장음표시 사용
401쪽
'artum. Voluntas appetitui sentienti , dum ipsa in sollicitat & prolicit, disticuli ei res mi , tum ob via italem principii, quod clim in duabus facultatibus idem sit, aegre adivi dum circa idem Objectum actus opposito S , nempe odrima per V luntatem , & a molem per appetitum , exercere potest : tum ob voluptatis vim illecebiosam quae ex motu appetitus lentientis oritur , seque in ipse ni voluntatem blanile insinu ns , ad ii miles actus , quorum suavitate perfunditur , potentius sollicitat: unde carnem nostram Eva ,& voluntatem Adamo comparat Augustinus in I sal m. 48. ut eni in Eva blanditiis suis Adamum pςllexit ad esum pomi vetati, ita concupiscentia voluntatem prolicit rapitque suo pondere ad bonum rationi contrarium.
Mntum. Ut excitata ex consensu imaginatricis facultatis operantis an intellectu prima cogitatio materia est idonea ad formandum de re amabili judicium : ita motus in deliberatus per consensum appetitus sentientis in voluntate productus, peccato concipiendo fomes est maximὰ opportunus. Taedam jure dixeris recens extinis ctam Sc adlauc fumantem , quae vix igni admo- ea , illicd inflammatur. Sextum. In concupiscentia ingens foecunditas summaque propensio in malum rationio ex peccato originali orta , & par in agendo facilitas ex illa pronitate dimanans ; proni enim sensus hominis in malum. Septimum. Hanc foecunditatem propensio-nεmque in malum alit , augetque vehemens commotio spirituum & humorum, qui cupidita-
. cibus concitandis idonei sunt. H*c principia
402쪽
patent ex iis quae diximus in Ethica pari. 1 deprIncip. mater. morum disput. unica de palsionibus in communi, art. 4. 3. 2. octavum. Daemon multum valet in phantasiam per commotionem phantasmatum , & in appetitum sentientem per humorum & spirituum concitationem ; nam phantasmata ad vim imaginatricem deducta, partem concupiscentem alliciunt & irascentem excitant ; Sc ita daemon intellectum ad iudicandum, & voluntatem ad volendum id quod ad peccatum inducit, indirecte impellit. Ad haec humorum & spirituum conci-raetorum opera appetitum sentientem commovet
vehementius & inflammat , qui in bonum sen-stivum fertur incitatius , secumque Voluntatem tandem abripit, praesertim si diuitiis pertinaciutaque instet ; nemo enim diu fortis est. Denique exteriora objecta sensibus admovet , quibus animum intuentis emolliat dc ad malum provocet. Ut autem scias , quo progredi daemon tentando valeat, disce exemplo Angelae de Fulgino ; natrii. ipsa sibi videbatur esse instar hominis in per gula suspensi, cui nullum auxilium superesset: ipsius quippe animam ita suspendebant daemones, ut quasi sine sustentamento esse videretur ; hinc subverti in se virtutes omnes rata, dilaniabat suum corpus Sc pugnis contundebat. a. Vi- t a omnia in se quasi excitari ac reviviscere putabat,textinctis Virtutibus , a quibus multii in patiebatur. Horrendis adeo tenebris interdum involvebatur , ut spem omnem salutis abesse putaret. Denique in tribus potissimum locis alio- citis cruciabatur, I. in partibus verendis tantum
patiebatur ignis incendium, ut ignem concupi
403쪽
Leentiae, igni materiali aditio to, extinguere cogeretur ; hinc sibi poenas inferni apprecabatur. Deinde in voluntate taedio incredibili afficiebatur. 3. Vitio turpi, Deo ita permittente, Vexabatur ; sed illico virtus aderat ipsi ad praesidium petr quam l Iberabatur : in his tamen tentation una procellis voluntas sibi semper constabat, utpote sui juris, nec consentiebat usquam. Sed cum motus in deliberati ob consensum partium in voluntate necessario excitarentur , quasi pro liberis habebat , hinc anxietas animi. Daemon quippe voluntati imprimit motus necessarios, ut obtineat liberos , a quibus voluntas abstinere potest , si velit, juxta D. Crrilli mentem catech. . Liberum arbitrium habet anima , ct potest diabolus incitare , euere aurem prater voluntatem non
potest. Subjicit tiba cogitationes fornicationis ; si vis,prpbm ; si nolis, improbas. Rationem reddit Augustinus serm. is . Non enim, inquit, cogendo, sdsuadendρ Meet, nνς μιρ' et consensum , seή
petit. ULTIMA AssERTIO. Angelus non aliter
agit in animaim a corpore sejunctam , quam in alterum angelum , hoc est, proponendo objecta. M suadendo. Poteisi quoque daemon plura in cadavera, praesertim si extra sacra loca sepulta sint ; nam potest quaedam quasi viventium corporum & animae vegetantis munera ea bibere ue puta essicere , ut Riat sanguis ex. vulnere ad praesentiam interfectoris, servare diu corpora incorrupta, impedire ne corpora, statim comburamur, denique facere xx ungues & pili excrescant.
404쪽
g. IV. An angelin possit emasim seu
raptum ocere. UT haec quaestio se luatur , pauca de natura
ecfl asis & raptus , eorumque causis S effecti. , praemittere necesse est.
I. Eestasis vox ambigui significatus et aliquando idem senat ac timor & stupor , aliquando excessum significat si vis & notio attenditur, est quaedam quasi extra se positio r a ciuibusdam vocatur dormitio quadam vigilans , leu vigilia dormiens, quia anima a sensibus abstracta & divinis intenta, dormire videtur mundo M vigilare Deo. Quanquam II. Triplex ec stasis species ; naturalis, angelica & divina. Naturalis ex causa naturali oritur, puta ex aliqua infirmitate corporis , ut ex spasmo , ebrietate & medicamentis soporiferis, aut nimia contentione in studendo , de qua viderint medici. Angelica fit opera angelorum sive bonorum, sive malorum , sed praesertim ma-Iorum , ideoque dicitur ab auctoribus daemoniaca. Divina Deum auctorem habet. I II. Raptus ecstas maxim E assinis, a qua probabilius differt tantum secundum magis & minus. Raptus quippe violentiam 3c celeritatem majorem includit Mam ecstasis , quae est simplex excessus a se ipso ., animus enim per ecstasim
quasi suaviter ad secessum tendit, & intra se colligitur abstractus a sensuum officiis ; per raptum autem vi quadam potentissima sensibus celerrime avellitur. Finse hominem qui paulatim per gradus scalae in altissimam turrim conscendat,
405쪽
& alterum qui subito per aerem rapiatur , ec- stas m in primo, raptum velo in altero utcunque expressum habes ; hinc raptus , cum violentiam liabeat annexam , est ab extrinseco agente , Ut recte probat D. Thomas, quia omne violentum
est ab extrinseco , nihil conferente passis et unde qui rapitur , utique ab aliquo exteriori rapatur . ad aliquid diversum ab eo in quod suapte natura tendit ; diversum , inquam , sive quoad terminum, sive quoad modum tendendi, ut cum lapis deorsum fertur ab impetu impressis : rvtus itaque violentiam addit supra ecstasim , ideoque Theologi raptum ristinguunt ab eestasi ut speciem a
1 v. E cstasis divina describitur ab Alvare, ele-Vatio mentis in Deum, cum abstractione a sensibuS exterioribus , ex magnitudine elevationis
procedens ; a D. Augustino quaest. ad Simplic. qua se . I. alienatio a sensibus corporis, ut spiritus nominis divino spiritu assuinptus , capiendi S atque intuendis imaginibus vacet. Universim de-nnixi potest , alienatio a sensibus in aliquod intelligibile supra sensum & rationem , vel extra cognitionem sibi propriam. Raptus est celerrima quaedam elevatio potentiae supra inferiores potentias , & ex actuatione ejus in sua operatione cessantibus , vel certὸ debilitatis actibus inseriorum potentiarum. Ita Ger n de theol. myst.
conlid. 36. qui raptum in hoc distinguit ab ecsta sit, quod raptus possit esse in omni potentia superiore, nec suspendat sern per potentiarum in seriorum actus ; ecstasis autem in lota mente fiat, tollatque peuitus omnes actus facultatum inferio
406쪽
v. Raptus sive ecstatis, nam postea promiscue usurpabimus ) fit variis modis. i. Ligatis vel 1blutis sensibus externis, nempe vel obstructis meatibus , quibus spiritus sensitivi a cerebro ad externos sensus transmittuntur ι vel spiritibus a sensibus externis ad sensiis interni organa attractis . ibique ne ad sensus externos refluant , retentis. 2. Clina citra concursum p Iiantasmatum, Deus, Vt naturae dominus, insinuat se in animam & illabitur, & utendo intellectu possibili, speciem sui
illecebrosiam cudit, mentique imprimit, qua deinde animam ad se rapiat. v I. E cstasis seu raptus primo modo acceptus, potest fieri ab angelo sive bono, sive malo ;&cundo autem modo a solo Deo. Probatur prima pars , quia angelus potest vi tute naturali ligare sensus exteriores vel solvere 3 canales obstruere per quos a cerebro spiritus animales ad externos sensus defluunt, vel eosdem spiritus a sensibus externis ad interni sensus organa evocare, ibique detinere , ne refluant : at .utroque modo functiones sensuum externorum cessant. Haec porto ecstasis dicitur naturalis &daemoniaca, si a malo angelo fiat, ut saepe fit in magis , qui licet in eodem loco sint, tamen multa se alibi miranda vidisse putant. Vide De trium. a. Mag. disp. s. c. 24. ubi duarum mulierum meminit , quarum una Augustae, altera Cordubae, non semel a daemone ecthasim passe , ideoque in magno pretio habitae , donec fraus daemonis detecta est. Probatur secunda pars , quia solius est Dei illabi in animam hominis , utpote qui soliis sit supremus naturae dominus : unde in ejusmodi ecstasi
407쪽
intellectus patiens hominis est causa instrui t talis Deus autem causa principalis, quo plenus demum animus tantum in Deum erigitur, quantum divino lumine collustratus eum cognoscit: tantum effervescit & exilit in superiora, inquit Deirius, quantum divino calore effervescit. Sed tunc Deus ecstasim illam seu raptum non tam generali quam speciali concursu procurat: ide que in ejulmodi ecstasi intellectus non tam se active habet quam passive, ut observat D. Thomas quaest. 17 s. a. Σ. ubi ait etiam invitis raptum Obvenire. Detrius ait virginem Ceo devotam Burgis in Castella se novisse, quaesumpta Euchartitia, statim rapiebatur extra te, licet Deum non
sen et precata esset, ne quid sibi tale, aliis asta tibus, contingeret. Ce hac ecthasi supernaturalilloc pronuntiatum est : Sirussol sine sole ,-oculmsine lumina non videt , sis nec Demsine Deo cognosci potest. QDre falsum est totam hujus ecstasis seu raptus evicientiam uni intellectui agenti tribue dam, qui cum Dei concursu generali speciem Dei essingat , & intellectui possibili imprimat. Deus enim saepius sine concursu intellectus agentis Scphantasmatum adminiculo, infundit species intelligibiles in intellectum patientem , quae divinam pulcritudinem detegunt, ita porro Volunt tem detinent, ut extra te rapiant. Sed ut clarisis raptus seu ecstasis supernaturalis natura patear, juvat illam ex causis & effectis eruere.
408쪽
De causis ct essectis ecLFasis seu rapitis
1. . Aus A ecstasis supernaturalis quadruplex; - materialis, formalis, essiciens & finalis II. Materialis est ipsa anima, non ratione intellectiis agentis , - qui plerumque feriatur, sed intellectus possibilis , cui Deus species supernaturales imprimit, ut cum eo species sui formales eicia primat. Formalis, est ipla actio, qua elevatur a --nima, & rebus caesestibus quasi unitur. Illa autem elevatio fit aliquando celerrimε , & dicitur animete volatus, et aliquando cum impetu, & raptus appellatur : aliquando cum progressu luminis aurorae non absinitis , quae sensim sine sensu crescit inperfectum diem. Ut ergo lux matutina crescendo definit non quidem esse lux , sed esse lux matutiha, ut meridiana fiat ira mens hominis copia divinae
lucis perfusa, non desinit quidem esse mens, sed desinit quasi esse humana, ut plus quam humana fiat , dum gloriam Dei contemplando , in Dei
imaginem transformatur a claritate in clarita
I I I. Causa effciens ecstasis proxiitia duplex , D. Berhardo affertur , nempe lux & amor ; lux mentem illuminat , amor voluntatem assicit. Cum, inquit . duo sint beata contemplationis excessud p in intel diu unus, alter in assecctu ; vnm in lumine. alter infervore 3 mnus in renitione, a r in devo-- tione : plussanὲ esse ius, ct peoctus amore calens ,
sancta devotionis infusio, etiam vehementi spiri-
409쪽
rus repletus zelo , non plane aliunde quam a restavsuma reportantur. Richardus a S. Victore t tescausas seu fontes aperit , nempe magnitudinem admirationis , magnitudinem devotionis seu a moris, & magnitudinem delectationis seu exultationis.
Magnitudo admirationis causa est: ecstasis, quia radius supernaturalis luminis mentem implet, divinas perfectiones detegit, & quasi suo in lu-niine collocat, animam quasi suspendit , ir vetanto stupore ex rei novitate concutit, Vt adsumma& divina sublide nitatur, &in eorum imaginibus tractandis haeseat. Novitas quippe rerum quas Deus aperit, admirationem parit, admiratio attentionem , attentio pleniorem cognitionem, cognitio amorem ingentem , unde alienatio a sensibus externis , adhuc imaginatione cum intellectu cooperante , vel cessante imaginationis qualibet fumatone , unus intellectus possibilis a Deo corroboratus contemplationi incumbit. Haec species ecstasis dereribitur cant. 6. Sua epista quε progreditur quasi aurora consurgens 'Magnitudo amo iis seu devotionis animam ita accendit, ut instar cerae liquefiat, paulatimque resoluta, & instar fumi attenuata , ad superna attollatur ; amor autem ecstasim praesertim parit, vel quia essicit ut tota intentio feratur in Deum, sensibus tum internis , tum externis adhuc integris ae sui compotibus, & dicitur a D. Thomaec- . stasis secundum intentionem : quae ec stasis familiaris est viris apostolicis, qui Deo ita vacane, ut
. ab officiis ex caritate non avocentur : vel quia . v si insensuum impedit, ut anima divinae contem -
plationi attentius incumbat, juxta illud D. Grς-
410쪽
gorii lib. s. Moral. c. χt. Ad contemptanda intemna nemo serducitur , nisi ab his trita exterius an .plicant. βιιdiose sιbtrahatur. Haec autem ecstasis annexam habet coni cmplationc in absque usup iantasmatum, quam cle scriptam habes 3. Cant. est illa qua ascendit de deserto, scist υιrgula sumi ex aromatibus inirrha thtiris ' &c. & apud D. Bern. tracto. 26. In Ioan . Amando trabitur, sine Iasione trahitur corporis, cordis vinculo trahitur.
Magnitudo delectationis seu exultationis, quae jubilus a mythicis appellatur, ec stasim parit, cum ex persecta persectionum divinarum notitia & admiratione earum. tanta voluptatis & suavitatis copia animam implet & quasi immergit, ut quid sit,
quidve agat, prorsus oblita, prae magnitudine lae titiae extra se rapiatur. Haec species innuitur Cas.
8. Qua ἰ ista qua alicendit de deser o, deliciis a fluens , innixajuper Δι cium suum y & a D. Bernar- .do describitur, mentis in Ueum suspensae elevatio, aeternae dulcedinis gaudia deguitantis. Confert etiam ad ec stasim debilitas potentiae; hinc qui Deo se pri in m adjungunt, cum divina gustare incipiunt , eorum suavitate allecti , a seiplis abstrahitiatur, sicut qui vino non assuevete, uno aut altero vini haustu statim inebriantur. Quin etiam feminae De qaentius quam viri ec stasim patiuntur, praesertim si de edita si naturali sermo sic quia viris major vis & copia spirituum quam seminis inest. Caussa principalis semper Deus est raptus supernaturalis, ut jam monui, juxta illud Elcch. g. Spiritus elevavit me inter calum is tεrram , ct Eeduxit me in Hierusalem in visione Dei. Porro se solo