장음표시 사용
421쪽
laensionem rerum , tum quoad judicium de veritate rerum , quae contemptant I objiciuntur, e
iam insomnis, si mens divinitus illustretur. Ratio est, quod nec converso ad phantasmata, nec Taptus usum rationis impediat : sic PP. docent Salomonem orasse in somno, de orando sapientiam libere impetrasse. F. Pronuntiatum . Ut plurimum tam eii opus intatellechus & imaginationis in somno dc ec stasi seu Taptu, non est meritorium, quia deest libertas, trahitur quippe tunc anima a Deo,nec sinitur aliud cogitare. Potest nonnunquam Deus ita intellectum corroborare, ut duci potius videatur quam trahi, atque adeo aliis rebus intendere, itaque mereri. observat tamen Alvareet raptum ex natura sua ita divinis animum afligere, ut alia cogitare
non possit, ideoque notitias quae sunt in raptu, non esse simpliciter meritorias , licEt sint initia
quaedam consequentium meritorum ; hinc comtemplario quae es in raptu, non videtur proxime libera , quia fit Deo per influxum extraordinarium tam efficaciter intellectum movente, Vt n cessitatem ad operandum imponat 2 remo te tamen esse liberam nihil vetat, si voluntas intellectum applicet ad consideranda divina, & ita paulatim ad contemplationem juxta & raptum , Deo potentius adjuvante , per eniat. V. Quaestio. An divinatio & revelatio in raptulicita sit 3 Resp. si e estasis divina sit, rebus in ra- ptu enuntiatis, sive ad speculationem , sive ad praxim spectent, fidem prudenter posse adlia 1eri : sic multa Deus in raptu de majestatis suae amplitudine , de secretis cordis alieni , aut de rebus futuris vel pr sentibus, quae procul absunt, Ic-
422쪽
velate solet : at si raptus fiat opera daemonum, tunc non licet ab ec staticis oracula accipere. Ratio est , quia id non potest fieri sine societate occulta cum daemone. Nihilo magis fidendum epi-.Iepticorum oraculis monet Dominicus Gravina: quia ex inordinata phantasmatum compositione nonnisi confusa & male conluta intellectici existere potest.
v i. Quaestio. Quibus signis ecstasis divina
a daemoniaca, aut ab ea quae ex infirmitate oritur , dignosci possit. Resp. plura signa a mysticis afferri. Praecipua
subjicio. i. Si ecstasis ad humilitatem incitet, meus interitis Illustretur , & voluntas ad amandum Deum ardentius impellatur, id argumento est ipsam a Deo oriri. 2. Si ecstaticus habeat di cretionem cogitationum cordis. 3. Si in alienatione & raptu nihil inordinatum , ac miniis decens contingat et quia , Ut ait Cajetanus, Spiritus sanctus qui est: auctor alienationis requisitae ad Prophetiam , & Prophetiae ipsius , non est auctor deordinationis naturae vel motus. 4. Si cum dono contemplationis & raptus conjuncta sit obedientia. s. Si post alienationem quae viderunt ec- stati ei, meminerint, ac denuncient quae de re- elatione percepere ; hinc
Si in eesta si positus nihil cogitet de Deo, & aD sectum ad Deum non habeat, probabile est ecsta sim a daemone esse, quia finis ejusmodi doni est
elevatio mentis ad Deum magis cognoscendum amandumque : unde vides otium illud passivum, quo multi hac aetate gaudent, debere esse suspectum. Si ecstaticus obedire renuat, aut ad actum ecstaticum se pro libito componat, vulgo
423쪽
. daemone oritur eestasis , quia non pro hominis arbitrio, sed Dei donum ejusmodi concedi solet. 34 si quis ita absorptus videatur, ut nihil de revelatione percipiat aut intelligat, signum este cinstasim illam aut a morbo, ut faepe evenit, aut a daemone oriri. Porro si ec stasis ab imbecillitate seu morbo, puta a melancholia , furore aut le-targo ortum habeat , tunc consiliendi medici. Denique si quid indecens secundum motus intrinsecos, ut est eordis saltus sensibiliter vehemens, ejusmodi vel extrinsecm, sive sit inuecentia natura, sive indGentia moris , tunc non est alienatio Pophetica, sed infirmitatis , ct diabolica illusionis , aut
naturaister animalis ex nimia meditatione alicujus rei, inquit Cajetanus. Α γ PENDI x ALTERA
angelorum. VI o E N P u M breviter I. quid & quot lex sit operatio maligna daemonis ι 2. quae & quor illius species ; 3. singulae seorsim species paulo diligentius examinandae.
I. Operatio maligna daemonis ea est, qua daemon hominem invadit, dc gratiae Dei ossicit. Porro daemon ita invadit hominem , ut aliquando occulte ,& quasi per cuniculos, aliquando manife-Ωὸ ,δc quasi adsensum infestet, aliquando corpus ingrediatur , ipsique dominetur , hinc II. Triplex operatio maligna daemonis, nempetentatio, obsessio & possessio , per tentationem occvite, per obsessionem manifestius in adit , per
424쪽
possessionem ingreditur in ipsum hominem, si-baque cum imperio asserit. De singulis speciebus
I. ENTARE ut sie, est proprie experimen-A tum facere de aliquo. Experimentum autem sumitur de aliquo , ut sciatur aliquid cirea ipsum Mideo proximus finis cujussibet tentantis in scientia. Sed quandoque- alterius ex scientia quaeritur aliquis alius finis vel bonus, vel malus ι bonus quidem , cdm scire volumus quantum aliquis scientiae & virtutis habeat, Vt eum promo-Veamus: malus vero , cum scire volumus ut decipiamus Sc subvertamus, quod est proprium daemonis, ut observat D. Thomas quaest. II 6. art. L. hinc a I. Tentatio est conatus daemonis occultus in animam, qua ipsam sollicitat impellitque ad malum. Dixi occultum conatum, quia tentatio O culta est, ratione saltem principit. III. Tentationis partitio norona ; alia nemperatione modi, alia ratione principit; alia ratione finis extrinseci , alia ratione objecti seu finis
IV. Ratione modi, partitio fit in violentam 3cillusoriam , illa fit cum impetu & vehementia quadam, &.tentationis nomen retinet: haec cum arte & astutia, & illusio nuncupatur. Daemon enim interdum cum impetu, &quasi aperto marinte invadit : aliquando ex arte δc ex insidiis nos
425쪽
adoritur : ubique metuendus, tum ob fortitudinem ; cit enim purus spiIitus , in quo vis maxima rium ob instantiam, dies noctes ite excubat in nostram perniciem , nec malitiae suae otium facit :tum ob pertinaciam intentando uetavit enim tum maxime , cum se homo ab eo Iutat liberatum. tunc plurimum accenditur , cum exstinguitur, differtque saepe tentationem , cum recessit , non austeri: rum propter artem & methodum ; ut enim ei mille ncanina , ita mille nocendi artes. Blanditur ut siren , ut ericius pungit & lancinat, deglutit ut cetus , ut draco ferocissime invadit, ut serpens veneno inficit & tortuosis orbibus implicat. Illusio definiri potest fallacia , qua animus sub specie boni subtilitis in malum
inducitur trahitairque, ideoque tentatione occul
v. Ratione principii, fit in eam quae ex concupiscentia ; in eam quae ex vana gloria, & in eam quae ex odio proximi oritur : quae varias sub se 1pecies sub alternas continent. v I. Ratione objecti & finis interni, alia ex objecto mala est, cu jus finis proximus est in peccatum inducere : alia ex objecto bona, aut saltem non mala. Ptima semper mala est ex parte tontantis , ideoque nunquam est 1 Deo, nisi permittente , secunda potest esse a Deo et sic tentavit Abrahamum Deus , dum sacrificium filii praecepit, quod sacrificium , ut a Deo praeceptum , bonumerat. Sed nunquam est a daemone, qui semper hominis perniciem & ruinam habet pro fluetent tionis sibi propositam. vii. Ratione finis extrinseci, alia est tentatio probationis, alia dςceptionis stu. subversionis:
426쪽
META PHYSICAE. 4o' illa fit ad experiendum quid in homine sit vel lateat , haec ad inducendum hominem in peccatum. Interdum tamen una eademque tentatio, respectu diversorum probationis & seductionis rationem habet : sic tentatio Iobi, respectu Dei, probatio fuit ue respectu daemonis , seductio seu deceptio. Quin etiam aLquando , respectu ejusdem, simul & probatio & seductio est : ita daemon Christum tentavit, tum ut probaret, tum Vt deciperet subverteretque. Mitto partitionem illam quae fit in tentationem humanam , angelicam δι diabolicam , de quibus postea. Ut autem tentationis natura clarius pateat ex causis, sit
Varia quaniones solvuntur de natura
Τ. Qv- Α D quam partem divinae providen-stio. Iviae ministeria malorum angelorum
pertineant. Ut respondeam , observa I. omnia ministeriatum bonorum, tum malorum angelorum divinae
providentiae subesse , cujus ductu permissave omnia in hoc mundo sunt.. Observa 2. duplicem esse providentiae divinae partem; una est circa bonum universi tum physicum,
tum morale conservandum & augendum , ejutaque regimen occupatur : altera circa mala, sive illa permittat ut peccata, sive essiciat aut procuret Ut mala poenae. His observatis , Resip. ministeria malorum angelorum pertinere ad secundam partem providentiae , non ad primam ; quia non consentaneum erat divinae
sapientiae, primam Iegiminis mundi partem pra-
427쪽
vis angelis diibuere , qui hon. es ipsius sunt tua. fensissimi di aliunde cum haec pars prima divinae providentiae hominis bono potissimum invigilet, daemonibus ejusdem felicitatis invidis δc aemulis cI ecutionem hujus providentiae partis non debuit Deus committere , sed bonis duntaxat angelis. Hinc Tertuli. in Apol. c. 12. Auctores quidemsunt
plano malorum nonnunquam, nempe mali angeli,
ri. Quae itio. An proprium munus daemonis Mmi ille rium si hominem tentare. Resp. amrmando , tum quia statim ab initio mundi coepit in hominem grassari, unde Ioannis 3. dicitur fui me homicida ab initio : tum quia per antonomasiam
Matth. 4. tentator appellatur : tum quia maxima pars tentationum dicitur ab ipso esse. Consentiunt Scripturae Patres. Tertuli. in Apolog. c. 22. operatio damonum s hominum eversio. Chrysost. ho m. I. de La Zaro. Diabolus circumcisrsat cupienso sistere nostra saluti, nonsolum ime nihil lucri hinen portans, verum etiam suo studio gravissima detrimenta sibi eon eicians. iii. Quaestio. An potestatem habeat daemontentandi hominis, & quo habear. Resp. I. ha bete potestatem , quia valet consequentia ab acta ad potentiam : at Taepe tentat homines : igitur potestatem habet tentandi hominis. Resp. ad 2. partem , duplicem tentandi potestatem in daemone distinguendam esse: alteram physicam , qua ad aeriones materiales peccati impellit ; alteram moralem , eamque duplicem , positivam & negativam. Positiva est, qua vel consilium , vel facultas moralis datur , vel obligatio
imponitur , ut daemon ad usum potestatis physicae
428쪽
excitetur : negativa , qua voluntas relinquitur
tibi, & sinitur agere id quod absolute potest, licet non possit licites Porro potestas physica est naturalis daemoni quam habet a Deo, ut auctore naturae , quia non tentat nisi immittendo pravas cogitationes , vel interius phantasmata immutando ordinandoque , vel objecta exterius proponendo , vel ad sensum sub diversis figuris apparendo ; hinc dicitur in entator malarum cogita-vionum , quia excitat & instigat ad illas ex parte phantasiae. Potestas moralis positiva non eli a Deo , quia repugnat sanctitati ejus infinitae esse auctorem peccati : at potestas moralis negativa est a Deo qui permittit daemonem uti potestate physica, nec prohibet uti, cum posset. Impugnatio itaque daemonis est a Deo laiulim permittente : custodia velo bonorum angelorum est a Deo ordinante, & procurante eandem.
Ex dictis, explicabis D. Gregorium lib. 4. Moral ubi ait voluntatem Satanae semper iniquam esse , sed nunquam potestatem injustam , quia voluntatem habet ex se , sed a domino potestatem. Rationem reddit deinde : mod enim ipso
facere iniquὲ appetit, hoc Dem flori nonnisi justὶ
permittit. Iv. Quaestio. An potestas tentandi homines semper aequalis in daemone fuerit. Resp. negando : quia in statu innocentiae tentare dumtaxat poterat exterius suadendo et at post
lapsum Adami ex concessu permissuque Dei valentior fuit in tentando, quia daemon hominem superavit & sibi subjecit , nam a quo quis superatus est, ejus servus est. Cmpit enim tum extrinsecus, tum intrinsecus grassari , vini deinde
429쪽
tamen x potestatem illius temisit Christus adventu suo , passimque idola tacuerunt. Dentique tentatio mὶnus valet in hominem sacris undis ablutum , quam in infidelem & paganum. Non ta-nien semper potentia daemonis a Deo limitatur pro statu personae , sed interdiim Deus pro suo nutu hunc gravius, illum levius ; hunc sequentius, illum rarius tentari permittit : ita porto electorum tentationes moderatur, ut in bonum Co- rufia cedant. Adde quod saepe daemonem cohibet ne tentet, aut ne tam graviter tenzet , aut
certe uberius auxilium praebet, inquit Syares
v. Quaestio. Cur Deus hominem tentari Deus permiserit. Resip. posse non unam rationem afferri , tum ea parte Dei, tum ex parte hominis, turn ex parte daemonis. Ex parte quidem Dei , r. quia major vis illius gratiae & essicientia elucet , qua homo corroboratus , infirmus licet ex se se, potentissimum tamen hostem superat. 1. Quia ostendit Deus, quam gratis suam gratiam conferat; dat enim gratiam essicacem cui vult, quidem copiosiorem interdum homini lapso quam integro. 3. Quia gratia dc aequitas Dei in hoc apparent; gratia, quia praevenit interdum ne tentemur : a quitas , ad mensuram diabolum tenta re inquit Augustinus, dando tentandi potestatem , servat aquitatem. 4. Quia sapientia illius & bonitas vel inde major existit,qubd ex majoribus malis maxima bona eliciat; hine August. in Enchir. c. io . Magis ad potentusῖ-mam bonitatem suam pertinere judicavit, ex malis majora bona facere, quam n ι mala esse permittere.
430쪽
Ex parte hominis , major gloria , quae ex Victoria oritur: autem certabimus, inquit Bernardus si disit qui impugnet ' deinde demitasio animi Major denique necessitas gratiae divinae melius cognoscitur, & ardentius studium orationis in nobis excitatur. Porro tentatio in statu naturae integrae permilsa est tantum a Deo, tanquam exercitium virtutis ad victoriam & coronam : in statu vero naturae lapsae non tantum virtutis exercitatio quaedam est, sed etiam poena peccati: unde in nos daemon atrocius saevit.
Ex parte daemonis, quia data est occasio Deo dedaemone gloriosiis triumphandi per humanam naturam in peccatum lapsam dc in Christo repa
v I. Quaestio. An omnis tentatio a daemone sit. Resp. I. omnem tentationem ortum ducere a daemone , Ut causa remotissima et quia daemon fuit in causa, cur primus homo laberetur, α ex illo lapsu omnia peccata orta sunt omnesque tentationes , quae poena illius peccati diei possunt. Confirmatur ex Patribus, D. Dionys. cap. 4. de div. nomin. Damonum , inquit , turba malorum
omnium causa ct sibi is , aliis qui malitia dede
runt manus , esso dicitur. Damasceno lib. 2. c. 4. Nullum vitium, nustum impurornm agrauum gen inest, quod non ab ipsis exeogitatum sit Resp. 1. daemonem non esse proximam causam omnium tentationum , plurium tamen esse. Paret prima pars : quia aliquis potest tentari a sua concupiscentia, licὰt daemon proxime non moveat ipsam. Deinde homo est suae spontis r ergo potest male agere, si velit, licet a daemone non tollicitetur. i. Potest pravis hominum consiliis in-