morte

57쪽

DE COGNOMINIBVs ν

Musae tam graecae si latiliae maximam nuper ia/ctaram secerunt mulsam videlicet duplici is scribi uoluit. Graeci tamen per unum & latini etianusi credimus Martiano capelis ita scribenti. Scriabimus musapi primam syllabam duabus literis: Graeci tribus. vocane & Musae pluribus modis.

CAMOENAE acantu auctore Seruio quod canui. ut ait Festuso antiquos laudes. Vergil. Alternis

dicetis. amant alterna Camoenae HELICONI DE sPersiu3. Heliconidais pallida mi Pirenen. ab

Helicone Boeotiae monte auctore Festo. ubi Mu/sis natale assignant ut Plinius tradit. Propterea musas boeotia numina Ausonius uocat. ab Oui rdio virgineus helicon dictus fuit propter musas quas uirgines & quidem doctas ut Catullus ait miserum Pentametro illo Seuocat a doctis Ortale uirgini Fons. bus. Illic fons musa3t quci Pegasus alatus equus insicissiore Bellorophonte auctore Strabone esti dit. Propterea Graecis Hippocrine ἰππου quod est equus & α κ . . fons. a Latinis Caballionus. Pegaseus. Bellorophonteus uocatur. Auso. si

uera fama est Hippocrinei quam pedis pulsu ci. . tatam cornipes fudit fremens. Oui. Dicite quae fontes Aganippidos Hippocrines Grata medιν sei signa tenetis equi. Persi. Nec fonte labra proolui caballino. Ides Aonius nominatur ab Aonia quae teste Seruio Boeotia est. Ouidius de Pegam loquens Cum leuis aonias ungula fudit aquas Niliarum Et qa de Musa ν fonte sermo inciditi sciendum plurea Musas pluribus in locis fontem habuit te. unum

infra uerticem Acrocorinthi, sic. n. uocae Corinothi arx, stib templo Veneris.& hic pirene voca,

58쪽

tur depraehenso ibi Pegaso equo cum potaret a Bellorophonte. Alterum in Helicone illum de quo silpra fecimus mentionem. De fonte Pirene apud Corinthu Oui. Ephyre Pirenidas undas.

Corinthus. n. alio nomine Ephyre nuncupatur.

haec illa Pirene qua3 Persius pallidam inquit abetactu arbitor quod poetas pallidos ppter stilis

dium reddat . Alibi namq; Persius ait iuuat paulescere chartis.& Iuuenalis fuit utile multis Palalere S uiniim toto nescire decembri. etsi quidam aliter interpretatur. Politianus in epitaphio Do

mitii calderint dirit Hoc mutat ipsiu3 saepe musa Libethron F5temque Sisyphi ac uirecta Permessi. ubi sontem Sisyphi pro Pirene posuit. forsitanta Sisyphus corinthiacu3 tenuit isthmum. Nam c Silius italicus qn Syracusias describit opus Corinthiorum Isthmum Sisyphium uocat. Virecta uero Permessi dixit hippocrinen in Boeotia

intelligetis Martialis Quid tibi cum Cyrrha edcum Permessidos unda i Est . n. Permesssius Boeooti, fluuius ex Helicone declinans. sicut Olmetis auctore Strabone. unde Olinei fons idem a poetis uocaturest & tertius sons libethros dictus in Maenesia regioe Thessaliae adnexa teste Plinii. ubi Musae cut ait Seruius) colarens Libethrides ab eo cognominatae. ut dicem'. Fuit & sons Aganippe licet in eadem regione Boeotia ina tamen separatus ab Hippocrine. ut tam Plinius q Pomponis mela ostendit. Iuvena. Cum desertis Agaseilippes Vallibus esuriens migraret in atria Clio.

haec illa Aganippe quam Vergilius Aoniam i idi. Hyaumeam uocauit. Fuit & fons Caslaa

59쪽

, DE COGNOMINIBVs ue

tius apud Delphos sub Parnaso ut scribio mu

sis eisdem sacer.de quo ita oratius Qui rore puro Castaliae lauit Crines solutos. hic Cyrrheus a Cyrrha oppido seu cyrrheis Phocidis campis ut Plinius tradit. hic fons Parnasius a Parnaso appellatur. Nam totus illa tractus Musis dicatus erat. Helicon enim Phocidi ubi sit Parnasus cofinis est auctore Strabone.Quid quod Musas sontem hippocrinen seu pixenen mediiseum Poetae cognominat a Medusarex cuius sanguine Pegaosus equus utriuis fontis auctor natus est. Ouid. uel cedite uictae Fote mediiseo & h yandiea Aga/nippe. Item Gorgonea a Gorgone medusa. Pro Pert. Tingunt gorgoneo punica rostra lacu. Sed iam satis superi satis de fontib' Musa'. Modo ad earum cognomina redeamus. Dicunc Musae PIERIDEs. Tibul. Casto na3 rite poetae Phoebum re Bacchus Pierides 3 fauent. Iuue. Narrate puelatae Pierides. prosit mihi uos dixissae puellas. nimirum a Piera Thessaliae urbe partie εἰ domo mu/farum. ut ait pomponius Mela. siue a Piero molyte ut Festo placet que3 in Thessalia quoq; essae Plitatus tradit. Item prGAsIDES a fonte quem Pegasus cut supra diximus)ungulae ictu dicitur aper

rutile. unde graece HIPPOCRINIDES nominantur

auctqre Festo.Oui. At mihi Pegasides blandissio ma carmina dictant. AONIDE s. Iuue. Aptu abia bendis Fontibus Aonidum. ab Aonia quam esse Boeotiam supra ex Seruit honorati sententia memorauimus. Vergi. Aonio redies deduca uertice

peio Festo a Pimpla Macedoniae ista Strabone

60쪽

gaudes apricos necte flores Necte meo lamiae coronam Pimplea dulcis.Stati. Licet enthea uatis ExcludatPimplea sitim. Apud Martialem Pimi pleis in singulari numero Non urbana mea talis

tum Pimpleide gaudent Ocia. Strabo qo huic conuenit loco) auctor est musicam totam fuisse Thraciam. ido patere ex locis ubi Musae cultae fuerunt. na plera.Olympus. Pimpla Libe lamna olim Thraciae suerunt.Quit Musis ut aio Horlicona sacrarunt Thraces extitertit Boeotiae a Colae. CA A MDEs a Castalloide quo supra diIximust fonte. Mart. Pergentu3 famae Castalidus gregem. PARNASIDΞs a Parnaso sub quo dixi.

Dius fuilla Castalium sontem. et non sciam Apoblini mulas duci sed Musis etiam ipsis sacer fuit.

. in scribit Acron Oratianum illud enarrans me lidum nemus Nympharumlleues cum Satyris chori secernunt populo. Acroni Seruius suto fragari uidetur nec non Maro ipse dum ait Sed me Parnasi deserta p ardua dulcis Raptat amor. NEONIDEs Oui. Felicesq; uocat pariter studiiφlocio Meonides. & mox Meonides cognorat enitim consistite dixit. a Meonia regione. quae ut Plinius Lydia ut Strabo scribit Mysia nominai tur.Ouidii interpres forsitan rectius scribi dum

ait Myonides per ypsilon a Myone urbe Pho/cidis Musarii patria ut Pausanias tradat. LΥBEst TAR in Er a Libethro sonte Magnesiae.de q Verogi. Mymphae noster amor Libethrides aut mihi

P HAE au riae Seruio εἰ Acrone pro musis acr