장음표시 사용
161쪽
s36 In Iure Publico es Privato
C. de Codicill. per consequens quoq; illum numerum tacite a Justin. hoe in loco designatum videri, ita ut Juliin. existimaverat parum renne an ita scriberet, coram testibus, simpliciter, an vero hoc etiam addito, quod per justam interpretationem ex priore eius constitutione Lisin. 3 fin. omnino addendum est, in qualibet ultima poluntate requisitu dc ergo quam vis in d N. io7a.I.certus numerus adjectus non sit exinde tamen b inati. um sufficere non sequi, cum alius numerus prioribus legibus iam fuerit
definitus. Verum potest Fabro replicari, probabiliter satis haec adserti. nisi quid aliud Iustin in L c. i desiderassi r, quod testium numerum hac in parte supplere possit, ipsam scilicet patris matris vescripturam. Quare
ad evitandum absurdum, ne parentes privilegiatos deterioris cono ita O. nis faciamus, omnino dicendum praeter parentis scripturam pro pilam. sufficere ex mente Justiniani duos testes adhiberi. Neque piae terea ob sant, quae Faber d.L & quem ipse sequitur alberum in aut benthica, quod si ne C. det n. t. contra fianc sententiam urgent; Non r. quod illud quod favore liberorum introductum sit, non debeat in odium illorum latius extendi, leg. 6. C. d. LL. atquin propter liberos consi itu tum fit, ut rarentes minus solenniter & imperfecte coram testibus saltem duobus inter liberos disponere possint. Quare hoc ad extraneos extendendum non sit. Sed respondetur hie Fabrum cum Alberico non contentire, quippe ille nobiscum in testamento patris inter liberos, testes necessarios non esse disputat, quod& vel issimum esse iam lupia evicimus. Et ergo Aiaberi cum ex falso praesupposito assumere consequitur. Non 2. quod et iam in testamentis rusicanorum,quae tamen Justin voluit libera esse ab omni legum observatione, quinque testes requirantur. L n. C.de testam Et ergointestamentis parentum quoad extraneos non pauciores requiori. Sed ex jam ante dictis lacile respondetur, prae ter binarium numerum. etiam hic requiri manum propriam testatoris, quod requisitum nece Iariu m est, de quinarium numeruin supplet, Gilhem .LI Unde de ad 3 illud Fabri responderi potest. quod cum Iustin. in d c. i. de binatio numero exis preste non constituerit, inde casum hunc a generalibus constitutioni b. quae in qualibet ultima voluntate quinque testes requirunt, excipere no. luisse', quoniam exinde, quod de necessitate scripturae Justinianus hoc in casu specialiter constituit, satis arguitur casus hujus singularis exceptio. Non quod praecipuum Fabet urget, vel ideo quinque testes ad eius Inodi parentum testamenta in quibus legata de fidei commissa extraneis
162쪽
etaneis relinquuntur adhibendos esse, ne duo specialia aut potius ablur da circa unam eandemque rem concurrant, nimirum ut in ea scriptura,
quae non valeret nisi Itire intestati, legata non solum relinqui posscnt cxtraneis, sed etiam ita relinqui ut duobus testibus contenta essent, cum tamen certum sit, personis extraneis non posse legata relinqui ab intestato, Libino de ture cad. & utique omni alio casu ad id quinque salistem testes necessarii sint, I. n. f. sin. C. de codici L Verum responderigum Poeta potest;
Ridetur chorda qui semper oberrat eadem
Et bie namque Faber errorem tuum, quem supra redarguimus leontinuat, siquid eni erronea opinio est, haec testamenta parentum in perfecta inter liberos non valere ut testamenta, sed veluti ab intestato ex iis laccedi; Et concedamus licet, haec parentum testamenta jure magis intestati valere,nullus tamen plurium specialium aut absurdorum hic adis esset concursus, cum quod hodiὰ legata quoque ab intestata relinqui pos, sint . illud potius sit prioribus Iustiniani constitutionibus, quibus effecit, ut nulla prorsus inter legata Ze fidei commissa diversitas superesset,l. t. C. δε legat. attribuendum, quam huic Noveila constitutioni de testamentu impιUe ictu a parenti inin Iliost actu adscribendum,srii commissa enim ab intestato relinqui poterant, L. Iῖ. ad ι Falcid. L a. a.de dei com. Et ergo quoque legata, scilicet post horum & fidei commissorum extauationem, dict. tr. Quod itaque huic exaquat i tribuendum erat, malE Faber hac Novella
congitutione. io 7 c. t. enectum fuisse dicit. Vetissima itaque manet, quam .Dd communiter probant opinio. Cceterum decet ut studiosos admoneamus, ea quae hactenus in puncto testamenti obtinere diximus, eadem quoque obtinere in casu donat umortu causa, ut hae aeque ac testamenta, privilegio rict. nio 7. cap. I. gaudeant, quod ita statuunt Pipivi lib. y decis sy num. ro.ctii.Usenbecivat D cons. 2ι8. n. 2I. Harim Harimanni obstitit. V n. l7.Berlicb p. Dcom l. 2. . I . O is. & quos ipse allegat, si ve enim reverEntiam quae parentibus a liberis debetur, sive favorim liberorum, ut quibus a natura debeatur hereditas, spectemus, certE, quaecunque etiam Legum lateres movere potuit ratio, ut minus solennem parentum voluntatem ratam firmam que esse voluerint j Vide Geil. i. O. tri .n. i. Gilhen. . lac n. q. eadem quoquo in donatione mortis causa, aliave ultima parentum inter liberos volun Eeee tale
163쪽
tate apertε militat, ut proinde idem ius utrobipue statuendum essene reo jure negare possit, per Iararastata Quomodo & ipsi ICir ab iplis te -- flamentis ad donatione: mortis causa inserunt, V. i s. de donat.mort.cans conviser Caν-ν. in riar. detestam. pat. s. n. H. Grugin I Oduillvi num. 6. Omsi donat.mortis cauis. I rarium d Et cum etiam parentes, si rerum voluerint facere inter liberos diν oxim, possint quoque lega radi fidei commissa aliis relinquere, accedente propriae manus scriptio. ne vel subscriptione facta coram duobus testibus . perdia. nam. IO7. c. us sirero etiam rerum . quomodo non idem possent, si mortu cassa donarii scribere velint, maximὰ quod aeque in donatione mortis causa legata tas dei commi sta relinqui, iisdemque donatarius gravari possit, L 77. S. I. Ω Ieg. 2. L 2. de fideicomm. I. C. de donat. mori. cos Don. 8. com. 7. circa n. Dissentiunt tamen NisoLReusiner. in in deradu .cio .ni Lyersntcsant minori Capiser. in π.denum test intes. ree 2 LI s. n. . qui existimant.etsi restiam rarentum utriusque sexus inter liberos nullam J Civilis solennitatem , desiderent, dummodo de voluntate vel per illorum manus vel duorum 'testium depositiones conster. attamen hoc ad uuam vis ultimam volu --tatem parentum inter liberos, veluti Cia. 5c mortis causa donationes eY- tendendum non esse ; verum falluntur ipsi , ac quamvis νιgula sit, in omni ultima voluntate, L .ffin. C.&codicill. ac etiam insonatione mo iis causa,ad minimum quinqgetestes requiri, L . C de donat mori. cauc
rieni haec istinen prout patitur limitationem sive exceptionem in testamen ris parentum inter liberos, sic&in quavis ultima alia parentum volustate, veluti donatione mortis causa, secundiaci Dd ante allegat , nimirum , utroque eadem militante ration ς, cum & huic ratisnu paritati accedae altimarum voluntatum favor , publice siquidem expedit,voluntates de functorum exitum habere It C.de SI rccis . Qui favor aeque militat iri
dotrariora mortu cassa ac intestamento, cum de donatio mortis caula saltent . quoad effectum re efficaciam ahimis voluntatibus annumeretur. Cora rubr. de testam pari. . nam .i se us , donat. mori. cavsq si. 2. nam. I. a. Oseqq. Muth quae i. s. vum. I pag. M Atque juxta hanc sententiam Facultas nostra ad supra propositum casum respondit, legata fidei commissave. extraners,in Guationι mortis cause inter liberos coram duobus testibus re
164쪽
An is cui aedium inis relictus, abor αδ recipere ρ ira
O Uaestio quidem haec dissicilis non est, sed locus Triboniani in F. L Quo dilucultatem non exiguam habet . quod enim
luc Tribomam ait, vix recipium esse ut maritus cum uxore habitandi ius habeat. de eo assint Vlpianus in L , - Ua ct batu. qina uxor cum ma rito habitare pomneσμοι dubitatumiatque hinc Tribonianam manifesta erroris arguit Hortensiuin instit. ad 3. t. dubitatum quippe esse de ali-lN I , α non esse dubitatum . contraria sent negantia, quae simul verare Ialla esse nequeunt, videamus tamen an non pro Triboniano aliquid tentare possimus,quo ei cum Ulpians conveniat.DistinMautem ad hancn uaeit i onem Lypia nus in I. 2. F. ieci. respondit, vel enim domus ullis reus est Marito, vel mulieri. Si Maritis sit usuarius quod tum uxor et m. eo situ dubitatum, . q.f. I.ratio cens tudinis huius est,quod maritus silcaput familiae, Iss. g. a. 7.S. ita ut ibi sit domicilium matrimonia,ubi maritus habitat, s. derit.n M. uemadmodum igitur caput tanquam principalior pars corporis ad se trahit reliqua membra, L 44. de relig.cti mptiis Is . ita etiam uxor sequitur maritu m. Atquin huic jam ex professo contradicere videtur Triboni d. g. ra.deusia ct habit. ubi id vix receptum fuisse assirmat, quas diaceret, aere quidem hoc ab initio receptum est, ut is qui aedium usum haiam i, cum uxore habitandi ius habeat, receptum tamen, aut variae quidem de eo veterum fuerunt interpretationes.sed tamen obtinuit tandemnaec sententia, prout explicat Don elo. Comm. 2B Cum vero ejusmodiosicitantiam Triboniano imputare erubescere debeamus, ita potius verba an d. b. 2. mihi videntur esse quoad verum sensum conjungenda,idem is sui adium usium habet, bactenusjin habere intestigito at ipsi tantum inhabitetio cum uxore liberus buis, item libertis nec non per senis aliis liberis, quibus noueninas quam servu utitur batitandi jus habeat, ut reliqua intermedia verba r
165쪽
io utra mentem igitur Tri Nani coniunguntur ea, quae erant separandapEt q id obitare posIet, Tribonianum si explicare potius, quam ipsum tanisti erroris coargue teZSimilem hysterologiam agnostit Goton tu F. a. de
incend.roin eandem agaciscamus& hoc in loco elegant et enim ex Quintiliano ait Petr. Fabiadi. . 63. n. d. de R. I. etiam si qua sunt jura quae obstent, si tamen angustus saltem detur accessus , per quem intrare humanitas. Dssit, vera clementia occasione contenta est.
Id vero si uxor sit usuaria ξ dissiculter primum concessum fuit Mulieri usuariae, ut cum marito habitaret, quemadmodum enim filius est ite domo Si familia patris sies, non vero e contra pater de familia &domo si ii sic etiam uxor est de domo& familia sui mariti, non e conita maritus de familia & domo suae uxoris : unde quoq; olim deductio fe bat non in domum uxoris, sed mariti, quasi in domi ilium matrimonii, mulierem s. de rit. nupt. ac prosecto priscis I Cti inhonestum vil im sui
virum hostilis aut amici nomine uxori censeri,quae etiam ratio ICtos aliquamdiu suspensor&silentes tenuit, Ride Horten add. fra.donec primul Lumtus Mintra concesseris, ut maritus cum uxore uiuaria habitaret, ne separetur matrimonium, uxorique matrimonio carendum foret, cum domo usuaria uti vellet, d. I. . S. . de usu abit.Lia .f. 7.de instr.lig.II. in sn. de lib.exbib quem deinceps reliqui Icti 1ecuti sunt L6. de irrit. legat. Lila.de V. o. maior igitur fuit ratio in marito usuario, quam in uxore i. 21 ..ibi ct hoc magis: quibmed us r.emit. lainc rect Edixit Tribontanae ind. g. I. I de usuo habita: ct convenienter hoc est,consequenter ad mulierem usus iam pertineat, cum marito ei habirare liceat, ut ita videatur Tribonianvi a positione illius ad positionem hujus inferre vcluisse, quoniam uxoricum marito ut rario habitare ex aequo cybono permissum sit,consequenter etiam marito cum uxore usuaria habitare rectὰ permissum fuerit coeteroquinquam absurdus fuisset Triboniania. si ab eo, quod dissicilius receptum fuit, concludere voluisset ad illud . de quo nec fuerit unquam dubio, vatum . quem ideo duplicem ac puerilem errorem Triboniano viro gloriosissimo,tam doctrina legum. quam experientia rerum,studioque Resis
publicae in detesto& laudabili propQ sito pollenti, Constitisumma f. I. Israsin. Cosce consemina Mentiam, ad scribere non oportet,ia- scripsit tamen Hortensia d.lo,
166쪽
XXXIII. ud umuΠIus ob delimum, ante surorem commissum instrore assici post ultimosupplicio Z
Ubius M subtilis hie est articulus,juxta Gmι - - νrti. . π 72. super quo judieando ac consulendo vari a arunt interpp. juxta Iul. Clari in praerim.* fn. q. m. 7. Doctorum tamen immunis opinio eR. si quis itae deliquerit.ut summo supplicio addici debeat , post 'eaque in insaniam furoremqi prolapsus sit, impunem adimissum satinus esse laturum, teste ravd. a. q. 7. n. . verum juricommimi contraria& adversa,teste rachin s.conrr. 3. Videamus itaquet quaenam lententia calculum mereatur. Quod autem Hriosus in furore ultimo supplicio puniri non debeat,volunt Iul. Clis. Ll. MimosF. arb. jun iust casm.n.ra Draq Δμη laico .moenb. in . depan. n. lo. d. Ir
o. t Io. n. tax quorum lententia vulgo obtinuit,dicente Uaudo d. ι. com munis est testante Gom .d.I. de moribus nostii observatur,affirmant
GeiId L Contra tamen & puniendum nihilominus putant. U-d se. Fansbin. d. D. & quos ipse allegat, quorum sententia videtur de jure verior, dicente Gomtos. ι. Se in puncto juris civilis receptior,testante Fachin d ια Ego utriusque partis rationes adducam, ae inde ostendam neq; priori, neq; posteriori senteatia simpliciter aequiescendum esse.
167쪽
Qui fullosum hoc in casu puniendum negant,his utuntur ratio- . nibus i Nemo absentin criminibus damnari potest L. F. depan. noaec sari quidem i. s.c.de accusat. atqui suriosus per omnia&in omnibus, abacentis de quiescentis loco h et is ei, r. F.3M uncia. I. 2 9. de V.SI. Giud Lis. g. ii. Unjur. Et ergo ultimo supplicio furiosus in se rore non sotestastici. Seuotcst statim hic respondeti quatuore Te in argumen . to terminos. maior enim loquitur de eo qui absens e st corpore, is s quid em poena capitis assici non potest: sed minor assumit de furioso qui absens est rationeanimi & judicii, corpore tamen praesens, Gadd. a d. Laos. V. S. ut miramiceat Titi ct Clar. hoc argumento potuisse moveri, a. Furiosus pro mortuo habetur ibon.rem rat hab. at mortuus non potest
regulariter condemnati,nec puniri post mortem I defuncta depubliud. er.
go nec suriosus post furorem puniri poterit. Sed hic potestresponderi.
inorem loqui de vero de naturaliter mortuo maiorem autem in telligi.detali, qui habetur loco mortui ficte de largo modo, ut etiam hic ferme mirari subeat Gellium hoc unico argumento permotum fuisse, 3. quod euriosus satis ipla furore puniatur,ta . deos c. presu. si autem puniretur an furore corporaliter,adderetur assilio afflictio.quod est contra I. r8. Cce episc. avd.LILF.2. C. de episc, ct Cler. Verum v asilicto non mal Eaddi a Leictionem, si quippe legitima de justa illa sit, nimirum ne maleficia maneant impunita l. l . ad Lanui quod vero dicitur ipsum furore salis puniti , restringendum ad causam delicti in ipso furore commissi , siquidem non danda venia furori eius, qui ante furore deliquit. di. H. de pras . quod furor per seimpunitatem adserata. t. causis. q. r. uriosumq; fati infelicitasexcusata. it. Sisar. sed facilis responsio, ita demum enim e cusat si1ror,si de delicto causam dederit, id est, si aliquis furiis agitatus d
dicitque de voluntatis expers, ac consequenter talis qui non in te Isigat quod agit j. 8. I. de inut.st illat. adeoque vel dolo vel culpa delinquere nullo modo possit, s. I. 1.ad I aquil l. 7.deacq bereae in delictum tam euinciderit,hoc in casu eum sati infelicitas vel parricidam excusat. L.2.9 Da l. Pompei.de parricia. prout infantem consilii ian Ocentia Linfum. 1. de
scar. s. addunt hae, quod constet statu liberum si deliqueri quasi libeatum factum puniendum csse. 6. 5 se depor c, de quast. Et ergo pari ter ipsum qui ante furorem deliquerit, quasi sariosum factum benignius puniendum esse. Sed de ad hoc respondetur recte, id juris favorabilite eL ultum eue statu libero ob ambiguum conditionis d. l. i . cum desti-
168쪽
natae sive statutae libertatis implicitii casum habuerit, cum delinqueresisAE.r.ι rex nox GUM.t loquutis. lib. esse; s. quod ita ad iuriosam perpetrato dei tuo facium non potest accommodari. Quinimo rectius hocar meo tum in vertitur. prout enim, si servus delicium perpetraverit lare viq; post statu liber factus,condemnandus sit, nemo dubitaverit,set.. vilibus eum suppliciis esk subigendum M'. inpr. destiuu si i. D.δερ nu. ita quoque ille. qui mente lanus deliquerit, subindeque furiosus Gus, condemnandus qqidni ordinarie S puniendus erit, aream. ias inprano. de paen. scit rumis furiosum hunc puniendum amrmant, utuntuz tisice rationibus. Et t. adducunt ι. l. σρras in qua rescribunt Imps quodet,qui primum deliquit, postea furore correptusest, non danda sit Venia. Ergo inde eoncludant poterit furiosus puniri in ipso serote coia Poraliter,quia in V. r . quaestio est de parricidii poena. Verum nosset hic rei ponderi,plus esse in conclusione, quam in praemissis,e, si enim corpo m. i pinna Uficiendus esse negetur, nec tamen sic morbo eius dari venti
celictum commissum sit ante intervalla vel ipso momento intervallo- rum cum possit videri sentire,&e. Quare posset hoc addi supplicio ouudem ipsum assiciendum esse,sed tamenis ι i .nc n addi an adiiclandus, durante etiam Iurore, vel ipso intervallorum momento- si iam replicaveris furorem est posse perpetuum ae continuum, respondebo non sic tamen dari ei veniam , cum possit punirialiter, sicuti ante dixi. a. hoc ur Sent, quoniam in publicis de iustis attendatur tempus commissi delicti non per Ionae mutatio, leganur L .inpride paen. M . de injur. Et ergola ror superveniens post delictum, hoc in casu non mutet poenam, sed de Deat illa Opponi, quae veniebat imponendi tempore commissi delicii rex. 'sti . ed potest responderi regulam istam positis terminis habilibux o'. iii gondam esse nimirum in hominibus sanis, non in sinisti peris
'quae statu immutato adhuc poenae subigi possint , quomodo si
169쪽
per intervalla ut plerunq; adlblet, senius ei sanior rediret, puniendum e de concesserim,& quidem ut nec mutetur aut mitigetur poena, ted ordiis naria imponatur. 3. adducunt l. n. 9 2 quidem s. C. de curat. fur. etsi nim filius in causam aliquam ingratitudinis incideret, de post tempus furere coeperiti relcriptum tamen in L F. est, exheredem eum scribi posse, qui furiosiis sit,quia sanus deliquerit. Atquin exheredatio nota est. l. V. C. de iησtestam. hoc est infamia, explicante decurs in l. i8. de Eb. Opestis. infamia vero est poena. t. t.dehu qui t. ins Et ergo quoniam furiosus pol est in furore scribi exheres, poterit etiam puniti. Verum respondetur. exheredationem poenam potius pecuniariam esse, quaeri vero hic de corporali, puniri v.posse furiosum concedi ur, sed in bonis tantum quin etiam ultimo adfiat supplicio in ipsis intervallis quiescente furore. q. ju vant parum hane sententiam verba in ι.8.de his qui sui re Mur ibiquas D lantatu reliquiu in furiosis manentibus. Verum in favorem matrimonii haec ita dicuntur, prout similiter qui furere coeperunt SMagistratum videntur retinere, sicut& rei suae dominium I. xo. destat. hom. s. Sic inserunte Furor superveniens non tollit obligationem cum privatis ante furoreminitam, quomodo fidejus or, qui pro surioso antequam fureret, fidem interposuit,etiam postea tenetur . 7 o. f. de fideiussor. Et ergo tanto minus tollet obligationem Reipubl. cui ex delicto tenetur Is I. g. . de octa maxime cum propter quietem Reipubl. delicta at rociora expianda sint.
I. i siegprasiac sed potest resonderi, teneri quidem Reipubl. sed poe-Da pecuniaria,etiam quandoq; corporali,si modo non eontinua mentis alienatione omni intellectu careat, uti loquuntur Imn ind. ι i 4 de σαpras. 6 ponderant di illud, quod hoc in casu cesset omnis ratio excusationis& defensionis , cum tempore habili & sanae mentis deliquerit. quidni igitur poena ordinaria condemnandus Io. sed responis det ut imo sortE talem delinquentem, qui brevi post effectus sit furiosus. habere ac praetendere aliquam justam causam defensionis potuisse, nisi hiror ei supervenisset axta eundem Gomea. d. l. 7. S ultimo etiam hoc adferunt, quod secundum Theologos,furiosus, ob peccatum mortalesaianae mentis commistiam, si furor postea superveniat,& in furore ipse decedat apud Deum condemnetur, & ergo si mi liter ob crimen capitale a. pud Magistratum condemnari possit, Gomeet d. lo sed isto acceptato,re-0ondetur , ideo tutius esse Pan a differre tu tempus sanae mentis ad
170쪽
Per h. 6.quaest. Acad. XXXIII. 16s
confitendum peccata sua ante executionem sententiae et t. ceparn. x ime cum spes sensus sanioris lam per subesse possit, & c. Apparet ex jam disputatis indubio nos versari, quae sententia manifesto obtinere debeat. Quid dicendum igitur P Sane mitius,tanquam in casu dubital, ii. agendum erit , arg. l. 42. deparn. c. odia II. e R. I. in s. Et aut di serenda erit poena, donec fu riosus sanitatem receperit, ne si aliter fieret, anima ipsius periclitetur, sicuti enim ante diei, ex hac causa justis 5 mum erit poenam differre in tempus sanitatis, ut peccata sua confiteriante executionem possit, quocirca suis sumibus interim sustentari posiset, si bona habeat, alias de publico alendus,diligenterque custodiendus erit, quod & ita quoque Gome io placet, aut si furorem perpetuum esse appareat, imponenda pecuniaria ut Reipubi aliqualiter sati s fiat, aut si haec propter paupertatem locum non in veniat, vinculis coercendus erit, arit'. , In deparricid. Siquidem a corporali poena dictanda supersedebunt facild judices. qui conscientiae sunt angust loris, cum maxime talis delinquens , qui postea suriosus effectus est, habere posset aliquam justam
causam detentionis, quam defensor ejus ignoratii pse vero allegaret, nisi superveniens qualitas alienationem mentis induxisset. Atquin si nunc regeras Deum tamen , casu quo sanam mentem nunquam receperit,
ipsum in foro poli propter hoc homicidium condemnaturum;Respondebo, Deum qui omnia scit & cognoscit, prout vel nocens vel innocens fuerit, ipsum iudicaturum sed judex facilὰ innocentem opprimeret, aut quid durius statueret, cum non ita defensionem furiosi, si non allinei ut ac probetur,cognoscere polst. Unde addubitari posset de Gellis d. D. sal lentia, quod pro atrocissimo crimine suriolus noster posset puniri, cum &pecora rationis inexpertia eo casu morte puniantur, P. c. q. I s. q. I. si quidem animae periculum, aeque tum subest, atque s aliud capitale crimen admissum esset. Quin etiam illo casu quod furiosus allegaret habere posset. Et quod de brutis adsertur per se corruit, arg l. 2I.insu. C. e SAEcclis quod frustra in iis aliquod periculum vereamur, ut proinde nesciam an non recte dixerit Gomee d laetsi Seleni ssima Regina Castellae jubserit puniri hominem furiosium, qui Regi Ferdinando marito suo vulnus intulerit, contratium tamen probareptae dicta jura, scilicet, puniri non debuisse.