Petri Iacobi Montifalchii De cognominibus deorum opusculum

91쪽

φ DE COGNOMINIBUS F

vinclis Emdetiaut i aquai tenues delapsus ablabit. Propterea Ouidius Protea ambigum dixit. N Oratius Quo teneam vultus mutatem Protea nodo in eos a facile sententia uertuntatem ali , . I bi Effugiet in haec scelaratus vincula Proteus.

Hinc apud graecus adagiu πριώτεω μεταῖο ι κο

- Proteo mutabilior in uastu & uersipellem. τμεν Tis. hoc nomine dicta suit supra uxor Oceani.

Dcbi Lo, differunt literaν positura & syllabae quanti/

1 tate. Haec Nerei & Doridis filia fuit ac Pelei uxor teste Hesiodo. Unde Achilles natus est graecoNfortissimus. q6 qdem futuru Proteus significauit ita loquens apud Ovidium Concipe.mater eris

iuuenis . si fortibus armis Acta patris uincet.hoc Iupiter audiens canit eam uxorem ducere. Idem

S Ouidius tetigit Iupiter aequoreae Thetidis conubia uitat. Eadem Nereis a patre uocas. Ouid. Nereis ingreditur consueta cubilia fluctu. IN OCadmo & Hermione fata est nutrix & matertera Bacchi.ei' dei uires atq; laudes cu supra moda supbiens tibio terrarum extolleret. necnon hincalumni hinc mariti. nupserati in Athamati Aeoli filio.hinc felicitate filiou tumesceret in Iunonis odium incidit & qdem tantum Dea furorem in Athamanta iniecerit.q ille filiu Learchum occiodit. Ino aut viri furorem fugies e Scyronis saxoq6 est in Attica cli Melicerte altero filio se in masre praecipitauit.q Veneris p cibus a Neptuno in deos marinos conuersi fuere. atq; illa a Graecis LEUCOTHEA hoc est alba dea. a nobis MATUTA idest bona ut Fesrus docet. Filius uero graece P As LEMON latine poRTunus dictus fuit. Fabulam

scribit Ouidius in metamorphosi . sed in Fassas

92쪽

etiam ait laeta canam gaude deiuncta laboribus Ino Dixit S huic populo prospera se ad . Numen eris pelagi. natu quos pontus habebit.

In nostris aliud sumite nomen aquis. Leucothee gratis. Matuta uocabere nostris.In portu nato ius erit omne tuo. Qirem nos Portunum sua lingua Palemona dicet.Este precor nostris aeqvs uterqι locis. CΥMOTHOE nympha est maris su era a nobis dicta cum de nymphis ex Hesiodi bententia loqueremur. De hac Vergi.Cymothoe simul &Triton adnixus acuto Detrudiit naues scopulo. latine interptari queat uelox fluctus . nam mμα filiactus &. .. velox est. sALACIA. haec Tritonis mater cut supra diximus) fuit ab aqua salsa sic apa

pellata Seritio auctore. AMPHITRITE. CNdimus Amphitriten in titulo de nymphis Hesiodi testimonio marinam esse deam Nerei filiam. Vnde NEREIA a Claudiano uocas. sic. n. ait Nereia Glauco Neptunum gremio coplectis Amphitrite. que sane locum interpres ridicule exponit. Ouidius in metamorphosi regia Solis describes Archo/NA etiam ponit inter deos marinos.

DE DIIS INFERIS

C INF EROS DEOS explicaturus unde potius ordiar q ab Ouidio apud que Orpheus

ita loquatur O positi sub terra numina nitidi In quem decidimus qcqd mortale creamur. uel ab illo Claudiani de raptu Proserpinae Dii quibus innumerii vacui famulane averni vulgus iners topibus quos donatur auaris .cquid in orbe peritiquos styx livetibus ambit Interfusa vadis.

93쪽

UE COGNOMINIBVS ν

& quos fumantia torquens Aequora gurgitibus Phlegeton plustrat anhelis. Vergilius eos ita in/uocat Dii qbus impium est animav umbraei siolentes Et chaos 8c Phlegeton. Scribit Plinius in Aphrica populos e Ie nomine Augylas q tatui

Inferos colant. Apud Latinos Soracte mons in uia flaminia Manibus consecratus fuit teste Serfluio. Nam 3 Inferi ut idem ait) MANEs uocane per antiphrasin qa boni non sunt. Manum. n. Vnde Manes dicun8 bonum significat. Sed Nonius Marcellus Manes dici tradit q5 sint bbni acpm speri. qa melior mors sapietibus qu.i uita Obeet Vergi. Vos o mihi Manes Este boni qui superis

auersa uoluntas. Iuue. Esse aliquo Manes 8 substerranea regna Et contum.stygio ranas in gurgite nigras Atl una transire uada tot millia cim ba Nec pueri credunt. Vergi. illa qdem nimium. Manes expia seueros Ora. Iam te premet nox farbulaeq; & Maiies. Et domus exilis pilitonia. Dei inseri sunt Pluto & Proserpina de quibus stipra

uel maro demonstrat q de Alecto loquens ait Aefaeua e speculis ips dea nacta nocedi. Sed & SNneca ct 6 illis intelleges inqt Adeste sceleris tiliri ces deae. Luctatius Papinii interos Furias noctis

εἰ Herebi filias elle dit. Ei Vergilius suffragae

inquiens Dione gentinae pestes cognomine Di/raei diras & ta aream Nox intepesta Megeratnmio eodemq; tulit pami. Quae sane uerba ct hoc doce furias DIRAs cognominari. Sic alibi alas eisdem attribuens At procul ut Dirae stridorent agnouit & alas. de Iuturna loqtur quae furia cer/neret.Alibi Augs OB sco ENAs appellauit di cens

94쪽

Nec me terrete tim te oblatienae uolucres alape uerbera nosco. Eaedem EVMENIDES nuncupane

P antiphrasimqo in mites ais implacabiles sint

eruio auctore: lupa νhe inini mitem beneuolum significat. Vergi Eumenides tenuere faces a funere raptas.Sta. enicos. i. singulariter. Eumenis in furias. animumse redire priorem Impulit. Item FRINNΥDEs. Oui. Ferte faces in me quas fertis Erinnydes atrae. Et in singulari nuero ERINNΥs

Vergili. tot Erinnys sibilat hydris. Oui. At mihi nec Iuno nec hymen sed tristis Eritinys Praetulit infaustas sanguinolenta faces. Propert. Erinnyodes tragicas dixit hoc est terribiles & quales tragici poetae ut est apud Senecam ex nostris legere describunt. Sic. n. ait. Tume uel tragicae tie μris Erinnydes. ALECTO Vergi. ita describit Liictifica3 Alecto dirarum a sede soroR Infernasq; ciet tenebras &tristia bella. Irael insidiari S crimio ma noxia cordi. Odit S ipse pater Pluton. odere

sorores Tartareum monstrum. tot sese uertit in ora Tam saeuae facies tot pullulat hydra coluod ris. TIsIPHONEN sic. tinuo sontes ultrix aco cincta fiagellor Tisiphone quatit insultan S. tori' uos 3 sinistra Intisias angues uocat agmina seroua SoroN. Oui. Nec mora.Tisiphone madefecta

sanguine sumit Importuna facem. fiuidol cruo, re rubentem Induitur pallam. tortom incingitur angue Egredituro domo.luctus comitas cutem Et mes & terror trepidoq; insania uultu. De MCFRA. Claudianus Improba mox surgit tiisti de sede Megera Qua Penes insani fremitus animi mprofanus Error-undates spumis furialib' irae. Non nisi qua situm cognata caede cruorent Illici

95쪽

r DE COGNOMINIBVs F

lumo bibit i patrius quem fuderit ensis Quem

dederint fratres. Est prserea apud Inseros Cha/ron. Cerberus. Minos. Aeacus. Rhadamantus.c AARON senex e squallore terribili,cana barba, oculis igneis,sordida ueste,si defuncto* animas ad ripam alteram uehit dicente Vergil. Portitor has horrendus aquas & flumina seruat Terribisti squallore Charon. i plurima meto Canicies inculta iaceti stant lumina flamma.Sordidus ex humeris nodo dependet amictus. Ipse rates costo subigit ueliis ministrat Et ferru.inea subvoctat corpora cimba Iam senior.Sed cruda deo uiridiis senectus. Iuvenalis quem latini portitorem graece PORTHMEA nominauit dices tetrum nouitius horret Porthmea. nec sperat coenosi

gurgitis alnum Infelix nec habet quem porrigae ore trientem. sane hic ille triens siue obolus est quem charon a sinPlis colligit priussi naues in grediane ut scribit Lucianus. CERBεRVS graecore

est nomen.graecis. n. dici Seruius in exi stimans cerbera terram esse dictam tradit quasi idest carnem essuma .Hic triceps.hic tergeminus.hic mediiseus canis.hic ianitor Orci

appellas. TRICEPS pper tria capita & totidem colla quo' medium cathenas portet teste Oui. TERGEMINVs hoc est ternus.id namo significaetergeminus ternu &tres uno partu editos. quo sensu tergeminos oratios & Curiatios historia enarrat. MEDUS EVS a Medusa auia. si quidem ex Medusae sanguine Chrysaori ex illo Gerion. Ex Gerione Sc Echidna Cerberus auctore Hesiodo natus est. IANITOR qa inferni regni sit custos st

pendae quidem immanitatis idiubas colubris

96쪽

sambobus horrendus.haec omnia Poetae ostin durit. Vergil.tenuit v inhians tria Cerberus ora. Idci Cerberus haec ingens latratu regna trifauci Personat aduerso recubans immanis i antro. 8t alibi ad Herculem Te stydi tremuere lacus te Ianitor Orci Ossa sup recubans antro semesa cruento. Sene.hic saeuus umbras territat stygius canis. Qui terita uasto capita cocutiens sono Regnum mei . sordido tabo caput Lambunt colubrata viperis horrene iubae. longus si torta sibilat cauda draco. Par ira formata sensio ut motus pedum At tollit hirtas angue vibrante comas .is illo Tibulo ius eo uersiculo Io tur Cui tres sunt linguae terat geminuo caput. Apud Ovidiu Orpheus sic ait. Tartara descendi nec uti uillosa colubris Terna mediiset uincirem guttura monstri. M1Νo S. AEAδCVs R RHADA MANTvs. filii Iouis & Europae fuerunt teste Diodoro etsi alibi ide; scribit Aeacum ex Ioue & Aegina Asopi filia natu.hi Servio hoa norato auctore tantu i terris uixere iustitia ut anima3t apud Inferos traditi sint a Plutone delecti iudices: atq; ita incuti Plato scribto ut Aeacus europeos Rhadamantus asiaticos iudicet. Mi/nos uero tantu diiudicet si qd aliis ambiguum fuerit ut iudiciu iuste procedat rectem fiat trans missio animaN. De Minoe VergiLQuaesitor Mi/nos urnam mouet. ille silentum Cociliumcli vosteat uitasq; & crimina discit. Clasti quaesitor in alisto Conspicuus ibo pertentat crimina Minos Et iustas dirimit sotites. De Aeaco Proper. de me Inferno damnes Aeace iudicio. hic torniciis uti, tur ad ueritatem eruendam. Propterea IuvenaIis

dixit quas torqueat umbras Aeacus Id qo etiam

97쪽

, F DE COGNOMINIBVs 3.

demonstrat Oui.dicens Noxia mille modis la/cerabitur umbra.tuasi Aeacus ad poenas ingraniosus erit. De Rhadamatito. Vergi.Cnosius h c adamatitus habet durissima regna. stigati

audito dolos subigi fateri Quaesis apud iliperos furto laetatus inam Distulit in seram comtisa piacula mortem.Claudianus hunc tortorem esse docet id qb et fieri ab Aeaco diximus ut noxios urgeat confiteri.Claudianus sic ait Iositur de Mi. no quos nolle fateri Viderit ad mala mox tras mittit uerbera fratris. Nam iusta Rhadamantus agit. Hoc & Vergi. demonstrat ipse: dum ait subi giti fateri modo a nobis allegats inuenio sTT/GzM quom apb Inferos habere nunien teste Vergilio e dicat Cocyti stagna alta uides Stygiam

paludem i Dii cuius i urare timent & fallere latis meti. Auso.Gallus scripsit epigramma denosyllabis deos. ibi inter alios deos Styx liuid hoc uersu Quaeq; piat diaut periuria nocticoalor Styx.Ouidius deum appellauit dum de illa loquens inquit timor est deus ille dehi. Dii enim. duplicis sunt sexus alictore Seruio.Et apud gra cos M. . idest: deus cois generis est. unde Vergil. de Venere dixit Descendo ac ducente deo flamomam inter & hostes Expedior. Sed ad stygem ut redeamus scribit Hesiodus iurare deos per Styogem decreto Iouis Ppter opem quam una cum

filiis Potentia & Victoria bello giganteo deis talit. Styge sequans CocΥTVs. ACHERON. LETE.

PHLEGETON de quos parentibus & natura scris bit apud nos ex recentioribus Ioannes Boccaci3us: Gristiani Manes siue Inferos Di ABOLos & DEM ONEs uocitant.Nam sunt Demones boni S

98쪽

s. DE IRIDE se s TIRIDEM . Desiodus Thaumantis 3ctaractrae filiam fuisse scribiti unde THAVM ANTI s for ina patroilymica &THAVMANTI As nominatur Oui. Morpheaq peragat Thaumantidos edita somnus Eligit. Ide. oratis illustrat aquis Thau mantias Iris .haecdeoyr nuncia sicut Mercurius.

hisi quod ille ad pcordiam.haec ad discordiam disturbationemv mittitur. Vnde Iris cpiasi hoe est lis 3 contentio dicta est auctore Seruio. Vergi. Irim de coelo misit Saturnia Iuno. Idem. Aeream caelo nam Iupiter Irim Demisit. germa/ns haud mollia iussia ferentem. S alibi.Ergo Iris croceis per canum rosida pennis Mille trahens uarios aduerso sole colores. Devolat & supra caput afligit. Cicero Irim caeleste arcu esse scribit. qui qm admirationis causam habet Thaumantide dicie nata.hoc ideo Cicero qa graece mi/raculum & miror significat. Sed age aliaque nunc occurrui poeta3r de Iride carmina hii sce subiiciam'Sta. Imbrifera potis Thaunia fide Iuno. S. Ad que sic roseo Thaumatias ore Io

quuta e Gau. Iupiter interea cincta Thaumati danymbis Ire iubet. toto q deos accerseremudo. Illa colorato Zephyros tragressa uolani Numina laniat.Oui. Nucia Iunonis uarios Iduta colo/res. cipit Iris aquas alimcias nubib' afferti i

99쪽

CA UROR A modo νALLANTIs mockν PAL LANTI AS modo TITHONIA a poetis cognomi/uatur. Pallantias siue Pallantis a Pallante patre ait Otiidii interpres illiid exponens Traden dum Pl1oebo Pallantias inficit orbem. Sed He/siodus Auroram Hyperibitis at These sitiise Diram tradit. Idem Oui. inqu1 sextae Pallantidos ortu Italiam tenuit. Statius trepidas subito Tito/nia nubes Discutit & reduci magnu parat aetheεra phoebo. a Tithono marito. Vnde dc Verg di. Hi Te potuit Iachrimis Tithonia flectere coni ctae Et iam prima nouo spargebat lumine terrasi Tithoni croceum linquens avxora cubile . H aec, Memnonis mater fuit. cui' Manibus Memnoni des illius sorores nuc aues ad sepulchrum quod annis couenientes inter se dimicantes parentant. teste Ouidio in metamorphosi. Vnde alibi potat ta Idem in elegeia ad Auroram sic ait Iam super Oceanum uenit a Seniore marito Flaua pruino se quae uehit axe diem . Quo properas Aurora emane. sic Memnonis umbras Annua solenni cae de parentet auis. Graece Aurora 'ἡω. hoc est eos dicitur. qua dictione utuntur-nostri. vi. Tres

ubi luciferos ueniens praemiserit Eos.& alibi Proxima uictricem clim Romam inspexerit Eos Vnde Eotis. Vergi. Eoasq; acies & nigri MemnoniS arma. Properti Siue illa3 hesperiis siue illam ostendet eois Uret & eoos uret S hesperios. ubi prima syllaba tam correpta q Ioga id nomen dirit. ea longum est ab 'κων. breue ab q6 significat lucem deriua Et hanc di ut deam esse auctoὸ

100쪽

ribus ostedamus audi Ouidianum Paridem ad Helenam ita scribentem Phryx erat Aurorae coniux in abstulit illum Extremum noctis quae dea finit iter.Dea auroram significat. quae cali o ut in loco Ouidius aio luce nova noctis confinia sero uatinam illud Vergilii roseis aurora quadrigis

Iam medium aetherei cursus traiecerat axem. Irin

Ethrus I dictu futtiapud quos diei ortus a sera iata diei fueritia ora. Ortus. n. diei Auroram habet Sive Fin Donatum et dicit Auroram cum quadrigis posita3 solem significare. ut refert Seruius honoratus.De aurora est illud quoq; apud eudem poetam Postera phoebea lustrabat lampade ter iras. Humentem. aurora procul dimouerat utobram. Item illud Aurora in roseis sulgebat lutea bigis. ubi Vergi. Aurorae bigas tribuit cum quaedrigas dederit supra. Ibi Seruius ab Homero auroram interdum Interdum κροκοπ τλον

uocari scribit.Haec Psca Aurors cognomina me monent ulla hoc adiugam a grscis deam hanc quia mane gingitur appellari.

Hoc illi oder*t Iunonia muneris Hebe. uidelicet a matre.Fuit nanis iunonis filia. sine patre. unde Spaulo mox eam quis priuignam 9 nuru umcata utqus herculem iamdem factu Iouis filium maritum caeperit.Ouidii carmen est Iupiter his monitus priuignae dona nurust Praecipiet. Η sodus in ex Ioue 8 Iunone nata ait. Iuue, Heben signi iis hercineam dixit uxorem,sic. n.inquit