장음표시 사용
161쪽
138 . De privilegiis Ignorantiae
mmmittere, 'o reteri auraunt,de promi antecedens, O dans eausam α-- ,
tutit, quia runcumualiter ii & implicite in rammto, est tareas. antiam inim, se obligare vult: Aut ius ignorantia sit rametuo promisse, nihil prorsus malici vincibilis r eo quod stilicet, dubitans de ramentum, net relaxatione inditem in Me ligatione iuraverit,& promisisti, cum est certissima in a nemine negatura Ee ita
ignorantia hare non aum at omnino v praeter Authores numero praecedenti alga luntarium , nam cum se dubitans iura- tos,quiri soluti loquinsur, speriarim rirent verit, voluit cons uenter, & ivirtute Suaret tom. a. de Religione Eb. 1. e p. II. quicquid obligationis ex iuramento c5- n. Lese. to. p. de δεδ. Γιr. 2. eas. 41. Drsit ;&idem dic de Voto . S reetde dab. . n. 33. Sanciae tom. p. veca lib. Relgione tom. Σ. .De Iuramento libr. x. 3. cap. 1 r. n. 42. Exemplumsi ursi Pis p. 7. n. I 8. videtur dissentire ab hoc iuret alicui dare rem, quam putet semia pririlegio, dum existimat dictam igno- eream,in postea inmeniat esse gemmaum, rantiam no excusare, quia & si illa igno- non tenetur tali iuramento,quia se emor esserantia,quandis est invincibilis,excuset in casusanriam. Idem si iuramisse ductu- obligationibus. immediatὰ, & directe rum in uxorem Mariam putans esse Ad-- pendentibus ex mi tate contrahentis, tiam . Ratio est aperta,quia error,c igno non . tamen excusati in consequentibus rantia circas flantiam, tollit abfuumma naturaliter ex priori aetii, velit, nolit consensem, ac proimis reddit irritam pro-asens:nam si tunc actus ex quo sequitur missionem,o' Matrimonium, ut laten obligatio, fit voluntarie, sequitur,neces. sat mehec libr. . de Matrim. Up. r 8.sitate naturali, obligatio, non obstanto n. 11. Errantis enim Arcasulflantiam rei, ignorantia. Uerum recte quadrati loquia nullus est consensius, nulla moluntas ,r ut scur Suaree, 'inquiunt Io. cit. commune Iurisperitorum effatum , ista
Fetu rex c. 'go quoque cum ipsi9 tum ex lege,Si per errare, I . de furi . sed consequenter ad 1uam opinionem Diu in lem cum isam. lege, non id
'uam habet idem Suaret eo i eap. 7. citi eo C. de iuris, facti ignorantia . Ita F nnum. 11. Vide Sanchet eodem cap. Ita diuisen. 18. cit. ubi pro eodem si mirnum. s. o's. ignorantiam,&errorem,licet ut ipsemerii. notet n. 24. ignoratiria latius pateat,
PRIVILEGIUM MINTUM quam error. igitur signorantia an e
cedens,& dans causam iuramento, illud Dromentum praestitum ex ignorantia ιμ- idem facit irritum,de nullum, ita ut necu causam iurandi, iunantem non li- relaxatione indigeat,multo ma is a cui gat; im. culpa' eum Merar ignoran- pa ex sibit iurantem,promista in iura i a Vsa, ac excuset, etiamsi is non mento non adimplentem: sicque Verum ponat actum iuramentopr--m. consequenter, ac indubie privilegium propositum.
a 36 π π in idem privilegium ad- 13 Initio dixi ndo maxim
I 1 mitria Doctoribus eom- ignorantia dans causam iuramento Ver muniter nedum , verum etiam certissi- satur circa substantiam rei iurament mum esse, & a nemine negari, quando eromissat) quia error, & ignorantia ime ignorantia dans causam iurata sari potest vel circa substantiam rei , ut mento Verisur circa substantiam rei iu- si putes vitrum esse gemmam: auricha r mento promisia,est aperta, de expresi cum esse aurum: & in Matrimonio , sis conclusio Fagundet in 1. Mealogi putes, te ducere Beriam , cum Mariampr cepi, lib. 2. cap. I 3. n. α7. Conclus p. ducas. Vel circa qualitatem , ut si pux in qua sic : β ni σπα, seu Dinruntiata, vinum esse album,cum sit rubrum; do mam
162쪽
mum esie ampliorem, cum sit stricta, uegemmam esse maioris Valoris.& minoris invenias, & his similia. Quando ciriaca substantiam versatur ignorantia : et Ii iuramento causam dedit, nulli du-
Num verificari tunc, et a nemine repro-
Bari nostrum propositum pyivilegium,
ut dierum est, et constat ex se, cum de-isit Ansensus iurantis, et sit irritum iuramentum. Posset esse dissicultas quando ignorantia versatur circa solam qualitatem rei iuratae , etiam si ignorantia sit antecedens, et dans causam promissioni, ac iuramento : an videlicet , quando etiam circa rei qualitatem versatur ignorantia , anseceaens tamen , et dans causam, etc. de ipsa pariter veri ficetur privilegium propositum , ad ipsamque extendatur . Et quamvis aliqui apud F
gunde Le.num. 29. negative sentiant: di Cantque iuramentum esse validum , et obligare tunc in conscientia, consectuenter non excusati a culpa iurantem promissis non stantem , non obi ante elusiadem antedicta ignorantia'; quia et si error , et ignorantia causam dederit juramento, et promissioni, ita ut nullo modo filisiet faeta iurata promissio, nisi adfuisset talis ignorantia : tamen quia cr-ror , et ignorantia fuit tantum circa rei qualitatem, non circa lubstantiam illius, ignorantia ipsa non sustulit consensum ausillatum , nec fecit actum involuntarium omnino circa substantvam rei, sed selum sustulit consensim securidum quid , id eis, circa accidentia, et qualitates rei iuramento promissae,atq. adeo ad illam nec extenditur,nec extendi debet
privilegium positumo Nihilominus.
238. Respondeo ego, extendi . Et dico , quotiesiamq. ignorantia est ante dens , et dans causam promissioni, et iuramento, quamvis sit tantum circa rei qualitatem excusare etiam semPer a. culpa, ut in proposito privilegio,nil mianus ac exculet ignorantia circa rei stab- stantiam. Pro hac extensione sitnt D
ctores, qui apud Lesstum de .libr. i.
gund. l.c.-m. a. s. ) non distinguentes de errore, do, et ignorantia circa s abstan-itiam, vel qualitatem rei, de utraq. generatim; loquentes , docent simpliciter juramentum non obsigare, cui dolus, error, et ignorantia causam dederit, nec relaxatione indigere . Sunt et alij, quidistinguentes etiam inter errorem dantem causam iuramento vel ignorantiam quo ad substantiam , et quoad qualitatem , expresse fiant cum nostrae, responsione , et extensione, et hi sunt Lesstus 3 s. et apud ipsem
ubi insinuat hanc esse sententiam commune in . SIl ester Verbo Iuramenσα-8 .
qu. 8. ex Archidiacono . Tanormitano . Ioanne Andrea , m Federico : Vitemi Sarido Iuramentum ι expresse Panormitanus in capite Cum contingat 28 .uum. .er 13. de Iureiurando . D. Antoninus 2. paxt. tit. Io cup. 6.*atuintuscasus,oe cima'. lib. et rimarum P . .num. . Ubi aprio bat senior m Panormitam. Hos om nescitat,et sequitur allegatus, ne c-robat Fagundes.c. num. o. I I. Pr
atur ergo primo nostra responsio , AEt privilegii proπsiti extensio , cum eiadem Lectio. Quia ubi error est et ignprantia antecedens, et dans causam contractui, et juramento , rotaliter excluditur volun lepe fi I. ia dolo: Ubi autem excluditur voliuntas avituta, excluditur consensus, et ubi non datur coniciasus', non datur juramentum . Secundo pmbatur Quia juramentum non obligat extra mentem, et intentionem jurantis, sicut nec votum, capite, tinea agis, e capite, Veniens, de iureiurando e atqui in tentio iurantis non eli l e hoc casu obligare, nam eius mens tacite repugnat; si enim sciret rei qualitatem nollet pro-- mittere, nec contrahere, ergo etc. Te
tio , quia Deus non: acceptu juramen tum , nisi secundum intentionem eius, qui bona fide iurat , non autem secun dum intentionem eius , qui fraude e
163쪽
i o De Privilegiis Ignorantiae
torsit, Capite, ramanα- es s. 139. Exemplis res confirmatur ex eodem Lullo n. 3 1. Primo. Iuramento
promisisti puellae nuptias , putans e Virginem ι postea intelligis talem non
esse, exc*saris a peccato non exequens, ciuia non teneris juramento , ut omnes fatentur, & tamen error est circa qualitatem personae, non circa sabstantiam ,-i nec circa ipsam perlonam. Et ratio est, , quia error, & ignorantia antecedens dedit causam promissioni, & juramento, non enim promisisses, nec iurasses, si scivisses;& prudentum iudicio hic susce-setur exceptus . Secundo , ruramento
promisisti emere domum Petri, quam putabas bonam, & firmam, de postea deprehendis vitium in fundamentis, vel esse subiectam spe chris , non teneris ob eandem causam Tertio, Puella dolo,& ignorantia inducta a fratribuis renun-
. tiavit haereditati paternae cum iuramen- . to pG certa dote, non tenetur tali iuramento si putabat haereditatem esse mediocrem, & postea inveniat multo plus valere . Quarto, vendidisti domu π - tuam , & hiramento promisisti stare, contractui ; postea reperis te graviter lucrum , potes agere ad si plementum pretij , non enim iurameoto intendisti cedere iure tuo , .s ς jSi erantia deceptus esses in pretio. Haec exςmpla affert,& approbat Lese n. I.cit. & in. omnibus error , & ignorantia est circa qualita- tem, non circa sit bstantiam rei, ut patet:
nee contra ilisus sententiam sic explicatam ita concludit n. 3 i cit. gundee,c sequenter contra extensionem nostri pro-
posti privilegii ) iunt aliqua argumenta disseilia. An vero sic se habeat etiam
in Votis e hoc est, an sicut quando ignorantia est circa flabstantiam rei, antecedens , & dans causam Volo, excusita
eulses non adimpleatur votum; ita , etiam excuset eadem ignorantia pariter antecedens, & dans causam circa quali- tatem, aut circa extrinseca accidentia linsius Voti, videbimus infra,stri v. 8. n. 247.
Ignorantia etiam concomitans , quandalae mersatur circa substantium rei iuramentopromissae ,' non circa qualitatem ipsius, excuset a culpa non exequentem prompa cum
1 o. π Dem senat omnino hoc pri- vilegium ut patet., . ac id quod asserunt ii, qui affirmant non ligare, irritum esse, nec relaxatione indigere iuramentu ex errore, dolo, & ignorantia praestitum,. quamvis haec non dederit causam promissioni , contractui,& rei iuratae , sit tamen erroi ;idolus Se ignorantia concomitans, & circa rei stab-1rantiam , non circa qualitatem illius
Quod docent consequentet approbant propositum privilegium ) Sanciae in
Decatu. lib. s.cap. II. num. 43.m ib. 7: de Matrim. disp. 18. num. 6. ubi probat huiusmodi errore ,& ignorantia concomitante irritari Matrimonium. Ga z. D. i. de Relig. libr. v. de Iuramento . p. a I. num. I 3. Pater vel Fene de Ius amento
ubi, quod haec sit omnium sententia . Et ratio est, quia ad valorem iuramenti necessarius est consensius , uti & illius obligatio pendet ex voluntatis conses sis positivo, hic autem es se non potest cum adest error , & ignorantia quamvis concomitans ) circa si1bstantiam rei, ergo neque obligatio: ergo non ςxequens promissa luminento , ut in privilegio proposito, excusatura culpa nec culpam
ullam contrahit. Non refert autem. ,
quod huiusmodi ignorantia concomitans non essiciet altam esse involuntarium positive choc est contra voluntatem propriam repugnantem ; faci et inen involuntarium negative, hoc est,
164쪽
non facit positive voluntarium, cum efficiet aetiam esse non voluntarium ac
proinde sufficiat si continget circa liab- istantiam rei ad tollendum consensis maiablutum , et necessariὁ requisitum ad
valorem juramenti,promissionis, etc. ita Sancti m 3. M. & cum ipse Fagundet n. 28 .cit. ubi addit:)Hoc adeo verum esse, ut nec etiam valeat, aut obliget iuramenrum factum cum errore, et ignorantia concomitante si sit circa substantiam rei, quamvis iurans, tempor ipsius itura menti hunc actum eliceret, iurarem si scirem dari errorem circas se tantiam rei iuramento promisse, cresse a Lura rem ab ea,quam modo promitto,opor tet enim ad iuramenti valorem, ut eo
rem pore, quo iuramentum fit,acta de tur intentio iurandi,et non siifficit quod id iuraretur , et intentio promittendi haberetur,etiam si sciretur dari errorem, et ignorantiam rei piamisiae. Sicuti ad
valorem matrimonii Cum errore con-
Comitante personae, non sussicit, quod tempore matrimonii 'istiusmodi actus Hiceretur, 'Ducerem, si nossem esse Ma-lriam,quam puto esse Annam ; sed oportet ut sit actu consensus de praesenti V. g. te duco etiam s sis Maria . Et ratio esst,
quia ad Matrimonium , Tt iuramentum exigitur consensus de pr. esenti, et non sameit de fimiro, qualis datur in eo consensu conditionali, ducerem, . iurarem etiamsi scirem dari hic errarem , in igno rantiem circa subflantiam : ita Fagundet; quod docet etiam expresie in Matrimonio Saniae: n. s.cit. multis aliis allegatis. Et in terminis iuramenti Suaree de Relig. . 2. lib. 2. deluram. promise. c.
I 8. item Tamburinus in Decalog. bbr. 3. cap. 3. de Iuram . promissi n. 23. in sine ψadvertens in principio, quod non selum uando error, seu ignorantia est in accientibus talibus , ut ex se redundet ista Κbstantiam, nullus est contractus,nulla promissio, et irritum iuramentum, sed etiam quando similis error,vel ignoran-
tia in accidentibus;dae causam contrac- tui, quando scilicet iuramento promi item,vel contrahens,ideo contrahit, quia
illam qualitatem vult quod et nos superius insinuavimus et concludens in fine quod approbat ad literam: privia legium nostrum quod puto habes 4
cum tum in errore,' seu ignoramia, vel dolo antecedente,idest,sine quo p misso,vel contraebas nota fieret, tum etiam in concomitanti,id est, quo errore posto,vetignorantia, fieret, sed tamen non fit promissio iurata,vel contractus, iam enim utrobique non adest consensus iuramento,promissioni, vel contractui essentialis: conlequenter praestitus cum dicta ignotantia non est obligatorius, etiam si iuratus, redditque a culpa --munem non ponentem actum iuratum ex ignorantia tali. Tandem aliis omisnsis, tum veteribus, tum recentioribus, idem docet Palatas. 6. cit. ex qua doctrina infert n. 7 amentum ex tali ignorantia praestitum , et promissioni, sive contractui appositum, irritum esse,
et bene: quia appositum fuit ad firmandum id,quod iurans in mente habebat, non quod de facto filii sab iuramento
promissum. Et cum iuramentum non
extendatur ultra id, quod cogitatum est, et in mentem venitinon potest cxtendi ad firmandum promissa lex errore,et ignorantia substantiali exitibita, et celebrata. Et hinc est, quod si haec non
ponantur, nec exequantur nulla intervenit culpa , ignorantia ipsa excusanae, ut in privilegio proposito. i, i Et ex his Deile intelliges,quando iuramentum contractibus, et promissionibus appositum, obligationem inducat. lnducit namque obligationem quotiescumque ipsam inducit contrae tus,vel promissio quia ad illius firminatem astum itur ; secus vero quando coh- tractus nullus est, nullaque promis . Quae nullitas quia saepe provend . ex
ignorantia antecedenti, vel concomitante, et circa substantiam rer i ut toties hi
165쪽
i 14r De privilegiis Ignorantiae
Ioe, et aliis praecedentibus privilegiis rit error, & ignorantia, non autem rendictum est ) ideo tunc ignorantia ipsa , pectu alterius, iuramentum non obligat reddens irritum iuramentum, aufert il- respectu illius partis, circa quam adfuit - lius obligationem,& culpam conseque- crror, & ignorantia, et circa hanc currit ter,si non exequatur res iurata. Vid privilegium. obligat autem respectu al-Palaum puncto cit. n. I 2. mers ex his terius partis , quia respectu alterius ad P. Dei Bene disi. 1 . ubi n. 8. Versu fuit verus consensus, uti sirp'γnitur. Ita 6. advertit, & benemihil refer. vel Bene n. Isiacit. addens n. I g. idem re , virum iuramentum pGstetur dolo prorsiis dicendum esse, etiam si huius- alterius, an mera . ignorantia, aut dolo modi ignorantia , vel error circa si1bia mero iurantis, absque iniuria aliqua si- tantiam rei iuratae, non sit quidem dansibi illata, quia iniuria sola, aut dolus so- causam promissioni, et rei iuratae, sedi lus, non deficiente consensu, non suf- concomitans,seu incidens: quia ad valo scit ad impediendum valorem iura menti: & in auferendo, vel non aufe- rendo consensum aequalia sunt dolus, &ignorantia,vel error:disserunt autem solum quoad iniuriam , in selo dolo conprehensam, quae sesbia non confert adtolle ndum valorem iuram enti, ut dictum est. Quare ad discernendum quando dolus, ignorantia , vel error censea tur talis ut excutis culpa non exeque. Tem rem ipsam iuratam, videndum cst, an fuerit. talis. quod abstulerit consen-- sum iurantis in rem iuratam, defectu enim huius consensus redditur nullata promissio,& iuramentum nullum , ac proinde immunis etiani a culpa redditur is, ques ob id non adimplet, nec possit rem iuratam , ut in hoc privilegio, &praecedentibus etiam ponitur . Vide mire: de Religione to. a. Tract. de fu-
2 2. Antequam autem huic eidem privilegio claus iram ponam, advertat lector cum eodem T. Del dub.r 1. quod quando Doctores dicunt, nosque supra cum illis, iuramentum respectu rei circa quam versituri isnorantia, aut error, esse irritum, excusari a culpa , ob eandem ignorantiam non exequentes illud , A c. intelligi debent, uti & privilegium ipsit m propos
trum,de re ex ignorantia,vel errore iurata , quae sit individua: nana si res circa - quam quis errando iuravit esset dividua, &respostu unius partis tantum adfuerem iuramenti, et promissionis requiritur consensus, et voluntas frasitiva i Atignorantia, et error concomitans quamvis non essiciat actum esse involuntarium, essicit tamen esse non voluntariu, et tollit actualem consensum in rem iuramento promissam, et circa quam erratur.Et hoc idem est quod ci nos supra assirmamus; et habet D. D. quos sequuntur Suare , e ' Sanciret supra .' item SonMina de Iuram. disp. 4. qu. p. pμηct. 8. n. s. in De Contracti per dolum celebra tis disp. 3. P. p. I. I.
Ignorantia iniimibilis,etiam crassissima ,
imprudens, resens tamen circa substantiam rei iuramento promisie, excusat ἀ culpa non exequentem id quod tu ramento promisit.
i , T T Oc idem privilegium po-
suo tract. de Iuram. cap. 2. duL Iq. n. I 9. dum ibi docuit sic Nihil refert ite ignorantia , error, mel dolus sit in incibitis, in prudens , si e crassissimus, o imprudens quia uterque circa substantiam rei contingens irritat iuramentum . Aufert enim Δ- rectum consensum,directamque molunt te Si ergo huiusmodi ignorantia, quamvis crassissima, et imprudens aufert consensum,quam utique aufert, et irritat tur mentum,abiblvit consequente et excu-
166쪽
sat aeulpi non exequemem rem, etiam iuramentum voto superadditum induo iuramento promissa. Ergo verum pri- cat novam objigationem . Vorum enim vilegium propositum, quod videtur ad- est voluntaria promissio Deo facta. . de, milium etiam a Sanciae sise. 7. δε -- meliori bono, ut communiter Doct
Non adimplens Volum, etiam iuratum, emissum ex ignorantia inmincibilitarea substantiam rei mo , ex. . i. cusatur a eulpa, in transegresso ipsa, dictae ignorantiae cassa, cu Da non est.
1 Ommuniter admittitur hoc a privilegium a Doctoriabus, ut videre est apud ipses agentes
de Voto, & Iuramento . Et unacm nium ratio est: Quia error, & ignorantia antecedens, & invincibilis , reddunt Votum involuntarium , invalidum, &absque consensu, qui enim errat, non videtur consentire: l. Nihil eonsensu iis..is Regulis iuris. Adde, quod tum debet en omnino liberum, emissum autem eum dicta ignorantia, & errore , caret libertate, consequenter etiam Obligatione . Igitur si dicta ignorantia tollit validitatem Voti, aufert consensium,& obligationem ; excusat utique etiam
k culpa ipsam transgresilonem , si transgresito proprie noncupari potest, quando Votum sita validitate caret. Gobat in auadrupli, Alphabeto, plura congerit, De stolis Ignorantium,er errantium Casu 4. videatur. Sed γ ix s Fortasse hic immediate objiciet quis . Si non est culpabilis dicta transgressio ratione voti sic emissi, ig orantia excusante a erit saltem culpabilis r tione iuramenti voto supperadditi, de quo sepperaddito item loquitur privilegium propositum , ut patet. Tam etenim Votum, quam iuramentum, pr priam continet obligationem , & una
obligatio distincta est ab altera, ita ut
quae promisito fieri potest Deo, . cum , de absque iuramento r si hoc seeundo modo fiat, tenebitur promissionem Deo factam exequi, sed obligation Voti tantum; quet obligatio tollitur emisia se Volo epc ignorantia, ut in privile gio; at non ob id aufertur obligatis quam inducit iuramentum , si hoc sise peradditur voto ut in casu nostro quia haec obligatio distincta est ab illa, ut dictum est, de adeo distincta, ut duplici vinculo implere quisque teneatur,& peccatum duplex committat non implendo: quod utrumque peccariiari, necessaria etiam in consessione est exprimendum, ut docent praeter ali ) S
reeto. L. de Relig. lib. 2 De Aram. ea' χ- n. 3. Castro Palaus par. 3. tract. r . dis' a. n. p. Sambeti de Matram lib. . . disp. 27. n. 26. lib. s. ωρ. a F. n. 6. oran D cal. bb. s. cap. s. n. 8. P. Pistacchius De Linam. cap. 32. n. v. Esto igitur quod
pransgressio voti ex ignorantia emissi non esset culpabilis, talis erit causa iura menti superadditi, sicque ruit privile gium propositum . Huic tamen obiectioni Nondeo,negando absolute consequentiam . Ad antecedens, concedo quidem tam votum,quam iuramentum voto superadditum inducere propriam
distinctam obligationem, & culpam si
non impleantur) & utramque etiam necessariὁ in comessione, esse exprimen dam , ut asiumitur: At nee unam, nec alteram, in casu, & privilegio posito, intervenire dico, ignorantia ipsa utramue culpam excusante. . Ed ratio est eviens : Sta iuramentum in privilegio appositum, debet intellisi appositum adfiimandum votum, quod ipse vovens ex errore Deo promisit, cum iuramentum
ut dici solet, & advertit etiam ossius de Iustit. lib. i. qu. 42. dubia . num. 34.
167쪽
mersis Haec sententia) inuatur naturam sancti Augustini.Vel putans disciplinam
actus super quem cadit: non enim ad- Religiosim ibi esie integram, cum t ditur ut mutet qualitatem actus; sed ut men ipsius essentialia non serventur. illum secundum naturam.ipsius confir- cus vero, si ignorantia , & deceptio eiamet . Unde inum ipsum iurametatum set selum circa alia minutiora : alias, si non extendatur ultra id quod voventi in horum ignoratio irritaret votum , ut armentem venit, & excogitavit quando gliit etiam iust. lib. 7. . . a. 2- promisit,& cum promiserit ex errore, & adprim. argumentum. Et excusaret a cul- ignorantia circi substantiam rei votae , ea violationem ejusdem , eo quia in illunc est quod si non exequatur promis- lo etiam minutiora essent agnoscenda, so, votum,nulla intervenit culpa , nec nullum simplex Religionis votum obli- iuramento respondens, ignorantia excudi garet ; cum habores maxime, de dimsante, ut in privilegio. Pro quo conclu- cultates, etiam non principales,quae suntdendum ergo, & pro vera eiusdem sub- in Religione, nunquam satis clita expe- stantia; &sbstinendum, dictam trans- rientiam percipiantur. Tmio, quando resilonem nec unicam culpam inesta- ignorantia est circa personam cui opus
ere, nedum duplicem . Sed praestandum est: ut si vo h elargiri
Quaeres primo, quaenam igno- eleemosynam huic, quem putaresseCarantia censeatur esse circa substantiam jum, cum sit Titius . cum igno Voti,seu rei votae, ita ut reddat irritum rantia est circa causam formalem , ut si tum, excusetque a culpa in transgres- voveat quis dare eleemosynam Petro,sione eiusdem. Respondeo cum Fag-- quem putat esse pauperem cum sit di- decim Deca . to.' M. L. praecep. h. cap. ves; tunc enim non subest ratio serm
a 3. an. 31. Pisiacchio De Atisto. p. lis eleemosynae, quam vovit, quae fuit
tria. p. cap. n. 2. & aliis apud ipsos. milesia paupertatis, quam si1blevare imQuod ignorantia circa substantiam vo- tendebat, quae esse non potest, ubi opes ei,est Pri , quando ignorantia est circa sunt,& non est paupertas, quae elevetur. artem notabilem rei voto promissae. Ut Qino,quando ignorantia, & error veri vovens peregrinationem Lauretanam, satur circa causam finalem vovendi exinputet illam esse decem dierum, & sit vi- trinsecam,quia hoc modo ignorantia, &ginti voto non tenetur, quia nonnisi ad error etiam in substantiam Uoti redun- dimidiam operis partem iniqndebat se dat, quamvis non semper, sed tunc sb- obligare. Secus vero esset, si error, seu lum, quando Votum fit ad aliquem fi- ignorantia esset solum circa modicam nem a Deo impetrandum, inquam mer- artem respeetii totius, quia tunc exces ces operis voti. Ut si voveat quis per iis ignoratus non censetur exclusiis, nisi grinationem pro silute Matris, quam
comtet de contraria intentione voventisi; putat aegrotare, cum non aegrotet, Velut si intendebat se ab lute ad talem pe- jam obierit: uia peregrinatio non VOVeregrinationem se obligare, non curando tur absolute,sia ut medium ad expulsi quantum esset,aut quot dies in tali pere- nem morbi Materni:ergo est ignorantia, grinatione essent insumendi. Secunia, & deceptio circa substantiam eius, quod contingit circa substantiam Voti, quan- vovetur . Adde quod tale votum faber do ipsa ignorantia versatur circa mate- tacitam conditionem: si morbo laboraretriam operis promissi Ut si quis voveat si tali bono careat, peregrinatio namquς Cprium nurnum,'uem argentum putat, non vovetur absiaute, sed cum restric& aureus est. Vel si voveat ingredi cer- tione ad talem finem. Idem dic,qnandoriam Monasterium, quod putabat elici, votum fit ad aliquem finem principa-
tardinis Smila , de est ordinis lem obtinendum,& postea animus mu
168쪽
latur. Ut si quis vovit peregrinationem s ab initio cognita fessiet, noluissent ii Lauretanam, ut felix sibi contingat ma- mines profiteri,& sic nihil in statu Rhii trimonium,& postea velit caelebs vivere, gioib nrmum , ac stabile esiet. Sufficit quia accesserium sequitur suum princi- ergo ut votum obliget sive simplex sit, Pale: igitur cessante fine, cessat votum, sive sblemne ) notitia eorum, quae rei, quod se habebat ad illum accestbrie . vel actui ipsius voti sunt intrinseca , Sexto, quando ignorantia est circa vim et aliquo modo ad substantiam perti
Voth ut si vovens credat votum noIL, nent.
obligare, nisi si ib culpa venialit vel pos- α 8 Addo cum Sanctit n. Io. eis. se seipso secili negotio relaxari : talis Ignorantiam voventis circa qualitates, enim ignorat naturam actus,quem facit, circunstantias, & accidentia extrinsecae, di ideo ad illum obligari:quia haec igno- rei votae in ea conteta,quae si penetrasietrantia redundat in subitantiam Uo- omnino, aut advertisset, vel expertusti: & quotiescumque ita in substantiam sitisset, neutiquam vovisset, non eunia redundat sui in nucusque dictis cum .eximere. a voti obligatione: Quia ea,quq gundet ,P. istarchio L. l. c. e. Lessio in particulari non penetravit latis, nec apud iplos reddit utique irritum votum, fuit expertus, sunt, quae in voto, et pr
atque adeo a culpa immunem transgres. missione continentur, suntque annexasionem ipsam. rei promissae, proindeque m etiam pro-α aeres secundis.An scuti igno- mint,sicque sibimet imputet, si rem noratiria circa s ibstantia in rei votet,antece- satis expensam, et cognitam promisit. dens,& dans causam voto, excusat 1 cul- Imis ex eo quod non promisisset, nec pa si votum etiam iuratum non adimia vovisset, si dictas circunstantias, quali-pleatur; ita pariter excuset eadem ante- tates, vel dissicultates cognovi sset, rediecedens ignorantia s& dans causam) cir- solum deducitur id votum non emit- qualitatem, aut extrinseca accidentia tendum , nec fore voluntarium iisdem ipsius voti. Res 3ndeo negative: quam cognitis:at postquam absolute,et absque
Vis enim eadem ignorantia antecedes, de aliqua conditione votum emisit, nec asdans causa scirca qualitatem) excuset in vovendum ductus est ex dictarum ci juramento promissorio,ex dictis in prae- cunstantiarum , qualitatumve aut dissi Cedenti privilegio quinto n. Σ38. lecus cultatum ignorantia, votum est absolui: tamen se habet res in votis. Quia votum Voluntarium,validum, et obligatorium, licet no valeat quando ignorantia,& α- atque adeo non est locus exculationi obror antecedens,& dans causam voto, est hujusmodi ignorantiam in transgressio. circa substantiam voti,valet tamen qua- ne ejusdem .Praeterquamquod valor Uodo est circa qualitatem, aut circa ex- ti,non petit omnium circuns antiarum, trinseca accidentia ipsius voti: ut docent qualitatum, et dissicultatum considera- Caietan .m Summa Herbo motum,*. par- tionem, sed contentus est deliberationere. Sanctit in Deca . lib. 4. cap. 2. an. ad culpam mortalem sussicienti . Ita Io. Fagunde: in Decal. libr. a. Praecepi. Sancher num. est. cum aliis ibidem , et R. e. I 3. 3 2. P. Pistac ius de Reis to. p. alibi ab ipso relatis . . itrin. p. c. 4. n. p & alii c5muniter. Et ra- 249 Ratio autem cur ignorantia
tio est,quia si talis ignoratia tolleret obli- circa qualitatem antecedens, & dans gationem voti ,redderet illud invalidum, causam, excuset in iuramento promis-& illius transgressorem excusaret a cul- sorio, secus tamen in Voto, petenda est P, 'uot Regularium professiones esient ex doestrina, quam habet Lesus de Iust. invalidis quot irritarentur Multa enim libr. h. cap. 42. dus. 7. n. 3 4. Uersu Accsuperveniunt Religioni, vel latent, quae sententia, quamque approbat idem Fa-
169쪽
delicet iuramentum promisiorium non additur ut mutet qualitatem amas, sed ut illum s undum naturam ipsius com firmet. Iuramentum enim cui dici stale0 sequitur naturam actus super quem cadit. Unde aetiis retinet omnes suas conditiones, & tacitas restrictiones quas
alias per se habet: nisi iurans expresse aliud intendat, volens sibi etiam in illis
libertatem adimere. Praeterea: Quia iuramentum promissorium interpretandum est, si res in eodem statu perman serint, si notabiliter mutatae non fuerint, ut docet Smis. Verb. Iuram 3. qu. p. 3.
Nam tertio , ex communi D. D. sententia: non censentur autem manere in eodem statu, quando postea aliquid somrit, quod antea latebat: nam paria sunt in iure, siquid supervenire, & apparere,seu incipere cognosci: sicut e contrario, paria sunt non esse,& non apparere,ut colligitur l. 77I. de contrahe δε em . Tandem, quotiescunque post iuramentum evenit casiis aliquis, quem prudenti iudicio non censeris voluisse tua promissione comprehendere, non obligaris ex vi iuramenti: igitur si a principio adsit idem casus, sed ignoretur , non censetur comprehensiis promissione , ita ut obligeris quando sci veris. Ita Lessus i. c. At secus res se habet sui dictum est) in Votis:tum ob reverentiam Divini Numinis, cui vota, suntitum propter inconvenientia,& ab serda, quae sequerentur, si ignorantia, &error antecedens circa qualitatem, &accidentia voti, tolleret obligationem voti consequenaer excusaret a culpa illius transgrelsionem J ut notant Caiet nus in Summa, merso , Votum, Ex parte, infine. Fagunde et r. est. 32. et alii:
Ignorans in incibiliter in e mendis dis custates moti, excusatur . culpa non adimplens illud.
apud Sancnees eris M rasis lib. 4. cap. 2. num. II. in primi'siib his verbis: Si sit positimus error circadi custates magni momenti, nocabiliserque existimationem momensis superantes , quibus cognitis non momisset, motum est inmoluntarium, in irritum: consequela
ter non obligat sub culpa ad sibi adim hietionem . Et apud P. Pistacchium deo votis to. p. tract. p. cap. . n. 4. sab his c met: sti inmincibiliter in momendo igno ratu dificultatem adimplendi motum, non tenetur illud implere : βuia ignorantia, in inadiertentia, tunc non excusant.
3 ando sunt miscibiles,quod enim ignorantia inmiscibili non agnoscitur, in scitur , est moluntarium altem indirecte,nt docet
D. . p. 2. qu. 76. art. I. Ignoranti in
autem in incibilis antecedens actum serae sit iuri sime facti, excusat omnino actum illum a culpa, quia reddit omnino iam
luntarium, in irritum. Sanciae eodem cap. m. 14. Ergo, etc. Hinc si quis ex. gr.
et ita etiam exemplificat ad casiam propositi privilegii Sotus de Iust. libr. 7.
h. p. art. 2. column. 6. mersu Misicitaris autem J si quis inquam, deceptus , Cr dens firmiter in tali Religione non servari ciborum delectum,nec ieiunia, aut
quidpiam aliud dissicile, quod si prae
nosset, nunquam vovisset, Votum non
obligat, excusatque talis deceptio, et ignorantia a voti impletione, et a culpa in transgressione. Rursias si quis invi cibiliter errans,et credens, existimet mam non longe distare, cum longissime distet: aut Hierosolymam adiri pocse absque navigatione;quam ob causam is deceptus,et ignorans, peregrinationes has voveret,non ligaretur voto,nec Pe
170쪽
tum contraheret non φxequendo, e
cusante ignorantia ut supra. Vide S, PRIUILEGIUM DECIMUM
ubi in fine advertit,et optime, nil rest re,quod deceptio, et error proveniat abali vel a seiploudest ab ignorantia propria , et proprio errore, undecumque enim proveniat erro deceptio, et ignorariti vi haec sit antecedens,et dans causian votmutique excusat,quando est ei in dissicuitatem gravem: secus vero si Circa levem,et minutiora voti: quod docent et alii apud Sancise eod. num.
, α si Et indictorum , ac propositisivit gii confirmationem, adiue, legalel ad principium,quod videlicet,Erraneis nullus es c. myus, text. in l. s. Cod. δεών. c faciti ig-. & si nullus est erran. eis consensus, ergo nec ignorantis; tum quia ςrrox est ignorantia positiva, ut diiscitur, seu de re aliqua falsum iudicium; tum quia ignorantia, i quam vocant negativams seu nescientiam, creberrime non minus repugnat consensui, quania Positiva, atqui sine consensu votum non
obligat s eum nem se obliget qui non
habet animum se obligandi nec consensis adest cum dicta antecedenti, de invincibili ignorantia circa graves Votidissicultates, ut certum est cum nequa quam fieret votum; si loco ignorantiae, scientia,seu cognitio dictarum gravium dissicultatu adessct ergo cum tali ignorantia non obligat votum , conseque
ter ignorantia ipsa , sive positiva sit, sive nevciva; ime avo re ipsis proveniens, di a proprio errore, sim ab alio cum deceptione, excusis: transgrestionem a culpae . iErgo verum Propositum .pri
pleat illud. isi DAtet hoc privilegium ex
praecederi:& praeterea,quia dicta circumstantiarum gravium ignorantia quandoque elidit robur voti, ergo tunc non ligat voventem, & eximit consequenter a culpa voti ejusdem non observantiam : consequentia haec muntur : antecedens probatur: quia vovens cum tali ignorantia, & enore dictarum gravium circunstantiarum non videtur assentire obligationi voti r etenim nomividentur consentire qui errant: L nihil consenset . de reg. iuri Fundatur hoc privilegium in dilarina eorum, qui dori, cent,quod quando ignorantia in vovem do est circa circunstantias magni mo menti, notabiliterque existimationem voventis seperantes,quibus cognitis naix vovisset, vorum est involuntarium , irritum, consinuenter non obligans suia peccato ad sui observantiam : Sunt aute ossius de Iust. lib. a. . c p. 4o. dub. p. nc
alii plures, quos sequitur Leander in De-
hoc idem privilegium in altera doctrisna,quam habes apud Suare: to. 2. de Relig. lib. p. cap. 3 I. n. s. g. in II. F abuccium tract. 26. cap. prc h. I 8. Las manu. libr. 4. tr. 4. cap. p. n. F. me . Deer re. Tam m. inivreat. lib. I. cap. II. n. q. Patium par. s. tr. II. de Reo
dist. p. p m. c. n. 3. 4. & apud alios communiter: Quia videlicet ignorarisitia talium gravium circunstantiarum, redundat quandoque in objectum voti ;& adeo, ut moraliter existimentur ad rei votae substantiam pertinere et etenim T a. ci