Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

71쪽

ρ DE COGNOMINIBVS ν

ctum priapum sonati siquidem i=ήν rectum signioficat 9 φαλλον priapum. Columella laumen uenerare Ithypalli . Euphanius poeta qui priapi res

carmine decantauit Priapum o RNEATEM uocardeam. ab Orneis. Sunt aut Orneae urbs Epiriiugae Priapi sacellum habeat magna ueneratioν ne cultum. ut inquit Strabo. A poeta epigramma tico dictas est deus Cus Tos illo uersicula Melistula custodis iiiviriosa dei. Na cut scribit Dio dorus) no solu3 Priapus intra urbes ait in tem plis sed in agrestibus quoq; locis tanta vineara

dc hortos custos colituri fructum castigas fures. ruberi membrosus: utidus: falcem dextra arundinem capite ferens: utrunq; ad terrorem: aeque ac

mentulam semper arrectam habens. re ipse in opere obscoeno sic ait. Sed rubor horto3t c stos membrosior aequo Qui tectum nullis uesti νbus inguen habet. Tibul. Pomosiis ruber custos ponatur in hortis Terreat ut saeua falce Priapus aueis. Ora. na fures dextra cohercet. Obscoenolruber porrect' ab inguine palus. Ast importunas uolucres in uertice arundo Terret fixa. Ouidius aliter Qui rubro pauidas inguine terret aura. Columella sic. Sed truncum forte dolarum Arboris antiquae numen uenerare Ithyphalli. Terribilis membri. medio qui semper in horto Inguinibus puero praedoni falce minatur. Seruius illum ex Lamsaco hellespoti oppido fuistis ait. Ideo LAM/ps ACEN vs atq; HELLESPONTIACVS dictus est

In opere obscoeno ad eum hic uersiculus legitur Mortales tibi Lamiacum dicarunt. Ouidius de

asino loque, ricti pontiaco uictima grata deo

72쪽

ait. Vergilius Et custos furum alo auium cu3 Alyce saligna Helespontiaci seruet tutela priapi.Sa ne hic a Iunioribus habitus est in deum. NammHesioduo Pilapuyno inouit ut S trabo inut.Hinc S i ,set Priapei, ait Hac ego Penelope potui taleae placere.Illo sed nodum tpefactus eram.

DE NOMINIBV 4 PANOS

CP AN latine 1 suus lab ineundo didie teste

Serui honotato. Pan enim g recu3 est. Unde caastrum Inui apud Vergilium quod ibi inuui co/leretur. Servio Pana a nostris Inuum appellaritum Liuius tum Macrobius sitffragat Oui. hunc FAVNVM uocat dum describens Lupercalia ait. Tertia post eidus nudos aurora lupercos Aspiacit &fami sacra bicornis erunt.Pan aute, apud uos idem significat quod omne. Siquidem a ii νteribus dictus est naturς deus. qua3 sane rem iistius eriles ostendit tam a Seruio si a Silio italia co pulchre descripta.Eum predipue Arcades uolnerari fuere.ut dicat Vergilius Pan des Arcadiae N Ouidius Pana deum ueteres pectidis coluille feruntur Arcades. arcadiis plurimus ille iugis.

Vnde & TEGEhvs uocat a Tegea Arcadiae oppi do. Vergi apse nemus linquens patrium saltus Lycei Pan oviunt custos; tua si tibi rata Adsis o Tegee fauens . Propertilis Eigomum

Sileni patris imago Fissilis & calatiri iPan Tegere tui Vbi calami Panos dicti istitit a Propertio fistula ipfalsi primus ex pluribus calatis coagmentiruit, Te Vergilio Pan primim

73쪽

, DE COGNOMINIB

Hamos carra eonitingere pilum instituit. Pan Curat oues Ouium magros.scribit Herodot'Meν desios in Aegypto Pana inter octo deos i qui an liquissimi fuerint numerari. uocarim aegyptiace NENUEM quo nomine Hircus signincatur. Proopterea capros Capras ue hircos ab omnibus uenerari. dc Caprarios summo inter Mendesios

honore assici. Alii graecu uolui.& Eusebius canire Saturni Cicero Mercurii & Penelopes filium tradit. Hic.Faunus a latinis dictus teste Seruiore Ouidio citu ait Faunus in Arcadia templa Ly reus habet.& alibi Fauni sacra bicornis eunt.

Pluto tum Ammon rum Iupiter dicitur. Alii Paona eudem uocant. Multi existimat Serapita esse. hoc Diodorus siculus ad literam. ut hinc facile uideas quanta sit inter auctores quando uarieras quanta dissensio. Idem paulo ante ita scribit. Primi illi homines in Aegypto geniti huc muri. di ornatum conspicientes: admirantes 3 uniuer forum natura duos esse deos arbitrati fuere Scio tem dc Lunam.& hunc quidem Osiridem hanc Isidem certa nominis ratione appellauerunt. MOsiridem quidem graeca interpretatione: ut qui suis radiis ueluti pluribus oculis terram ac ma re lustraret oculos habentem dixere. Nam cut taγius ait si quis latinam ad linguam uexba transserat militio lus Osiris diei potest. Sed

Solem. Osrids' ab myptiis creditum G

74쪽

. seribit etiam Macrobius asserens eos quoties hierogliphicis literis solem exprimere uolunt se trum sculperelin que eo speciem oculi exaprimere .&hoc signo Osirim monstrare signis ficantes hunc deum solem esset regali state sublimem cuncta despicere. quia solem Ioi uis oculum appellat antiquitas . Apud Iuuena,

lem de Osiri sic teritur Exclamore libet po/ pulus quod clamat Osiri Inuento . hoc ideo dilixit quia in sacris Isidis Osirim, qui Apis quom

S SERAPIs uocatur, quotannis magno cum ne tu & ululatu quaerebati quo demum inuento populus mira laetitia plaudens magna uoce saluηtabat . eundemq; per urbem incedentem grex puerorum comitabatur carmen eius honori castnentium. Sic enim Isis fieri iusserat quae cu3 Osi/rim utram a Τyphone fratre interemptum ato dilaniatam diu* in Aegypto qumitum non inβuenisset forte demum bos apparuit. Existimariat hunc Osirim esse & ut deam adorare coeperiant mutatot nomine Ap I M uocauere. quod eorum

lingua bouem significat. In hoc ergo sensu Tisbullus dixit Te canit ato suum pubes miratur Osirin Barbara memphitim plagere docta boavem.& Ouidius nunq* satis quaesitus Osiris. Semperin .perdunt semper & inueniunt. & alibi ide3 ait.Et eomes in pompa corniger Apis erat. hoc 3c Statius significat dices aut quo se gurgite Nili Mergat adoratus trepidis pastoribus Apis. Idem sARApis'dictus per a literam in prima

syllaba quoniam sic graece Martialis p instatim lituuste nouunis sylloam paucit ina

75쪽

, DE COGNOMINIBVS

quiens Vincebat nec quae turba Sarapin amata Contra Martianus Capella corripit. illo uersari Sarapin nilus. Memphis ueneratur Osirinui Scio Calepinum suo i lerico aliter scribere. Sed mala. Sane in templo Osiridis non licet cantori neq; tibicini ne psaltriae sicuti deis aliis caneore. ut auctor est b trabo

g. DE ISIDE ET EI IUNCTIS: i, NUMINIBVS ANUBIDE.mi, CEDONE HARPOCRATE

L Sicuti de Osiri ita de ISI eius uxore quae suerit dea auctores haud c5ueniunt. n3mo alii Ceorerent. Sida Thesnaophoram. alii Lunam. iasio nulli Iunone.alii alio nomine appellant iit Dio/dorus siculus scribit. Apud que id quom legitur dignissima memoratu fuisse coluianam Isidi eroctam eii tali inscriptione. Ego Isis stim Aegyptii regina a Mercurio erudita. Vae ego legibus startui nullus luet. Ego sum Osiridis Ego sum pri

ma frugu3 inuentrix. Ego sum Hori regis mater. Ego sum in astro canis refulgens. Mihi Bubastia urbs condita est. Gaude gaude Aegypte quae me nutristi. Idem auctor est Diodorus Isidem graece antiquam interpretari sumpto nomine ab elerano de ueteri eius ortu meos qui dicunt esse Luonam. Huic interptationi fauet Eusebius de praeo paratione euannetsi alibi ille Isbn.aequale exponit scribens Isim caelestis telluris uirtutem esse. Poetae nostri presertim Ouidius uolunt Isim sit.

ita Io Inachi regis Argivorii filiami quae ex hoo

76쪽

mine vacca ex pecude facta sit dea Aegyptiora. Vnde ad eam Statius Isi phoroneis quonda sta, bulata sub antris, Nunc regina Phari numen se orientis anheli.i linc M INACHIs sorma patro, nymica uocitatur Μarti Nec petit Inachidos litimina ne futuat.Oui. Inachis ante thorum poni pa comitata acro' Ide IVVENCAM NILIACAM

dixit Neu fuge niliacae memphitica templa i uecata Iuue. Si cadida ius rit Ioi Ibit ad Aegypti fine .calidaso petitas A Meroe portabit aquas rut spargat in aedem Isidis: a 'liquo quς proxima surgit ovili. Namm Isis Rome templum habuit cut Ovidii carmen paulo ante citatum Neu fugeniliacae memphitica templa iuuencae de Iuuena νlis hic ostendio iusta campum martium. de quo templo etiam ibi intellegit Aut apud Isiacae po/tius sacraria lenae. Hoc est q6 ait Lucanus Nos in. impla tuam romana recepimus Isim . Sunt et

deam hanc sΥRIAM hexistimenta de qua mea

minit Apuleius de asino aureo. Ad eam* referat Martialis illud Iuro p. yrios cibi tumores hoc est per Iside3 quae tumores & furores suis ut Cyabele facerdotibus incuteret. ac per quam grauisti me iurari litu sit. dc quae perfidiae perfidos puηniret. ut osteiidit Iuvenalis dum periurus apud illum sic loquitur Isis & irato feriat mea lumina sistro. Ilanci in sententia Ouidius quo p ait Vid; ego linigerae numeri uiolassis fatenteni Isidiacos ante sedere focos. ubi Lari IcεR Ars Isiden dixit cui hoc quo obiter enarremu obyestei lineas candidas tenueisl: quibus Isiaci sacerdo

tes utebantur. Vnde illud de Iside apud.

77쪽

3. DE COGNOMINIBVS ,

poetam Nunc dea linigera eolitur celeberrima turba. De hisce sacerdotibus Iuvenalis loquitur

duni ait uui grege linigero circudatus εἰ grege caluo plangentis populi currit derisior Antiis. ubi Anubis quem pro deae Isidis sacerdote poosuit se indetur. Ceterum ANUBIs S MACEoo teste

Diodoro Isidis filii fuere. quo3r Anubis canem Macedo lupum insigne armo3t tulit. 4ra ex re animalia haec in sumo honore Aegyptii habet. eorunil formis apud illam gentem ipsi colabis turmumina quidem Isidi iuniti & quae in eius pompa ferri solerent una cum Api ues Osiri 6e Harpocrate ac serpente. De qua qdem pompa ingeniosus poeta ingeniose re eleganter dicae Inachis ante thos pompa comitata sacroν hue stetit aut uisa est inerant lunaria fronti . Cornua cum spicis nitido flaventibus auro Et regale deocus. cum qua latrator Anubis. Sanctam Bubastis uariis 3 coloribus Apis. Quil premit uocem di gitoo lilentia suadet. Sistrat erant. nunil que δεν iis quaesitus Osiris. Plenam somniferis serpens peregrina uenenis. Idem ad ipsam deam. Isi pa retonium genitalial arua Canopi Quae colis de

Memphin paciferami Pharon Quas celer lasto Nilus desapsus in alueo Per istem Portus in

maris exit aquas Per tua sacra precor per An tibi dis ora veredi. Sic tua sacra pius semper Osiris amet. Pigrat labetur circum donaria serpens. Et comes in pompa corniger Apis eat MARpooe RATEs ques Ouidius uersu a nobis paulo ante

citato significauit Qui ' premit uocem digito 'Neutia suadet qui sit quibus ue partabus natu

78쪽

multa erudite ac perst docte Politianus 1 miscetilaneis explicans catullianum illud si quid quam tacito commisse est fido ab amico Cuius sit peii

nitus nota fides animi in uiam esse inuenies iulorum iure sacratum Corneli. &factum me esse puta Harpocratem. Nos illis adiungimus qmis deus indice ad os posito silentium denunciat Ausonio Gallo rcALIONEM siue sICALE ORNEM dictum esset quasi populo silentiu indicentem. σεγαώ. .enim Sileo & λεων populus dici pisa, sic λ.Tu uelut oebaliis habites tacitum'

Amyclis Aut tua Sigaleo Aegypt oscula signet.

. DE PARCARUM NOMINIBUS. is P ARCAE cut seribit Aulus Gellius ex lata. M. Varronis) dictae sunt a partu una litera inis mutata.q6 hae nobis nasceribus bonii malumq; ferant ut scribit Hesiodus.hae nostrae sui prae sides uitae qua3 nendo ducant eandem finiant fila frangedo.Et qm nulli parcut dicete Martiaale Lanificas nulli treis exorare puellas Contigit obseritat que statuere diem Nil adicit penso Laachesis fusos 3 sbros Explicat.& ip de tribus una neca idcirco Seruius 8c Martianus capella Parcas a no parcedo p aniphrasin dici tradide. ειν nota sitiat. n.tria in officiis pulchre uno caramine coplectunt nescio cui' si q6 a Lactatio referasiClotho colum baiulat.Lachesis trahit. Atro pos occat Diculas fila selicium alba Insilicia aemiseroν nigra esse. qua sane re3 S Poets osltauri

79쪽

DE COGNOMINIS

ducunt hylares de Ita minis albi. Lanificae. Stati. Ergo dies aderat Parcarum conditus albo Vesolere. Mart. Si mihi lanificae ducunt iasi pulla soprores Stamina. Quo sint habitu Citullus demopstrat inquiens. His corpus tremulum icomplebctens undiq; uestis Candida. Sed esse anus Clau dianus quoq; ostendit eis canitiem praebens. sic enim ait. Sed parcae uetuere minas orbiqi timen tes Ante pedes soluet Ducis fudere seueras Capniciem genibus a suis cum si lice fletu Adiuouere manus .quarum sub iure tinctitur. Oninia: qus ferieni fatorum pollice discinit Longam feriatis euoluunt secula pensis. vide ultra habitum quid Claudianus de Parcis latentet illas fata esse docet. huius opinionis Chrysippus etiam fuit teste

Eusebi hinc illud Ferre aute longe pstat quo cunq; seuerae Et fixa & stabili statuerunt lege. morores. Ese etenim certum stabile inuiolabiIesemper Quicquid nent fusis Parcς rex iussit olympi.

Sab HomeIoliterarum principe ac poetamnadeo dictuni fuit in hanc sententiam. ipse. 11. graeacescripsit. Non est qui fixas Parcarum auertere leges Possit. Vocantur Parcae. TETRIC AE deae hoc est tristes &seueraci Martialis Ruperunt,totricae cum mala pensa deae.

s. DE CUPIDINE,

C CUPIDO a nostris AMOR dicitura graecis

per ω mega. nai per o micron non ima

pudiciis ac flagitiosiis sed bonus ac sanctus est amor. Hic VEηERIS FILIUS cynde ipsa apud

80쪽

. Vergi.Nate meae uires mea magna potentia sobius. Nate patris suimini qui tela typhoia temnis. Ouidius Cupidinci significans ait Filius huic Veneris figat tuus o ita Phoebe Te meus arcus ait Vergilius. dixit est mollis flamma medullas. FLΑΜΜΑΜ pro amore accipiens. alibi CVRAM uocauit Atregina graui iamdudum saucia cura. alibi FVRIAs IGNEM*. Omne adeo genuo in terris hominumi ferarui Et genus aequ*r rpe cudes pictaeo uolucres In furias ignemi ruunt. amor omnibus idem. Vt non iniuria hunc non solum hominum & brut i sed deorum etiam victorem domitorem dixerim. ut enim Ouidius de ipso ait Regnat Si dominos ius habet il/le deos. Tale amoris imperiti ostedit Papinitis. hoc quom demonstrans plures Cupidines pilis res amores esse Veneris filiosioris carmina suci Fulcra moroso deae ictera premit agmen amolirum.Signa petunt quas serre faces quae pectora figi Impereti an terris saeuire an malit in undis.

An miscere deos an adhuc vexare Tonantem.&

subdit Hic puer e turba uolucrum cui plurimus ignis Ore manui leui nutast frustrata sagitta Agmine de medio. dc reliquatillic quae legas.

uocatur sed primu nobis est Gmune cum graeocis. in mere latinum est. Catullus Hymenei pastrentes ac patriam pariter & officium ostendens sic ait Collis o Heliconii cultor Vraniae genus

Qui rapis tenerav d uirum uirginem O hyme.